อาท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 96 / 234

…ิย์ ความว่า ในเวลาเป็นไปอ่อน เพราะ ชวนจิตที่กำลังอ่อน เพราหทัยวัตถุหย่อนกำลังในเวลาใกล้จะตาย ฯ ด้วย อาทิ ศัพท์ ในบทว่า มรณกาลาทีสุ ท่านอาจารย์สงเคราะห์เอา เวลาสลบเข้าด้วย ฯ [ปัจจเวกขณะชวนจิต] คำว่า ภควโต…

บทความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจอานุภาพของอินทรีย์และจิตการในการฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพระผู้มีพระภา

…น มีพระสารีบุตรเป็นต้น มีปัจจเวกขณจิตทั้ง ๕ ดวง ดังนี้ ดูเหมือนจะถูกต้อง (ดูเหมือนจะใช้ได้) ฯ บทว่า อาทิกมุมิกสฺส คือผู้กระทำกรรมคือความเพียงตั้งแต่ต้น ๆ อัปปนาที่เกิดแต่แรก ชื่อว่าปฐมอัปปนาฯ ท่านอาจารย์…

เนื้อหาในหน้า 179 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงการเจริญสติและการเข้าใจการทำงานของปัจจเวกขณจิตทั้ง ๔ และ ๕ ดวงที่เกี่ยวข้องกับพระสาวก ปรัชญาของจิตในบทนี้ยังสำรวจถึงอุปนิสัยและค

…มนั้น ความไม่วิบัติแห่ง จักษุของอวิเหตุกสัตว์ และติเหตุกสัตว์ ในครรภ์ของมารดาจึงสำเร็จ แล้ว" ฯ ด้วย อาทิ ศัพท์ ในบทว่า ชาจนุธาทิ เป็นอันสงเคราะห์ เอาคนหนวกแต่กำเนิด คนใบ้แต่กำเนิด คนเซอะแต่กำเนิด และคน บ…

ในบทนี้เนื้อหาเกี่ยวกับพระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาส โดยอาจารย์ได้กล่าวถึงสถานที่ต่าง ๆ ที่พระอริยเจ้าและผู้มิใช่พระอริยเจ้าได้รับการเกิดในแต่ละภพ รวมถึงการอธิบายการเกิดของสัตว์ที่มีอาการบกพร่

…ีอินทรีย์ไม่บกพร่อง (ไม่วิกลวิการ) แต่มีวิจารณญาณน้อย เป็นปกติ แม้บุคคลเช่นนั้น ก็สงเคราะห์เข้าด้วย อาทิ ศัพท์" ฯ [อธิบายคำว่า วินิปาติกเปรต เป็นต้น] พวกวินิปาติกะ ชื่อว่าภุมมัสสิตะ เพราะอรรถว่า พิง คืออ…

ในเอกสารนี้กล่าวถึงวินิปาติกเปรตซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภุมมเทวดา โดยที่เนื้อหาสื่อถึงการไม่มีการกำหนดอายุของสัตว์อบายและมนุษย์ รวมถึงกรรมที่กำหนดอายุในอบาย การพูดถึงความแตกต่างของสัตว์ในอบายที่มีอายุย

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 220 เป็นต้นเหล่านั้น ชื่อว่าปาณะ โดยโวหาร ได้แก่สัตว์ โดยปรมัตถ์ ได้แก่ชีวิตินทรีย์ ฯ เจตนาคิดจะฆ่าของคนผู้มีความสำคัญในสัตว์มีชีวิต นั

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีในเรื่องการแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของเจตนาในการกระทำ อาทิ ปาณาติบาต ซึ่งหมายถึงการฆ่าสัตว์, อทินนาทาน ซึ่งหมายถึงการลักขโมย และกาเมสุมิจฉาจาร ซึ่งรวมถึงการป…

…่านั้น เพราะได้ความสนับสนุนจากปัจจัยมีปัจฉาชาตปัจจัยเป็นต้น เพราะเหตุนั้น ท่านอาจารย์จึงได้กล่าวคำมีอาทิว่า เตโชธาตุ ฐิติปปัตตา (เตโชธาตุถึงฐิติขณะแล้ว) ดังนี้ ฯ ကေ (อธิบายรูปที่เกิดจากสมุฏฐานทั้ง ๔] หทั…

…้องกับเตโชธาตุและรากฐานของรูปที่เกิดจากกรรมและปัจจัยพื้นฐานต่างๆ โดยมีการแสดงให้เห็นถึงประเภทของรูป อาทิเช่น กัมมรูป และรูปอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับกรรม ร่วมถึงการประยุกต์ใช้เพื่อเข้าใจค่าทางอภิธรรมได้อย่าง…

အ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 302 คือในท้องของมารดา ฯ คัพภเสยยกะเหล่านั้นนั่นแล ชื่อว่าสัตว์ เพราะ เป็นผู้ข้องในอารมณ์มีรูปเป็นต้น เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าคัพ ชื่อ

…อมโยงของการปฏิสนธิและหมวดงามในชีวิตในช่วงท้องมารดา โดยเน้นรายละเอียดเวลาและลำดับของการเกิดขึ้นต่างๆ อาทิ จากการปรากฏของจักขุทสกะสู่โสตทสกะ จากนั้นฆานทสกะ และชิวหาทสกะ โดยเนื้อหานี้สอดคล้องกับแนวทางในพระอ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 338 อาทิว่า จกฺขวายตน์ ฯ จักษุนั้นด้วย เป็นอายตนะด้วย เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าจักขวายตนะ ฯ แม้ในบทที่เหลือ ก็…

บทความนี้วิเคราะห์การแสดงลำดับอายตนะภายในและภายนอก โดยเน้นที่จักขวายตนะซึ่งมีอารมณ์เป็นสนิทัสสนะและสัปปฏิฆะ พระผู้มีพระภาคจึงยกจักขวายตนะขึ้นเป็นลำดับแรก อธิบายความแตกต่างระหว่างอายตนะภายในที่เห็นได้แ

…นุปัสสนา ๑ อนัตตานุปัสสนา ๑ ฯ พึงทราบวิปัสสนาญาณ ๑ๆ คือ สัมมสนญาณ ๑ อุทยัพพยญาณ ๑ ภังคญาณ ๑ ภยญาณ ๑ อาทีนวญาณ ๑ นิพพิทา ญาณ ๑ มุญจิตุกัมยตาญาณ ๑ ปฏิสังขาญาณ ๑ สังขารุเปกขาญาณ อนุโลมญาณ ๑ ฯ พึงทราบวิโมกข์…

เนื้อหาจะอธิบายถึงประเภทแห่งอารมณ์และอภิญญาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นการพิจารณาอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน รวมถึงการสงเคราะห์วิสุทธิ์ตามลักษณะต่าง ๆ และอนุปัสสนาที่ต้องเข้าใจ

…ว ชื่อว่าภยญาณ ฯ ญาณที่เป็นไปด้วยอำนาจการเพ่งพิจารณษสังขารทั้งหลายที่เห็นว่าน่ากลัว โดยมีโทษ ชื่อว่าอาทีนวญาณ ฯ ญาณที่เป็นไปด้วยอำนาจความเบื่อหน่าย ในสังขารทั้งหลาย ที่ตนเห็นโทษแล้ว ชื่อว่านิพเพทญาณ (นิพ…

…ระพุทธศาสนา โดยเสนอวิธีการพิจารณาไตรลักษณ์และการพัฒนาญาณในกรรมฐาน นอกจากนี้ยังอธิบายแต่ละชนิดของญาณ อาทิ สัมมสนญาณ, อุทยัพพยญาณ, ภยญาณ, และนิพเพทญาณ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเห็นสังขารต่างๆ อย่างชัดเจนแ…

…ระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๐ สัปปุริสธรรมบ้างในนาถกรณธรรม คือคุณทำให้เป็นที่พึ่งของผู้อื่น ๑๐ ประการบ้างเป็นอาทิ, พหุ สุตบุคคล แม้ไม่มั่งคั่งด้วยศฤงคาร ก็ยังได้โวหารว่าผู้ยากจนขัดสน และชีวิตของผู้นั้นย่อมไม่เปล่…

ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด

…ธ จักรให้ใกล้กันเข้า สมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน ทรงบำรุงพระพุทธศาสนาด้วยบำเพ็ญมหาทาน สร้าง เจดีย์วิหารเป็นอาทิ และอุปัฏฐากภิกษุสงฆ์ ให้ฟุ่มเฟือยด้วยปัจจัยลาภสักเพียงไร ก็ไม่เหมือน โปรดให้พระราชโอรสทรงผนวช ในพร…

…เจ้าในการดูแลประชาราษฎร์และการพัฒนาพระพุทธศาสนา ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ ที่ทรงดำเนินการเพื่อยกระดับสังคม อาทิ การเลิกทาสและการสร้างสถานที่ทางการแพทย์ นอกจากนี้ยังมีการบรรพชาและอุปสมบทของพระโอรส ซึ่งเชื่อมโยงอ…

…ั้นอีก ฯ ส่วน เมตตาปรารภทั่วไปนั้น ย่อมเป็นอัศจรรย์เกิดขึ้นในน้ำใจอันงาม ไกลจากริษยา และตระหนี่เป็น อาทิ ฯ ปกติของสัตว์โลกย่อมคิดเห็น แก่ตนเป็นที่ตั้ง

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

…กียรติคุณอดุลย บริสุทธิ์สมดังพระพุทธภาษิตตรัสไว้ในปัญจกังคุตตนิกายว่า สปปุริโส ภิกฺขเว ชายมาโน เป็น อาทิ แปลความว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัปบุรุษเกิดในตระกูลเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ช…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงพระราชทานภัตตาหารบิณฑบาต ขัชชะโภชชาหาร และไทยธรรมสมณบริขารแก่ภิกษุสงฆ์ พร้อมอุทิศส่วนพระราชกุศลแก่เทวดาและมนุษย์ ให้อนุโมทนาสัมฤทธิ์วิบุลสุขสมบัติ โดยเน้นถึงพระธรรมคำสอนที่ว่าบุคคล

…กียรติคุณอดุลย บริสุทธิ์สมดังพระพุทธภาษิตตรัสไว้ในปัญจกังคุตตนิกายว่า สปปุริโส ภิกฺขเว ชายมาโน เป็น อาทิ แปลความว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัปบุรุษเกิดในตระกูลเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ช…

บทความนี้กล่าวถึงกิจกรรมในการถวายพระราชกุศลและการบริจาคที่สำคัญที่สร้างความสุขแก่ประชาชน โดยเฉพาะกับการเห็นคุณค่าในการทรงทำดีและส่งเสริมคุณธรรมให้แก่ชุมชน ทั้งยังเน้นอธิบายเกี่ยวกับพระบรมวงศานุวงศ์ที่

…กียรติคุณอดุลย บริสุทธิ์สมดังพระพุทธภาษิตตรัสไว้ในปัญจกังคุตตนิกายว่า สปปุริโส ภิกฺขเว ชายมาโน เป็น อาทิ แปลความว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัปบุรุษเกิดในตระกูลเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ช…

บทความนี้เกี่ยวกับสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ซึ่งได้ทรงบำเพ็ญพระราชธรรมและคุณธรรมต่างๆ เพื่อประโยชน์แก่ประชาชน โดยเฉพาะในการถวายภัตตาหารบิณฑบาตและการเกื้อกูลต่อสังคม เนื้อหายัง

…กียรติคุณอดุลย บริสุทธิ์สมดังพระพุทธภาษิตตรัสไว้ในปัญจกังคุตตนิกายว่า สปปุริโส ภิกฺขเว ชายมาโน เป็น อาทิ แปลความว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัปบุรุษเกิดในตระกูลเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ช…

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้ทรงพระราชทานอุทิศส่วนพระราชกุศล แก่เทวดามนุษย์เป็นเทวดาพลี เพื่อขอให้ประชาชนทุกหมู่เหล่าได้มีสุขสมบัติและความเจริญ โดยการทรงบำเพ็ญพระราชธรรมและบุญ

…กียรติคุณอดุลย บริสุทธิ์สมดังพระพุทธภาษิตตรัสไว้ในปัญจกังคุตตนิกายว่า สปปุริโส ภิกฺขเว ชายมาโน เป็น อาทิ แปลความว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัปบุรุษเกิดในตระกูลเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ช…

ข้อความนี้กล่าวถึงการทรงพระราชกุศลโดยสมเด็จพระญาณสังวรเพื่อเทวดามนุษย์และเพื่อความสุขสวัสดิ์ของประชาชน โดยเฉพาะการเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติธรรมและการเกื้อกูลต่อกันในสังคม โดยถือว่าการดำรงอยู่ในธรร

…็นส่วนพระราชปรหิต ปฏิบัติ เป็นสวนรัฏฐาภิบาลโนบายทั้งปวงจึงปรากฏว่าทรงปฏิบัติได้สมบูรณ์ในฐานะทั้งปวง อาทิ ในฐานะองค์พระประมุขแห่งชาติ ในฐานะที่ทรงปฏิบัติตามกำหนดกฎหมายพระราชประเพณี ประกอบด้วยพระมหากรุณาพ้…

เนื้อหาพูดถึงวัตรที่พึงปฏิบัติในหมวดต่างๆ เช่น ชนภายใน พลกาย กษัตริย์ และพราหมณ์ รวมถึงการมอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ การลาจากอกุศล สะท้อนถึงการปฏิบัติธรรมในฐานะผู้นำ ซึ่งรวมถึงการดูแลปราบทุกข์และส่

…ะทานที่สมบูรณ์แบบ แหล่งวิทยาทานที่เกษตรหรือนักเรียน ตลอดจนพัฒนาการสามารถไปเยี่ยมเยียนศึกษาหาความรู้ อาทิ ความรู้ระบบสหกรณ์ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเกษตรกรรม เป็นการทำงานร่วมกันอย่าง มีระเบียบ ขยันหมั่นเ…

การพัฒนาแหล่งน้ำภายใต้พระราชดำริมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือราษฎร ให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเกษตร ส่งผลให้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างมีระบบ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พระราชดำรินี้จะก่อให้เกิดค