อกิเลส : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 4 / 14

… คือได้เข้าใจธรรมที่ ๔ ภูมิ ทั้งหมด. บทพระคาถาว่า สุพุทธ สุเมธาส อญฺปลิตฺโต ความว่า อันเครื่องอมบทก่อกิเลส สานไม่ใด้ในไตรภูมิสรรพ์ทั้งปวง. [๓๔] บทว่า สุพุทธชฺโโต ความว่า ตัไตรภูมิธรรมทั้งปวง ไดฺ้ด. บทว่า ตณ…

เนื้อหานี้สำรวจเรื่องราวในอรรถกถาพระวินัยมหาวรรค ตอน ๑ ซึ่งประกอบด้วยการเรียนรู้พระธรรมที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตตามแนวทางพุทธศาสนา รวมถึงการเข้าใจถึงธรรมที่ ๔ ภูมิและการพ้นจากธรรมอันเป็นต้นเหตุขอ

ปัจจัยมีกิเลสในหมวดก้องปัญญา เอกปัญญา วัดนี้ แสดงประกอบกับความดี นักพูดคับเดือม และไม่มีคำถามอะไร สอบเปลี่ยนรู้ได้ หนักจะระลึกในวงนี้ คือ สังหรณ์ เท่านั้น และพากษ์ นักพูดจงวางเมตตา และมีความบริสุทธิ

เนื้อหานี้สำรวจปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อกิเลสในด้านปัญญา โดยเน้นความสำคัญของการรักษาสมาธิและจิตใจเพื่อเข้าใจและจัดการกับความทุกข์ นักพูดควรมีความ…

…ติยามนี้ ชื่อว่า สัมปลานะ เพราะสงบวิจิตและวิจารเสียได้ หาใช่ เพราะเข้าไปสมบงความฟุ้งสิงแห่งโทษกว่าคือกิเลสไม่, และทุกยามนี้ ชื่อว่า เอกองภภาพ เพราะสนามดิสงเสียได้ ไม่เหมือนอุปจารณา, และทุกยามนี้ ชื่อว่า เอก…

เนื้อหาเป็นการศึกษาความสำคัญของการสงบวิจิตและวิจารในการบรรลุสมบูรณะ โดยวิเคราะห์คำสอนของพระผู้พระภาคเจ้า ที่แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการไม่ฟุ้งซ่านจากกิเลส เพื่อเข้าถึงสภาวะที่สูงกว่าและการมีสมาธิที่

…งทราบ ดังกล่าวมานี้ [ปกานะ] ข้อว่า "และควรทราบการละธรรมทั้งหลาย ที่ญาณไร้ผลจะ ความว่า ก็คือธรรม (คือกิเลส) เหลาได อัญญาไรในญาณ ๔ นี้ จะพึงจะ ควรทราบการละธรรม (คือกิเลส) เหล่านั้นด้วย กิเลส ทั้ง ๔ นั้น เป็น…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบูชานมัจฉา ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มการเข้าใจธรรมะโดยการละกิเลสและการมีสติสัมปชัญญะอย่างชัดเจน วิญญาธรรมได้กล่าวถึงการที่จิตจะเข้าถึงการมีอารมณ์อยู่ในความรู้สึกตนและการพ้นจากกิเลสทั้งหลา

…่ได้แก่ วัตถุ เหตุนี้ชื่อว่า กามปุปปาน (แปลว่า ความอิ่มมันกามแห่งบุคคล) ดังนี้บ้าง (อรรถว่า) กาม (คือกิเลส) ด้วย กาม (คือกิเลส) นั้นเป็น ธรรมชาติของมันด้วย เหตุนี้จึงชื่อกามปุปปาน (แปลว่านามผู้อื่นมัน) ดังน…

อุปาทาน มี ๔ ประเภท คือ กุมาหาปัจจยา, ทิฐุปาทาน, สีพุทธุปาทาน และ อัตตวาทุปาทาน ซึ่งถูกอธิบายเพื่อทำความเข้าใจว่าบุคคลมักมีความรักต่อวัตถุโดยอิงกับกามปุปปาน เพื่อให้เห็นถึงธรรมชาติของอุปาทานและการยึดม

…นกระวายจิตเป็นปัจจุบัน มีกายและจิตเป็นปฐมฐาน กายปัสสทิและจิตปัสสทิ บัญฑิตพึงทราบว่า เป็นปฏิกิริยา ต่อกิเลสนุ่งจะเป็นอาและ อนทำความไม่ว่างั้งแห่งกายและจิต [๑๔.๑๓ กายสุตต จิตสุตตา] ความเบาแห่งกาย ชื่อกายสุตตา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความกระวนกระวายจิตที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งมีกายและจิตเป็นปฐมฐาน โดยเจาะไปที่ปฏิกิริยาต่าง ๆ ของกายและจิต ทั้งในเรื่องความเบา (กายสุตตาและจิตสุตตา) และความอ่อน (กายมุทุตาและจิตมุทุตา)

…ัน ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะ (๕) จิตที่ทำมิให้มีเขตแดน ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะไม่หวั่นไหวด้วย ด้วยเขตแดนคือกิเลส (๑๐) จิตที่ถึงความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะ ไม่หวั่นไหวด้วยกิเลสต่าง ๆ (๑๑) จิตที่ศรั…

ในบทความนี้พูดถึงอาการต่าง ๆ ของจิตที่เรียกว่า 'อาเนญชะ' ซึ่งหมายถึงจิตที่ไม่หวั่นไหว ไม่เกาะเกี่ยว ไม่พัวพันกับกิเลส เช่น อุทธัจจะ ราคะ และพยาบาท การหลุดพ้นนี้จะทำให้จิตมีความสงบและอยู่นิ่งในอารมณ์เป

…ญญาจับแล้วย่อมไม่หวั่นไหวด้วย ความไม่รู้ ไปกับแสงสว่าง (แห่งญาณ) แล้ว ย่อมไม่หวั่นไหวด้วย ความมืด คือกิเลส จิตอันธรรม ๖ ประการนี้จับแล้ว ย่อมเป็นจิต ๖ ถึงซึ่งความไม่หวั่นไหว จิตประกอบด้วยองค์ ๘ ดังกล่าวมานี…

ข้อความนี้พูดถึงความไม่หวั่นไหวของจิตที่เกิดจากวิริยะ, สติ, สมาธิ, และปัญญา ที่ช่วยให้เข้าถึงความรู้ยิ่งและอภิญญา ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในทางธรรม. จิตที่ไม่หวั่นไหวนี้ประกอบด้วยองค์ ๘, การรักษาสมาธิให้ปราศ

…าะเหตุนั้น บัณฑิตจึงไม่ควรประมาทในการ ประกอบสมาธิภาวนา อันมีอานิสงส์เป็นอเนก เป็น เครื่องชำระมลทินคือกิเลสได้แล ก็แล ด้วยการพรรณนาความมาเพียงเท่านี้ สมาธิใสวิสุทธิมรรค ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้โดยหัวข…

บทความนี้นกล่าวถึงอานิสงส์แห่งการเจริญสมาธิ 5 ประการ รวมถึงทิฏฐธรรมสุขวิหาร การเจริญสมาธิช่วยชำระมลทินและกิเลสได้ การศึกษาวิสุทธิมรรคเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาปัญญา และได้เรียงลำดับนิเทศเกี่ยวกับสม

…สำหรับทุกนัย] พระมุนีเจ้านั้นทรงพระนามว่า อรห์ เพราะความ ที่ทรงไกลกิเลส ๑ เพราะความที่ทรงกำจัดอริ คือกิเลสทั้งหลายเสีย ๑ พระองค์เป็นผู้ทรง

ในวิสุทธิมรรค พระโลกนาถเจ้าได้รับการสรรเสริญในนามอรห์ เนื่องจากความมีอรรถที่สูงส่ง และไม่มีที่ลับในการกระทำบาป โดยผู้เป็นบัณฑิตจะไม่ทำบาปในที่ลับ จึงทรงพระนามดังกล่าว ทั้งยังแสดงถึงความเด็ดขาดในการกำจ

…ส และ โทษนั้น เพราะเหตุนั้น จึงปรากฏพระนามว่า อรห์ ( ผู้ไกล ) แล [นัยที่ ๒ ผู้กำจัดอริ] อนึ่ง อริ คือกิเลสทั้งหลายเหล่านั้น พระองค์ทรงกำจัดเสียได้ แล้วด้วยมรรค เพราะความที่ทรงกำจัดอริทั้งหลายเสียได้ดังนี้ จ…

ในบทนี้กล่าวถึงพระนามอรหันต์ซึ่งหมายถึงผู้ที่ทรงกำจัดกิเลสและโทษต่างๆ ผ่านการใช้ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นนาถะที่ไม่ข้องเกี่ยวกับกิเลส จึงเป็นผู้ไกลจากอริทั้งปวง และทรงใช้ศัสตราแห่งปัญญาในการกำจั

…่าใด ที่ท่านกล่าวว่าเป็นผู้กอบด้วยกัมมาวรณ (เครื่องกั้นคือกรรม) ก็ดี กอบด้วยกิเลสาวรณ (เครื่องกั้นคือกิเลส) ก็ดี กอบด้วยวิปากาวรณ ( เครื่องกันคือวิบาก) ก็ดี ไม่มีศรัทธา ไม่มีฉันทะ ปัญญาทรามเป็นผู้อภัพที่จะก…

บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคที่อาจพบในการปฏิบัติ โดยเน้นถึงกัมมาวรณ, กิเลสาวรณ และวิปากาวรณ ที่ทำให้สัตว์ไม่สามารถก้าวไปสู่ความสำเร็จในธรรมได้ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินในมรรคของผู้ป

…ม รอยเท้า ของคนเจ้าโมหะ เป็นรอยเลอะเลือน ( แต่ ) รอยเท้า เช่นนี้นี่เป็นรอยเท้าของท่านผู้มีหลังคา (คือกิเลส ) อันเปิดแล้ว ดังนี้ แม้การยืนแห่งคนราคจริต ก็มีอาการนุ่มนวลน่าเลื่อมใส แห่ง คนโทสจริต มีอาการกระด้…

ในเนื้อหานี้ได้เสนอการวิเคราะห์ลักษณะการเดิน นั่ง และนอน ของผู้คนตามประเภทต่างๆ ของจิตใจ โดยจัดกลุ่มออกเป็นสามประเภทคือ ราคจริต (คนมีราคะ), โทสจริต (คนมีโทสะ) และโมหจริต (คนมีโมหะ) โดยมีการชี้ให้เห็นว

…งติคนทุศีล ตรัส ว่า "เป็นคนมีสมาจารที่พึงระลึกถึงด้วยความ รังเกียจ ว่าเป็นคนรกเรื้อ (ด้วยหยากเยื่อคือกิเลส) ว่าเป็นคนเปียกชื้น (ด้วยน้ำคือกิเลส) ว่าเป็นคน ลามก และว่าเป็นคนเน่าใน" ดังนี้ น่าติชีวิตของ คนทุศ…

บทนี้พูดถึงความทุกข์ของคนที่ไม่มีศีลหรือทุศีล เมื่อประสบกับการบริโภคเหล็กร้อนในนรก แม้ว่าหมายถึงความสุขในการบริโภคในโลกนี้ แต่จริงๆแล้วกลายเป็นความทุกข์ที่ยิ่งกว่าในนรก และสะท้อนการขาดศีลในชีวิตของคนเ

…เหมือนข้าวกล้าที่มีรั้วล้อมไว้ดี ย่อมยืนอยู่ได้ ฉะนั้น อนึ่ง ภิกษุผู้ทำอินทรียสังวรให้พร้อมนี้ โจรคือกิเลสทั้งหลาย ย่อมทำร้ายไม่ได้ เหมือนบ้านที่ประตูปิดดีแล้ว พวกโจรทำลายไม่ได้ ฉะนั้น อีกประการหนึ่ง ราคะย่…

เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน

…ได้ ทำรั้วล้อม ก็ไม่ยืนอยู่ได้ ฉะนั้น อนึ่ง ภิกษุผู้ไม่ทำอินทรียสังวร ให้ ถึงพร้อมนี้ ย่อมจะถูกโจรคือกิเลสทั้งหลายทำร้ายเอาได้ ดุจบ้านที่เปิด ประตูไว้ ก็ถูกโจรทำลายเอาได้ฉะนั้น อีกประการหนึ่ง ราคะย่อมรั่ว เ…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคเสนอการรักษาอินทรียสังวรเพื่อควบคุมจิตใจจากกิเลส โดยชี้ให้เห็นว่าภิกษุควรมีสติในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ผ่านทางทวารทั้งห้าคือ รูป, เสียง, รส, กลิ่น, และผัสสะ เพื่อปกป้องจิตจากการถูกโจร

…ม้ สัตว์ร้ายอาจทำอันตรายได้ และอยู่โล่ง ๆ เช่นนั้นอาจมองเห็นรูปที่ไม่เป็นสัปปายะ เข้า อันตรายปกปิดคือกิเลสก็จะเกิดขึ้น ถ้าได้อยู่เสนาสนะเป็นที่คุ้มตัวแล้ว ก็บรรเทาอันตราย ทั้ง ๒ อย่างนั้นได้ ท่านจึงว่า "อัน…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 11 สมบัติจึงบรรลุปฏิสัมภิทา ๔ ได้ หาใช่ด้วยเหตุอย่างอื่นไม่ อนึ่ง การเว้นที่สุดโต่งคือกามสุขัลลิกานุโยค ก็เป็น ปืนอันทรง ประกาศด้วยศีล การเว้นที่สุดโต่งค

…่งถูกประกาศด้วยศีลและสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญในการละกิเลสด้วยอำนาจต่าง ๆ การประกาศธรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกิเลสนั้นถือเป็นหัวใจของการปฏิบัติ รวมถึงความสำคัญของการชำระสังกิเลสและเหตุแห่งการบรรลุธรรมในลำดับต่าง ๆ …

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 90 วิสุทธิมคเค วทนฺติ ฯ อปริกฺขิตฺเต คาเม ย สพฺพปจฺจนฺติมสฺส ฆรสฺส ทวาเร ฐิโต มาตุคาโม ภาชเนน อุทก ฉฑเทติ ตสฺส ปตนฏฺฐานํ ฆรูปจาโร ฯ ตโต

…สุทธิมคฺคในการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องคามและอรัญญ์ การใช้ชีวิตและการเข้าถึงธรรมอยู่เหนือกิเลส และการปฏิบัติธรรมที่ประณีตซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรม การชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ควรต้องระวังเมื่ออยู่ในสถา…

…หล่านี้เป็นเหมือนไฟที่ลุกขึ้นเผาใจอยู่ เมื่อถูกน้ำคือเมตตาพรมลงไปแล้วก็จะทำให้ ไฟคือ กิเลส อารมณ์ คือกิเลสนี้ดับลงไป หรือว่าลดความร้อนลงไป ลดกำลังลงไป ทำให้ขันติสามารถ อดทนได้ดียิ่งขึ้น และเมื่อมีเมตตาเต็มท…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการดับกิเลสที่ส่งผลต่ออารมณ์ของใจ ขันติเป็นธรรมข้อที่สี่ที่ช่วยให้สามารถอดทนได้ดี ยกตัวอย่างการประพฤติของพระมหากษัตริยาธิราชเจ้าที่ทรงรักษาความยุติธรรม ไม่ประพฤติผิดจากธรร