หน้าหนังสือทั้งหมด

การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
138
การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
…่าวว่า จะพึงละได้เพราะ การพิจารณาเสพ” ดังนั้น วิธีการนำปัจจัย 4 มาใช้ฝึกอบรมเพื่อขจัดกิเลสอาสวะในใจ สามารถทำได้โดยการบริโภค ใช้สอยปัจจัย 4 ให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ เช่น พระภิกษุต้องทราบว่า จีวรที่มีอยู่ …
…ใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น การละอาสวะเกิดจากความเป็นอยู่ที่ไม่ติดใจกับสิ่งที่ไม่มีประโยชน์ ทำให้จิตใจ…
ความหมายของมัตตัญญูและการฝึกฝน
148
ความหมายของมัตตัญญูและการฝึกฝน
…รุปสำหรับเรื่องมัตตัญญูได้ว่า พระภิกษุที่จะฝึกให้ตนเองเป็นผู้รู้จักประมาณในการรับ ได้นั้น จะต้อง 1. สามารถบริหารควบคุมปัจจัย 4 โดยต้องรู้จักวิธี “การรับ” ที่ถูกต้อง 2. สามารถนำปัจจัย 4 มาใช้เป็นอุปกรณ์สำห…
…ะภิกษุจะต้องบริหารควบคุมปัจจัยทั้ง 4 และใช้ปัจจัยเหล่านี้เพื่อพัฒนาคุณธรรมต่างๆ การฝึกฝนนี้จะช่วยให้สามารถทำตามขั้นตอนต่างๆ ในคณกโมคคัลลานสูตรได้อย่างราบรื่น และยังแสดงให้เห็นว่าหากฆราวาสนำหลักการนี้มาใช้…
การพัฒนาคุณธรรมสำหรับพระภิกษุ
167
การพัฒนาคุณธรรมสำหรับพระภิกษุ
…การรู้จักประมาณในโภชนาหาร (4) การเป็นผู้ตื่นอยู่ (5) การมีสติสัมปชัญญะ และ (6) การเสพเสนาสนะอันสงัด สามารถทำได้ไม่ยาก จนเกินไปนัก 7.6 การบริหารเวลาให้เป็นกาลัญญูบุคคล 7.6.1 หลักการบริหารเวลา ในการบริหารเว…
การพัฒนาคุณธรรมให้เจริญก้าวหน้าในพระภิกษุประกอบด้วยการฝึกฝนผ่าน 4 ขั้นตอน ได้แก่ กิจวัตรประจำวัน กิจกรรม ปัจจัย 4 และการบริหารเวลา โดยต้องมีทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับเวลา การลำดับความสำคัญของงาน และกา
การเรียนรู้และการถามเพื่อพัฒนาธรรมะในพระพุทธศาสนา
169
การเรียนรู้และการถามเพื่อพัฒนาธรรมะในพระพุทธศาสนา
…ึกหัดปฏิบัติจนกว่าจะเกิดผล และ (2) พระภิกษุนั้นต้องได้ครูบาอาจารย์ที่ดี สมบูรณ์ทั้งภูมิรู้ ภูมิธรรม สามารถอธิบายขยายความ ธรรมะให้เข้าใจได้โดยง่าย ทั้งยังเป็นต้นแบบในการปฏิบัติได้เป็นอย่างดี 2) การสอบถาม เ…
…ารถ่ายทอดธรรมะ เพื่อความเข้าใจและการฝึกฝนที่ลึกซึ้ง เมื่อพระภิกษุมีความอุตสาหะและครูที่ดี จะทำให้เขาสามารถเข้าใจธรรมและปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง ซึ่งส่งผลให้เกิดประโยชน์ต่อทั้งตนเองและผู้อื่นได้อย่างมากมาย.
การประยุกต์หลักการกาลัญญูในชีวิตประจำวัน
173
การประยุกต์หลักการกาลัญญูในชีวิตประจำวัน
…มมัญญู) มีความเข้าใจในนัยที่พระองค์หมายถึง และน้อมนำมา ประพฤติปฏิบัติอย่างจริงจัง (อัตถัญญู) ทั้งยังสามารถประเมินคุณธรรมที่เกิดจากการฝึกนั้นได้ (อัตตัญญู) และเข้มงวดกวดขันในการรับปัจจัย 4 ซึ่งทำให้นิสัยดี…
…่ ธัมมัญญู, อัตถัญญู, อัตตัญญู, มัตตัญญู, และกาลัญญู เพื่อพัฒนาตนเองและเป็นที่พึ่งที่ดี ส่วนฆราวาสก็สามารถนำหลักการนี้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อเสริมสร้างความสำเร็จในการทำงานและการปฏิบัติธรรม เมื่อผู้คนเห…
การฝึกฝนเพื่อเป็นปริสัญญูในพระพุทธศาสนา
178
การฝึกฝนเพื่อเป็นปริสัญญูในพระพุทธศาสนา
…ี เพื่อการเข้าหาและวางตัวได้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับบุคคลต่างๆ เหล่านั้น ให้เขายอมรับเลื่อมใสศรัทธา จนสามารถสั่งสอนและเผยแผ่พระพุทธศาสนาได้ ซึ่ง ในสมัยพุทธกาลพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแบ่งบุคคลต่างๆ นี้ออกเป็น …
ในบทนี้แสดงให้เห็นความสำคัญของการเป็นปริสัญญูในฐานะกัลยาณมิตรที่สามารถสอนและเผยแผ่ธรรมะให้ผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการเข้าใจในวัฒนธรรมและกลุ่มบุคคล 4 กลุ่ม ไ…
ความหมายและความสำคัญของปริสัญญู
180
ความหมายและความสำคัญของปริสัญญู
…การเข้าหาคนเป็น คือ ความเป็นผู้รู้จักกลุ่มบุคคลทั้ง 4 ได้แก่ กษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบดี และสมณะ กระทั่งสามารถเข้าหาและวางตัวในอิริยาบถต่างๆ กับกลุ่มบุคคล นั้นๆ ได้อย่างเหมาะสม คำว่า “รู้จักกลุ่มบุคคล” ในที่น…
…กาสในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา และทำหน้าที่กัลยาณมิตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้พระภิกษุสามารถถ่ายทอดธรรมะได้อย่างมีคุณค่า โดยไม่ต้องละทิ้งจริต อัธยาศัย ขนบธรรมเนียม และวัฒนธรรมของแต่ละกลุ่มบุ…
เศรษฐีกับความตระหนี่
189
เศรษฐีกับความตระหนี่
…จึงสั่งภรรยาให้ถวายขนมแก่พระเถระหนึ่ง ชิ้น ปรากฏว่าขนมได้ติดไปทั้งหมดแม้จะพยายามดึงแยกออกจากกันก็ไม่สามารถแยกได้ ดึงกันมาดึงกันไป จนเศรษฐีเหนื่อยหมดแรง ไม่อยากกิน จึงบอกภรรยาให้ถวายขนมเบื้องแก่พระเถระไปทั…
ในเรื่องนี้ เศรษฐีต้องต่อสู้กับความตระหนี่ของตนเอง แม้จะมีความต้องการที่จะกินขนมเบื้องแต่เขาก็เกรงว่าจะมีคนอยากกินด้วย จนท้ายที่สุดเขาก็ได้เรียนรู้ถึงการทำบุญและใช้ทรัพย์ในการกุศล เมื่อพระมหาโมคคัลลาน
การนิ่งและกิริยาอาการในพระพุทธศาสนา
195
การนิ่งและกิริยาอาการในพระพุทธศาสนา
…ครอง) พราหมณ์ (นักวิชาการ) คฤหบดี (นักธุรกิจ และผู้ประกอบอาชีพอื่นที่เลี้ยงดูตนเองได้) และนักบวช 2. สามารถวางตัวได้ถูกต้องเหมาะสม ทั้งการเข้าหา การยืน การกระทำ การนั่ง การนิ่ง ราชสูตร, อรรถกถา ขุททกนิกาย …
การนั่งอย่างถูกต้องในพระพุทธศาสนาควรมีระยะที่เหมาะสม รวมถึงการนิ่งที่สง่างามซึ่งแบ่งออกเป็นการนิ่งเพราะรู้และไม่รู้ การนิ่งที่สง่างามจะเป็นการแสดงออกที่น่าเลื่อมใส ควรพูดแต่เรื่องธรรมะหรือทำตัวนิ่งเหม
ความสำคัญของพระภิกษุอัตถัญญูและบุคคลปโรปรัญญู
200
ความสำคัญของพระภิกษุอัตถัญญูและบุคคลปโรปรัญญู
แนวคิด 1. พระภิกษุผู้เป็นบุคคลปโรปรัญญู สามารถจะดูคนเป็นจึงแสดงธรรมได้เหมาะสมกับคนฟัง เป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการทำหน้าที่กัลยาณมิตรแก่ผู้อื่นให้…
บทความนี้พูดถึงการที่พระภิกษุผู้มีความรู้และความเข้าใจสามารถช่วยพัฒนาความรู้และคุณธรรมของผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและการสร้…
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
202
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
…ติเห็นโทษและภัยในปรโลก” จากพุทธพจน์ที่กล่าวมา ย่อมชี้ให้เห็นถึงธรรมชาติของผู้ฟังที่มีความแตกต่างกัน สามารถจัดประเภท ตามความพร้อมที่จะบรรลุธรรมของผู้ฟัง เปรียบเทียบกับการเจริญเติบโตของดอกบัว” ได้ 4 ประเภท …
บทความนี้กล่าวถึงความรู้และคำแนะนำในการเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสนทนาธรรมกับพระภิกษุผู้มีความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงประเภทของผู้ฟังที่มีความแ
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
211
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
…าเทวี ผู้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสาร พระนางทรงรัก ในความงามของตนเอง ต่อมามีโอกาสได้ฟังธรรม จนสามารถบรรลุธรรม เป็นพระอรหันตเถรี ดังมีเรื่องย่อ ดังนี้ คือ เรื่องของพระนางเขมา ในสมัยพุทธกาล พระนางเขมา…
…ีการเทศนาโดยเกี่ยวข้องกับประสบการณ์ที่พระนางคุ้นเคย เพื่อให้เกิดความเข้าใจง่าย ระบุถึงสิ่งที่ผู้ฟัง สามารถนำไปใช้ในชีวิตได้
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
212
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
…า มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส” ในทางปฏิบัติ การเลือกธรรมะตามภูมิหลังเดิมของผู้ฟังนั้น สามารถรู้ได้หลายวิธี เช่น จากอาชีพ ที่ทำ จากภูมิลำเนาที่อาศัย จากระดับการศึกษา จากอายุของผู้ฟัง รวมถึงสอ…
…้ฟังเพื่อปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง เนื้อหาแห่งธรรมะต้องปรับเปลี่ยนตามระดับสติปัญญาของผู้ฟังซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามอายุและความรู้ เช่นในโอวาทที่พระพุทธองค์สอนพระราหุลเกี่ยวกับการปกป้องคำพูด การศึก…
การจูงใจและการแสดงธรรม
216
การจูงใจและการแสดงธรรม
…่องตัวอย่างประกอบจะช่วยให้ผู้ฟังจดจำง่าย เข้าใจได้ง่าย และเกิดความเพลิดเพลินในการ ฟัง ไม่เบื่อหน่าย สามารถติดตามเนื้อหาสาระที่พระภิกษุแนะนำ แสดงธรรมได้ตลอดต่อเนื่อง ไม่ขาดตอน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ทรงมีเรื…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจูงใจให้ผู้ฟังรับรู้ธรรมะและเกิดแรงบันดาลใจในการนำไปปฏิบัติ โดยแบ่งเป็นสามส่วนคือ จูงใจ หาญกล้า และ ร่าเริง การแสดงธรรมควรมีเรื่องประกอบและการเปรียบเทียบเพื่อช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจและอ
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
220
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
…าวถึงผู้แสดงธรรม เช่น ถามถึงท่าทาง การ วางตัวขณะแสดงธรรมว่าเป็นอย่างไร สาระหรือธรรมะที่นำมาแสดงนั้น สามารถอธิบายจนผู้ฟังเข้าใจได้ หรือไม่ ใช้เวลานานเกินไปหรือไม่ เป็นต้น ทำให้ได้รับข้อมูลที่ชัดเจน สามารถน…
…ับถือผู้แสดง แต่ควรเป็นเพื่อให้ผู้ฟังได้ปฏิบัติตามแนวทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การประเมินผลจากผู้ฟังสามารถทำได้ทั้งในรูปแบบลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งการรับฟังความคิดเห็นมีส่วนช่วยพัฒนาคุณ…
การประเมินผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
221
การประเมินผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
…ะเอียดที่ได้ศึกษามา พอจะสรุปในเบื้องต้นได้ว่า พระภิกษุผู้จะเป็นบุคคลปโรปรัญญูได้นั้น 1. ดูคนเป็น 2. สามารถนำธรรมะไปสั่งสอนได้เหมาะสมตามประเภทของคนนั้นๆ ได้ เมื่อพระภิกษุฝึกได้อย่างนี้แล้ว พระองค์จึงจะทรงร…
… เช่น การสนทนา การสังเกต และการใช้แบบสอบถาม โดยจุดประสงค์คือเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมะอย่างครบถ้วนและสามารถพัฒนาจากประเภทต่างๆ ตอนแรกที่ไม่อยากเห็นพระ จนเกิดความปรารถนาในธรรมะ ซึ่งการ ฝึกพระภิกษุจะทำให้เขา…
การเป็นกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
225
การเป็นกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
…ติของกลุ่ม บุคคลสำคัญในสังคมทั้ง 4 กลุ่ม คือ กลุ่มนักปกครอง กลุ่มนักวิชาการ กลุ่มนักธุรกิจ และผู้ที่สามารถเลี้ยงตนเอง ได้ และนักบวช เพราะเป็นกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา หากรู้จักวางตัวเอง…
พระภิกษุจึงต้องศึกษาธรรมเนียมของกลุ่มนักปกครอง นักวิชาการ นักธุรกิจ และนักบวช เพื่อให้สามารถแนะนำธรรมะได้อย่างเหมาะสม เมื่อพระภิกษุแสดงธรรมจนเกิดผลดีแก่ผู้ฟัง ถือว่าประสบความสำเร็จในการเป็นก…
แนวคิดและวัตถุประสงค์ในการฝึกปฏิบัติธัมมัญญสูตร
230
แนวคิดและวัตถุประสงค์ในการฝึกปฏิบัติธัมมัญญสูตร
…มัญญสูตร เป็นพระสูตรที่ให้วิธีการฝึกฝนในแต่ละขั้นตอนของคุณกโมคคัลลาน สูตรแก่พระภิกษุจนบรรลุผลสำเร็จ สามารถเป็นกัลยาณมิตรให้กับตัวเอง และ ช่วยขจัดกิลสอาสวะให้เบาบาง จนหมดไป คือ การทำพระนิพพานให้แจ้งได้ 2. …
แนวคิดเกี่ยวกับธัมมัญญสูตรและคุณกโมคคัลลาน ชี้ให้เห็นถึงการฝึกฝนเพื่อเป็นกัลยาณมิตรทั้งต่อตนเองและผู้อื่น พร้อมทั้งสำรวจความสำคัญของการใช้ธรรมะในการพัฒนาชีวิตประจำวัน และสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักศึกษา
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
231
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
…าก ซึ่งถือเป็นเครื่องช่วยพัฒนา ขัดเกลาอุปนิสัย ใจคอให้ดีงาม จนกลายเป็นคุณธรรมภายในใจ และในที่สุดก็จะสามารถขจัดกิเลสอาสวะให้หมดสิ้นไป ได้บรรลุ เป้าหมายสูงสุดในชีวิตคือพระนิพพาน ในแต่ละบทที่ผ่านมานั้น จะกล่…
บทที่ 10 ของหนังสือเรื่อง 'การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา' กล่าวถึงความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตรและธัมมัญญูสูตรในการพัฒนาตนเองให้บรรลุถึงพระนิพพาน โดยนำเสนอวิธีการฝึกฝนพระภิกษุให้มีคุณธรรมภายในใจ ผ่านการศ
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
234
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…ี่มีความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์แล้ว ขั้นตอนต่อไป จึงเป็นเรื่องของการ ทำความเข้าใจ เพื่อที่จะสามารถนำความรู้นี้มาใช้เป็นบทฝึกฝนให้กับตัวเอง อาจเรียกว่า สามารถนำความ รู้ในภาคทฤษฎีมาสู่การใช้งานจริงใ…
…เข้าใจเพื่อใช้เป็นบทฝึกฝน มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ความรู้, การปฏิบัติ, และการมีครู เป็นที่สามารถแนะนำและแก้ไขปัญหาในการฝึก อุปมาเหมือนการเดินทางในป่าที่มีผู้ชำนาญคอยนำทาง, บทเรียนนี้ยกตัวอย่างเร…