หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
85
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
…อีกอย่างหนึ่ง เพลิงก็ดสือว่ะ เป็นต้น ย่อมดับด้วยกัน เหตุนี้ น นิพพาน (เป็น เครื่องดับเพลิงอิตเลด)." อนุภิกาเชื่อมสิทธิสัญญา ว่า " บทว่า ภววะ ได้แก่ ภพ น้อยและภาพใหญ่ ด้วยสามารถแห่งทุกติและสุดติ และด้วยสา…
บทนี้สำรวจความหมายและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่านิพพานคือการดับทุกข์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากภพน้อยและ ใหญ่ การเชื่อมต่อกับความเจริญของธรรมชาติในบริบทของสมมติและอรรถธรรม นอกจากน
มังคลัตถทีปนี: ความหมายและการศึกษา
89
มังคลัตถทีปนี: ความหมายและการศึกษา
…เพราะราคะเป็นต้น” ไม่มีการถึงความดับโดยไม่เกิดขึ้น ในพระไม่มี การทำให้แจ้งชี้บ่งนั้นขึ้นนั่น" [๕๕๕] อนุฏิติว่า บทว่า “วิจฉุธมินนสุ” คือ ผู้ไม่มไปใน นิมพน. บทว่า วิญฺญุตตสมุจฉนสุ ความว่า ในนันพนอันเป็นที่…
ในมังคลัตถทีปนีฉบับเล่มที่ 5 หน้า 89 กล่าวถึงความหมายของมรรคกและธรรมที่เป็นเครื่องบรรลุที่ความโล่งใจ โดยมีการอ้างอิงถึงการสิ้นสุดของความโลภและการตัดสินบุคคลที่หลุดพ้น นอกจากนี้ยังได้พูดถึงความสำคัญของ
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
93
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
… แต่อาจารย์ยึดอันนี้ว่ากว่า 'พระมหาอริยะ.' ก็นั้นหา ถูกไม่. อาจารย์แม้บางคน เมื่อคนควรอวตวว่า 'บุณู อนุตตอ, รูป อนุตต,' (แต่) เห็นบาลีมี อา อักษรหายไปว่า 'รูป' ยงมินทิน พิจกานาโดยองค์แท้เลย ก็เพิ่มนิคติล…
…ตนาของคำนั้นๆ รวมถึงการตีความจากบาลี ซึ่งบางครั้งอาจมีความผิดพลาดในการสวด อาทิเช่นการอ่านคำว่า 'รูป อนุตตา' ที่อาจจะเกิดจากอิทธิพลของอักษรบาลีที่หายไป ซึ่งมีผลต่อการเข้าใจในธรรมและการปฏิบัติ.
จิตและความคิดในธรรม
99
จิตและความคิดในธรรม
…ธิบมัตถสงเคราะห์ว่า "ธรรมชาติที่ชื่อว่า จิต เพราะอรรถว่า ย่อมคิด. อธิบายว่า ย่อมรู้แจ้งซึ่งธรรม" ฯ อนุฏิฆามณิสาระว่า "จิตฺตฺ ธาตุ เป็นไปในอรรถว่า คิด กิเลสความคิดนั้น มี ๓ อย่าง คือ อุณฺฉนฺตุ (คิดด้วยอา…
ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของจิตซึ่งเชื่อมโยงกับกระบวนการคิดและรู้แจ้งในระเบียบธรรมชาติ โดยสรุปแล้ว จิตถูกวิเคราะห์ในแง่ต่างๆ เช่น การคิดที่มีประสิทธิภาพ และรูปแบบต่างๆ ของความคิดที่ทำให้เราเข้าใจธรรมชาต
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
100
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
…ถนอมว่า วิญญาณ ท่านกล่าวว่า กิริยาที่จิต ยึดอารมณ์อันพิเศษเป็นกิเลิ้งสัญญาและปัญญา." อีกอย่างหนึ่ง อนุภิกาอ้างมณีสารมัญญสว่า "การยึดอารมณ์มี 3 คือ สญชานน (หมายรู้) ๑ วิชชานหน้า (รู้แจ้ง) ๑ ปญฺหา (รู้ชัด…
ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงจิตและธรรมชาติของมัน โดยยกคำถามเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับอารมณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของการยึดอารมณ์เป็น 3 ส่วน ได้แก่ สญชานน, วิชชานหน้า และ ปญฺหา. จิตถูกนิยามว่าเป็นศัพท
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
112
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
…าใจเป็นลักษณะ เพราะความเป็นสภาพอันบุคคลถึงความเศร้า ชื่อว่า ภาวะแห่งบุคคล หรือแห่งจิตผู้เศร้า บทว่า อนุญาณ์ ความว่า ความโศกนั้น ชื่อว่ายังภายในแห่งอัตภาพให้หดแห้ง เพราะความดีดเป็นผู้เศร้าหมอง ชื่อว่า ยัง…
บทความนี้กล่าวถึงความเศร้าและอาการที่เกี่ยวข้องในจิตใจตามพระธรรม โดยพระอรรถกถาจารย์ได้เผยถึงสภาพความโศกที่เกิดขึ้นในชีวิตและสภาพอันเป็นตัวแทนของบุคคลซึ่งมีความเศร้าใจ ภาวะแห่งบุคคลหรือจิตที่เศร้าเป็นส
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
113
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
…นื่อง ๆ เป็นต้น ความเศร้าใจ คือความเดือดร้อนตามคุณ หรือโทษนั้น ๆ ก็ชื่อว่าความเศร้าโศกเนื่อง ๆ อนุภูมิว่า "ด้วยบทว่า สมุจิตอนุต" นี้ ท่านกล่าวความเป็น ไปแห่งความไม่ดีงามในอารมณ์ เพราะเป็นปฏิปัตต่ออิ…
บทความนี้สำรวจความเศร้าโศกและอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในมนุษย์ โดยเน้นความคิดและการรับรู้เกี่ยวกับความเครียดและความเศร้าใจนั้น ๆ ผ่านตัวอย่างในอดีตกาลของพระโพธิสัตว์ซึ่งมีบทเรียนสำหรับการไม่เศร้าโศก ผู้
มังคลัตถทีปนิวาป เล่ม ๕ - หน้าที่ 117
117
มังคลัตถทีปนิวาป เล่ม ๕ - หน้าที่ 117
…นี้นั่น หมอฉันจึงไม่เคารพใครถึงเขา เขาไปปฏิญาณของเขา แล้ว." [ แก้ตรร ] บรรดาท่านเหล่านั้น กล่าวว่า อนุวาโต ความว่า บุตรนี้หมอ ฉันไม่ได้ชื่อเจน คือไม่ได้รังของให้มาจากโปรโลกเลย. บอกว่า อาคา ความว่า มาแล้…
ในหน้าที่ 117 ของมังคลัตถทีปนิวาป มีการอภิปรายเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างหมอและญาติ โดยเน้นว่าหมอมักไม่ตระหนักถึงความสำคัญของพวกญาติ ทำให้ความรู้สึกทางอารมณ์ของแต่ละฝ่ายไม่ประจักษ์ เช่นเดียวกับที่น้องสา
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับโทสะและโมทะในพระพุทธศาสนา
131
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับโทสะและโมทะในพระพุทธศาสนา
…ตทั้งหลายบัง โทสะ คือว่ามโทษมาก ด้วยอารามโทษ ทางโลก อย่างนี้อ่อ. อนึ่ง เขายอมใหม่ในนรกตลอดกับ เพราะ อนุศิทธรรมอันตรกะทำแล้ว ด้วยอำนาจโทษะ. โทสะ คือว่ามีโทษมาก ด้วยอาญาโทษ บทว่า จิปลวิริยี ความว่า โทสะ ค…
เนื้อหานี้ได้นำเสนอเกี่ยวกับโทสะและโมทะในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการพิจารณาถึงผลกระทบของโทษต่อบุคคลในโลก และความสำคัญของการให้อโทษเพื่อกลับคืนสู่ความปกติ ข้อคิดที่ย้ำเตือนว่าการกระทำที่ผิดพลาดจะม
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
135
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
…จึงไม่อรรถรส, คนโลก จึงไม่เห็นธรรม. [๕๕๐] อรรถกถาทูตีปนาสก์ ในสตนกนิบาต อังคุตตร นิทานว่า "สองนาว่า อนุตตา ชาต" แลว่า เกิดขึ้นแล้ว ณ ภาย ใน สองนาว่า อตุ น ชานาติ ความว่า คนโลก ย่อมไม่รู้รส คือความเจริญ ส…
ในบทนี้กล่าวถึงความรู้ของคนโลกที่ไม่เห็นธรรมและไม่รู้รสความเจริญ โดยอ้างอิงถึงอรรถกถาทูตีปนาสก์ ซึ่งพูดถึงสองนาว่าความมืดในชีวิตและการไม่รู้จักธรรม คนไม่รู้จักอรรถมีความมืดอยู่ในจิตใจ หากต้องการเห็นธร
การศึกษาโยคะในทางธรรม
146
การศึกษาโยคะในทางธรรม
…า เป็นเครื่องประกอบไว้ เหมือนอย่างเรียกว่า รากะ ด้วยอรรถว่า เป็นเครื่องคิด นะนั้น คำว่า อ ตุส สุตถุ อนุญาต นี้ ท่านอธิษฐัตตันตนับนกล่าว ไว้แล้ว เพราะฉนั้น เป็นสุตตันตี้สังวรถนา ด้วยประกจะแนี้ อีกอย่างหนึ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาความเข้าใจในโยคะ โดยเน้นที่ความคิดในภาพและกรรมภาพ โดยการเชื่อมโยคะและธรรมนั้นมีบทบาทสำคัญในความเข้าใจและการประสมอาศัยในการปฏิบัติท่องเที่ยวภายใน. การไปที่กล่าวถึงในแต่ละประเภ
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
147
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
…านพระกุมารลักษะ กับกฤษฎิ ๕๐๐ รูป ถึงเสด็ทยนตร อยู่แล้ว ในสีปลาวัน ครั้งนั้น เจ้านครพระนามว่า ปายสี อนุชุมชนหมู่ใหญ่วด ล้อมแล้ว เสด็จเข้าไปหา พระเกษ กระทำปฏิสันถาร ประทับนั่งแล้ว ตรัสประกาศทูฎิทิของพระอง…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระเจ้าบายสีที่ตรัสไม่มีปรโลกในบริบทของการสนทนาระหว่างพระองค์กับพระเกษ พระวิญญาณและแนวทางปฏิบัติต่างๆ ด้วยกฎเกณฑ์และคำสอนในสมัยนั้น ยกตัวอย่างเรื่องราวที่เกี่ยวโยงกับพระราชาและพระสงฆ์
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
152
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
…ติริฎิ มากกว่านคือความ กระทบกระทั่ง ได้แก่ ความโกรธ ย่อมไม่มี ในเพราะการถอดถ้วย พร้าไม่นั้น. บทว่า อนุญฺปฏิปฺปมปิฏก ความว่า พระอรหันต์ ละความ สิ้นหนาและความโกรธแล้ว ตั้งอยู่. บทว่า อุกามภูมินิขํมุตโต ค…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และความตั้งอยู่ของผู้ที่บรรลุธรรมตามคำสอนในพระไตรปิฎก เช่น การละความโกรธและการตั้งอยู่ในความบริสุทธิ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรียนรู้ว่าผู้ที่เข้าใ
ความเข้าใจจิตใจของบุคคลในธรรม
157
ความเข้าใจจิตใจของบุคคลในธรรม
…ฯ ก็กล่าวนิจของอธิษฐานว่า "บทว่า อริยัน ความว่า ปฐมชน้อมไม่รู้มรรคจิตผลของพระอริยทั้งหลาย. จริงอยู่ อนุปฺชุนไม่สามารถที่จะรู้มรรคจิตผลนั้น แม้ด้วยเจตปริญญา เพราะความที่โดปริญญาอนุปฺชุนได้รับมรรคอันสุดด้ว…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสามารถของบุคคลในการรู้จักจิตใจของผู้อื่นในทางธรรม โดยเฉพาะการแตกต่างระหว่างพระอริยบุคคลในมรรคเบื้องต่ำและเบื้องสูง การเปรียบเทียบจิตใจของพระอริยทั้งหลายที่มีความสามารถในการรับรู้ผล
ความหมายและอรรถกถาในบทแห่งมังคลัตถี
164
ความหมายและอรรถกถาในบทแห่งมังคลัตถี
…ท โลสุขติ ] บทว่า โลสุขติ แปลว่า สวัสดิ ลงนิทัศดาม. ด้วยเหตุนี้ ในอรรถกถา ท่านจึงกล่าวว่า "ถิ่นคิด (อนุสิก) ในบทว่า โลสุขติ นี้ พระผู้พระภาคตรัสไว้เพื่อสรรคในกรมทรงนิทัศดาม." [๒๑] ก็อีกท่านอาจกล่าวว่าในบ…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงความหมายของคำในมังคลัตถี เช่น 'ปราชิต' และ 'โลสุขติ' โดยอ้างอิงความหมายในอรรถกถาและความเห็นของปราชิต การอภิปรายถึงวิธีการแปลและความหมายของคำในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงค
การอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
165
การอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
…เพราะฉะนั้น แม้คำนี้ว่า "เพื่อสะกอกในการทรงนิมนต์คำ" ก็พึงทราบโดยนัยนั้นเหมือนกัน. [๒๒] ก็ด้วยคำว่า อนุสติศิษย์ เป็นอันพระอรรถถาก-จารย์ปฏิสมัยมากว่า "อธิษฐาน & เป็นลุก ในที่ทุกแห่ง." จริงอยู่ในปฏิภาควิภั…
เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงความสำคัญของการอธิษฐานในชีวิต โดยยกตัวอย่างจากการปฏิบัติของพระผู้มีพระภาค ที่ไม่มีข้อผิดพลาดในคำสอนและการอธิษฐานและทำตามวิธีโยปกรณ์ เพื่อรักษานัตและพฤกษ์ในชีวิตประจำวัน ในหลายๆ
มั่งคลาดที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้า 172
172
มั่งคลาดที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้า 172
…มฉลาดเพื่อตนและ คนอื่น ๆ แต่มังคลัตที่เป็นปีนี้นี่ ไงปีวอก ศักราช ๒๕๖๘ ใน รฐ กาลของพระเจ้าราชาธิราช อนุมงษ์ เป็นผู้ยอดแห่งพระราชทังปวง เป็นราชันคอของพระเจ้าราชาทรงพระนามว่า ละะ ผู้เป็นเจ้าลนวะประ ราชาณี …
เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงความสำคัญของบุญและสิริมงคลในการดำรงชีวิต รวมถึงการถวายความเคารพและศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา โดยมีตัวอย่างจากผู้มีชื่อเสียงในวงการพุทธศาสนาในพื้นที่เชียงใหม่ และความมุ่งมั่นในการปรา
บทสนทนาทางพระพุทธศาสนา
22
บทสนทนาทางพระพุทธศาสนา
…กสมมุติว่าเป็นนายทหารใหญ่ อยู่มาวันหนึ่ง พระราชากรีวิวิธีสิสมตย์ จึงสั่งให้ประหารเธอเสีย ครั้งนั้น อนุษย์ย้อน ๓ นาย โภครพระราชวัง " พระราชอังค์นี้ ประทุยร้ายมิตร " ที่ท้าวเธอเสียแล้ว หนีไปมาความพอใจ ถูก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนาระหว่างอนุษย์กับพระเถระเกี่ยวกับพระราชาที่ไม่เป็นข้าศึกต่อพระศาสนา และการทำการยกย่องพระศาสนาที่มีความสำคัญในสั…
ความหมายของปฏิภาณและนิวนุตูติ
42
ความหมายของปฏิภาณและนิวนุตูติ
…พนี้ บทว่า นิวนุตูติ คือ ผู้ประพฤตินบนอบเป็นปกติ บทว่า อตุถูโห คือ เป็นผู้กระด้างกระเดื่องได้ บทว่า อนุรฐโต ความว่า เว้นจากความเป็น คนหัวดื้อ ซึ่งมีความพอขึ้นแห่งจิตเป็นลักษณะ.""
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับบุคคลที่มีปฏิภาณและการปฏิบัติตนอย่างประโยชน์ โดยมุ่งเน้นไปที่คุณลักษณะของผู้ที่มีญาณและการประพฤติตนอย่างปกติ รวมถึงความแตกต่างระหว่างการเป็นคนหัวดื้อและการมีจิตใจสงบ
การแปลคำสอนในมังสติถะ
72
การแปลคำสอนในมังสติถะ
ประโยค- มังสติถะนี้นี่แปล เล่ม ๔ หน้า 72 ทำการอธกษุ ครุ อักษรให้เป็น ค อักษร." อนุญาติทูทุกข์ที่วังวังว่า " บทว่า เนตรจิติวาณน ความว่า โดยการแปลก ครุ อักษรให้ความเป็น ค อักษร." ภูฏิก…
เนื้อหาอธิบายถึงการแปลครุอักษรให้เป็นคอักษร และความหมายของคำในตำรา เช่น ความปราณในปัจฉิมเอกนิบาต อังคุตตนิกาย รวมถึงเรื่องราวเกี่ยวกับสังฆรีเมและการใช้บาตรของภิกษู การเปลี่ยนแปลงนมในบาตร การกินและการแ