วิว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 45 / 113

… ให้ทำอยู่ ซึ่งราชกิจ ในเมือง พาราณสี, สิสฺโส อาจริย์ อุปสงฺกมิตวา "อิม ปณฺณ์ วาเจที" ติ วุฒิเต, ติ วิวริตวา วาเจส. ศิษย์ เข้าไปใกล้แล้ว ซึ่งอาจารย์, ครั้นเมื่อคำว่า "เจ้าจงอ่าน ซึ่งหนังสือ นี้ อันอาจารย…

บทเรียนนี้เน้นการแปลประโยคภาษาไทยเป็นมคธและแสดงถึงประวัติศาสตร์และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยมีตัวอย่างจากพระเถระและการบริหารราชกิจในเมืองพาราณสี รวมถึงการสนทนาระหว่างศิษย์และอาจารย์เพื่อสร้างความเข้าใจ

…าทีนวานุปัสสนา ละความไม่พิจารณา (หาทางพ้น) ด้วยปฏิสังขานุปัสสนา ละความ ปักใจมั่นด้วยอำนาจสังโยค ด้วยวิวัฏฏานุปัสสนา" ละกิเลสทั้งหลาย อันมีที่ตั้งร่วมกันกับทิฏฐิ ด้วยโสดาปัตติมรรค" ละกิเลสอย่างหยาบ ด้วยสก…

เอกสารนี้แสดงถึงการละทิฏฐิผิดในหลักพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายการละความปักใจมั่นและความงมงายด้วยแนวคิดต่างๆ เช่น อัปปณิหิตานุปัสสนาและอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงธรรมะแห่งโสดาปัตติม

…อจาริก มหาฎีกาว่า ในสีหล ทวีปนั้น การบรรพชากลทารก ( บาชเณร ? ) เขาจัดเป็นงานเอิกเกริก คล้ายงาอาวาหะ วิวาหะ มีวันกำหนดนัดหมายกัน เพราะฉะนั้น พระอุปัชฌายาจารย์ ถ้าอยู่ในวัดไกล จะต้องเดินทางไปให้ทันวันกำหนด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติของภิกษุในด้านการทำงานและการเดินทางไปประกอบกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะการจัดการกิจนิมนต์และการบรรพชาอุปสมบท โดยเน้นว่าทั้งสองด้านต้องมีการบริหารจัดการอย่างเหมาะสมและขยันขัน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 129 [แก้อรรถ วิวิจฺเจว กาเมหิ...] ในฌานปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า วิวิจฺเจว กาเมหิ ความว่า สงัด คือพรากไป หลีกไปจากกามทั้…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับการสละกามเพื่อเข้าถึงปฐมฌาน โดยนำเสนอว่ากามมีความเป็นปฏิปักษ์ต่อฌานและการบรรลุถึงฌานเป็นไปได้เมื่อมีการสละกาม เทียบเคียงกับการดับความมืดเพื่อให้แสงประทีปปรากฏ ผู้อ่านสามารถเข้าใจแ

…้แล้วเข้าถึงฌานอยู่ได้ไม่ เพราะเหตุนั้น เอวศัพท์นั้น บัณฑิต พึงเห็น (ว่าท่านกล่าว) ในบททั้ง ๒ ว่า " วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจเจว อกุสเลหิ ธมฺเมหิ " ดังนี้เถิด อนึ่ง วิเวกทั้งหลาย (ประเภท ๕ ) มีตทังควิเวกเป็…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิเวกที่เกี่ยวข้องและการเห็นคุณค่าของฌาน

…ใจเป็นกาม กิเลสเหล่านี้เรียกว่า กาม " ดังนี้ เข้าด้วยกันทั้งหมดทีเดียว ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ ปาฐะว่า " วิวิจเจว กาเมหิ" นั้น แม้จะหมายความว่า " สงัดจากวัตถุกามทั้งหลายเทียว " ดังนี้ก็ชอบ กายวิเวกเป็นอันกล่า…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของ 'กาเมหิ' ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุกามและกิเลสกามในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการสงัดจากวัตถุกามที่กล่าวใน มหานิเทศและความเชื่อมโยงกับกิเลสกามใน ฌานวิภังค์ บัณฑิตสามารถเข้าใ

…ฐะ ๒ บทนั้น ( วิกขัมภนวิเวก ) ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่ง ซึ่งกามฉันท์ เป็นอันกล่าวด้วยบทแรกนี้ คือ " วิวิจฺเจว กาเมหิ " ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งนิวรณ์ทั้ง ๕ เป็น อันกล่าวด้วยบทที่ ๒ นี้ คือ " วิวิจฺจ อกุ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์นิวรณ์ทั้งหลายในวิสุทธิมรรค ซึ่งเป็นข้าศึกต่อองค์ฌาน โดยพระมหากัจจานเถระได้อธิบายถึงความที่สมาธิ ปีติ วิตก สุข และวิจาร เป็นปฏิปักษ์ต่ออารมณ์ต่างๆ ของนิวรณ์ ทั้งนี้ การข่ม

…าทที่เหลือ ๔ ดวงเป็นอันกล่าวด้วยบทที่ ๒" ดังนี้ คำที่กล่าวมานี้ เป็นคำชี้แจงเนื้อความในฌานปาฐะว่า " วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ " นี้ เป็นอันดับแรก [แก้อรรถองค์ฌาน บท สวิตกก์ สวิจาร์] ก็แลพ…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการทำความสงัดในจิตใจจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโยชน์ และความติดอยู่ในตัณหา การเข้าใจว่าความ

…ิสุข เข้าสมาสโดยไม่ลบวิภัติ ในอรรถนี้ ถ้าลบวิภัติก็จะสำเร็จรูปเป็น วิเวกชปปีติสุข แปล อย่างเดียวกัน วิวเวกชมปีติสุข วิสุทธิมรรคว่านัยหลัง (วิเวกชมปีติสุข) นี้แหละถูก ไทยเราก็ใช้ตามนัยนี้ ทั้งอรรถทั้งพยัญ…

ในบทนี้พูดถึงการแปลความหมายของ 'วิเวกชมปีติสุข' ที่ระบุถึงปีติและสุขในฌานซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดจากวิเวก โดยมีการอธิบายบทบาทของปีติสุขซึ่งสัมพันธ์กับวิเวก ทำให้เกิดความเข้าใจในจิตใจผู้ปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น

…ระเภทวินิพันธะ (เครื่องผูกจิต ) ๕ ประเภท นิวรณ์ ๕ และประเภทอภินันทนะ ( เครื่องเพลิดเพลิน ) ๕ ประเภท วิวาทมูล ( มูลแห่งการวิวาท ) ๖ และประเภทตัณหากาย ( หมู่ตัณหา ) ๖ ประเภทอนุสัย ๓ ประเภทมิจฉัตตะ ๘ ประเภท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของอุปกุศลซึ่งรวมถึงโลภะ โทสะ โมหะ และประเภทอื่นๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของมารทั้ง 5 ที่ยังคงส่งผลกระทบต่อผู้ปฏิบัติ ซึ่งรวมถึง กิเลสมาร ขันธมาร

…พร้อมด้วยอรรถบท ( บทแสดง อรรถ ๖ ) คือ สังกาสนะ ( แสดงความโดยสังเขป ) ปกาสนะ ( เริ่ม แสดงเป็นหัวข้อ) วิวรณะ ( ขยายความ) วิภชนะ ( จำแนกความ ) อุตตานีกรณะ ( ทำความให้ตื้น ) ปัญญัตติ (แต่งความให้เข้าใจ ) ชื่…

ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสดงศาสนธรรมต่างๆ โดยใช้หลักการของพยัญช

…" เช่น ขมติ อดทน เอา นิ นำหน้า เป็น นิกขมติ แปลว่า สวรติ ปิด โรเธติ ยินดี กมติ ก้าวไป ออก " วิ 11 " วิวรติ " เปิด " " วิโรเธติ " ยินร้าย " " ว ปฏิ " " ปฏิกฺกมติ ถอยกลับ ดังนี้เป็นต้น เพราะฉะนั้น ผู้ศึกษา…

ในบทนี้ได้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'นีวรณ์' ซึ่งหมายถึงธรรมชาติอันกั้นที่ทำให้จิตไม่สามารถบรรลุความดี รวมถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับอุปสัคที่นำหน้าศัพท์ซึ่งสามารถเปลี่ยนรูปศัพท์ให้มีความหมายต่างไปได้ เช่น นิก

…ิธีมนสิการในอานาปานสติกรรมฐานนั้น คือ นับ (ลม) ๑. คณนา ๒. อนุพนธนา ๓. ผุสนา ๔. ฐปนา ๕. สกุลกฺขณา ๖. วิวฏฺฏนา ๓. ปาริสุทฺธิ ติดตา (ลม) ที่ (ลม) กระทบ ตัง (จิต) มั่น กําหนดได้ชัด หยุด หมดจด และ 4. เตส์ ปฏิ…

…ผู้ปฏิบัติสามารถบรรเทาความเมาอาหาร และพัฒนาจิตให้ร่าเริงและตั้งมั่น นอกจากนี้ ยังมีแนวทางในการย้อนดูวิวฏฺฏนาและปาริสุทธิ์ในบทต่าง ๆ ของอานาปานสติกรรมฐาน

…รรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 114 กระทบ บทว่า ฐปนา หมายเอาอัปปนา บทว่า สกุลกฺขณา ได้แก่วิปัสนา บทว่า วิวฏฺฏนา ได้แก่มรรค บทว่า ปาริสุทธิ ได้แก่ผล และบทว่า เตสํ ปฏิปสฺสนา ก็คือปัจจเวกขณ์ [คณนา-วิธีนับ] ในว…

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ โดยมีความสำคัญในการทำให้จิตไม่หวั่นไหวและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม หากมีการนับขาดหรือด่วนจะนำไปสู

…ต่วิกพพนา ไม่มีอปปนา คือ ยถา จาย อัปปนา ปตฺตจิตฺตสฺเสว วิกุพฺพนา สมฺปชฺชติ วิกุพฺพนา มหาฎีกาแก้เป็น วิวิธา กิริยา

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานต่างๆ ในพระโยคาวจรซึ่งสามารถเข้าถึงปฐมฌานและพัฒนาสู่ทุตยฌานและตติยฌาน โดยการมีใจสหรคตกับเมตตาในการแผ่ไปทั่วทุกทิศ โดยมุ่งเน้นที่ความไม่มีประมาณและความเมตตาที่เป็นเอกภาพในสั

…าฏิมากาล (อากาศตรงที่กสิณรูปเพิกไป) ก็ดี คำว่า กสิณผฏฺโฐกาส (โอกาสเท่าที่กสิณแผ่ไป) ก็ดี คำว่า กสิณ วิวิตฺโตกาส (โอกาสที่ว่างจากกสิณรูป) ก็ดี ทั้งหมดนี้ก็อันเดียวกัน นั่นเอง ๑. ปาฐะเรียงอากาโสไว้บทเดียว …

บทที่กล่าวถึงการทำใจเกี่ยวกับกสิณรูปและการเพิกกสิณ โดยผู้ปฏิบัติจะต้องไม่คิดถึงหรือพิจารณาถึงกสิณนั้น แต่สำนึกถึงอากาศแทน เพื่อให้เกิดความสงบใจ บทนี้ยังได้อธิบายความหมายของคำว่า 'กสิญคุฆาฏิมากาล' ว่าเ

…สสนา ทกฺขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา นิพพิทานุปัสสนา วิราคานุปัสสนา นิโรธานุปัสสนา ปฏินิสสัคคานุปัสสนา วิวัฏฏานุ ปัสสนา เป็น ๘ รวมกับมรรคญาณและผลญาณ ๘ เป็น ๑๖ ส่วนสมาธิจริยา ๔ หมายเอา สมาธิในรูปฌาน ๕ อรูปกฌ…

ในบทนี้พูดถึงการเจริญอุปจารสมาธิและอานิสงส์ของนิโรธสมาบัติในเหล่าพระอริยะ โดยเฉพาะการเข้าถึงนิโรธนิพพานที่มีผลต่อจิตใจและการดำรงอยู่ในสุขชั้นสูงในภพชีวิต โดยพระสารีบุตรได้เสนอความรู้เกี่ยวกับการเป็นวส

…นั้น เบื้องล่างเล่า ก็ทอดพระเนตร เห็นจนถึงอเวจี เบื้องบนถึงอกนิฐภพน์ ว่ากันว่าวันนั้นได้ชื่อว่า โลก วิวรณ (วันเปิดโลก) ข้างมนุษย์ก็เห็นเทวดา เทวดาเล่าก็เห็นมนุษย์ ในการเห็นกันนั้น มิใช่มนุษย์แหงนดู มิใช่…

…ธาตุและเห็นสิ่งต่างๆ ทั้งด้านตะวันออก ตะวันตก เหนือ ใต้ ทั้งเทพและมนุษย์ต่างมองเห็นกันและกันได้ในวันวิวรณนั้น เมื่อเสด็จลง ทวยเทพและมหาพรหมตามลงอย่างมีระเบียบ

…ยกัป แต่ มหาเมฆก่อเกิด (โลก) ไปจนถึงความเกิดปรากฏขึ้นแห่งจันทร์และสูรย์ นี่เป็นอสงไขยที่ ๓ เรียกว่า วิวัฏกัป แต่ความเกิดปรากฏขึ้นแห่งจันทร์ และสูรย์ไปจน (เกิด) มหาเมฆล้างกัปอีก นี่เป็นอสงไขยที่ ๔ เรียกว่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแบ่งระยะกาลในอสงไขยกัป ทั้งในส่วนของเตโชสังวัฏฏะและอาโปสังวัฏฏะ โดยเริ่มจากการเกิดมหาเมฆ จนถึงความเกิดปรากฏของจันทร์และสูรย์ รวมถึงการพินาศด้วยน้ำ ในขณะที่มหาเมฆน้ำกรดปรากฏขึ้

…ิกษุผู้ระลึกได้ตลอดกัป แม้เมื่อระลึกถึงบุพเพนิวาส ในกัป เหล่านั้น ย่อมระลึกได้หลายสังวัฏกัปก็มี หลายวิวัฏกัปก็มี หลายสังวัฏ วิวัฏกัปที่มี ระลึกได้ด้วยอาการอย่างไร ? ระลึกโดยนัยพระบาลีว่า "อมุตฺราสึ" เป็น…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพินาศของโลกที่เกิดจากไฟ ๓ วาระและน้ำ ๒ หน โดยโลกพินาศทั้งหมด ๖๓ กัป อันเกิดจากอำนาจของราคะมากกว่าโทสะ สัตว์มีความ ราคะเกิดขึ้นมากมาย เมื่อถึงเวลาไฟเข้ามาถึงตรงไหน ลมก็เข้ามาทำลายช