สต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 147 / 328

…ินทรีย์ทั้งหลาย) โภชเนมัตตัญญุตา ชาคริยานุโยค สัทธรรม ๗ ( คือ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ ปัญญา )

บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอริยสัจ 4 และองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท รวมถึงการร

…กอบคุณนามเป็นพหุวจนะ ดังคำว่า เอกสฺมึ สมเย นาโถ โมคฺคลุลานญฺจ กสฺสป์ คิลาเน ทุกฺขิเต ทิสวา โพชฌังเค สตฺต เทสย. ในสมัยหนึ่ง พระโลกนาถเจ้า ทรง เห็นท่านโมคคัลลานะและท่านกัสสปะผู้เป็นไข้ได้ทุกข์ จึงทรงแสดง …

ในเอกสารนี้เราจะพูดถึงอธิบายบาลีไวยากรณ์ในด้านนาม, คุณนาม, และสัพพนาม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างประโยคที่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์บาลี พร้อมทั้งยกตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนขึ้น

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ ปุริโส เทสนฺตร์ ตณฺหารชุชุมา พนธ์ สตฺตสนฺตานํ อภิสงฺขาโณ ภวนฺตร์ เสิ อาตายาติ ภูวเนตติ อภิสังขาร ย่อมนำสันดานแห่งสัตว์ ที่ตนผูกไว้ด้วยเช…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่มุ่งเน้นไปที่การอธิบายนามและอัพยยศัพท์ โดยยกตัวอย่างการใช้งานของคำว่า 'ปุริโส' และ 'ปุริสา' เพื่ออธิบายหลักการของเอกวจนะและพหุวจนะ ซึ่งเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจควา

… กติปยศัพท์ ท่านจัดไว้ใน บาลีไวยากรณ์มีเพียง ๑๒ ศัพท์ คือ อตฺต, พฺรหม, ราช, ภควนฺตุ, อรหนุต, ภวนฺต, สตถุ, ปิตุ, มาตุ, มน, กมฺม, โค. บรรดาศัพท์เหล่านี้ บางศัพท์ก็เป็นลิงค์เดียว บางศัพท์ก็เป็น สองลิงค์ ใน…

ในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ ซึ่งมีการจัดแบ่งศัพท์ออกเป็นกลุ่มต่างๆ ได้แก่ กติปยศัพท์ จำนวน 12 ศัพท์ เช่น อตฺต, พฺรหม, ราช เป็นต้น การแจกศัพท์นั้นมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบลิงค์เด

…ณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 33 คนมีปัญญา คนมีบุญ 6. พันธุมนฺตุ คนมีพวกพ้อง 4. ปุญญวนๆ ภควนต ล ๑๐. สติมันตุ คนมีสติ คำว่า ภควนฺตา ภควนฺเต ภควนฺโต นั้น มีวิธีใช้ไม่เหมือน กัน ภควนฺตา ภควนฺเต ใช้เป็นทวิว…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้คำบาลีในรูปแบบนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'ภควนฺตา', 'ภฺูมิ', 'คุณวนฺตุ' และวิธีใช้งานภายในไวยากรณ์ รวมถึงการจำแนกประเภทของลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ และอิตถ

…โยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 37 เช่น กโรนฺโต กระทำอยู่ ดังนี้ ตามแต่ต้องการ สตฺถุ (ผู้สอน) ลิงค์ แจกอย่างนี้ :- เอก. ป. สตฺถา เอา อุ การันต์ กับ สิ เป็น อา ท. สตฺถาร์ เอา อุ การั…

…ยบาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแสดงตัวอย่างการแปลงคำในลักษณะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการใช้สตฺถุในรูปแบบเอกพจน์และพหุพจน์ พร้อมแนวทางการลบหรือเปลี่ยนแปลงรูปของคำเพื่อให้เหมาะสมกับบริบทการใช้งาน…

เอก. ฉ. สตฺถุ สตฺถุโน ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 38 (แปลง เหมือน จ. เอก.) ส. สตฺถ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายไวยากรณ์ภาษาบาลี โดยเน้นไปที่การแปลงศัพท์ในรูปแบบเอกและพหุ โดยใช้ตัวอย่างของคำที่แสดงถึงการทำหน้าที่ต่างๆ เช่น ผู้ทำ ผู้ขุด ผู้ให้ และอื่นๆ พร้อมอธิบายความสำคัญของคำในความหมาย

…งศัพท์นี้แจกเหมือน ปิตุ ๑. ภาตุ พี่ชาย, น้องชาย ๒. ชามาตุ ลูกเขย วิธีเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เหมือน สตฺถุ แปลกแต่ อาเทส เป็น อร แทน อาร ในวิภัตติทั้งปวง อาลปนะนั้น เมื่อว่าตามแบบ เป็นอย่างนี้ แต่คำพูดแล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อมกับตัวอย่างกา

…ตติอันใด สังขยาแผนกนี้ต้อง มีลิงค์ วจนะ วิภัตติ เหมือนนามนาม และเรียงไว้ข้างหน้านามนาม เช่น จตฺตาโร สติปฏฐานา สติปัฏฐาน ๔ จตสุโส อปฺปญฺญฺญาโย อัปปมัญญา ๔ จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อริยสัจ ๔ เว้นไว้แต่สังขยา ท…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้และลักษณะของสัปพนามและนามในบาลี โดยเฉพาะเมื่อจำแนกประเภทจากสังขยาที่ถูกจัดเป็นสัพพนามหรือคุณนาม รวมถึงตัวอย่างการใช้งานและการเรียงลำดับโดยใช้ฉัฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เพื่อให้

…ัพท์ - หน้าที่ 60 ทวาสฏฐี ๖๒ เทวนวุติ ๕๒ เป็นต้น เมื่อเข้ากับสังขยานามนาม คง ทวิ ไว้ตามเดิม เช่น ทุวสต์ ๒๐๐ เป็นต้น เมื่อเข้ากับ ย้ากับนามนามคง ทวิ ไว้บ้าง เช่น ทุวิปาทา สัตว์ ๒ เท้า แปลง ทุวิ เป็น ทิ บ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์อย่างละเอียด มีการอธิบายการใช้ศัพท์ต่าง ๆ และการแปลงไปใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเข้ากับสังขยานามญาติ โดยมีการยกตัวอย่างประกอบด้วย เ

…พท์เลย เพราะสังขยาจำนวน เต็มล้วน ๆ ที่ไม่มีสังขยาคุณต่ออยู่ข้างหน้าแล้ว เป็นเอกวจนะอย่าง เดียว เช่น สติ สหสฺสํ เป็นต้น ดังที่ได้แสดงมาแล้ว ๆ สังขยาที่เหลือจากจำนวนเต็ม สังขยาที่เหลือจากจำนวนนั้น หมายควา…

ในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับสังขยาจำนวนในภาษาบาลี วิธีการนับจำนวนร้อย โดยเริ่มจากการคูณจำนวน ๑๐ เพื่อให้ได้จำนวนเต็ม เช่น ๑๐๕๑๐ เพื่อให้ได้ ๑๐๐ จากนั้นนำมาคูณอีกครั้งเพื่อให้ได้ 1,000 การใช้คำว่า ๑๐ และ ๑,๐

…ประกอบเป็นรูปสมาส แล้วลบศัพท์เสียบ้าง ตามวิธีย่อสมาส เช่น ๒,๕๘๓ ปี ปรากฏว่า ตุยาสีติสํวจฺฉรุตฺตรจตุ สตาธิกานิ เทว สํวจฺฉรสหสสานิ เมื่อแยกออกให้เป็นศัพท์ ๆ เพื่อ เห็นง่าย ก็เป็น ตุยาสีติยา ส่วนเรหิ อุตตร…

เนื้อหานี้อธิบายวิธีการต่อจำนวณเศษที่เหลือจากจำนวนเต็มในบาลี โดยใช้คำว่า อุตฺตร และ อธิก เพื่อแบ่งแยกระหว่างสังขยาคุณและสังขยานาม การใช้วิภัตติและการปรับเปลี่ยนรูปเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความถูกต้อง

…ูรณตัทธิต คือ ติย, ถ, จ, ม, อี, จึงเป็นเอกวจนะอย่างเดียวตาม ปูรณตัทธิต. ๑๕๐ ประกอบเป็น อาเมน ทุติย์ สติ-ทิยฑฒิสต์ ร้อยที่ ๒ ทั้งกึ่ง (หนึ่งร้อย กับ ครึ่ง คือ ๑๕๐), ๒,๕๐๐ อฑฺเฒน จตุตถ์ สหสฺสํ อฑฺฒฑฺฒสหสฺ…

เนื้อหานี้เสนอการอธิบายถึงบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ พร้อมทั้งการใช้เลขที่ประเมินสำหรับเอกวจนะและพหุวจนะ โดยยกตัวอย่างให้เข้าใจง่าย เช่น สังขยาที่มีจำนวนที่สุดและการใช้คำว่า อฑฺฒ ใ

…พึงเอา ทฑฺฒ ศัพท์ประกอบข้างหน้าสังขยาที่เป็นเศษ และโดยมาก ลงปัจจัยในปรูณตัทธิต เช่น ๓๕๐ ว่า อฑฺฒฏฐม สติ ร้อยที่ 4 ทั้งกึ่ง จำนวนอื่นก็พึงเทียบตามนี้ ៨ สังขยาที่ประกอบด้วย ศัพท์นี้ ถ้าไม่ลงปัจจัยในปูรณ อ…

บทความนี้เสนอการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ของนามและอัพยยศัพท์ พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจน รวมถึงการใช้ปูรณสังขยาในการนับจำนวนและการใช้ศัทพ์ต่างๆ ในบริบทต่างๆ โดยมีการกล่าวถึงการส่งผ่านปัจจัยและเว้นตัวอย่า

…นนำหน้าก่อน จึงจะใช้ได้ เช่น Q. ปุตโต เต วย์ ปตฺโต บุตร ของท่าน ถึงแล้ว ซึ่งวัย ๒ ๔ ๒ ကေ ๔ ๒. (อห์) สตฺต โว ภิกฺขเว อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ ๒ ๖ ๑ ๕ ๔ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรา จักแสดง ซึ่งธรรมทั้งหลาย…

…รงสร้างประโยคในบาลีที่เกี่ยวข้อง เช่น การจัดเรียงคำที่ถูกต้องและคำศัพท์ที่สำคัญ เช่น เต เม โว โน และสตฺต โว ภิกฺขเว เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในเนื้อหาได้ดีขึ้น โดยไม่ต้องเพิ่มชื่อพหุวจนะในเวลาการแปล

…แจก วิภัตติได้ และเป็นกิริยาที่ทำก่อน กิริยาสุดท้ายในประโยคเดียวกัน ตัวอย่างเช่น จูฬปนฺถโก คจฺฉนฺโต สตฺถาร์ ทิสวส อุปสงฺกมิตวา วนทิ พระจุฬปันถกกำลังเดินอยู่ เห็นพระศาสดาแล้ว เข้าไปถวาย บังคม. คจฺฉนฺโต เ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้ไวยากรณ์บาลีโดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์ เพื่อแสดงถึงการกำหนดแน่นอนของนาม การสร้างวิเสสนะ และการแจกวิภัตติในประโยค การใช้กิริยาในบทที่มีการเคลื่อนไหว เช่น การเดิน ยืน แ

…และอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 109 นานา ปจฺฉา ปฏฐาย ปภูติ ปุน แปลว่า ต่าง ๆ สกี แปลว่า คราวเดียว " ภายหลัง สตกฺขตต์ " ร้อยคราว " ตังก่อน สทฺธิ์ 11 พร้อม, กับ " จําเดิม สณิก " ค่อย ๆ อีก สย " เอง ปุนปฺปุน บ่อย …

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการใช้คำต่าง ๆ เช่น ปจฺฉา (ภายหลัง), ปุน (คราวเดียว), และสห (กับ) พร้อมทั้งอธิบายความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์ เช่น สมฺปิณฺฑนตฺถ ที่แสดงความหลากห

… ตอน ๑ - หน้าที่ 3 (คน) เร้นอยู่ (ในเสนาสนะอันสมควร) แล้วยังมนสิการให้เป็นไป โดยแยบคายว่า "มรณ ภวิสฺสติ ชีวิตินทรีย์ อุปจฺฉิชชิสสติ ความตายจักมี ชีวิตินทรีย์จักขาด" ดังนี้ หรือว่า "มรณ มรณ์ ตาย ตาย" ดัง…

บทความนี้เน้นถึงการพิจารณาเรื่องความตายด้วยสติ โดยให้ผู้ศึกษาได้ตรวจสอบว่า การมีสติในการรับรู้ถึงความตายจะช่วยลดความโศกเศร้าจากการมองเห็นการตายขอ…

…ะโยคาวจรลางท่าน (ที่อินทรีย์กล้า) ยังมนสิการให้เป็นไป อย่างนั้นเท่านั้นแหละ นีวรณ์ทั้งหลายจะรำงับลง สติอันมีความตาย เป็นอารมณ์จะตั้งมั่น กรรมฐานถึงอุปจารทีเดียวก็เป็นได้ [ผู้อินทรีย์อ่อนพึงระลึกโดยอาการ…

…ละลดนีวรณ์ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำอาการที่สามารถนำไปสู่ความเข้าใจในการปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น เช่น การมีสติและการเข้าใจในความเสี่ยงของชีวิต ในที่นี้จึงเน้นถึงการใช้ความตายเป็นเครื่องมือในการกระตุ้นให้มีการป…

…ั้งปวง บัณฑิตพึง (นำมากล่าว) ให้พิสดาร ตรัสไว้อีกสูตรหนึ่งว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาน ภิกษุผู้ที่เจริญมรณสติ ๑. สํ. ส. ๑๕/๑๕๘ ขุ. มหา. ๒๕/๕๑ ๒. อง. สตฺตก. ๒๓/๑๓๘ ค. อุปมา ๓ ข้อ คือ (๑) เหมือนหยาดน้ำค้างบนยอด…

…ิตให้เต็มที่เพื่อสะสมกุศลผลบุญ บทเรียนจากอรรถกถาและพระสูตรต่าง ๆ ส่งเสริมให้เห็นคุณค่าของการเจริญมรณสติและการทำความดีในแต่ละวัน.