วา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 213 / 495

…ด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๑ ๒๙๘ ในปีนี้ ( พ.ศ. ๒๔๗๑ ) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๔ ประการ คือ อัตถกามตา ธิติ พหุปปิยตา และ รัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็น นิทัศนนัย อัตถกามตา ความเป…

ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เห…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ประชาราษฎร์ต้องอยู่ด้วยความหวาดเสียว วางใจในชีวิตร่างกายแลทรัพย์สมบัติลงมิได้ ๓๑๒ เพราะ เหตุนั้น เมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงพระ…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป…

…บำเพ็ญปัญญาสิกขา คือการศึกษาทางปัญญาได้แก่การ จำเริญวิปัสสนา ก็เพื่อกำจักกิเลสอาสวะอันเป็นข้าศึกแก่ความสงบแห่งจิต, ความสงบที่มุ่งหมาย ตั้งแต่ภายนอก ตลอดถึงภายใน ถ้าปฏิบัติได้อย่างนั้น จึงชื่อว่า อุปสนฺโ…

การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังม…

…งคหวัตถุนี้ เป็นอุบายวิธีให้เกิดรัฐสมบัติ ซึ่งได้นามบัญญัติว่า โรคคล สถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัยจนถึงวางใจได้ มีทวารเรือนไม่ต้องลงกลอนเป็นคำรบ ๕. กสิ กรรมการทำนาเป็นกำลังใหญ่ของประเทศแถบบุรพทิศ เมื่อราษฎ…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญใ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๕ ในกิจของตน ๆ เต็มใจแบ่งผลถวายเป็นราชพลีเพิ่มพูนทวีพระราชทรัพย์ขึ้นอีกมากมาย ทั้งได้ ความสุขกายเบิกบานใจ ยังบุตรให้ฟ้อนที่อก ไม่ต…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ที่ทรงช่วยเหลือประชาชนในช่วงที่ประสบปัญหาทางการเกษตรและธร…

…พฤติผิดธรรมสามัคคีจำต้อง แตก ตั้งอยู่โดยสัมพันธ์กันไม่ได้ เป็นกรณียะของพวกมิตรแลข้าราชการผู้เป็นธรรมวาที จะ ช่วยกันนิคคคหะผู้เป็นอธรรมวาที ในเมื่อไม่รับคำตักเตือน. ในพระพุทธศาสนา สมเจพระบรม ศาสดาตรัสให้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการน…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร …

เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความท…

๑ ๑ ๓๔๕ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อันคุมความสามัคคดีแลอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น, เหตุดังนั้น พระโบราณจารย์จึงได้แสดงไว้โดยความ เป็นกรณียะของพระเจ้าแผ…

…ผ่นดินในการดูแลประชาชน และการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการบำรุงกสิกรรมและพาณิชกรรม รวมถึงการสื่อสารด้วยพระวาจาอ่อนหวานที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นในสังคม พระเจ้าแผ่นดินจึงถือเป็นผู้นำที่มีความสำคัญใ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๘๔ ๓๖๙ ในศกนี้ (๒๔๘๔) จักเลื่อมมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ธิติ (ธิติถวายซ้ำ พ.ศ. ๒๔๗๑) ๑ ตาทิตา ด ธิติ เป็นคุณสมบัติ อันจะพึงปรารถนาทั้ง…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของธิติและตาทิตาในแง่ของคุณสมบัติที่พึงประสงค์ในทั้งคดีโลกและคดีธรรม โดยเชื่อมโยง…

…การต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่อำนาจย่อมไม่สามารถจะผูกพันพระองค์ถูกทรงตัดเสียว่า ยสฺส ชิต นาวชีวติ เป็นต้นมีความว่า ความชำนะของท่านผู้ใดย่อมไม่กลับแพ้ ใครในโลกย่อมเอาชะ นะท่านมิได้ ท่านทั้งหลายจักทำท่านพุทธะผู้น…

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่…

…ธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๘ ได้ทำ ฉันทะนี้เอง เมื่อทำไป แม้หากจะไม่สำเร็จก็ยังจะ ได้อัสสาทะคือ ความสบายใจว่า สมควร ตนเองย่อมติตนเองไม่ได้ ทั้งวิญญูชนก็ย่อมสรรเสริญ การทำที่เว้นจากครหาอันเป็น สหธรรมข…

บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน…

…ได้ทรงทำธรรมาธิษฐานและแสดงธรรมโปรดประชาชน มิได้เห็นแก่เหนื่อยยาก ประกาศพระศาสนาให้แพร่หลายสืบมา ทําความเกิดของพระองค์ ให้สำเร็จประโยชน์แก่สัตว์โลก ด้วยประการฉะนี้ แล กัตตุกัมยตาฉันทะ ย่อมยังความประสงค์ใ…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบรรลุธรรมของพระโมคคัลลีบุตรที่ใช้เวลา 7 ป…

…ยู่ข้างหน้า อย่างนี้ " นครสุส สมี อุปนคร ที่ใกล้เคียง แห่งเมือง ชื่อใกล้เมือง 0 ทรถสฺส อภาโว นททรถ ความไม่มี แห่งความกระวนกระวาย ๒ ๓ ๒ ชื่อความไม่มีความกระวนกระวาย วาต์ อนุวตฺตตีติ อนุวาต์ [ย์ วัตถุ สิ่…

…า โดยแสดงให้เห็นถึงบทวิเสสนะและการใช้อุปสัคหรือนิบาตกับสมาสต่างๆ พร้อมตัวอย่างในการใช้งานที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในการใช้ภาษาบาลีในบริบทต่างๆ ตลอดจนการประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสม ที่ dmc.tv

…ีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 123 เสียว่า "มี...... หามิได้ " พอไม่ให้เสียรูปสมาส ถ้าจะต้องการแต่ ความอย่างเดียว ไม่เอื้อเฟื้อต่อรูปสมาส ก็ต้องแปลว่า " ไม่มี" เท่า นั้นเอง ข้าพเจ้าแปลไว้ทั้ง ๒ อย่างนั้…

ในบทนี้ได้พูดถึงหลักการแปลคำในภาษาบาลีซึ่งมี 2 วิธี คือ แปลตามพยัญชนะและแปลตามความ โดยเสนอแนวทางในการใช้แต่ละวิธีเพื่อให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และการแปลเอกสารทางวิชาการ ต่างกันไปตามว…

…ั้นต้องลบเสีย คงไว้แต่สระที่ ณ อาศัยและสระพยัญชนะอื่น ๆ ศัพท์ที่ลง ณ ปัจจัย อย่างนี้ วสิฎฐสฺส อปจจ์ วาสิฏโฐ เหล่ากอ แห่งวสิฏฐะ ชื่อวาสิฏฐะ ด ๒ ๒ က โคตมสฺส อปจจ์ โคตโม เหล่ากอ แห่งโคตมะ ชื่อโคตมะ, วสุเทว…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์คำ โดยแบ่งประโยคต่าง ๆ ตามโครงสร้างและการใช้ปัจจัย เพื่อให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะของแต่ละคำ ได้แก่ วสิฎฐะ โคตมะ วสุเทวะ กิจจา โมคคลลา พร้อมทั้งคำแปลและการ

…ณยยะ ด ๒ ศัพท์ที่ลง ณ ปัจจัย อย่างนี้ ทุกขสฺส อปจฺจ ทุกข์ เหล่ากอ แห่งทักขะ ชื่อทักขิ, วสวสุส อปจจ์ วาส เหล่ากอ แห่งวสวะ ชีวาสวิ, วรุณสุส อปจ วารุณ เหล่ากอ แห่งวรุณะ ชื่อวารุณ ศัพท์ที่ลง ณิก ปัจจัย อย่า…

ในหน้า 137 นี้จะพูดถึงศัพท์บาลีที่ลงปัจจัยต่างๆ เช่น เณยย, ณ และ ณิก โดยมีการยกตัวอย่างในการแสดงถึงความแตกต่างของเหล่ากอในแต่ละคำ เช่น เหล่ากอแห่งพี่น้องหญิง, เหล่ากอแห่งนางวินตา และอื่นๆ ที่จะช่วยในการ…

…าวว่า เป็นอัพยยตัทธิต เหมือนกัน. [๑๐๖] ศัพท์ตัทธิตที่เป็น ๓ ลิงค์ เปลี่ยนอย่างนี้ ณ ปัจจัย ปุ๊ลิงค์ วาสิฏฺโฐ, อิตถีลิงค์ นปุ๊สกลิงค์ มานโว, วาสิฏฐี, ณว ปัจจัย มานวิกา, วาสิฏฐิ. มานวิก. ณิก ปัจจัย นาวิโก…

…ใช้ตัทธิต โดยอธิบายถึงประการของศัพท์และการเปลี่ยนแปลงภายในศัพท์ รวมถึงการใช้ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อความหมายและรูปของคำศัพท์ในภาษาบาลี นอกจากนี้ยังนำเสนอศัพท์ในกลุ่มต่างๆ ที่มีปัจจัยและการใช้ที่หลากหลาย …

… - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 151 อาขยาต (๑๐๘) ศัพท์กล่าวกิริยา คือ ความทำ, เป็นต้นว่า ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด, ชื่อว่า อาขยาต ในอาขยาตนั้น ท่านประกอบ วิภัตต…

เนื้อหาของเอกสารในส่วนของอาขยาตและวิภัตติในภาษาบาลี โดยอธิบายเกี่ยวกับศัพท์กล่าวกิริยาและการจำแนกแต่ละวิภัตติเพื่อเป็นเครื่องหมายรู้แสดงถึงกาล บท และวจนะ. เนื้อหาแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ และอธิบายถึงวิภั

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 165 จินฺตุ เป็นไปในความ คิด (จินฺตุ + เณ ณย + ติ] สำเร็จรูปเป็น จินเตติ, จินฺตยติ ย่อมคิด [สกัมมธาตุ - อกัมมธาตุ] ในธาตุทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ส่งเสริมความเข้าใจในวจีวิภาค โดยเฉพาะธาตุที่แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ สกัมมธาตุ ซึ่งมีกรรมและ อกัมมธาตุ ที่ไม่มีก…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 169 [เหตุกัมมวาจก] กิริยาศัพท์ใด กล่าวสิ่งที่เขาใช้ให้บุคคลทำ คือ แสดงว่าเป็น กิริยาของสิ่งนั้น, กิริยาศัพท์นั้น ชื…

ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับกิริยาศัพท์ที่ใช้ในการทำงาน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำและสิ่งที่ทำ โดยยกตัวอย่างจากบาลี เพื่อแสดงถึงหลักการในวจีวิภาค เช่น การใช้คำว่…