ออ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 117 / 250

…อาวัชชนะในอาวัชชนวสีนั้น ก็คือชวนะในปัจจเวกขณนันแล [ทุติยฌาน] ก็แลพระโยคาวจรผู้บำเพ็ญวสีในวสี ๕ นี้ ออกจากปฐมฌาน อันคล่องแคล่วแล้ว เห็นโทษในปฐมฌานนั้นว่า สมาบัตินี้มีข้าศึก คือนิวรณ์อยู่ใกล้ และว่าสมาบั…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเข้าใจทุติยฌานในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการปล่อยวางปฐมฌานและเฝ้าสติเพื่อมุ่งสู่ทุติยฌาน ดังนั้น พระโยคาวจรจะต้องมีความปราณีตในจิตใจและมุ่งมั่นในการทำโยคะเพื่อบรรลุผลสูงสุด

…ด้บรรลุทุติยฌานแม้นั้นอย่างนี้แล้ว พระโยคาวจรจึง ประพฤติให้เป็นวสีโดยอาการ ๕ ตามนัยที่กล่าวแล้วนั้น ออกจากทุติย ฌานอันช่ำชองแล้ว ( พิจารณา) เห็นโทษในทุติยฌานนั้นว่า " สมาบัติ นี้มีข้าศึกคือวิตกวิจารอยู่…

ในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงองค์ฌานซึ่งมีปีติ สุข เอกัคคตาเป็นสำคัญ พระโยคาวจรได้บรรลุทุติยฌานและปรึกษาโทษของทุติยฌาน ว่าแม้จะมีความดี แต่ยังมีกระแสวิตกและองค์หยาบ จึงพยายามทำโยคะเพื่อบรรลุตติยฌาน ซึ่งเป็น

…่เข้าลักษณะอุปนิชฌานโดยตรง ดังท่านกล่าวไว้ (ในวิภังค์) ว่า " ถามว่า ในสมัยนั้นฌานประกอบด้วยองค์ ๒ คืออะไรบ้าง ? ตอบว่า ( ฌานประกอบด้วยองค์ ๒ ) คือ สุข ๑ เอกัคคตาแห่งจิต ๑" ดังนี้ คำวินิจฉัยที่เหลือมีนัย…

บทนี้สำรวจการทำความเข้าใจเกี่ยวกับตติยฌานในวิสุทธิมรรค โดยเน้นองค์ประกอบสำคัญที่ประกอบกัน เช่น สุขและเอกัคคตาแห่งจิต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างองค์ต่างๆ ในฌาน และการพิจารณาอุปนิชฌาน การท

…่อจะจับโค (ตัวหนึ่งซึ่ง เป็นโค ) พยส ใครๆ ไม่อาจเข้าจับ (มัน ) ท่าไรได้ ให้ได้โดยง่าย ครั้นแล้วปล่อยออกทีละตัวก็จะชี้ให้คนจับมันนั่นแหละซึ่ง (ออก) มาตามลำดับได้ว่า นี่โคตัวนั้น พวกท่านจงจับมันเถิด ดังนี…

ในเนื้อหานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิบายเกี่ยวกับอทุกขมสุขเวทนาในจตุตถฌาน โดยการทำอปริเสสศัพท์เป็นการรวมรวมเวทนาต่างๆ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถกำหนดและจับได้ง่ายขึ้น โดยการเปรียบเทียบกับการจับโคที่ต้อง

…ป็นนัย ในจตุกฌาน ( ฌานหมวด ๔ ) ก่อน [ ปัญจกฌาน ฌานหมวด ๕ ] ส่วนว่าพระโยคาวจรผู้จะยังปัญจกฌานให้เกิด ออกจากปฐม ฌานอันช่ำชองแล้ว ( พิจารณา) เห็นโทษในปฐมฌานนั้นว่า " สมาบัติ นี้มีข้าศึกคือนิวรณ์อยู่ใกล้ " …

บทความนี้กล่าวถึงจตุตถฌานที่เป็นฌานที่ 4 ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยมีการอธิบายถึงองค์ประกอบต่างๆ ของจตุตถฌาน และความสัมพันธ์ระหว่างจตุตถฌานกับปัญจกฌาน รวมถึงการพัฒนาจิตใจจากปฐมฌานไปยังทุติยฌาน

…ิตช่องว่างเข้าในที่ทึบเช่นภายในแผ่นดิน และภายในภูเขาแล้วสำเร็จอิริยาบถอยู่ได้ ผ่านที่ตันมีฝาเป็นต้น ออกไปข้างนอกได้ไม่ติด ดังนี้ย่อมสำเร็จ

ในบทนี้ แสดงให้เห็นถึงอำนาจและคุณวิเศษของกสิณหลากหลายประเภท รวมถึงวิธีการที่กสิณสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและสร้างรูปทรงต่าง ๆ ได้ ตัวอย่างเช่น การสร้างสีเขียว สีเหลือง และสีแดง รวมถึงการเปิดเผยสิ่

…น ) พิจารณาถึงทางไปทางมา (ตั้งแต่ต้น ) จนถึงที่ๆ ตนนั่งคู้บัลลังก์ (อยู่ เวลานี้ ) อย่างนี้ว่า " เราออกจากวิหารโดยประตูชื่อนี้ เดินไปทางที่ ตรงไปทิศโน้น แล้วถือเอา (เลี้ยว) ซ้ายในที่ชื่อโน้น ถือเอาขวา ท…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาทางไปมาซึ่งมีประโยชน์ต่อการทำกรรมฐานโดยเฉพาะเมื่อเผชิญกับนิมิตที่เสื่อมไป ภิกษุจะต้องย้อนนึกถึงเส้นทางที่เดินทางมาและสังเกตบรรยากาศรอบข้าง เพื่อสร้างนิมิตใหม่ให้กลับคืนมา

…าบด้วยเนื้อ ๕๐๐ ชิ้น หุ้มด้วยหนังสดบางๆ ปิดด้วย (หนัง) ผิว ( คือหนังกำพร้า) มีช่องทะลุปรุไป มีมันซึมออกทั้งข้างบนและข้างล่าง ดุจโถมันข้น เป็นบ่อนของหมู่หนอน เป็นบ่อเกิดแห่งโรคทั้งหลาย เป็นแหล่งแห่ง ทุกข…

ในบทนี้พูดถึงสรีระของมนุษย์ว่ามีลักษณะเป็นอสุภ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลทั่วไปหรือชนชั้นสูง สรีระนี้มีส่วนประกอบที่ไม่สะอาด และนำไปสู่การเจ็บป่วยและทุกขธรรม ต่างกันเพียงรูปลักษณ์ภายนอกและไม่สะอาดโสโครกในสรีระ

…คนโง่ชมชอบนัก กายใดเล่ามีหนังสดปิดหุ้มไว้ ( แต่ว่า ) มีแผล ใหญ่ถึง 8 ช่อง ของสกปรกมีกลิ่นเน่าไหลซึม ออกรอบไป ถ้าข้างในของกายนี้พึง ( กลับ)

กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น

…ยคะ ( ผูกไว้กับทุกข์ ) ปลิโพธะ (หน่วงไว้มิให้ถึงมรรค) ซึ่งอริยสัจคือ นิโรธ โดยอรรถ (๔) คือ นิสสรณะ (ออกไปจากทุกข์ ) วิเวก (สงัด จากทุกข์ ) อสังขตะ (อันปัจจัยมิได้ปรุงแต่ง ) อมตะ ( เป็นสภาพไม่ตาย) ซึ่งอร…

ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีกา…

…นการถูกต้องตาม วิธีภาษาที่นิยมที่ใช้กันอยู่ทั่ว ๆ ไป ฉะนั้น คำสัพพนาม จึงต้องมี หน้าที่แทน นามนา ที่ออกชื่อมาแล้ว เพื่อป้องกันคำซ้ำซากอันไม่ น่าฟัง และท่านแบ่งคำนี้ออกเป็นสอง คือเป็น ปุริสสัพพนาม ๑ วิเส…

บทที่อธิบายเกี่ยวกับการใช้งานของนามและสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการเปรียบเทียบตัวอย่างที่แสดงความแตกต่างในการใช้คำซ้ำซากและการใช้สัพพนามเพื่อลดการซ้ำซาก ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ถูกต้องตามภาษาที่นิยม โดย

…บใช้แทนอาจารย์คนเดียว และบิดาคนเดียว ใน ฐานที่ศิษย์กับบุตรแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่ของตน และจะไม่ต้อง ออกชื่อพหุวจนะ ว่าทั้งหลาย ในเวลาแปลก็ได้ ใช้ เต เม โว โน อย่างไร เต โว ออกมาจาก ตุมห มัธยมบุรุษ, เม โ…

บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ

…ระธานของวิเสสนนั้น ได้แก่ศัพท์ที่เป็น นามนาม และ ปุริสสัพพนาม ซึ่งได้กล่าวมาแล้วในตอนต้น เวลาแปลต้องออกชื่อ อายตนิบาตของวิภัตตินั้น ๆ ด้วย ส่วนตัววิเสสนะ เวลาแปลไม่ต้อง ออกชื่ออายตนิบาตของวิภัตติ เพราะไ…

ในหน้าที่ 85 ของบทเรียนนี้ มีการอธิบายการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการสร้างประโยคผ่านการรวมศัพท์ต่างๆ เข้าด้วยกัน เช่น นิบบาต และการใช้กิริยาวิเสสนะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์

…ธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 86 ทั้งคำไทยและคำบาลี หมายเลข ๓ เป็นนาม ปฐมาวิภัตติ มี ออกชื่อ อายตนิบาต ปฐมาวิภัตติว่า "อันว่า" แต่หมายเลข ๓-๔-๕ จัดเป็นวิเสสนะของบทบาท หมายเลข ๖ นั้น ก็เป็…

…้นว่าคุณนามนั้นมีการแจกวิภัตติที่แตกต่างจากสัพพนามและยังมีการอธิบายถึงลักษณะการใช้และบทบาทที่แตกต่างออกไปในการสื่อสาร

…ในที่ต่าง ๆ กัน ดังต่อไปนี้ ๓ ๑. อัพยยศัพท์ พระมหาพรหมา ญาณคุตโต ป. 6 วัดราชาธิวาส เรียบเรียง อัพยย ออกจากศัพท์ อ วิ อิ (อไม่ วิต่าง ๆ อิ-ถึง) "ถึงความเป็นต่าง ๆ เหมือนอย่างนามทั้ง ๓ ไม่ได้ " ค

…ทของอัพยยศัพท์เป็น 3 ประเภทคือ อุปสัค, นิบาต, และปัจจัย โดยเน้นถึงความสำคัญของการใช้คำทั้ง 3 นี้เพื่ออำนวยประโยชน์ให้เต็มที่ในการประกอบเป็นนามในภาษาบาลี รวมถึงการนำมาประยุกต์ใช้สำหรับการศึกษาภาษาและวรรณ…

…ุปสัคเบียนธาตุ" เช่น ขมติ อดทน เอา นิ นำหน้า เป็น นิกขมติ แปลว่า สวรติ ปิด โรเธติ ยินดี กมติ ก้าวไป ออก " วิ 11 " วิวรติ " เปิด " " วิโรเธติ " ยินร้าย " " ว ปฏิ " " ปฏิกฺกมติ ถอยกลับ ดังนี้เป็นต้น เพราะ…

ในบทนี้ได้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'นีวรณ์' ซึ่งหมายถึงธรรมชาติอันกั้นที่ทำให้จิตไม่สามารถบรรลุความดี รวมถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับอุปสัคที่นำหน้าศัพท์ซึ่งสามารถเปลี่ยนรูปศัพท์ให้มีความหมายต่างไปได้ เช่น นิก

…วเดียวกัน โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส มันเป็น ก้อนเนื้อที่เอ็นใหญ่ซึ่งโคนเป็นเส้นเดียว (แล่น) ออกจากหลุมคอไป หน่อยแตกเป็น ๒ เส้น รัดไว้ โอบเนื้อหัวใจตั้งอยู่ โดยตัดตอน ไต ก็กำหนดตัดด้วยส่วนของไต น…

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ ซึ่งมีลักษณะและสีของโลหิตที่สัมพันธ์กับอารมณ์และจริตของบุคคล สรุปฝากบทวิเคราะห์ถึงโครงสร้างของหัวใจและบทบาทในร่างกาย โดยอธิบายถึงตำแหน่งและหน้าที่ของไตในสรีรวิทยา เ

…ณ 6 นิ้ว โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส มันตั้งอยู่ติดข้างบนของพื้นท้องทางซ้ายหัวใจ ซึ่งเมื่อมัน ออกมาข้างนอก เพราะถูกทำร้ายด้วยเครื่องประหาร สัตว์ทั้งหลาย ก็จะสิ้นชีวิต” โดยตัดตอน ม้ามกำหนดตัวด้วยส่…

เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์ถึงพังผืดทั้งสองประเภทในร่างกายรวมถึงแนวทางในการตัดตอนและอธิบายลักษณะของม้าม ความสำคัญของม้ามในกระบวนการทางกายวิภาคถูกชี้แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผ

… กลิ่น และรสเป็นต้นไป ดู ประหนึ่งข้าวลงด้ายของช่างหูกและรากสุนัข” (กลืน) ลงไปแล้ว น้ำดี เสมหะและลม (ออกมา) กลั้วเป็นไอขึ้นด้วยกำลังสันดาปแห่งไฟ (ธาตุ) ในอุทร อากูลไปด้วยหมู่หนอน ปล่อยฟองและต่อมขึ้นข้างบ…

เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการย่อยอาหารในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงของอาหารและความไร้ค่าเมื่อกลายเป็นขยะในร่างกาย เปรียบเหมือนกับสิ่งที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ มีการใช้เปรียบเทียบเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน

…ำเนินไปจนสุดจุโกฏฐาสปลาย คือ มุตติ นี้ ทีเดียว" ดังนี้ ก็ถ้าว่าพระโยคาวจรนั้น จะนำ (ปฏิกูล) มนสิการ ออกไปนอกตัวบ้างไซร้ ครั้นโกฏฐาสทั้งปวงปรากฏชัดอย่างนั้นแล้ว มหาฎีกาว่า ธรรมทั้งหลาย คือ โกฏฐาสที่ปรากฏ…

เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาและการตัดตอนเกี่ยวกับน้ำมูตรในส่วนของกระเพาะของสัตว์ โดยมีการอธิบายถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของโกฏฐาส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการวิสาทธรรมและการพิจารณาร่างกายมนุษย์ ข้าพเจ้ากล่