สมาธ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 102 / 145

…่เป็นไปแห่ง ธรรมทั้งหลาย ที่เป็นส่วนอาเสวนปัจจัย ในมหาฎีกาภาค ๑ หน้า ๑๒๐ แก้ศัพท์ อาเสวนา ไว้ว่า....สมาธิสฺส อาเสวนาย ปคุณพลวภาวาย สวตฺตนฺติ... (ศีลอย่างนี้ย่อมเป็นไปเพื่ออาเสวน คือเพื่อความมี กําลังด้วยค…

บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติทางจิตในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของอุเบกขาในการทำให้จิตผ่องแผ้วและพ้นจากกิเลสต่างๆ การบรรลุญาณสามารถทำให้สัมผัสถึงความสำเร็จและความสงบของจิต รวมถึงการคงไว้ซึ่งความ

…่อเธอตามดูกายในกาย ตามดูเวทนาในเวทนา ทั้งหลาย ตามดูจิตในจิต ตามดูธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ จิตย่อมเป็น สมาธิ อุปกิเลสทั้งหลายเธอละได้ เธอก็เรียนอาการนั้นไว้ ภิกษุ ค ต่อนี้น่าจะกล่าวความว่า ตั้งแต่นั้นพ่อครัว…

…ติธรรมของภิกษุ ด้วยการฝึกฝนและมุ่งมั่นเพื่อพัฒนาตนและตรวจดูการปรากฏในกาย เวทนา จิต และธรรมเพื่อพัฒนาสมาธิ การมีความเพียรและสติจะนำไปสู่การกำจัดอารมณ์ที่ไม่ดีเพื่อให้สามารถเป็นผู้บรรลุธรรมได้.

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 163 วิจาร ไม่มีวิตก เพราะวิตกวิจารระงับไป มีแต่ปีติและสุขอันเกิดแต่ สมาธิอยู่ ด้วยประการฉะนี้ ทุติยฌานปฐวีกสิณอันละองค์ ๒ ประกอบ ด้วยองค์ ๗ งาม ๓ ประการ พร้อมไปด้วยลักษณะ ๑…

…ึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากปฐมฌาน โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าเมื่อวิตกและวิจารระงับไป จะเกิดปีติและสุขจากสมาธิแทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างกันอย่างไร นอกจากนี้ยังพูดถึงการแก้ไขคำ…

…ทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 165 เหตุนั้นธรรมนั้นจึงชื่อว่า เอโกทิ คำว่า เอโกทิ นี้ เป็นชื่อแห่งสมาธิ ทุติฌานนี้ยังเอโกทินี้ให้มี คือให้เจริญ เหตุนั้น ทุติยฌานนั้นจึงชื่อว่า เอโกทิภาวะ ด้วยประการฉะนี้…

ในบทนี้กล่าวถึงธรรมชาติของเอโกทิภาวะในทุติยฌานซึ่งเกี่ยวข้องกับการเจริญสมาธิ เมื่อเทียบกับปฐมฌานซึ่งยังไม่บริสุทธิ์เพียงพอ โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างศรัทธาในแต่ละฌานและผลก…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 168 ฌานก็เกิดแต่สัมปยุตสมาธิโดยแท้ แต่ถึงกระนั้นก็สมาธิ ( ในทุติย ฌาน ) นี้เท่านั้นควรเรียกว่าสมาธิ เพราะไม่หวั่นไหว และเพราะ ผ…

ทุติยฌาน เป็นฌานที่สองที่มีความสำคัญซึ่งเกิดจากสัมปยุตสมาธิ ในการพิจารณาทุติยฌานนี้ นักปฏิบัติต้องทราบลักษณะเฉพาะที่รู้จักกันว่า ปีติสุข และ เอกัคคตา โดยฌานนี…

…ถะฌานและปัญจมฌาน ( ในปัญจกนัย )ปฐมฌาน เป็น ปฐมฌานตรงกันแล ปริเฉทที่ ๔ ชื่อปฐวีกสิณนิเทศ ในอธิการแห่งสมาธิภาวนา ในปกรณ์วิเศษชื่อวิสุทธิมรรค อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความปราโมทย์แห่งสาธุชน ดังนี้

…คัญในทางพุทธศาสนา พร้อมการนำเสนอปริเฉทที่ ๔ ชื่อปฐวีกสิณนิเทศ เพื่อให้ความรู้และประโยชน์แก่ผู้ศึกษา สมาธิภาวนา เพื่อการปราโมทย์แห่งสาธุชน

…ักขธรรมนั้นเป็นไปไม่ได้ ปฏิปักขธรรมแห่งนิวรณ์ ก็คือองค์ฌานนั้นเอง ดังที่กล่าวไว้ใน คัมภีร์เปฎกะว่า "สมาธิ (คือเอกัคคตา) เป็นปฏิปักษ์แห่งกามฉันท์" ดังนี้เป็นต้น

…่ผู้ปฏิบัติได้รับ รวมถึงองค์ฌานทั้งหลายและการละนิวรณ์ทั้ง 5 ที่พระโยคาวจรสามารถทำได้ผ่านการยึดมั่นในสมาธิและความสุข โดยจัดการวิเคราะห์ความสำคัญระหว่างการปฏิบัติกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในระดับจิตใจ. นอกจากนี้…

…ว่า อนุตฺตโร จริงอย่างนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นย่อมทรงครอบงำ เสียซึ่งโลกทั้งปวงด้วยสีลคุณก็ดี ด้วยสมาธิคุณ ปัญญาคุณ วิมุติคุณ และวิมุติญาณทัสสนคุณก็ดี พระองค์เป็นผู้ไม่มีผู้เสมอ ทรงเสมอ กับท่านที่ไม่มีผ…

…องพระองค์ รวมถึงความเหนือกว่าผู้อื่น โดยไม่มีใครที่สามารถเปรียบเทียบได้ด้วยคุณธรรมต่างๆ เช่น สีลคุณ สมาธิคุณ และปัญญาคุณ ที่ทำให้พระองค์เป็นผู้ไม่มีผู้เสมอ และยังพูดถึงความรู้ลึกซึ้งของพระองค์ในโลกนี้ เทว…

…้วยสมถวิปัสสนาและมรรคผล งามในเบื้องปลาย ด้วยพระนิพพาน (ดังนี้) ก็ได้ หรือว่างามในเบื้องต้นด้วยศีลและสมาธิ งามในท่ามกลางด้วยวิปัสสนาและมรรค งามในเบื้องปลายด้วยผล และนิพพาน หรืองามในเบื้องต้นด้วยพุทธสุโพธิต…

…บัติคำสอนนี้นำไปสู่ความสงบสุขและนิพพาน นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงถึงหลักการสำคัญในการปฏิบัติที่รวมถึงศีล สมาธิ และวิปัสสนา

…หนอ ไม่ด่างหนอ ... ไม่พร้อยหนอ ...เป็น ไทยหนอ ... ผู้รู้สรรเสริญหนอ ... ไม่ถูกปรามาสหนอ ... เป็นทาง สมาธิหนอ" ดังนี้ ก็แลศีลเหล่านั้น ผู้เป็นคฤหัสถ์พึงระลึกถึงศีลที่เป็น ของคฤหัสถ์ บรรพชิตก็พึงระลึกถึงศีล…

…ญในการปฏิบัติศีล และความหมายของอขัณฑะ อัจฉททะ และอสพละในบริบทต่างๆ ซึ่งที่มาเหล่านี้จะช่วยเสริมสร่างสมาธิและจริยธรรมในชีวิตประจำวันได้.

…ะความเป็นศีลอันใครๆ ไม่พึงอาจปรามาส (ตำหนิ ) ได้ว่า " นี่เป็นความเสียในศีลทั้งหลายของท่าน " ชื่อว่า สมาธิสังวัตตนิกะ เพราะยังอุปจารสมาธิหรืออัปปนา สมาธิให้เป็นไป หรือมิฉะนั้น ยังมรรคสมาธิและผลสมาธิให้เป็น…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบรายละเอียดต่างๆ ของศีลที่ไม่แตกแยก โดยอธิบายถึงศีลที่มีคุณวิเศษและการรักษาศีลเพื่อความบริสุทธิ์ที่สูงขึ้น ทั้งยังกล่าวถึงพฤติกรรมที่เป็นอัน

…นา" สิวัฏฐิกบรรพ ๕ ตรัสโดยเป็นอาทีนวานุปัสสนา" (คือ อาทีนวญาณ) ในวิปัสสนาญาณทั้งหลายนั้นแล อนึ่ง แม้สมาธิภาวนา ใด พึงสำเร็จได้ (คือนับเข้าได้ ?) ในอสุภกรรมฐานทั้งหลาย มี อุทธุมาตกอสุภเป็นต้น (อันมา) ในวัฏ…

…ัมปชัญญบรรพ ทั้งนี้ กายคตาสติช่วยให้ภิกษุเจริญการปฏิบัติธรรมเพื่อผลดีในชีวิต นอกจากนี้ยังมีการอธิบายสมาธิภาวนาในอสุภกรรมฐานด้วย การบรรยายเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจสภาวะร่างกายว่ามีความไม่เที่ยงและไม่งาม…

… สุตตันตะ นี่คือ อธิจิตต (สูตร) สติภาว (สูตร) โพชฌงคโกสัลล (สูตร) พระโยคาวจรควรทราบ เพื่อประกอบวิริยสมาธิ [อธิจิตตสูตร] ใน ๓ สูตรนั้น สูตรนี้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบ က อธิจิต ต้องมนสิการนิมิต…

ในหนังสือที่อธิบายเกี่ยวกับพระโยคีและอัปปนา มีการกล่าวถึงอธิจิตตสูตรและความสำคัญของการมนสิการในขั้นตอนต่างๆ แสดงถึงความเข้าใจในอาการต่างๆ ที่ผู้ปฏิบัติต้องรู้และปฏิบัติได้อย่างตรงจุด โดยไม่ตรงกันในทุก

…ขยายความบาลีคำถาม] บัณฑิตพึงทราบนิเทศ (ขยายความ) แห่งบาลีคำถามว่า "กถิ ภาวิโต จ ภิกฺขเว อานาปานสฺสติสมาธิ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อานาปานสติสมาธิ บุคคลทำให้มีอย่างไร" เป็นต้นนี้ก่อน คำว่า 'ก' เป็นพระปุจฉาด้วย…

เนื้อหานี้สำรวจเรื่องอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเน้นการเจริญสมาธิที่เกี่ยวข้องกับลมหายใจ ทั้งนี้มีการอธิบายว่าการทำให้เกิดขึ้นของอานาปานสติสมาธิเป็นอย่างไร มีการถาม…

…ค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 88 อย่างไร ? เฉลยว่า พระพุทธาธิบายมีอยู่ว่า "อันอานาปานสติสมาธินี้ จะได้เป็นธรรมไม่ละเมียดหรือไม่ประณีตโดยปริยายไร ๆ เหมือนอย่าง อสุภกรรมฐาน ซึ่งละเมียดและประณีตแ…

ในบทนี้พระพุทธเจ้าตรัสถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิว่าเป็นธรรมที่มีความละเมียดและประณีตโดยไม่ขึ้นอยู่กับความละเอียดหรือความหยาบของอารมณ์ ทั้งนี้อานาปา…

… "อเสจนโก" ความว่า ไม่ต้องเติมอะไร เป็น (ดุจ) สิ่งมีรสดีอร่อย โดยสภาพเอง บัณฑิตพึงทราบว่า อานาปานสติสมาธินี้ เป็น อเสจนกะอย่างนี้แหละ จึงเป็นสุขวิหารด้วย เพราะเป็นไปเพื่อได้ กายกสุขและเจตสิกสุข ทุกขณะที่ถ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้…

…สนานี้ เพราะอิธศัพท์ในพระบาลีนั้นนี้เป็นศัพท์ แสดงถึงศาสนา อันเป็นที่ก่อเกิดแห่งบุคคลผู้ทำอานาปานสติสมาธิ ทุกประการ ให้เกิดขึ้น และปฏิเสธความเป็นอย่างนั้นแห่งศาสนาอื่น สมพระพุทธพจน์นี้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหล…

…นี้ คำว่า 'อิธ ภิกฺขเว' หมายถึง 'ดูกรภิกษุทั้งหลาย' ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของศาสนาในการสร้างอานาปานสติสมาธิ พุทธพจน์นี้ชี้ชัดให้เห็นว่าศาสนานี้มีสมณะเฉพาะที่เป็นที่มาของการพัฒนาใจและความสามารถในด้านสมาธิ นอ…

…มีได้ การยังลมหายใจออกหายใจเข้าให้เป็น ไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญอานาปานสติ สมาธิต่อไปก็มีได้ และบัณฑิตทั้งหลายเข้าสมาบัตินั้นก็ได้ ออกจาก สมาบัตินั้นก็ได้อยู่ กองลมที่ระงับกายสังข…

…เอียดของลมหายใจ จิตยังคงอยู่ในการตั้งใจเมื่อมีการระงับของลมหายใจทั้งหยาบและละเอียด ส่งผลให้สามารถฝึกสมาธิและเข้าสมาบัติได้ การสิ่งสังเกตต่างๆ ยังเป็นพื้นฐานของการบำเพ็ญสติปัฏฐาน ทำให้เกิดความเข้าใจในธรรมอ…

…อันเป็นบาปอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว จะต้องไม่ยึดจิตตั้งอยู่ ดูกร ภิกษุเธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล" ก็แลดูมูลสมาธิ (สมาธิขั้นมูล) อำนาจ อันได้แก่อาการที่พอเป็นจิตเตกัคคตา” โดยอำนาจที่จิตหยุดอยู่ภายในตน เป็นอันตรัส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการฝึกสมาธิและการไม่ยึดติดในธรรม เพื่อให้ภิกษุสามารถบรรลุถึงพระอรหัตได้ การสนทนาทำนองนี้ทำให้เห็นถึงความสำคัญข…

…ี" ดูกร ภิกษุ เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล" ดังนี้แล้วจึงตรัส (ต่อไป) อีกว่า "ดูกรภิกษุ เมื่อใดแล (มูล) สมาธินี้ เป็นธรรมอันเธอเจริญทำให้ มากอย่างนี้แล้ว เมื่อนั้นเธอพึงเจริญสมาธินี้ อันมีทั้งวิตก มีทั้งวิจาร…

เนื้อหาของพระโอวาทเน้นการเจริญสมาธิและการบ่มเพาะคุณธรรม เช่น เมตตาและกรุณา โดยมีการแนะนำให้ปฏิบัติสมาธิที่มีวิตกและวิจาร ก่อนที่จะลุถึ…