หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาภูมิปัญญาในพระธรรม
363
การศึกษาภูมิปัญญาในพระธรรม
…น้าที่ 362 พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว ให้เป็นผู้หัวร็อยยะ [ว่าด้วยองค์แห่งภูมิปัญญา] ในคำว่า โยน อนุกามติ เป็นต้น มีวิจารณ์อย่างนี้:- ภิกษ์ผู้ กระทำวัตถุบนัตถุ หรือกนดนบน่อน ด้วยอาณาแห่งความโลก ชื่อว…
ในข้อความนี้ได้อธิบายถึงการปฏิบัติและการเข้าใจในวัตถุของภิกษุ โดยการนำเสนอวิธีการที่ช่วยให้เข้าใจความเป็นจริงของสิ่งต่างๆ และการหลีกเลี่ยงการที่เกิดจากอารมณ์ที่ไม่ถูกต้อง อาทิ การมองของผู้อื่นในลักษณะ
บาตรและมาตรในสมุนไพรสภากาแล็ป
386
บาตรและมาตรในสมุนไพรสภากาแล็ป
…แม้ทั้ง ๓ ชนิดนั้น ล่วงกาลมี ๑๐ วันเปนออย่างยิ่งไป เป็นนิสสัคคีย์ประดีติ์ และ ข้อว่า นิสสัคคีย์ ปฏุ อนุสอชิตวา ปราจุวา พึงทราบ ความว่า เป็นทุกกุทุกๆ ประโยคอย่างนี้ คือ เมื่ออีกุญมีมายคุแล้ว ล้างมาตร เป็…
เอกสารนี้พูดถึงบาตรสองชนิด ได้แก่ บาตรขนาดใหญ่และขนาดเล็ก ว่าสำหรับการใช้งานไม่ใช่เป็นมาตร นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการควรใช้บาตรเหล่านี้อย่างถูกต้อง ซึ่งไม่ควรอธิบายฐานหรือวิกัปเพราะสร้างนิสสัคคียาเจตต
อนุปัญญาพันธสิทธาบท
394
อนุปัญญาพันธสิทธาบท
ประโยค(๑) - ดูข้อสมมุติเปนปะสากกานเปนภาค ๑ - หน้าที่ 393 ปัตตวรรคที่ ๑ สิทธาบทที่ ๒ อนุปัญญาพันธะสิทธาบท อนุปัญญาพันธนสิทธาบทว่า ตน สนย เป็นดัง นี้ ต่อไป :- ในอนุปัญญาพันธสิทธาบทนั้น มิ…
บทท่านอธิบายถึงอนุปัญญาพันธสิทธาบท โดยแสดงการตีความและหลักเกี่ยวข้องกับแนวคิดในพระพุทธศาสนา เช่น ปัญญามีหลายระดับ และก…
ปาสากาเปล ภาค ๑ - หน้าที่ 398
399
ปาสากาเปล ภาค ๑ - หน้าที่ 398
…ินก่อต้น และคัดฝนผง วิ่งพลุพลานไปข้างบนดินเคลื่อนคลื่น เพราะกลิ่นแห่ง เกสัช ๕ มีเมตใสเป็นต้น. บทว่า อนุตโตโกฐาสาผรา ได้แก่ มีเรือนคลังจัดแจงไว้ ณ ภายใน. บทว่า ปฐลายิณา ได้แก่ อนุวํล้ม อธิบายว่า "ควร บริโ…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงคำสอนในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สุจริติ, โกฐจุมพีบ และความสำคัญของการปฏิบัติตามศีลธรรม นอกจากนี้ยังเจาะลึกถึงความสำคัญของการปฏิบัติในแนวทางเพื่อการบำเ
ทิวดสมุนปลาสากาเป็นปลาภาค ๑ - หน้าที่ 411
412
ทิวดสมุนปลาสากาเป็นปลาภาค ๑ - หน้าที่ 411
…งไม่ล่วง ๓ วัน ภิกษุอาพาธก็ดี ไม่ได้อาพาธก็ดี ควรบริโภคตามสบาย โดยนัย ดังกล่าวแล้ว. [อธิบายข้อที่ทรงอนุญาตไว้เฉพาะ ๙ อย่าง] ก็ข้อที่ชื่อว่าทรงอนุญาตเฉพาะมี ๙ อย่าง คือ อนุญาตเฉพาะ อาพาธ ๑ เฉพาะบุคคล ๑ เฉ…
…ดองเพื่อเมรัย โดยเน้นการเก็บรักษาอาหารอย่างถูกวิธีสำหรับภิกษุ เมื่อเก็บรักษาเป็นระยะเวลาสั้นๆ และการอนุญาตเฉพาะสำหรับภิกษุที่มีอาพาธ โดยกล่าวถึงเนื้อสดและเลือดสดที่สามารถบริโภคได้ในกรณีเฉพาะ พร้อมอธิบาย …
อนุญาตเฉพาะบุคคลและเวลาในพระพุทธศาสนา
413
อนุญาตเฉพาะบุคคลและเวลาในพระพุทธศาสนา
…้าที่ 412 นั่นเป็นกัปปียะกิสิ เป็นองกัปปียะกิสิ ยอมควรทั้งนั้น ทั้งในกลานทั้งใน วิถีก. ที่ชื่อว่าทรงอนุญาตเฉพาะบุคคลได้แก่ ข้อที่ทรงอนุญาตเฉพาะ บุคคลอย่างนี้ว่า "ดูก่อนภิกษุหลาย ! เราอนุญาตการเอาออกแก่ ภ…
เนื้อหาว่าด้วยการอนุญาตเฉพาะบุคคลและเวลาในพระพุทธศาสนา ซึ่งมีการแสดงถึงข้อบังคับและข้อยกเว้นที่พระพุทธเจ้าทรงกำหนดให้แก่…
ดูดซับน้ำปลากาแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 413
414
ดูดซับน้ำปลากาแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 413
ประโยค(ตอน) - ดูดซับน้ำปลากาแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 413 หาควรไม่. ที่ชื่อว่าทรงอนุญาตเฉพาะมันปลวก ได้แก่ ข้อที่รงอนุญาต เสน่ห์โดยชื่อแห่งมันปลวกอย่างนี้ว่า "คู่อ่อนภิภูทั้งหลาย! เรา …
บทนี้เกี่ยวข้องกับการอนุญาตบริโภคสัณและปลวกในทางพระพุทธศาสนา โดยระบุถึงสิ่งที่อนุญาตแก่ภิกษุในการบริโภค พร้อมทั้งชี้แจงความห…
ทัศนสมันป่าสาทากมะเปล่า ภาค ๑
415
ทัศนสมันป่าสาทากมะเปล่า ภาค ๑
…ต่าง ก็ไม่ควรทา." ในมหารกถาถาทกล่าวว่า "แต่ผสมลงในน้ำฝาด แล้วควรทาบานประตู and หน้าต่างได้." ข้อว่า อนุปุตติ อนุตตสุตตา อธิฏฐิ มีความว่า ในภายใน ๗ วัน กิฏฐิอธิษฐานแนบใส น้ำมัน และปลามันไม้เป็นน้ำมันครี ย…
บทดังกล่าวกล่าวถึงการใช้และการอธิษฐานน้ำมันในทางพระพุทธศาสนา โดยมีกฎเกี่ยวกับวิธีการจัดเตรียมและการใช้ทรัพยากร อย่างผ้ากาสาวะ รองเท้า และอื่นๆ ที่ไม่ควรบริโภค สำหรับน้ำมันที่ถูกอธิษฐานแล้ว มีการกำหนดค
การศึกษาผ้าอาบน้ำฝนในพระพุทธศาสนา
418
การศึกษาผ้าอาบน้ำฝนในพระพุทธศาสนา
…มน เป็นต้น ขึ้นเจ้าจะกล่าว ต่อไป:- ในวาสิกาสุภาพสากบานนั้น มิวนิจจังต่อไปน่ะ:- สองบานว่า วาสิกาสุภา อนุญาตา มีความว่า ผ้าอาบน้ำฝน พระผู้พระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วในการร้องนางวิษาขานในวิรุขณะกะ. บทว่า ปฏิ…
เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายความหมายและขั้นตอนเกี่ยวกับการทำพิธีกรรมผ้าอาบน้ำฝน รวมถึงการอนุญาตต่าง ๆ จากพระผู้พระภาคเจ้า สำหรับการอธิฐานและพิธีกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยมีการชี้แจงเกี่ยวกับวันและร…
มหาปสกสิกขาบท: ปิติรวดที่ ๑ สิกขาบทที่ ๓
435
มหาปสกสิกขาบท: ปิติรวดที่ ๑ สิกขาบทที่ ๓
…้านยาว). หลายบทว่า ตุตร เจโล วิกฺ ฐิน มีความว่า ในคนหรือคนุมที่พวกช่างทุกคนล้นอยู่. สองบทว่า วิภาปู อนุปุเศย เป็นความว่า ถึงความกำหนด
บทความนี้กล่าวถึงมหาปสกสิกขาบท ซึ่งประกอบด้วยคำอธิบายที่สำคัญเกี่ยวกับคำศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'สัมปทาน', 'สุตติ', และ 'สุวิธิ' โดยมีการชี้ให้เห็นถึงความหมายที่สำคัญของแต่ละคำและการนำไปใช้ในชีวิตจริง นอกจาก
การแจกอังเจกจีวรตามหลักพระสงฆ์
439
การแจกอังเจกจีวรตามหลักพระสงฆ์
…๑ วัน, เมื่อได้กรนฤดูน ได้บริหาร ๕ เดือนกับ ๑๑ วัน, ต่อ จากนั้นไป ไม่ได้บริหาร แม้วันเดียว." บทว่า อนุกจกจีวร ได้แก่ ในจีวรอื่นที่คล้ายกับอังเจกจีวร. คำที่เหลือในสำาขบานนี้ ดังนั้นเนอ. สีขาบานนี้ มักฐูน…
ในบทความนี้นำเสนอข้อกำหนดในการแจกอังเจกจีวรโดยพระผู้มีพระภาคไปยังภิกษุ โดยเฉพาะการรักษาศีลและความเหมาะสมในการมอบให้ การแจกอังเจกจีวรต้องมีการกำหนดอย่างรอบคอบเพื่อไม่ให้เกิดอาบัติ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงก
จุดอับบนป่าสักกาแปลง ภาค ๑
441
จุดอับบนป่าสักกาแปลง ภาค ๑
…ัตตดฤติ มีความว่า ย่อมรบกวน คือ วิ่งวักไว้ว ไปมาในที่นั่น ๆ แล้วไม่ให้หวาดเสียว ให้หันไป. สองบวกว่า อนุตตรมาร นุกิปปิโด ได้แก่ เพื่อเก็บไว้ในบ้าน. พระผู้พระภาคเจ้า ทรงอนุญาตให้เก็บไว้ในละแวกบ้าน เพื่อ สว…
…ารจำพรรษาของภิกษุในป่า โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการตั้งอยู่ในสถานที่ใกล้คนบ้านเพื่อพัฒนาจิตใจ การอนุญาตให้ภิกษุเก็บของในละแวกบ้าน การปรับปรุงการใช้ชีวิตในธรรม และการสำเร็จผลทางจิตใจ สถานที่และการค้นพบ…
เสนาสนะแห่งป่าในพระธรรม
444
เสนาสนะแห่งป่าในพระธรรม
…สนาสนะ ไม่มีความรังเกียจไม่มีภัยเฉพาะหน้า แม้ประกอบด้วยองค์ ก็ไม่ได้ เพื่อจะเก็บไว้ จะนี้แล สองกว่า อนุญาตุ ภิกษุสมิติ มีความว่า เว้นไว้แต่ โอกาสพิสดมื ที่ทรงอนุญาตไว้ในอุกโทษสิกขาบท ก็ล่าวว่า มี ภิกษุได…
บทความนี้พูดถึงเสนาสนะในป่าและข้อบังคับเกี่ยวกับการเข้าพรรษาของภิกษุ โดยอธิบายองค์ประกอบต่างๆ ที่จำเป็นต้องมี เช่น จำนวนอย่างน้อย 500 ชั่วโมง และข้อกำหนดทางสิกขาบทที่เกี่ยวข้องกับการประพฤติของภิกษุในเ
มงคลวลลุนอภิวาคคาถา
8
มงคลวลลุนอภิวาคคาถา
…ภิวาคคาถา ปัญฉัตร โฉนฉ โฉนฉา นามใต้ โมนาโค คณุดโม ราชินีบัณฑ์ มงคลวลลุนอภิวาคคาถา ผด อึ๋น นามเมณ อนุตโร อนุตโร ปกิโต ปุปพาน เมณวิมาย ตุมามฺ มยเมนา กิเลสมิคติ คติสุข วันอาทิตย์ อนุตโร คุรุทองโถ สุดใ…
มงคลวลลุนอภิวาคคาถาเป็นคาถาที่เน้นการเสริมสร้างมงคลและอำนาจของปัญญา ช่วยในการบำเพ็ญบารมีและส่งเสริมความสุข นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงการปฏิบัติเพื่อให้บรรลุเป้าหมายในชีวิต โดยมีความสำคัญในทางที่เชื่อมโ
ความหมายและวิวัฒนาการของคำว่า 'วิวัฒติ'
67
ความหมายและวิวัฒนาการของคำว่า 'วิวัฒติ'
…เป็นพัน เป็นเครื่องให้คำจำกัดความ (อย่ำเน็บ) และกำหนดตำรงคงจะอาจ ๓ สำหรับลงท้ายธาตุ มี ฯ ๓ ตัว มี ฯ อนุญัติ เป็นต้น เป็นเครื่องกำหนดวาเต็มนั้นอย่าง ๑º วุปผูโล ภู ภาณะ ภานุ สัญวิทยายวา ดี. แปลงู เป็น ฎ ถ้…
คำว่า 'วิวัฒติ' มีความหมายที่หลากหลายและได้รับการตีความจากนักวิทยาการ โดยมีการแบ่งประเภทคำในภาษาและการจัดกลุ่มเป็นเสมือนกรรมวิธีไวยกรณ์ที่ทำให้คำมีรูปร่างแตกต่างกัน ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการจำแนกลักษณ
วิธีการเปลี่ยนวิกิตติและอกีย์
130
วิธีการเปลี่ยนวิกิตติและอกีย์
106 วิวาสาสากรถูก กระบัญชํา อนุมัติและเวรัน อิ การ์ันท์ ในปฏิสลากิ้ง แอกอย่าง อฏฐิ (นัยัตตา) มีวิธีเปลี่ยน วิกิตติ และ อกีย์ ดังนี…
เนื้อหานี้นำเสนอวิธีการเปลี่ยนวิกิตติและอกีย์ในภาษา โดยมีการอธิบายวิธีการที่หลากหลายรวมถึงขั้นตอนในการใช้และเปลี่ยนแปลงคำ ตามรูปแบบที่ระบุไว้ ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจการใช้คำในภาษาได้ดีขึ้น สามารถเข้าถึงข้
การนับปกติสังขยาในภาษาไทย
211
การนับปกติสังขยาในภาษาไทย
…ุดจุด, อู่, ปฐม, เอกภาพ เป็นต้น วิธีนับปกติสังขยา อย่างนี้ เอก ๑ องค์วิริ ๒๔ องค์ ทวิ ๒ เทิดดีด, อนุคดีส ๒๔ ดีด ๓ คติ, คดีดี ๓๐ จตุ ๔ เอกคดีส ๓๑ ปฐม ๕ ทวดดีด, พฤติส ๓๒ ๓๓ ๓๓
เนื้อหาเกี่ยวกับการนับปกติสังขยาในภาษาไทย ที่มีเฉพาะจำนวนเลข ๑,๒,๓ และไม่มีปัจจัยต่อท้าย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการใช้คำว่า 'ที่' กับจำนวน เช่น ที่ ๑, ที่ ๒ มีวิธีการนับต่างๆ ที่แสดงถึงการระบุจำนวนในแต่ล
การนับจำนวนในภาษาบาลี
231
การนับจำนวนในภาษาบาลี
…ก หรือ อน เทน ซึ่งแปลว่า พรวง, ห่อน หนึ่ง เช่น เอก + วิเศษ = เอกนวีสิด แปลว่า มีอ่อนหนึ่ง (๑) อนุ + วิเศษ = อุณดิสิด แปลว่า สามสิบหย่อนหนึ่ง (๓๑) เป็นต้น ฯ บ. ปกติสังยายจำนวนตั้งแต่ ๑๔ ถึง ๔๐ ตั…
…งการใช้คำว่า เอก และ อน เทน ในการแสดงจำนวนและความหมายของคำศัพท์ เช่น เอก + วิเศษ = เอกนวีสิด (๑) และอนุ + วิเศษ = อุณดิสิด (๓๑) การแสดงออกนี้สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในภาษาและการเรียนรู้ที่มีเสน่ห์ในวิชาภา…
การใช้ปรุสัพท์พนามในภาษาไทย
268
การใช้ปรุสัพท์พนามในภาษาไทย
…ท์ และ อธิษฐาน เป็นวิสาสศัพท์พนาม เปว่า “นี้” อุทานคำว่า อุภาธาย โข โอ ควา ธรรมิ เทเตติ, โน (เทสดี) อนุภาธาย เปลว่า พระผู้มีพระภาคนั้น ย่อมแสดงธรรมเพื่อความรู้แจ้ง, ไม่แสดงเพื่อความไม่มีอึด ส่วนในภาษาไทย…
บทความนี้พูดถึงการใช้คำปรุสัพท์พนามในภาษาไทย ว่าคำนี้ใช้แทนชื่อของนามที่ได้กล่าวไปแล้ว เพื่อให้มีความหมายในประโยคนั้น ๆ เช่น การใช้คำอย่าง 'ท่าน' หรือ 'เรา' ที่ต้องวางไว้ต้นประโยค รวมถึงการอธิบายวิธีใ
รัฐบาลในอากรณ์ ฉบับท้องถิ่น
272
รัฐบาลในอากรณ์ ฉบับท้องถิ่น
…้ผมอาพา" คำว่า "ผม" เป็นคำแทนชื่อของพระ ก. ซึ่งเป็นตัวผู้อื่นและเป็นอุตตมภูริในทางบ้างสีทางบัญญัติ อนุ คำศัพท์เดียวเท่านั้น สำหรับใช้แทนชื่อผู้อื่น ถ้าจะเปลี่ยนเป็นภาษาชาวใหลไต้คำว่า "ฉัน" คำว่า "ข้า" ต…
เนื้อหากล่าวถึงการใช้คำศัพท์ที่จัดเป็นอุตตมภูริหรือตัวแทนผู้อื่นในภาษาท้องถิ่น โดยมีตัวอย่างการใช้คำว่า 'ผม' เพื่อเรียกตัวเองในบริบทของการพูดคุยที่เหมาะสมกับสถานการณ์ การเลือกใช้คำจึงมีความสำคัญเพื่อใ