หน้าหนังสือทั้งหมด

อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
81
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…งเขาว่า ตุฒิเหหิ ราชกุล คนฺตฺวา เอว์ อภิกฺกมิตพฺพ์ แปลว่า อันท่านไปแล้วสู่ราชสกุล จึงก้าวไปข้างหน้า อย่างนี้. ๑. อุภัยพากย์ปริวัตน์ ภาค ๒ ข้อ ๕๐๑ ๒. ธมฺมปทฏฺฐกถา ๕/๑๑๕
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้และการแปลนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะความสำคัญของคำที่ใช้ในการสนทนา และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่า เช่น ก
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
87
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
ประโยคด - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 85 เอว เวทหิ เจ้าจงว่าอย่างนี้ เอว์ แปลว่า อย่างนี้ เป็นศัพท์ นิบาต ประกอบเข้ากับ กิริยา คือ วเทหิ ซึ่งแปลว่า เจ้าจงว่า ปุนปฺปุนํ …
ในหน้าที่ 85 ของบทเรียนนี้ มีการอธิบายการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการสร้างประโยคผ่านการรวมศัพท์ต่างๆ เข้าด้วยกัน เช่น นิบบาต และการใช้กิริยาวิเสสนะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
30
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 30 อย่างนี้ คือ ทางวาจา ทางใจ โดยสี โดยสัณฐาน โดยทิศ โดย โอกาส (คือที่อยู่) โดยตัดตอน [ทางวาจา] ก็ในกรรมฐานที่ต…
ในบทอธิบายนี้กล่าวถึงการทำสาธยายในกรรมฐานที่สำคัญในการฝึกฝน โดยเฉพาะเมื่อทำเกี่ยวกับพระไตรปิฎก พระโยคาวจรจะต้องสาธยายด้วยวาจาก่อน ในช่วงสี่เดือนของการฝึก เมื่อพระเถระทั้งสองได้รับการสั่งสอน ก็ได้ตั้งใ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
35
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ลละ 6 วิธี อาจารย์จึงบอกโดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ [มนสิการ โกสัลละ] อาจารย์จึงบอกมนสิการโกสัลละ ๑๐ วิธี อย่างนี้ คือ โดยลำดับ โดยไม่เร่งนัก โดยไม่เรื่องนัก โดยป้องกันความฟุ้งซ่าน โดยล่วงเสีย ซึ่งบัญญัติ โดยปล่อยล…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมฐานในปฏิกูลมนสิการและแบ่งเป็นสมถกรรมฐาน 6 วิธี รวมถึงการทำมนสิการโกสัลละ 10 วิธี โดยย้ำว่าควรมีกระบวนการที่ชัดเจน และไม่ควรเร่งในการปฏิบัติ เพื่อป้องกันความเหนื่อยใจและทำให้เกิ
การนั่งอย่างมั่นคงในการปฏิบัติภาวนา
95
การนั่งอย่างมั่นคงในการปฏิบัติภาวนา
… - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 95 อานาปานสติอนุกูลแก่ฤดูทั้ง ๓ และอนุกูแก่ธาตุและจริยาด้วย อย่างนี้ แล้ว" จงทรงชี้อิริยาบถอันสงบ ไม่เป็นไปข้างหูและไม่เป็นข้างฟุ้ง แก่พระโยคาวจรภิกษุนั้น (ต่อไป) จึงตร…
ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่
ประโยค๘ - ความเข้าใจธรรม ๓ อย่างในวิสุทธิมรรค
120
ประโยค๘ - ความเข้าใจธรรม ๓ อย่างในวิสุทธิมรรค
…น ๑ - หน้าที่ 120 ภิกษุรู้ธรรม ๓ อย่าง (นี้) ภาวนาย่อมสำเร็จ က มีอธิบายอย่างไร ? มีอธิบายว่า ธรรม ๓ อย่างนี้ มิได้เป็น อารมณ์ของจิตดวงเดียวกัน แต่ธรรม ๓ นี้ จะเป็นสิ่งที่พระโยคีไม่รู้ก็ หามิได้ จิตเล่าก็มิได้…
ในบทนี้มีการอธิบายธรรม ๓ อย่างที่สำคัญต่อการสำเร็จในภาวนา โดยกล่าวถึงวิธีการที่ภิกษุตั้งสติในการนำธรรมเหล่านี้มาใช้ในการฝึกจิต โดยเปรียบว่าเหมือนการเลื่อยไม้ที่ต้องตั้งใจอยู่ที่จุดที่ฟันเลื่อยกระทบไม้
การบันเทิงด้วยอำนาจสมาธิและวิปัสนา
137
การบันเทิงด้วยอำนาจสมาธิและวิปัสนา
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 137 ปยุตธรรม ในขณะที่เข้าฌานอยู่นั้น (อย่างนี้เรียกว่า บันเทิงด้วย อำนาจสมาธิ) ถามว่า บันเทิงด้วยอำนาจวิปัสนาอย่างไร ? แก้ว่า ภิกษุ ครั้นเข้าฌาน ๒…
บทความนี้ว่าด้วยการเข้าฌานและการปฏิบัติวิปัสนาที่จะช่วยให้ภิกษุสามารถบันเทิงจิตได้อย่างมั่นคง ซึ่งมุ่งเน้นการพิจารณาที่ทำให้จิตใจอยู่ในอารมณ์เดียวกัน โดยอธิบายถึงการตั้งจิตให้มั่นและการปลดปล่อยจากนีวร
อานาปานสติกับความสำคัญในการเจริญสมาธิ
141
อานาปานสติกับความสำคัญในการเจริญสมาธิ
…วดละ 4) ๔ หมวด บัณฑิตพึงทราบโดยนัยที่พรรณนามาฉะนี้ และอานาปานสตินี้ (ที่ภิกษุเจริญแล้ว) ตามวัตถุ ๑๖ อย่างนี้ ย่อม มีผลใหญ่มีอานิสงส์มาก (อานิสงส์อานาปานสติ ในอานิสงส์แห่งอานาปานสตินั้น มีพรรณนาว่า ความที่อานา…
อานาปานสติเป็นการเจริญสติในการหายใจ การฝึกนี้มีผลยิ่งใหญ่และอานิสงส์มาก โดยทั่วไปแล้วจะช่วยให้จิตสงบ ลดการพล่านไปมาของจิตที่เป็นอันตรายต่อสมาธิ โดยพระพุทธเจ้าทรงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกอานาปานส
อานิสงส์ของการเจริญเมตตา
179
อานิสงส์ของการเจริญเมตตา
…หล่านี้ไป" [สอนตนนัยที่ 4 - ใช้วิธีแยกธาตุ แต่พระโยคาวจรผู้ไม่อาจยังจิต (ร้าย) ให้ดับไป แม้โดยอุบาย อย่างนี้ จึงทำธาตุวินิพโภค (แยกธาตุ) ต่อไป ถามว่า ทำอย่างไร แก้ว่า พึงสอนตนโดยวิธีแยกอย่างนี้ว่า "นี่แน่ะพ่อ…
อานิสงส์ ๑๑ ของการเจริญเมตตา ประกอบด้วยการหลับและตื่นอย่างมีความสุข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของคนและเทวดา ปลอดภัยจากอันตรายต่างๆ และจิตใจที่มั่นคงและสดใส. ผู้ที่เจริญเมตตาย่อมเข้าถึงพรหมโลกได้ หากไม่ให้จ
วิสุทธิมรรคภาค ๒ ตอน ๑
221
วิสุทธิมรรคภาค ๒ ตอน ๑
…ิยฌาน] ก็แลในภาวนาเหล่านั้น ที่แม้มีลักษณะเป็นอันเดียวกันโดยความ ที่มีอารมณ์หาประมาณมิได้ (ด้วยกัน) อย่างนี้ ภาวนา ๓ ข้างต้นก็ เป็นกฌานิกา เป็นไปเพียงในฌาน ๓ ในจตุกนัย) และหรือเป็นจตุก ฌานิกา (เป็นไปเพียงในฌา…
ในข้อความนี้กล่าวถึงการภาวนาและผลลัพธ์ที่เกิดจากความคิดเกื้อกูล โดยเฉพาะการเข้าถึงฌาน ๓ และ ฌาน ๔ ซึ่งมีลักษณะเป็นอันเดียวกันโดยมีอารมณ์ที่หาประมาณไม่ได้ กล่าวถึงความสำคัญของอุเบกขาและการเข้าใจในพฤติก
เสียงเป็นหนามในอรูปฌาน
241
เสียงเป็นหนามในอรูปฌาน
…อซึ่งสัญญาทั้งหลายอันมีสภาวะต่าง ๆ กัน ก็เพราะสัญญาเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสจำแนกไว้ในวิภังค์อย่างนี้ว่า "ในสัญญาเหล่านั้น นานัตตสัญญา เป็นไฉน ? สัญญา คือ ความจำได้หมายรู้แห่งพระ โยคาวจร ผู้ประกอบไปด้ว…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเข้าใจธรรมชาติของอรูปฌานที่มีอาเนญชาและสันตวิโมกข์ โดยลักษณะของปฏิฆสัญญาที่ผ่านมา กล่าวถึงประสบการณ์ของอาฬารดาบสที่ไม่ได้ยินเสียงแม้มีเกวียนจำนวนมาก ผ่านความปรองดองในการพิจารณาสัญ
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๒ ตอน ๑
256
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๒ ตอน ๑
… ทำการฝีมือถึงเช่นนี้ก็ได้" ดังนี้ แต่จะทรงดำริ ว่า "เออ เราละสมบัติไปเป็นช่างฝีมือเช่นนั้นเถิดน่ะ" อย่างนี้ หามี แก่พระองค์ไม่ เพราะเหตุไร เพราะสิริราชสมบัติมีคุณใหญ่กว่า พระ องค์ก็เสด็จล่วงเลยพวกช่างฝีมือไป…
เนื้อหานี้สนทนาเกี่ยวกับความคิดและการตั้งอยู่ในสมาบัติในทางธรรมซึ่งมีระดับความละเอียดและอธิบายการเปรียบเทียบกับพระราชาที่ไม่เห็นคุณค่าของการเป็นช่างฝีมือ อธิบายถึงความสำคัญของความคิดที่แยกจากการบรรลุถ
การศึกษาเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
14
การศึกษาเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
…จึงหายจากความปฏิกูล" [อาหารเรปฏิกูลสัญญาฌาน] 09 เมื่อโยคางจรภิกษุนั้น พิจารณาเห็นความปฏิกูลโดยอาการ อย่างนี้ ทำจนเป็นตักกาหตะ (ตรึกเอามาได้) วิตักการตะ (ตร เอามาได้) อยู่ กพฬิงการาหารย่อมจะปรากฏโดยอาการปฏิกูล…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการสะท้อนถึงความปฏิกูลที่เกิดขึ้นในการกินอาหารและการทำความสะอาดมือ โดยมีการยกตัวอย่างถึงการล้างมือและอาการของความปฏิกูลที่เชื่อมโยงกับความรู้สึกทางจิต การศึกษาความปฏิกูลนี้ช่วยให
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
21
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…ว่า "กกฺขฬ บริคต์"- บทว่า อุปาทินฺนํ แปลว่าถือมั่น อธิบายว่า ถือเอายึดเอา จับเอาไว้มั่น (ด้วยสำคัญ) อย่างนี้ ว่าเรา ว่าของเรา ด. เข้าใจว่าท่านมุ่งอธิบายถึง อธิอุปสัค ว่าใช้ในความหมายภายใน หรือเฉพาะ ก็ได้ (?) …
ในเนื้อหานี้ประกอบด้วยการอธิบายเกี่ยวกับคำในมหาหัตถิปทุปมสูตรและบทวิภังคสูตร โดยมุ่งเน้นที่ความหมายของคำและการใช้คำในบริบทต่างๆ เช่น อชฺฌตฺติ และ ปจฺจตฺติ ซึ่งเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เกิดขึ้นในตน นอกจากนี
การหายใจและธาตุในพระพุทธศาสนา
25
การหายใจและธาตุในพระพุทธศาสนา
หายใจออกข้างนอก ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 25 ก็แลในลม ๖ อย่างนี้ ลม ๕ ข้างต้นเป็นจตุสมุฏฐาน ลม อัสสาสะปัสสาสะเป็นจิตสมุฏฐานอย่างเดียว ด้วยบทนี้ว่า "ยำ วา ปนญฺญมฺปิ …
บทความนี้อธิบายเรื่องการหายใจในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการวิเคราะห์ลมทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีธาตุในวิสุทธิมรรค อธิบายว่าลมอัสสาสะและปัสสาสะมีบทบาทสำคัญต่อจิตและสรีระทั้งยังเชื่อมโยงกับธาตุทั้
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
29
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…าสนะมีประการดังกล่าวแล้ว ทำกิจทั้งปวงเสร็จแล้วไปในที่ลับ (คน) เร้นอยู่แล้วจึงเจริญกรรมฐานโดยอาการ ๔ อย่างนี้ คือ โดย สสัมภารสังเขป (สังเขปโกฏฐาสทั้งหลายเข้าเป็นหมู่ๆ ตามอาการ
บทนี้กล่าวถึงการทำสมาธิและกรรมฐานตามแนวทางของพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการพิจารณาธาตุในร่างกาย เช่น ธาตุดิน ธาตุน้ำ การแยกโกฏฐาสและการพิจารณาธาตุต่างๆ เพื่อบรรลุความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในธรรมชาติของสรรพสิ
อานิสงส์แห่งธาตุววัฏฐาน
78
อานิสงส์แห่งธาตุววัฏฐาน
…นที่สุด หรือมิฉะนั้นก็จะมีสุคติเป็น ที่ไปในเบื้องหน้าแล ผู้มีปัญญาพึงเสพธาตุววัฏฐาน อันมีอานุภาพมาก อย่างนี้ (ที่นับว่าเป็นกีฬา) ซึ่งพระโยคีผู้เป็นสีหะ ประเสริฐเล่นกันแล้วนั่น เป็นนิตย์เทอญ นี้เป็นภาวนานิเทศแ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอานิสงส์ของการปฏิบัติโดยเน้นที่ธาตุววัฏฐาน ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถถอนสัตตสัญญา และมีความเข้าใจในความว่างจากตัวตน รวมถึงการบรรลุถึงพระอมตะหรือสุคติในอนาคต โดยเสนอว่าผู้มีปัญ
การเข้าฌานในวิสุทธิมรรค
89
การเข้าฌานในวิสุทธิมรรค
…[เข้าข้ามฌาน] ส่วนว่าการ (เข้า) ไม่ข้ามกสิณ แต่ข้ามฌาน โดยทำให้เป็น เอกันตริยะ (ข้ามฌานถัดไปเสีย ๑) อย่างนี้ คือ เข้าปฐมฌานใน ปฐวีกสิณแล้วเข้าตติยฌานในปฐวีกสิณนั้นแหละ ต่อนั้น เพิกปฐวีกสิณ นั้นเสีย (เข้า) อาก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าฌานในวิสุทธิมรรค ซึ่งครอบคลุมการเข้าอย่างย้อนลำดับและการข้ามฌาน รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับฌานปฏิโลมและฌานานุโลมปฏิโลม โดยมุ่งเน้นที่วิธีการเข้าฌานตั้งแต่ปฐมฌานไปจนถึงเนวสัญญานาสั
การเลื่อนอารมณ์และการกำหนดดูองค์ฌาน
91
การเลื่อนอารมณ์และการกำหนดดูองค์ฌาน
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 91 [เข้าเลื่อนอารมณ์] เข้าแต่ฌานเดียวในทุกกสิณอย่างนี้ คือ เข้าปฐมฌานในปฐวีกสิณ แล้ว (เข้า) ปฐมฌานนั่นแหละ ในอาโปกสิณ ฯลฯ (เข้า) ปฐมฌาน นั้นเอง ในโอทาตกสิ…
บทความนี้ว่าด้วยเกี่ยวกับวิธีการเลื่อนอารมณ์ในฌานทั้งหลาย ผ่านการเข้าไปในปฐมฌานในกสิณต่าง ๆ เช่น ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ และอื่น ๆ รวมทั้งการกำหนดดูองค์ของฌานแต่ละประเภท บทความนี้จะช่วยเผยแพร่แนวทางการฝึกป
การเข้าฌานและการน้อมจิตในพระอภิธรรม
164
การเข้าฌานและการน้อมจิตในพระอภิธรรม
…ำบริกรรมว่า "จิตนี้จงไปช้าเหมือน กาย" แล้วเข้าฌานอีก ออกแล้วอธิษฐานด้วยญาณให้เป็นอย่างนั้น คือไปช้า อย่างนี้ เรียกว่าถือเอาจิต ... ยกขึ้นไว้ในกาย
เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าฌานและการน้อมจิตไปตามอำนาจของกาย มีการอธิบายถึงความสามารถของภิกษุที่มีฤทธิ์ในการมองเห็นและได้ยินสิ่งต่าง ๆ ในมนุษย์โลก โดยมีการใช้อรรถกาธิบายความหมายของคำว่า 'ก้าวลงสู่สุขสัญญาแ