หน้าหนังสือทั้งหมด

วิชชาจรณสมฺปนฺโนในศาสนาพุทธ
113
วิชชาจรณสมฺปนฺโนในศาสนาพุทธ
…าทิพย์ สามารถมองเห็นทุกสิ่งได้หมด ไม่ว่าจะอยู่ใกล้ไกลอย่างไร และ ระลึกชาติหนหลังของสัตว์อื่นได้ (8) อาสวักขยญาณ คือ ความรู้แจ้งที่ทำลายอาสวะให้หมดสิ้น จรณะ 15 ได้แก่ (1) ศีลสังวร คือ ความสำรวมในพระปาฏิโ…
วิชชาจรณสมฺปนฺโน หมายถึง ความรู้และความประพฤติที่รวมกัน ทำให้เกิดความรู้แจ้ง 8 ประการ และการประพฤติ 15 ประการ ซึ่งล้วนมีส่วนในการทำให้พระพุทธเจ้าทรงบรรลุสัมมาสัมโพธิญาณ ศึกษาแนวคิดเหล่านี้เกี่ยวกับรู้
ความเข้าใจเกี่ยวกับจริตอัธยาศัยและพุทธคุณ
115
ความเข้าใจเกี่ยวกับจริตอัธยาศัยและพุทธคุณ
…จริตอัธยาศัยนี้เป็นสิ่งที่สัตว์โลกสั่งสมอยู่ในใจมาข้ามภพข้ามชาติ ดังนั้น โดยสรุปแล้ว สัตวโลกจึงหมายเอาการหยั่งรู้ใจของสัตว์โลกว่ามีความแตกต่างกันไปนั่นเอง เมื่อจะสอนธรรมก็ต้องสอน ให้ตรงกับจริตอัธยาศัยขอ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตอัธยาศัยที่แตกต่างกันของสัตว์โลก ซึ่งถูกสั่งสมจากภพต่าง ๆ และต้องการการสอนธรรมที่ตรงตามจริตของทุกคน สิ่งที่เรียกว่าโอกาสโลก หมายถึงสถานที่อยู่ของสัตว์โลก รวมถึงจักรวาล พระสัมมาสั
พระพุทธองค์และการแจกธรรมะ
117
พระพุทธองค์และการแจกธรรมะ
…สมือนการบิขนมหรือการตักข้าวให้พอคำแก่คนกิน เด็กก็ต้องให้ คำเล็ก ผู้ใหญ่ก็ตักให้คำโต หรือคนป่วยก็ตักเอาชนิดอาหารเปื่อย อาหารตุ้นที่ย่อยง่าย ๆ มาให้ ส่วนที่ ปัญญาแก่กล้าแล้วก็ไม่ต้องย่อยให้มากนัก สอนเพียง…
พระพุทธองค์ทรงแยกย่อยธรรมะให้เหมาะสมกับสติปัญญาของผู้ฟัง เช่น การตักข้าวที่เหมาะสมแก่ผู้รับ โดยพระพุทธคุณมี 3 ประการ คือ พระบริสุทธิคุณ, พระปัญญาคุณ และพระมหากรุณาธิคุณ พระประวัติพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามา
ชีวิตและการศึกษาเจ้าชายสิทธัตถะ
118
ชีวิตและการศึกษาเจ้าชายสิทธัตถะ
ของพระเจ้าอมิโตทนะ และเจ้าเทวทัต โอรสของอาหญิงอมิตาศากยะ กุมารที่มีอายุมากกว่าเจ้าชาย สิทธัตถะ มีเพียงองค์เดียวคือ เจ้ามหานามะ ครั้นเมื่อเจ้าช…
เจ้าชายสิทธัตถะผู้มีการศึกษาที่หลากหลายได้รับการสั่งสอนจากอาจารย์ชื่อดังและได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า เมื่อได้เห็นทุกข์ในชีวิต จึงตั้งใจออกบวชและบำเพ็ญเพียร จนบร…
พระโพธิสัตว์และสัมมาสัมโพธิญาณ
120
พระโพธิสัตว์และสัมมาสัมโพธิญาณ
…งญาณเป็นเครื่องตรัสรู้เองโดยชอบ คือ ตรัสรู้ด้วย ตนเองโดยไม่มีใครสอน อีกนัยหนึ่งคำว่า “พระโพธิสัตว์” อาจหมายถึงผู้ที่ปรารถนา “พุทธภูมิ” ก็ได้ ที่ชื่อว่าพุทธภูมินั้น อรรถกถากล่าวไว้ว่า “เพราะเป็นภูมิคือเป…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์และสัมมาสัมโพธิญาณ โดยพระโพธิสัตว์คือผู้ที่มีความปรารถนาจะตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ อนิยตโพธิสัตว์ และ นิยตโพธิสัตว์ โดยอนิยตโพธิส
การเสด็จลงจากสวรรค์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
121
การเสด็จลงจากสวรรค์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
พระสมณโคดมพุทธเจ้านั้น โปรดพุทธมารดา เมื่อออกพรรษาแล้วพระองค์ตรัสบอกแก่ท้าวสักกะว่า “มหาบพิตร อาตมภาพจักไปสู่ถิ่น ของมนุษย์” ครั้งหนึ่งพระองค์เสด็จไปจำพรรษาที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงพระอภิธรรม…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ โดยมีท้าวสักกะสร้างบันไดทองคำ บันไดเงิน และบันไดแก้วมณี เพื่อเป็นทางลงจากสวรรค์ เมื่อถึงเมืองสังกัสสนคร พระองค์ประทับวางฉัพพรรณรังสี เปิดโลกให้สิ่งมีชีวิต
การอบรมและวิริยบารมีในพระพุทธศาสนา
126
การอบรมและวิริยบารมีในพระพุทธศาสนา
…ี เป็นต้น ที่กล่าวว่าความเพียรทั้งทางกายและทางใจนั้นหมายความว่า การสร้างบารมีทุกอย่างเกิดขึ้นได้ โดยอาศัย “ใจ” ในการคิด อาศัย “กาย” ในการปฏิบัติ คำว่า “วิริยะ” ยังแปลได้อีกหลายนัยดังบทว่า “วิริยพล ได้แก…
การอบรมในที่นี้คือการทำสมาธิ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเจริญภาวนา วิริยบารมีคือความเพียรในการสร้างบารมีต่าง ๆ โดยเมื่อมีความเพียรจะส่งผลให้บารมีเพิ่มพูน ขันติบารมีหมายถึงความอดทนที่มีใจแช่มชื่น ไม่หวั่นไ
ปรารถนาพุทธภูมิและการเสียสละของพระโพธิสัตว์
136
ปรารถนาพุทธภูมิและการเสียสละของพระโพธิสัตว์
…ูลพราหมณ์มหาศาล ชื่อว่า พรหมกุมาร ได้ ศึกษาไตรเพทอันเป็นคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาพราหมณ์ และได้เป็นอาจารย์สอนไตรเพทแก่ลูกศิษย์ 500 คน เมื่อมารดาและบิดาสิ้นชีพแล้ว ท่านได้บริจาคทรัพย์ทั้งหมดแก่ลูกศิษย์ …
เนื้อหาเล่าถึงการเดินทางและการเสียสละของพระโพธิสัตว์ที่เริ่มในชาติที่เกิดใหม่ โดยทรงตั้งจิตปรารถนาที่จะบรรลุเป็นพระพุทธเจ้าและช่วยเหลือสรรพสัตว์ผ่านการให้ชีวิตแก่แม่เสือ ตอนที่พระโพธิสัตว์ได้เห็นเหตุก
พระปฐมชาติที่ได้รับพุทธพยากรณ์
137
พระปฐมชาติที่ได้รับพุทธพยากรณ์
…ายาย ได้สะสมทรัพย์เหล่านี้ไว้มากมาย แต่เมื่อไปสู่ปรโลกก็ ไม่สามารถนำทรัพย์เหล่านี้ไปได้ เราจะหาวิธีเอาทรัพย์ทั้งหมดนี้ติดตามเราไปในภพเบื้องหน้า ท่าน พิจารณาเห็นว่า การเกิด การเจ็บ และการตายเป็นทุกข์ เรา…
เนื้อหานี้กล่าวถึงพระโพธิสัตว์ในอดีตเมื่อได้รับพุทธพยากรณ์จากพระทีปังกรพุทธเจ้า โดยกล่าวถึงการเวียนว่ายตายเกิดเพื่อสั่งสมบารมีและการแสวงหาทางพ้นทุกข์ ผ่านการบวชและการสร้างบุญ โดยเฉพาะการสละชีวิตของสุเ
การสร้างบารมีของพระโพธิสัตว์
142
การสร้างบารมีของพระโพธิสัตว์
…ระการข้างต้นคือ การจะให้ทาน รักษาศีล ออกบวช ศึกษาเล่าเรียน และเจริญสมาธิภาวนาให้สำเร็จสมบูรณ์ ก็ต้องอาศัยวิริยะคือความเพียร ขันติคือความ อดทน สัจจะคือความเอาจริงเอาจัง อาศัยการอธิษฐานเพื่อตอกย้ำเป้าหมาย…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างบารมีของพระโพธิสัตว์ใน 24 ชาติ ที่ได้ออกบวชในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงการทำทาน การรักษาศีลและการบำเพ็ญบารมีตามหลักของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะบารมีที่สำคัญ 10 ประการ และคว
การถ่ายทอดพระไตรปิฎกและมุขปาฐะ
152
การถ่ายทอดพระไตรปิฎกและมุขปาฐะ
ในสมัยนั้นยังไม่มีการจารึกพระไตรปิฎกเป็นลายลักษณ์อักษร อาศัยความจำเป็นหลัก โดย อาจารย์จะท่องจำแล้วบอกปากเปล่าแก่ศิษย์ผู้จะต้องรับภาระท่องจำกันต่อ ๆ ไป และเมื…
ในสมัยโบราณ พระไตรปิฎกยังไม่มีการจารึกเป็นลายลักษณ์อักษร อาศัยการจดจำและการบอกกล่าว อาจารย์จะท่องจำแล้วเล่าต่อให้ศิษย์ฟัง การศึกษาระบบนี้เรียกว่า มุขปาฐะ การจา…
ทุกข์และอุปาทาน
157
ทุกข์และอุปาทาน
…ดขึ้น หากเราไม่ถือมั่นว่าขันธ์ 5 ที่ประกอบขึ้นนี้ “เป็นตัวของเรา” แต่คิดว่าเป็นเพียงบ้านเรือนที่เรา อาศัยอยู่ชั่วคราวเท่านั้น เมื่อมีเหตุต่าง ๆ เกิดขึ้นกับขันธ์ 5 นี้ ความทุกข์ก็จะไม่เกิดขึ้นกับเรา หรือ…
บทความนี้กล่าวถึงทุกข์ทั้ง 12 ประการที่สรุปเป็นอุปาทานขันธ์ 5 ซึ่งหมายถึงการถือมั่นในขันธ์ 5 ว่าเป็นของเรา ทำให้เกิดความทุกข์ หากไม่ถือมั่น จะไม่ทุกข์ เช่น ชีวิตคู่ที่หย่าขาดกันไม่ได้สร้างความทุกข์เพร
ตัณหาและภวตัณหา
158
ตัณหาและภวตัณหา
…กว่ารูปฌานมาก เหล่ารูปพรหมและอรูปพรหมทั้งหลายต่างคิดว่าตนพ้นทุกข์แล้วและเข้าใจผิดว่าพรหม สถานนั้นคืออายตนะนิพพาน ทำให้ติดอยู่แค่นั้นไม่ไปสูงกว่านั้น (2) ความสัมพันธ์ของกิเลสอื่นกับตัณหา ตัณหาเป็นกิเลสตร…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับตัณหาที่เกิดจากความอยากได้สิ่งต่าง ๆ อาทิเช่น ความอยากให้สิ่งที่มีอยู่นั้นคงอยู่ต่อไปหรือวิภวตัณหาซึ่งมีความอยากที่จะไม่ก่อให้เกิดความทุกข์…
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
160
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
ยังมีขันธ์ 5 อยู่ มีธรรมกายปรากฏอยู่ในตัว ทำให้รู้สึกเป็นสุขเหมือนอยู่ในอายตนนิพพานอย่างแท้จริง เพียงแต่ยังอาศัยกายมนุษย์อยู่เท่านั้น (2) อนุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง ภิกษุผู้เป็…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอนุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งเกิดจากการหลุดพ้นจากกิเลสและตัณหา รวมถึงการปฏิบัติในแนวทางอริยมรรคมีองค์ 8 ที่นำไปสู่ความดับทุกข์อย่างแท้จริง การปฏิบัตินี้มีลักษณะเป็นทางสายกลาง
สัมมาทิฏฐิและบุญจากการให้ในพระพุทธศาสนา
161
สัมมาทิฏฐิและบุญจากการให้ในพระพุทธศาสนา
…าแทรก อยู่ในบทที่ 2, 3, 4 และ 5 ในที่นี้ถือเป็นการสรุปใจความโดยย่อดังนี้ -ทานที่ให้แล้วมีผล หมายถึง อานิสงส์ของการให้ทานมีจริง เช่น ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก และผู้ ให้จะได้กุศลผลบุญติดตัวไปซึ่งจะบันดาลความส…
…ึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับบุญและขันธ์ การให้ทานที่มีผลในเชิงบวก โดยอธิบายถึง 10 ประการของสัมมาทิฏฐิ เช่น อานิสงส์จากการให้ทาน ได้บุญจากการสงเคราะห์ การเซ่นสรวงที่มีผล และกฎแห่งกรรมที่ทำดีได้ดี โดยเน้นคุณค่าข…
ผลกรรมกับการเกิดในโลกนี้
162
ผลกรรมกับการเกิดในโลกนี้
…กุศลงดเว้นจากบาป ได้แก่ งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ งดเว้นจากการลักทรัพย์ งดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม สัมมาอาชีวะ แปลว่า อาชีพชอบ หมายถึง การงดเว้นจากอาชีพที่ผิดศีลผิดธรรมและ ประกอบอาชีพที่เป็นกุศล ได้แก่ การง…
…หรับรองรับคนที่ตายแล้ว ได้แก่ เทวดา เปรต และสัตว์นรก การปฏิบัติดีต่อบิดามารดามีผลต่อชีวิตและการเลือกอาชีพที่ถูกต้องตามศีลธรรม เช่น การถือศีลและความไม่เบียดเบียน ทำให้เกิดความเจริญทางจิตใจและทางสังคม ทั้…
อนุปุพพิกถาและพระธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
168
อนุปุพพิกถาและพระธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ิพยสมบัติบนสวรรค์อันเป็นผลจากการให้ทานและรักษาศีล (4) โทษความต่ำทรามความเศร้าหมองของกามทั้งหลาย (5) อานิสงส์ในความออกจากกาม จริง ๆ แล้วอนุปุพพิกถานี้ก็คือบุญกิริยาวัตถุ 3 ได้แก่ ทาน ศีล ภาวนานั่นเอง เพี…
อนุปุพพิกถาประกอบด้วยการให้ทาน, การรักษาศีล, และทิพยสมบัติที่ได้จากการทำบุญ และมีการเตือนถึงโทษของกามซึ่งนำไปสู่การเวียนว่ายตายเกิด โดยการทำความดีตามอริยสัจ 4 นั้นช่วยให้เกิดความเข้าถึงพระรัตนตรัย. พร
หลักการบ่มเพาะนิสัยที่ดี
173
หลักการบ่มเพาะนิสัยที่ดี
…แบบห้องให้เหมาะกับการสวดมนต์ไหว้ พระและนั่งสมาธิ กล่าวคือ ห้องจะต้องป้องกันเสียงรบกวนจากภายนอกได้ดี อากาศถ่ายเทสะดวก ไม่ร้อน และควรมีพื้นที่สำหรับวางชุดโต๊ะหมู่เล็ก ๆ ไว้ในห้อง เป็นต้น ส่วนรูปแบบของห้อง…
…พลต่อการพัฒนานิสัยดี เช่น ห้องนอนที่มีพื้นที่สำหรับสวดมนต์และนั่งสมาธิ รวมถึงการหลีกเลี่ยงอุปกรณ์ที่อาจทำให้เกิดนิสัยไม่ดี มุ่งเน้นการสร้างต้นแบบของนิสัยดีด้วยการเลือกสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมและบุคคลที่เป็…
กฎแห่งกรรมในพระพุทธศาสนา
177
กฎแห่งกรรมในพระพุทธศาสนา
…องพระธรรมกายตรวจดู ความเป็นไปแห่งเหตุและผลของกรรมและวิบากต่างๆ บุคคลทั่วไปที่ไม่เข้าถึงพระธรรมกายไม่อาจจะรู้แจ้งได้ เปรียบเสมือนเด็กอนุบาลไม่อาจจะเข้าใจความรู้ในขั้นสูงอย่างฟิสิกส์และแคลคูลัสได้ แม้บางเ…
…ากกรรมนั้นยากสำหรับผู้ที่ไม่เข้าถึงพระธรรมกาย และการศึกษาความเป็นไปของกรรมก็มีความซับซ้อนเหมือนการทำอาหารที่ไม่สามารถรู้ได้ว่าอาหารแต่ละอย่างส่งผลออกมาอย่างไรอย่างชัดเจน แต่รู้รวมๆ ว่ามาจากที่เรากิน ซึ่…
ผลของกรรมในปัจจุบัน
181
ผลของกรรมในปัจจุบัน
oo ลาดบ เหตุ อกุศลกรรม กุศลกรรม ผล เหตุ ผล 1 ฆ่าสัตว์ อายุสั้น ไม่ฆ่าสัตว์ อายุยืน 2 เบียดเบียนสัตว์ มีโรคมาก ไม่เบียดเบียนสัตว์ มีโรคน้อย 3 มักโกรธ ผิวพรรณ…
…องผลของกรรมที่เกิดจากเหตุการณ์ในอดีต ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตในปัจจุบัน การฆ่าสัตว์หรือการให้ทานมีผลต่ออายุและสุขภาพ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงอุปนิสัยการให้ทานของมหาเศรษฐีโลก และผลกระทบที่เกิดจากบุญที่เคยทำใ…