อิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 345 / 735

…จฺฉา ภายหลัง ทางสัมพันธ์ เรียกว่า "กาลสัตตมี." ปุนปฺปุน บ่อย ๆ ทางสัมพันธ์ เรียกว่า "กิริยาวิเสสน." อิติ แปลว่า ๆ เพราะเหตุนั้น ทางสัมพันธ์ เรียกว่า "เหตุวตฺถ." แปลว่า "ว่า..... ดังนี้" เรียกว่า สรุปบ้า…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการใช้คำต่าง ๆ เช่น ปจฺฉา (ภายหลัง), ปุน (คราวเดียว), และสห (กับ) พร้อมทั้งอธิบายความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์ เช่น สมฺปิณฺฑนตฺถ ที่แสดงความหลากห

… ดังอุทาหรณ์ ต่อไปนี้ :- ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า สพฺพ โต สพฺพโต แต่-ทั้งปวง " อญฺญ อญฺญตร อิตร อญฺญโต แต-อน " อญฺญตรโต แต่อันใดอันหนึ่ง " อิตรโต แต่-นอกนี้ เอก " เอกโต ข้างเดียว " อุภ ปร อุภโต…

เนื้อหาเกี่ยวกับตติยาวิภัตติและปัญจมีวิภัตติในบาลี ซึ่งอธิบายการใช้คำว่า 'ข้าง' และ 'แต่' พร้อมทั้งตัวย่างการแปลศัพท์เดิมและรูปสำเร็จ เช่น สพฺพ โต (ทั้งปวง) และ อญฺญโต (แต-นอกนี้) เช่นเดียวกับการแปลคำ

…อกตุถ ใน-เดียว อุภัย ตุร อุภัยตร ใน-สอง อุภัย ถ อุภัยตฺถ ใน-สอง ย ตุร ยตร ใน-ใค เอต ถ เอตก ใน-นั่น ิอิม fi อิธ ใน-นี้ อิม ห อิห ในนี้ กี ตร กุตร ใน-ไหน ถ กตุถ ใน-ไหน กี ใน-ไหน กี ห์ กุห์ ใน-ไหน หิญจน์ ก…

ในบทนี้เราจะพูดถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์พร้อมตัวอย่างของแต่ละประเภท เช่น 'ใน-นั้น', 'ใน-เคียว', 'ใน-เดียว'. จะมีการแสดงรูปสำเร็จต่าง ๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ รวมถึงการใช้ปัจจัยในร

… ในกาลใด, เมื่อใด ต ทา ทา ในกาลนั้น, เมื่อนั้น ทา กทา ในกาลไร, เมื่อไร ทา กทาจิ ในกาลไหน ๆ, บางคราว อิม ทานิ อิทานิ ในกาลนี้ อิม รห เอตรหิ ในกาลนี้, เดี๋ยวนี้ รหิ กรหงิ ในกาลไหนๆ, บางคราว อิม ธนา อธนา ใ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะการนำปัจจัย เช่น ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์ มาใช้ต่อท้ายสัพพนามเพื่อสร้างคำใหม่ที่มีความหมายเกี่ยวกับเวลา เช่น 'ในกาลทั้งปวง', 'ในกาลหนึ่ง', และ 'ในกาลไ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 115 ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า อิม ชฺช อชฺช ในวันนี้ สมาน ชฺชู สชฺชุ ในวันมีอยู่, วันนี้ ปร ชฺชู ปรชฺชุ ในวันอื่น อปร ชฺชุ อปรชฺชุ ใน…

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจัยเหล่านี้ในภาษา. ปัจจัยมีทั้งห

…อาการ ๓ คือ ยสมหตุตโต โดยความมียศใหญ่ ปุญฺญมหตุตโต โดยความมีบุญมาก ถามมหตุตโต โดยความมีเรี่ยวแรงมาก อิทฺธิมหตุตโต โดยความมีฤทธิ์มาก ปญฺญามหตุตโต โดยความมีปัญญามาก ปจฺเจกพุทธโต โดยความเป็นพระปัจเจกพุทธะ …

ในบทนี้กล่าวถึงการระลึกถึงความตายโดยอาการวิบัติแห่งสมบัติที่เกี่ยวข้อง พระโยคาวจรได้ชี้ให้เห็นถึงความตายว่าเป็นปริโยสานแห่งชีวิต โดยการเปรียบเทียบกับบุคคลต่าง ๆ ที่มีคุณลักษณะเช่น ยศ ความมีบุญ และปัญญ

…ยเช่นเราเล่า [ถามมหตุตโต] (พึงระลึก) โดยความมีเรี่ยวแรงมากอย่างไร ? พึงระลึกโดย * เข้าใจว่า ตั้งแต่ อิท มรณ์ นาม จนถึง ยสมหตุตโต อนุสสริตพพ์ เป็นประโยคเดียวกัน คือเป็นประโยควิสัชนา อิติ ท้ายคาถานั้นสรุป…

ในเนื้อหา มีการพูดถึงการระลึกถึงความมีบุญและการสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับความตาย โดยยกตัวอย่างเศรษฐีที่มีชื่อเสียงทั้งหลาย เช่น โชติยะ ชฏิละ และอุคคะ ซึ่งแม้จะมีบุญมากและมีอำนาจก็ยังต้องพบกับความตาย และชี้ใ

… เป็นคน มีกำลังเรี่ยวแรงอย่างนี้ ก็ยังถึงซึ่งคา ยังถึงซึ่งความตาย กล่าวอะไรในคนทั้งหลายเช่นเราเล่า [อิทธิมหตฺตโต] (พึงระลึก) โดยความมีฤทธิ์มากอย่างไร ? พึงระลึกโดยความ มีฤทธิ์มากอย่างนี้ว่า พระอัครสาวกท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความมีเรี่ยวแรงและฤทธิ์ของบุคคลที่มีชื่อเสียงเช่น พระอัครสาวกที่ถึงแม้จะมีพลัง แต่ยังต้องเผชิญกับความตาย สะท้อนถึงความไม่แน่นอนในชีวิตและความเป็นจริงที่ทุกคนหลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมถึงกา

…ามมีบุญมาก ความมีกำลังมาก ความมีฤทธิ์ มาก และความมีปัญญามาก หาผู้เสมอมิได้ ทรงเสมอกับผู้ที่ไม่มี ๑. อิติศัพท์ที มุญจิสสามิ น่าจะเกิน เทียบกับประโยคข้างต้นที่แก้ ยสมหตุตโต ซึ่งดำเนินความ นัยเดียวกัน น ปต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระมหาฤษีที่สามารถบรรลุอาสวักขัยด้วยญาณของตนเอง แม้จะไม่สามารถหลีกเลี่ยงความตายได้ พระสัมมาสัมพุทธะมีลักษณะอันทรงพลังทั้งทางกายและปัญญา รวมถึงการพิจารณาจากนิมิตที่เกิดขึ้น มุญจิสสามิ

…๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 1 จริงอย่างนั้น ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายผูกพันอยู่กับลมหายใจเข้าออก ๑ ผูกพันอยู่กับอิริยาบถ ๑ ผูกพันอยู่กับความเย็นความร้อน ๑ ผูกพัน อยู่กับมหาภูต ๑ ผูกพันอยู่กับอาหาร ๑ 0 17 ชีวิตนี้นั…

บทความนี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงของชีวิตกับลมหายใจและองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีผลต่ออายุขัยของบุคคล เช่น อิริยาบถ, ความเย็นและความร้อน, และธาตุทั้งสี่ การดูแลรักษาสมดุลในชีวิตจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดความเสี่ย…

…ก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุที่เจริญ มรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วเวลาฉันบิณฑบาต (อิ่ม) มื้อ ๑ (เพราะฉะนั้น) เราพึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของ พระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะพึงเป็นอุปกา…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมรณสติในชีวิตประจำวัน โดยมีการอ้างอิงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ที่เจริญมรณสติจะได้รับอุปการะมากจากการทำใจให้ระลึกถึงคำสอนของพระองค์ใ…

…ายบาลีกายคตาสติ (ต่อไป) นี้เป็นตอนแสดงการบำเพ็ญในกายคตาสติกรรมฐาน นั้น อันมีคำแก้บาลีนำหน้า ปาฐะว่า อิมเมว กาย ความว่า ซึ่งกายเน่าอันเป็นที่อาศัย แห่งมหาภูต ๔ นี้ ปาฐะว่า อุทธ์ ปาทตลา แปลว่า แต่พื้นเท้า…

บทนี้เน้นการทำสมาธิและการระลึกถึงกายตามคำสอนในวิสุทธิมรรค มุ่งเน้นอานาปานบรรพเป็นกรรมฐาน ที่ชี้ให้เห็นถึงธรรมชาติของกายมนุษย์ที่เต็มไปด้วยสิ่งไม่สะอาด เพื่อให้เกิดการสำนึกในความไม่ถาวรของร่างกายและจิต

…ือเห็นว่า กายน้ำเต็มไปด้วยของไม่สะอาดมีผมเป็นต้นมีประการต่าง ๆ ถามว่า คืออย่างไร ? ตอบว่า คือ อตฺถิ อิมสฺม กาเย เกสา โลมา นขา 1 ปฯ มุตติ ในบทเหล่านั้น บทว่า อตฺถิ คือ สวิชชนฺติ (แปลว่ามีอยู่) บทว่า อิมส…

ในบทนี้กล่าวถึงการตีความเรื่องร่างกายและสิ่งที่ไม่สะอาด โดยแบ่งเป็นหลายข้อตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยระบุให้เห็นความสัมพันธ์ในบทบาลีและอธิบายถึงคำศัพท์ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับร่างกายและอาการต่างๆ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 29 อตฺถิ อิมสฺมี กาเย เกสา อสุจิ อิมสฺมี กาเย โลมา (ผม ทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ ขนทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้) ดังนี้เ…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงการเจริญกรรมฐานในกาย โดยนำเสนอการศึกษาอาการที่ไม่บริสุทธิ์ของร่างกาย เช่น ผมและขน และการปฏิบัติกรรมฐานผ่านคำสอนของอาจารย์เกี่ยวกับอุคคหโกสัลละที่ช่วยให้ผู้ฝึกสามารถทำกรรมฐานได

…ิดในที่โสโครกด้วยน้ำครำที่ไหลออก * เทียบกับข้างหน้าและข้าหลัง ตรงนี้น่าจะมี เอว คนฺธโต ปฏิกูลา หรือ อิท เนส์ คนฺธโต ปาฏิกุลย์

ในบทนี้กล่าวถึงความน่ารังเกียจของผมและสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะคล้ายผมในอาหาร รวมถึงกลิ่นของผมที่ไม่งดงาม การเปรียบเทียบระหว่างสีและสัณฐานของสิ่งของต่าง ๆ ที่ดูเหมือนจะไม่ปฏิกูล แต่กลับมีความน่ารังเกียจจ

…ยกลายเป็นกระดูก ๓๒๐ ไป ได้ พบในปรมัตถโชติกาอรรถกถาขุททกปาฐะ ตอนแก้ทวดึงสาการ (หน้า ๕๒) เป็นสาธิกาน (อิมานิ สาธิกานิ ติณ อฏฐิสตานิ) ถ้าอย่างนี้ก็ต้องแปลว่า "กระดูก ๓๐๐ กว่า ๆ ปาฐะนี้น่าจะถูกกว่า เพราะในต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบเนื้อในวิสุทธิมรรค โดยมีการบรรยายรูปร่างของเนื้อในทิศต่าง ๆ และทำการเปรียบเทียบกับสิ่งอื่น ๆ เช่น ใบตาลและมะม่วงแผ่น การใช้คำศัพท์ในบริบทต่าง ๆ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน นอ

…ที่เป็นวิเสสนะ ๒ ข้างต้น คือ ทวงที่สหตุถ์ กับ อฏฐีวีสติหตุก เป็น นุ๊ป. อีกศัพท์หนึ่งคือ โอภคคา เป็น อิต. เห็นได้ว่า... หตถ์ นั้น มุ่งให้เป็นวิเสสนะ ของ อนุติ น่าแก้เป็น ... หตุถา จะได้มีลิงค์เสมอกับบทลิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการวิเคราะห์โครงสร้างของไส้ใหญ่และไส้น้อยในร่างกายมนุษย์ โดยเน้นว่าไส้ใหญ่มีลักษณะยาวราว ๓๒ ศอก ส่วนไส้น้อยมีความสำคัญในการยึดขนดของไส้ใหญ่และทำหน้าที่เหมือนเชือกรัด ข้อมูลการศึกษาเก

…บ โดยไม่เร่งนักเป็นต้นอยู่ ในที่สุด แห่งมนสิการตอนล่วงเสียซึ่งบัญญัติ พิจารณาดูกายนี้อยู่ว่า "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา ผมทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ เป็นอาทิ ธรรม ทั้งหลายทั้งปวงนั้น ย่อมจะปรากฏดังว่าไม่ก่อนไ…

เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาและการตัดตอนเกี่ยวกับน้ำมูตรในส่วนของกระเพาะของสัตว์ โดยมีการอธิบายถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของโกฏฐาส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการวิสาทธรรมและการพิจารณาร่างกายมนุษย์ ข้าพเจ้ากล่

… ตอน ๑ - หน้าที่ 95 อานาปานสติอนุกูลแก่ฤดูทั้ง ๓ และอนุกูแก่ธาตุและจริยาด้วย อย่างนี้ แล้ว" จงทรงชี้อิริยาบถอันสงบ ไม่เป็นไปข้างหูและไม่เป็นข้างฟุ้ง แก่พระโยคาวจรภิกษุนั้น (ต่อไป) จึงตรัสคำว่า "นั่ง" ต่…

…รนั่งในลักษณะที่ถูกต้องจะช่วยให้การปฏิบัติภาวนาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเผยให้เห็นถึงความสำคัญของอิริยาบถในบริบทของการพัฒนาการเจริญสติและจิตใจที่สงบ มีการเน้นความสำคัญของต้นไม้ที่เป็นที่อาศัยและความส…

…่ท่านกล่าวใน ทีฆบท (บทว่าด้วยลมหายใจยาว) นั้นฉันใด ในรัสสบทนี้ คำนั้น ก็มา (เป็น) ว่า รสฺสํ อสฺสาส์ อิตตรสงขาเต อสฺสสติ (ระบาย ลมออกเป็นลมหายใจสั้น ในเพราะกาลที่นับว่าระยะสั้น) ฉันนั้น เพราะฉะนั้น บัณฑิ…

ในเอกสารนี้กล่าวถึงการหายใจเข้ายาวและการตั้งอุเบกขา โดยการหายใจที่เป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา การปฏิบัติในการตามกำหนดดูกายและการใช้สติในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายความแตกต่างระหว่างลมหายใ