วิน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 80 / 215

…บกระทั่งอยู่ในป่าและโคนไม้นั้น แม้โทสะก็ย่อมสงบแล นี้ เป็นคำพรรณนาโดยจำแนกศัพท์ มีธุตศัพท์เป็นต้น. [วินิจฉัยโดยย่อและโดยพิสดาร ] [ โดยย่อ ] ข้อว่า โดยย่อและโดยพิสดารนั้น มีวินิจฉัยว่า ก็ธุดงค์เหล่านี้ โด…

บทความนี้กล่าวถึงธุดงค์ในวิสุทธิมรรคและการรักษาสศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรม โดยเน้นองค์ประธานและหลักการที่เกี่ยวข้อง เช่น สปาทานจาริกังคะ และเอกาสนิกังคะ รวมถึงการปฏิบัติเพื่อสร้างความสงบในชีว

…้บกพร่องไป เจริญขึ้นเถิด นี้เป็นความสังเขปในการเจริญสมาธินั้น ส่วนความพิสดารดังต่อไปนี้ (ปลิโพธ ๑๐] วินิจฉัยในข้อที่ว่า " บรรดาปลิโพธ ๑๐ ประการ ปลิโพธใด ของเธอมีอยู่ ตัดปลิโพธนั้นเสีย " นี้ก่อน เครื่องกั…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิและปลิโพธ ๑๐ ที่เป็นเครื่องกังวลที่ส่งผลต่อภิกษุ โดยปลิโพธ ๑๐ ประกอบด้วย อาวาส ตระกูล ลาภ คณะ การงาน การเดินทาง ญาติ อาพาธ การเล่าเรียน และฤทธิ์ สาระสำคัญของอาวาสถูก

…จ้า คงทรงทำ ภิกษุผู้เช่นดังบุตรเรา ( นี่แหละ ) หนอ ให้เป็นกายสักขี ( ผู้ถูกชี้เป็น ตัวพยาน ) ตรัส รถวินิตปฏิปทานาถกปฏิปทาตุวัฏฏกปฏิปทา” และ ๑. อุเรน นิปชฺชิตวา นมสฺสมานา ฟังดูท่วงทีจะเป็นไหว้ด้วยอัษฎางคป…

ในบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระเถระไปหานางอุบาสิกา และการให้ผ้าสาฎกเป็นสัญลักษณ์ของความเลื่อมใส ในขณะที่นางกังวลเกี่ยวกับพระลูกชายที่ไม่ปรากฏตัว พระเถระได้ปลอบนางและอธิบายถึงความหมายของการปฏิบัติตามหลั

…่ากรรมฐานนั้นจักมีแจ้งโดยแท้ในความพิสดาร แห่งบทมาติกอันจะกล่าวเป็นลำดับ เพราะเหตุนั้น บัณฑิตพึงทราบ วินิจฉัยในกรรมฐาน ในคำที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วว่า " ถือเอากรรมฐาน ในกรรมฐาน ๔๐ ข้อใดข้อหนึ่ง " นั้น โดยอากา…

บทความนี้กล่าวถึงสัปปายะที่เหมาะสมกับคนวิตกจริต โดยแนะนำว่าเสนาสนะควรเป็นสถานที่สงบและไม่เปิดเผย เช่น ซอกเขาหรือถ้ำ เพื่อหลีกเลี่ยงความวิตกกังวล เสนาสนะที่มีป่าสมควรจะเป็นที่พักที่ลดการกระตุ้นจากภายนอ

…ัย ๑๐. จริยานุกูลโต โดยอนุกูลแก่จริยา [สงฺขาตนิทเทสโต] ในบทมาติกาเหล่านั้น บทว่า " โดยแสดงจำนวน " มีวินิจฉัย ว่า ก็แล คำที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ว่า " ในกรรมฐาน ๔๐ " ดังนี้นี่ นี้ กรรมฐาน ๔๐ ในคำนั่น คือ กสิณ …

ในบทนี้มีการอธิบายกรรมฐาน 40 รูปแบบ รวมถึงการแบ่งประเภทของฌานและความสำคัญของกัมมฐานในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในทางพระพุทธศาสนา เช่น การใช้กสิณต่าง ๆ เพื่อการเจริญภาวนา และขั้นตอนที่ถูกต้องในการปฏิบัติ เ

…านั้น ) พอ เป็นปฏิภาคก็แนบนิ่ง กรรมฐานที่เหลือ ๓๒ ( เป็น นจลิตารมณ์) มีอารมณ์ไม่ไหว แล บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยโดยอารมณ์ ดังนี้ [ภูมิโต] บทว่า " โดยภูมิ " มีวินิจฉัยว่า ก็ในกรรมฐาน ๔๐ นี้ กรรมฐาน ๑๒ คือ อสุ…

…นวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ กล่าวถึงกรรมฐานที่สำคัญต่าง ๆ โดยอธิบายถึงอารมณ์และภูมิของกรรมฐาน รวมถึงการวินิจฉัยที่เกี่ยวข้อง เช่น การทำความเข้าใจกรรมฐานในภูมิที่แตกต่างระหว่างเทวดา และมนุษย์ โดยแสดงให้เห็นค…

…ิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 207 อสุภกรรมฐานนิเทศ ก็แลในอสุภที่ไม่มีวิญญาณ ๑๐ คือ อุทธุมาตกะ วินีลกะ วิปุพพกะ วิจฉัททกะ วิกขายตกะ วิกขิตตกะ หตวิกขิตตกะ โลหิตกะ ปุฬวกะ อัฏฐิกะ ซึ่งท่านจัดไว้ในลำดับ…

…ี่ยวกับอสุภที่ไม่มีวิญญาณ ซึ่งจัดแบ่งออกเป็น 10 ประเภท เช่น อุทธุมาตกะ ซึ่งหมายถึงซากที่พองขึ้น และ วินีลกะ ที่มีสีเขียวคล้ำ โดยทั้งสองประเภทนี้จัดว่าเป็นสิ่งปฏิกูลและน่าเกลียด. นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึง…

…ท้อง ย่อมจะขึ้นมากกว่า ( ท่อนล่าง ) พึงตั้งจิตบริกรรมว่า อุทธุมาตก์ อุทธุมาตก ที่ร่างท่อนนั้นก็ได้ [วินิจฉัยอุคคหนิมิตเป็นอาทิ คำต่อไปนี้ เป็นคำวินิจฉัยในอรรถกถาปาฐะมีคำว่า " เธอย่อม ทำนิมิตนั้นให้เป็นสิ…

ในบทนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับอุทธุมาตก์และการปฏิบัติของพระโยคีนที่เกี่ยวข้องกับนิมิตและการตั้งจิตบริกรรม เพื่อการเข…

…อนที่เป็น ) อัปปนาและถึงความเป็นวสีแห่งปฐมฌาน บัณฑิตพึง ทราบโดยนัยที่กล่าวแล้วในปฐวีกสิณนั้นเถิด ๒. วินีลกอสุภกรรมฐาน อนึ่ง แม้ในกรรมฐานทั้งหลาย ( ที่เหลือ ) มีวินีลกอสุภกรรม ฐานเป็นอาทิต่อแต่นี้ไป ลักษณ…

บทนี้กล่าวถึงการบรรลุธรรมวิเสสที่ผู้ปฏิบัติได้รับ รวมถึงองค์ฌานทั้งหลายและการละนิวรณ์ทั้ง 5 ที่พระโยคาวจรสามารถทำได้ผ่านการยึดมั่นในสมาธิและความสุข โดยจัดการวิเคราะห์ความสำคัญระหว่างการปฏิบัติกับผลลัพ

…ด้ช่องว่างในที่คับแคบนี้คือ อะไร คือ อนุสตติฐาน 5 อนุสสติฐาน 6 คืออะไรบ้าง ดูกรอาวุโส อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ระลึกถึงพระตถาคต ฯลฯ สัตว์ลางพวกใน โลกนี้.... ย่อมเป็นผู้มีวิสุทธิเป็นธรรมอย่างนี้ประการ ๑" ดั…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับหลักธรรมที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปรมัตถวิสุทธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ

…ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์ เรียกว่า "ปการตฺถ." မာ นิบาตบอกปฏิเสธ น แปลว่า ไม่ เอว แปลว่า นั่นเทียว โน ไม่ วินา " เว้น " มา อย่า อล " พอ เทียว ว ทั้ง ๒ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์ เรียกว่า "ปฏิเสธนตฺถ" 0 นิบาตบอกความไ…

เนื้อหานี้อธิบายแนวทางและการใช้คำในบาลี โดยแบ่งเป็นกลุ่มต่างๆ เช่น นิบาตที่บอกความหมาย การปฏิเสธ และการได้ยิน ซึ่งสำคัญต่อการเข้าใจบาลีอย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังอธิบายถึงกลุ่มศัพท์ที่มีความหมายสัมพันธ์

…สัณฐาน ยาว กลม ดุจสัณฐานคันชั่ง โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน (แห่งร่างกาย) โดยโอกาส (ที่ตั้ง) หนังสด ด. วินัยห้ามถอนผม แต่ถอนเพื่อประโยชน์เช่นนี้ท่านว่าไม่มีโทษ ๒. ฉินนฏฺฐาเน มหาฎีกาแก้เป็น มุณฑิตฏฐาเน-ที่ปล…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการพิจารณานิมิตในผม ซึ่งรวมถึงการถอนผมและการตรวจสอบลักษณะของโกฏฐาสตามสีและสัณฐาน . เนื้อหายังระบุถึงการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของโกฏฐาสและการเลือกลักษณะซึ่งมีความสำคัญในการปฏิบัติธร

…นแห่งไขข้อนั้น ส่วน (วิสภาคบริ เฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [มุตติ - มูตร] วินิจฉัย คำว่า มุตติ - บุตร บุตรนั้น โดยสี มีสีดังน้ำด่างถั่ว มาส โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังน้ำอยู่ภายในหม้อ…

บทนี้อธิบายถึงการทำงานของไขข้อต่าง ๆ ในร่างกายที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุต

… สพฺเพ เทวา---- ขอเทพทั้งหลายทั้งปวง---- (๖) สพฺเพ มนุสสา---- ขอมนุษย์ทั้งหลายทั้งปวง---- (๒) สพฺเพ วินิปาติกา อเวรา ฯเปฯ อตฺตานํ ปริหรนฺตุ ขอวินิปาติกะ (ผู้ตกอยู่ในอบาย) ทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นผู้ไม่มีเว…

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ มีการอธิบายถึงเมตตาจิตและการรักษาตนให้เป็นผู้ไม่มีเวร โดยเสนอคำขอให้สัตว์ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ อริยชน และอนริยชน รวมถึงเทพ และมนุษย์ให้รักษาตนเองและอยู่อย่างไม่มีเ

…ิยาปนฺนา---- สพฺพา ปรตฺถิมาย ทิสาย อิตถิโย---- ปุริสา---- อริยา---- อนริยา---- เทวา---- มนุสฺสา---- วินิปาติกา ฯเปฯ ปริหรันตุ ขอปาณะทั้ง ---- ภูตทั้งหลาย---- อเวรา

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

…งหลาย---- บุรุษทั้งหลาย- อริยชนทั้งหลาย---- อนริย ชนทั้งหลาย---- เทพทั้งหลาย---- มนุษย์ทั้งหลาย---- วินิปาติกะทั้งหลาย ทั้งปวงในทิศตะวันออก จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด สพฺเพ ปจฺฉิมาย ทิสาย---- …

ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท

…ดยเพศ คำว่า อริยา อนริยา - อริยชน อนริยชน กล่าว โดย (แยก) เป็นพระอริยะ และปุถุชน คำว่า เทวา มนุสฺสา วินิปาติกา - เทวดา มนุษย์ วินิปาติกะ กล่าวโดยอุปบัติ (กำเนิด) ส่วนในทิสาผรณะ อัปปนาเป็น ๔๘๐ คือ ตามนัย …

บทนี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาของพระโยคาวจร ตามอัปปนาในบทต่าง ๆ โดยอธิบายเกี่ยวกับจำนวนอัปปนาในแต่ละประเภทอาการ พร้อมเหตุผลในการแบ่งประเภททั้งหญิงและชาย รวมถึงอานิสงส์ ๑๑ ประการที่เกิดจากการเจริญเมตตา โดย

…พรหมอุตตมา จารย์ตรัสไว้เหล่านี้ดังนี้แล้ว พึงทราบ ปกิณณกกถาในพรหมวิหารทั้งหลายนั่นอีกบ้าง ต่อไปนี้ [วินิจฉัยโดยอรรถ] ก็ในเมตตากรุณามุทิตาอุเบกขานี้ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยโดย อรรถก่อน (ดังต่อไปนี้) ธรรมชาต…

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับพรหมวิหาร โดยเฉพาะเมตตาและกรุณา ซึ่งบรรยายถึงธรรมชาติแห่งความรักและความเห็นใจที่มีต่อผู้อื่น ในการทำความเข้าใจธรรมชาติของเมตตา ไม่ว่าจะเป็นความรักของบุคคลที่

…้าถึงความ (วางใจ) เป็นกลางเสีย เหตุนั้น ธรรมชาตินั้น จึงชื่อว่า อุเบกขา (แปลว่า ธรรมชาติผู้วางเฉย) (วินิจฉัยโดยลักษณะเป็นต้น] ส่วนวินิจฉัยโดยประการอื่นมีลักษณะเป็นต้น ในพรหมวิหาร ธรรม ๔ นั้น พึงทราบ (ต่อ…

เนื้อหานี้พูดถึงธรรมชาติที่เรียกว่า กรุณา และ มุทิตา โดยสาธุชนจะบันเทิงต่อบุคคลที่มีสมบัติทางธรรม รวมถึงการวิเคราะห์ธรรมชาติที่วางเฉยซึ่งเรียกว่า อุเบกขา ธรรมชาติทั้ง ๔ ตามพรหมวิหารที่ส่งผลต่อการดำเนิ

…เจตสิกอันเป็นกามาวจรทั้งสิ้น [แก้ อนนฺโต อากาโส] ในปาฐะว่า "อนนฺโต อากาโส - อากาศเป็นอนันตะ" นี้ มี วินิจฉัยว่า ที่สุดข้างเกิดก็ดี ที่สุดข้างเสื่อมก็ดี ของอากาศนั้น ไม่ ปราก เหตุนั้น อากาศนั้นจึงชื่อ อนั…

บทความนี้นำเสนอข้อมูลจากวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของปาฐะซึ่งกล่าวถึงรูปสญฺญาน์และคำสอนเกี่ยวกับอากาศที่เป็นอนันตะ โดยชี้ให้เห็นถึงการละทิ้งอารมณ์ต่าง ๆ และแนวคิดในธรรมะว่าด้