อนุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 372 / 508

…ือถึงแล้วนั้นให้ย่อยับไป เช่นเดียว พระราชญาณปรราณนางจันทกินนิรี แล้วเสื่อมจากพระนางอิสฎภาดังนั้น." อนุฎีกาวังกั้นว่า " ในสองบทว่า อุตตาติ อตุตา นี้ พระ- ภูกาาฎร์ กล่าวินเทส ด้วยการลบทแท้เมืองปลาย เหมือน…

เนื้อหานี้แสดงถึงการวิเคราะห์และการเข้าใจคำประพันธ์ในพระไตรปิฎก โดยนำเสนอความหมายของคำว่า อตุวุจิญ และ ปราณกาน รวมถึงความสำคัญของการมีประโยชน์แก่ตนและการเสื่อมจากคุณธรรม การอรรถกถายังอธิบายถึงข่าวสารใ

…่ใคร ๆ จะไม่พึงปลูกให้ลูกขึ้น. มาตรห้ามไว้ ด้วยประการว่า "ชื่อว่า การไปในสมุทร มีอันตรายมาก" สองท่า อนุญ์ กฎวา คำว่ำ เขาทำด๋ายไว้ในระหว่างเท้าทั้ง ๒ ด้วยสามารถ แห่งการข้ามไป. เรือได้หยุดแล้ว เพราะลมไม่พั…

บทนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและผลกรรมที่ปรากฏในชีวิตประจำวัน โดยเน้นถึงความโลภในทรัพย์และอันตรายที่มาพร้อมกับมัน การแสดงถึงบทบาทของกรรมในชีวิตของนายมิติวินทุก และพระโพธิสัตว์ในเนื้อหา มีการพูด

…ิทิสิตว่าร " บทว่า อุตุปิ" ความว่า กับด้วนาง เวมาณิกเปรต ณ คน ผู้เช่นกับนางอัปสร สองศัพท์ว่า สมุปติ อนุ- ภิวต เป็นคำที่เหลือ (อนุควรนำมาเชื่อมเข้า) บทว่า อุตุชุม- คมา ความว่า ได้ประสพนามงามนิเวศ๔ คน ที่ี…

บทความนี้ทำการวิเคราะห์และแปลความหมายของข้อความในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับผลแห่งอุบายกรรมที่มีผลต่อการมีหรือเสียสตรีจำนวนมาก โดยอ้างถึงความสำเร็จในรูปแบบต่างๆ ที่เกิดจากการกระทำและความหมายของแต่ละคำในบริบทข

…าศแก่มาหาผู้ อยู่แห่น ยิ่ง ๆ ขึ้น ประดุจว่าอ่อนเดือนอยู่. เทวา ปอญญ ได้แก่ ซึ่งปัจจัยเชื่อเป็นต้น." อนุฏฐิกา "บทว่า อุปทานทิปปูจัย" ความว่า ปัจจัยอัน เป็นเหตุให้เต็ม มิธือ น้ำ และวิจารณ์เป็นต้น. [๒๒๒] ก็…

บทนี้กล่าวถึงบทบาทของบุคคลในการประกาศคุณธรรมและศีล โดยยกเสนอภาพเปรียบเทียบกับพ่อค้าที่ย่อมดึงดูดคนให้เห็นของที่ตนมีและเรียกร้องให้ร่วมรับรู้ พร้อมทั้งอธิบายถึงโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ

…พูดว่า "พอละ" (ได้แล้ว) ฉันเท่านั้น มารดูก็วามที่เธอไม่รู้จก ประมาณ คิดว่า "ขนมสำหรับไตรมาสทั้งสิ้น อนุรุของเรานั้นในวันนั้นเท่านั้น" ตั้งแต่วันที่ ๒ แม่ขนมอันหนึ่ง ก็ไม่ได้ถวาย. เรื่องกิญญหนุ่ม จบ. [เร…

เนื้อหาเกี่ยวกับพฤติกรรมของกิญญหนุ่มที่ติดขนมเปี๊ยะ และการทดลองถวายขนมจากมารดาซึ่งแสดงให้เห็นถึงการไม่รู้จักประมาณในการรับประทาน นอกจากนี้ยังมีการบรรยายถึงพระเจ้าสิมหราชที่ถวายทานในทุกสัปดาห์ โดยถูกปร

…่อความไม่เสื่อมสุข เพื่อความไม่ อันตรธาน แห่งพระสัทธรรม.." [๔๑] ภิกษุปฏิคาหกสูตรนั้นว่า "บทว่า อนุปปนฺสุข ความ วาทาที่ยังไม่เกิด ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น สงบว่า จงบูรณา โหติ ความว่า ย่อมเป็นดู…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของภิกษุผู้มีความมั่นน้อย ที่ช่วยทำให้พระศาสนามีความมั่นคงและยั่งยืน โดยที่ความมั่นน้อยนี้เป็นสิ่งสำคัญที่สนับสนุนให้เกิดความไม่เสื่อมสุขของพระสัทธรรม และเป็นการบูรณาการมวลชน

…สุทฺโทธมฺมสุข คือ แห่งธรรมดี อธิบายว่า แห่งพระศาสนา. บทว่า สุทฺโทธมฺมสุข คือ เพื่อความพินาศ. บางว่า อนุตตรนาย ได้แก่ เพื่อความไม่ปรากฏ. บางว่า จิติตา คือ เพื่อดำรงอยู่แน่น คำว่า ๑ ชาดกฐกถา. ๕/๕๕๕. ๒ อง. …

บทความนี้ศึกษาเรื่องพระยานกแก้วดำซึ่งมีการอธิบายในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก ผ่านการวิเคราะห์ถึงความสำคัญของความเป็นผู้ไม่สันโดษ และการมีอยู่ของพระธรรมในสัทธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในการดำรงอยู่ทางธรรมแ

… 109 ธรรมไม่มีโทษทั้งหลายมีศีลเป็นต้น บทว่า ภาวนา ได้แก่ ด้วย การให้เกิดขึ้น และด้วยการเจริญ บทว่า อนุปุพุทธ สงว่า ผู้สันโดษ ด้วยอำนาจแห่งความท้อแท้ ด้วยคติว่า ด้วย เหตุเพียงเท่านี้ก็พอ ด้วยเหตุเพียงเท่…

บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งมีศีลเป็นหัวใจสำคัญ ความสันโดษและการเจริญตนในพระพุทธศาสนา เน้นการอุทิศถวายสำหรับสงฆ์และการเจริญภาวนาเพื่อบรรลุพระอรหัต และการเติบโตทางจิตใจเพื่อให้เกิดความสันโดษและการพั

…ละน้อย ๆ ในขณะ ๆ โดยลำดับไป เหมือน ช่างทองชำระสนิมแห่งเงินนั่น." [แก้อรรถ] บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุพุทธเพน คือ โดยอนุกรม ได้แก่ โดยลำดับ บทว่า เมธานิ คววามว่า ผู้ประกอบด้วยปัญญานู้เรื่อง ในธรรม กระทำ…

พระศาสดาได้ทรงสอนว่า ผู้มีปัญญาควรขจัดมลทินของตนอย่างเป็นระยะ ๆ เช่นเดียวกับช่างทองที่ทำการชำระสนิมเงินอย่างมีกระบวนการ ควรดำเนินการอย่างมีสติ และตามลำดับเพื่อให้บรรลุถึงความบริสุทธิ์และสมบูรณ์ของจิตใ

… และพระอุปชาชะเหลานี ครุอือว่า พระอุปชาชะยะ. เท่านั้น ในอรรถกถามาหาขณะธก. ท่านจึงกล่าวไว้ว่า "บทว่า อนุปชยานความว่า ผู้เริ่มจากครูอายพ้นโทษน้อยใหญ่" แล้วจึงกล่าวว่า "ในคำว่า อุปชญาน ปปลายกะ อนิติขุหลายพิ…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการแสดงถึงบทบาทของอาจารย์ในพระพุทธศาสนา และการที่มีความสำคัญในการให้สมาธิธรรมแก่ศิษย์ นอกจากนี้ ยังสอบถามเกี่ยวกับโทษที่เกิดขึ้นจากการประพฤติตน ซึ่งหมายถึงการที่จะต้องศึกษาพระธ

…าย นี้ชื่อว่า ปิยพจารย์. อาจารย์ผู้สอนกรรมวรรคาในการอปสมมบท นี้ชื่อว่า อุปสัมปทาจารย์. อาจารย์ผู้ให้อนุทเทสหรือปริวรรรณา นี้ชื่อว่า ธรรมาจารย์." ส่วนอาจารย์ผู้กำนันนั่งกระโยงในที่ใกล้ กล่าวคำอนุสัย ๓ คร…

บทความนี้พูดถึงอาจารย์ ๔ จำพวก ตามที่พระพุทธโกศาจารย์กล่าวไว้ในฎีกาโลกตฺถก การจำแนกประเภทอาจารย์ประกอบด้วย ปิยพจารย์, อุปสัมปทาจารย์, นิสสยาจารย์ และ อุตเทสาจารย์ ที่มีบทบาทสำคัญในการเรียนการสอนรวมถึง

…ยบเคียงอุปกะระ ที่เขาทำแล้วนั่น อันตนได้รับในก่อน เหตุฉนั้น ท่านจึงกล่าวว่า กฤศุติเม ดังนี้เป็นต้น" อนุภูมิว่า "บทว่า ปูรมคุตติ ความว่า อนันตรรับก่อน ด้วยคำว่า 'ผู้นี้ทำแก้เรา' เป็นตน. ลงบบทว่า ต คถ ความ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เทพเจ้าของเตาโลหิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเข้าใจในแง่ของอุปการะที่บุพการีทำให้อย่างสำคัญ ซึ่งมีการชี้ให้เห็นถึงแนวทางที่แล้วต่าง ๆ และความหมายในสายตาขององค์ครุนิก

…ส่วงเป็นที่ไปใน เบื้องหน้า ไม่อายผลบุญเป็นอยู่เลย ทำบุญทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ท่านจึงก่าวว่า บุพพกริ" อนฺุญาว่า "ผู้อาศัยผลบุญเป็นอญ" ตั้งอยู่ในฝ่ายตนญาเหตุนี้ พระภูฏาจารย์ จึงกล่าวว่า ปุญฺญผล อนูปวีรณโต."…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีบุญและความเป็นผู้สำคัญในชีวิต ซึ่งเชื่อมโยงกับมงคลและการทำบุญ ความมิมีและขันธ์ถูกวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายว่าความเป็นผู้สำคัญนั้นหาได้ยาก และให้คุณค่ากับบุคคลที

…นข้อนั้นมีเรื่องนี้ (เป็นอุทธาหรณ์) :- [เรื่องราชพราหมณ์] ได้ยินว่า ในกรุงราชคฤห์ พราหมณ์แก้ชื่อว่า อนุปถัม ๓. ชาตภูฏกน ๕/๔๖.

เนื้อหาในมังคลดาภิมาเล่ม 5 กล่าวถึงพระราชาที่ทรงดำดับและการส่งมอบตำแหน่งภัณฑทาริกา ซึ่งมีการสอนบุตรและชิดตามคาถาจากนิไกรชาดก และการพูดถึงความสำคัญขององค์พระศาสดาในการสร้างอุทธาหรณ์เกี่ยวกับการศึกษาของ

ประโยค ๕ - มังคลดาภิธานีป็นเปล่า เล่ม ๔ หน้า ๑๔๘ ในเวลายังไม่พบคำแผนแล้ว ย่อมไปยังภูของพระอนุรุทธเถระ พระเถระแม่ทับ ๓ นั่งในที่นั้นแล้ว ถามปัญหากันและกัน ในปฏิฐ ๓ ปฏิฐใดปฏิฐหนึ่ง แย่ปัญหากันและ…

…คัญ และการสนทนาของพระเถระ ๓ รูป โดยเน้นว่าการฟังธรรมมีความสำคัญในการบรรเทาความสงสัยของบุคคล เมื่อพระอนุรุทธเถระได้สอนพระเถระแม่ทับ ๓ ในการถามตอบปัญหา เพื่อทำความเข้าใจในธรรมะที่นำไปสู่การพัฒนาแล้วและได้ร…

…ง ตั้งแต่นจนถึงที่สุด พระอรรถกาจารย์ประสงค์ว่า ใจทั้งปวง เหตุนี้ จึงกล่าวว่า จิตตลุส โกนถป พิศ คณุต อนุโท คำนี้ พระอรรถกาจารย์ ย่อมแสดงความตั้งมั่นด้วยคำว่า สพุทธเจนี่น แล้วว่า สพุทธโน นั้น. ข้อว่า สพุทธ…

บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของ

…้ว ปุณณะ บัดนี้ เธอจงสำคัญกัลที่จะไปเกิด. [๔๐] อรรถกถาปุณณู นิเป็นวาสุตรนี้ว่า "บรรดาเหล่านั้น เทวะ อนุฎา ได้แก้ คำว่า คุร้าย คือลัชเดา. บทว่า สุข ได้แก้ กัปพล (กลั่แกล้ง). บทว่า อกโกโลสุตนิต ความว่า จัก…

บทสนทนานี้เน้นความสำคัญของศรัทธาในชีวิต โดยพระปุณณะมีสงสัยเกี่ยวกับการเกิดใหม่และการใช้ชีวิตตามคำสอนของพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคได้ชี้ให้เห็นถึงความสงบและการมีความตั้งใจในการใช้ชีวิตเพื่อให้มีความ

…โกรธ ผู้นั้นย่อมเป็นผูามาก กว่าผู้นั้นแน เพราะความโกรธนัน ผูไม โกรธตอบบุคคลผูโกรธอยู่ ย่อมชนะสงคราม อนุบุคคลชนะได้ด้วยอาม. อรรถกว่าสํคัญสังวาสว่า "บรรดาทหาลนั้น บากกว่าว่า ตุลสา เตน ปาปิโย ความว่า "ผูใด…

ในข้อความนี้ได้กล่าวถึงการตอบโต้ความโกรธ ว่าผู้ใดที่โกรธตอบโต้ผู้อื่นจะถือเป็นการแพ้ทางอารมณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องราวของนางเวทีกาที่เป็นตัวอย่างของการสงบเสงี่ยมและการไม่ตอบโต้ความโกรธ นางมีชื่อเส

…ุณิกาตว่า " ภิกษ์ทั้งหลาย ภิกษุเป็น ผู้่าว่าย ประกอบด้วยธรรมอันกระทำความเป็นผู้่า ง่าย อดทน รับ อนุสาสนีโดยเบ็งขาว ธรรมแม้นึ กเป็นธรรมกระทำที่พึง" [๔๗๘] อรรถกถาสัตตสูตรนัน และอรรถกถาฝาละ ใน สังก…

เนื้อหาพูดถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคในสูตรที่ ๓ ของทุติยวรรณะ เน้นความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยระบุถึงวิธีการที่ภิกษุต้องปฏิบัติเพื่อเข้าใจและยอมรับธรรมอย่างถูกต้อง รวมถึงการไม่โกรธและสามารถรับฟังการสอ

…วนชื่อว่าบวชตามพระมินิกเระทั้งหมดโดยแท้ สอง บทว่า ต ธมม์ ได้แก่ ธรรมคือโอวาทนฤาสน์ของท่านนั่น บทว่า อนุสนตริ แปลว่า ย่อมละลึกถึง บทว่า อนุวิตกคฤต ได้แก่ ย่อม กระทำธรรมให้เป็นสภาพอันวิตกะระบกต้องแล้ว บทว่…

เนื้อหาเกี่ยวกับจำนวนผู้บวชตามพระต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา เช่น พระจันทคุตตเระ, พระสุริยคุตตเระ และการบวชในฐานะผู้ถือลักษณะของธรรม โดยอธิบายถึงบทบาทและคุณสมบัติของพระแต่ละรูปในประวัติศาสตร์รวมถึงจำนวนผู้บ