หน้าหนังสือทั้งหมด

ความตายและธรรมชาติของชีวิต
80
ความตายและธรรมชาติของชีวิต
อีกนัยหนึ่ง ความไม่มีโรคแม้ทั้งปวง ย่อมมีความเจ็บไข้เป็นที่สุด ความเป็นหนุ่มสาว ทั้งปวงมีความแก่เป็นที…
ในบทนี้มีการพูดถึงความไม่มีโรค ความแก่ และความตายที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความตายว่าเป็นวิบัติสูงสุด ซึ่งไม่มีใครหลีกหนีได้ แม้พระเจ้าหรือเศรษฐีก็ย่อมประสบอำนาจของความตาย การเตือน
การเจริญมรณานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
89
การเจริญมรณานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
พิจารณาความตายจนกระทั่งบรรลุอรหัตผลได้นั้น แสดงว่าเป็นการพิจารณาในศูนย์กลางกาย ดังจะกล่าวในหัวข้อต่อไป 3.6 การเจริญมรณานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้กล่าวว่า เมื่อเจริญมรณานุสต
…ตายที่ศูนย์กลางกาย ซึ่งแตกต่างจากการพิจารณาทั่วไป เมื่อระลึกถึงความตายจะช่วยให้ใจคลายจากความยึดมั่น อีกทั้งยังสามารถนำไปสู่การเกิดในอารมณ์ที่สงบ โดยใช้หลักการบริกรรมและพิจารณาเพื่อมุ่งสู่ความไม่ตาย อานิ…
การปฏิบัติทางจิตเพื่อทำลายความสำคัญของร่างกาย
101
การปฏิบัติทางจิตเพื่อทำลายความสำคัญของร่างกาย
…องด้วยวาจา 100 ครั้ง 1,000 ครั้ง 10,000 ครั้ง หรือ ยิ่งหย่อนไปกว่านี้ก็ได้ เพื่อให้ใจไม่ซัดส่ายไปมา อีกทั้งเพื่อให้โกฏฐาสะอย่างใดอย่างหนึ่ง ปรากฏขึ้นกับใจ เพื่อจะได้ทำลายสัญญาความจำว่าเป็นสัตตชีวะ (ความ…
การปฏิบัติที่แนะนำรวมถึงการท่องจำคำที่เกี่ยวข้องกับร่างกายต่างๆ ทั้ง 6 หมวด โดยจำเป็นใช้เวลา 5 เดือนและ 15 วันในการทำให้เกิดการตระหนักรู้ในจิตใจ เพื่อทำลายความสำคัญของร่างกาย และเปลี่ยนแปลงความคิดเกี่
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
127
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
นั้นอีก ข้อนี้ฉันใด เมื่อปฏิกูลนิมิตปรากฏแล้ว ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพ…
เอกสารนี้เกี่ยวกับการพิจารณาโกฏฐาสะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนก
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
…ือสติ หนีไปได้ ย่อมจะต้องหมอบอิงอารมณ์กัมมัฏฐาน และเข้าถึงอุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ ได้ในที่สุด 2. อีกเหตุผลหนึ่ง เพราะอานาปานสติ เป็นยอดแห่งกัมมัฏฐานที่ทำให้บรรลุคุณวิเศษ และการเข้าอยู่เป็นสุข (ทิฏฐธร…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเลือกสถานที่เพื่อการเจริญอานาปานสติ โดยเสนอให้เลือกเสนาะสนะที่เป็นป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ซึ่งเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ทำให้การฝึกสมาธิง่ายขึ้น เหตุผลที่แนะนำมี 3 ประการ
เรื่องพระเถระ 2 พี่น้อง
150
เรื่องพระเถระ 2 พี่น้อง
…เจริญภาวนา เช่น ใช้มรณานุสติ อุปสมานุสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา เป็นต้น ซึ่งเป็นอารมณ์กรรมฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง เห็นคุณและโทษได้ยาก ก็จะทำให้โมหะและวิตกมีกำลังมากขึ้น การเจริญกัมมัฏฐานก็จะ ไม่ได้รับผลแต…
เรื่องราวของพระเถระสองพี่น้องที่ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์จากการเจริญอานาปานสติและวิปัสสนา วันหนึ่งในวันอุโบสถ ท่านทั้งสองได้ออกจากอาวาสและประชุมกับพระภิกษุเกี่ยวกับการปรินิพพาน พบว่ามีหลายรูปผู้ปรินิพพาน
คุณของพระนิพพาน
153
คุณของพระนิพพาน
…พพานเป็นธรรมที่บริสุทธิ์จากกิเลส พระนิพพานเป็นธรรมที่สัปบุรุษพึงปรารถนา พระนิพพานเป็นธรรมที่สุขุมละเอียด พระนิพพานเป็นธรรมที่พ้นจากกิเลส พระนิพพานเป็นธรรมที่ไม่ถูกปรุงแต่งด้วยปัจจัยทั้งหลาย พระนิพพานเป็…
พระนิพพานเป็นธรรมที่บริสุทธิ์จากกิเลสและเป็นความปรารถนาของสัปบุรุษ โดยมีคุณค่าที่เปรียบเทียบได้กับสิ่งต่าง ๆ เช่น ดอกปทุม, น้ำ, ยาดับพิษ, และมหาสมุทร ซึ่งเน้นความบริสุทธิ์และคุณค่าของพระนิพพานในการดับ
แรงบันดาลใจจากความประหยัด
26
แรงบันดาลใจจากความประหยัด
… ต้องรู้จักใช้ให้คุ้มค่า ให้เกิดประ โยชน์ คนที่ถวายเขาจะได้บุญ” คุณยายยังได้สอนเรื่องการใช้ปัจจัย ๔ อีกว่า “มีน้ำก็ ก็ต้องใช้ให้เป็น ใช้ไม่เป็น ก็เป็น ขี้ข้าน้ำ
เนื้อหาเกี่ยวกับแรงบันดาลใจในการใช้ชีวิตอย่างประหยัด โดยเฉพาะในบริบทของการทำงานในวัด คุณยายได้สอนให้รู้จักใช้ปัจจัย 4 อย่างมีความสุขและคุ้มค่า การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อสร้างศร
แรงบันดาลใจจากมหาดเล็ก
34
แรงบันดาลใจจากมหาดเล็ก
…้ว คิด ว่ามหาดเล็กล้อเลียนพระองค์ จึงมีรับสั่งให้ จับมหาดเล็กไปขัง มหาดเล็กก็กราบทูลว่า “ดีพะยะค่ะ” อีกเช่นเคย ต่อมา พระราชาเสด็จไปล่าสัตว์ ใน ระหว่างที่กำลังล่าเนื้อตัวหนึ่ง พระองค์เกิด
ในเรื่องนี้ สะท้อนถึงความคิดบวกและการสนับสนุนที่มหาดเล็กนำมาให้พระราชา แม้ในยามยากลำบาก พระราชาได้รับรู้ถึงความดีใจจากการตอบสนองของมหาดเล็ก แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทำให้เกิดความเข้าใจผิดระหว่างกัน เรื่
การเจริญอสุภกัมมัฏฐานและการปฏิบัติ
16
การเจริญอสุภกัมมัฏฐานและการปฏิบัติ
…าดกลัว หรือเกิดอาการเจ็บป่วยขึ้นได้ พระเถระนั้น เมื่อ ทราบข่าว ก็จะได้คอยช่วยเหลือ ส่งคนมาดูแลรักษา อีกประการหนึ่งในที่ป่าช้าอาจมีพวกโจรที่ ไปทำการโจรกรรมแล้วหนีมาแอบซ่อนตัวอยู่ หรือรีบหนีไปแล้วทิ้งทรัพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาถึงอสุภกัมมัฏฐาน ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค อธิบายถึงซากศพชนิดต่าง ๆ และข้อแนะนำเกี่ยวกับวิธีการไปดูซากศพอย่างเหมาะสมเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาต่าง ๆ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับอสุภและความสำ
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
25
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
…รรมเป็น พระโสดาบัน ต่อมาจึงได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ และออกบวชเป็นพระภิกษุ พ่อแม่ ภรรยา และเพื่อนๆ อีก 55 คนได้อาศัยพระยสะก็ได้บรรลุธรรมตามไปด้วยเหตุที่ยสกุลบุตรได้อสุภสัญญา เกิดขึ้นในนางฟ้อนและคนรับใช…
…สัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงธรรมจนกระทั่งท่านบรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันและพระอรหันต์ พร้อมกับคนที่เกี่ยวข้องอีก 55 คน ที่ได้รับอานิสงส์จากการทำบุญร่วมกันในอดีต จริงๆแล้วทุกๆสิ่งล้วนมีการเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็น…
อสุภกัมมัฏฐาน: การเจริญรู้จักความไม่เที่ยงในร่างกาย
26
อสุภกัมมัฏฐาน: การเจริญรู้จักความไม่เที่ยงในร่างกาย
ช่วยกันเผา ส่วนที่เหลือพากันเข้าบ้าน ยสะแทงและพลิกศพนั้นให้ไหม้อยู่ ก็ได้อสุภสัญญา เขา ได้แสดงแก่อีก 4 คนด้วยว่า ผู้เจริญจงเห็นของไม่สะอาด น่าเกลียดนี่ อีก 4 คนนั้นก็ได้อสุภสัญญา ในศพนั้น เขาทั้ง 5 พ…
การเจริญอสุภกัมมัฏฐาน เป็นแนวทางที่ช่วยให้เรามองเห็นความไม่เที่ยงในร่างกายและพัฒนาจิตใจอย่างมีสติ หนึ่งในผลสำเร็จคือการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ มีอานิสงส์ที่ทำให้เห็นความไม่เที่ยงและความตายที่มีอยู่ในท
ความหมายของพรหมวิหาร 4
34
ความหมายของพรหมวิหาร 4
…เสริมสนับสนุนไม่กีดกันริษยา 4. อุเบกขา คือ ความเป็นกลางต่อทุกข์สุขของสัตว์,ความวางใจเป็นกลาง ไม่เอนเอียง ด้วยความชอบหรือชัง, ความวางใจเฉยได้ไม่ยินดียินร้าย, วางเฉยเมื่อแก้ไขอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ ก็เฉย…
พรหมวิหาร คือ ธรรมประจำใจที่มีคุณค่า ประกอบด้วย 4 ประการ ได้แก่ เมตตา ความรักที่ปรารถนาความสุขให้ผู้อื่น, กรุณา ความสงสารช่วยเหลือผู้อื่นเมื่อมีทุกข์, มุทิตา ความยินดีเมื่อผู้อื่นมีความสุข และอุเบกขา
อารมณ์และสิ่งประหารในพรหมวิหาร 4
38
อารมณ์และสิ่งประหารในพรหมวิหาร 4
…ที่ไม่มีทุกข์แต่ก็ไม่ถึงกับเป็นสุขนั้นเป็นอารมณ์ ในการที่วางเฉยต่อสัตว์นั้นๆ ซึ่งประหารอคติ (ความลำเอียงเพราะชอบกัน เพราะซังกัน เพราะ ลุ่มหลงเมามัว หรือเพราะกลัวเขา) 2.3 วิธีเจริญเมตตาภาวนา เมตตา ความปร…
…และอุเบกขา โดยแต่ละอย่างมีอารมณ์และสิ่งประหารที่ช่วยลดละความโกรธ ความเบียดเบียน ความริษยา และความลำเอียง เมื่อปฏิบัติถูกต้องจะสามารถแผ่เมตตาได้อย่างกว้างขวางช่วยให้จิตใจปราศจากความเกลียดชังและเต็มไปด้วย…
การแผ่เมตตาและลำดับการแผ่เมตตา
42
การแผ่เมตตาและลำดับการแผ่เมตตา
…ป็นสักขีพยานว่า ตนเองปรารถนา ความสุขเกลียดความทุกข์ ต้องการมีอายุยืน กลัวตาย ฉันใด ผู้อื่นก็ฉันนั้น อีกทั้งการแผ่เมตตาแก่ ตนเองก่อนผู้อื่นยังทำให้จิตใจเกิดความแช่มชื่นยินดีทั้งนี้เพราะความรักต่อคนอื่นหร…
การแผ่เมตตาเป็นกระบวนการที่สำคัญในการสร้างความสงบในจิตใจ โดยเริ่มจากการแผ่เมตตาให้ตนเองเป็นอันดับแรก จากนั้นจึงแผ่ให้กับผู้ที่รัก เกลียด และเป็นศัตรู เพื่อสร้างความร้อมในการมีเมตตาต่อผู้อื่นอย่างแท้จร
การเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ
48
การเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ
…ล้วทำความเข้าใจ ว่าคนเช่นนี้ถึงแม้เขาจะเที่ยวขวางหูขวางตาคนอื่นเขาไปทั่ว ก็แต่ในปัจจุบันนี้เท่านั้น อีกไม่ช้า ไม่นาน เมื่อเขาละโลกไป ก็จะต้องไปบังเกิดในมหานรก 8 ขุม และในอุสสทนรก (นรกขุมบริวาร) อย่างแน่…
เนื้อหานี้เสนอแนวทางในการเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ โดยเสนอวิธีคิดที่ช่วยให้ผู้คนเข้าใจถึงความทุกข์ที่เกิดจากความโกรธ ว่าแท้จริงแล้วมันคือการทำร้ายตนเอง พร้อมทั้งให้มุมมองการใช้เมตตาแม้ในผู้ที่มีม
การลดความโกรธด้วยเมตตา
56
การลดความโกรธด้วยเมตตา
…ข้าสู่สนามรบ บางครั้งต้องแล่นเรือไปในท่ามกลางมหาสมุทรอันเต็มไปด้วยภัยอันตรายและได้ทำกิจการงาน อื่นๆ อีก ซึ่งล้วนแต่เป็นสิ่งที่ทำด้วยความยากลำบาก ได้พยายามสั่งสมทรัพย์ด้วยวิธีการต่างๆ ด้วยมีความตั้งใจว่า…
บทความนี้เสนอวิธีการลดความโกรธโดยการพิจารณาความสัมพันธ์ในอดีตว่า ผู้ที่เราโกรธอาจเคยเป็นบุคคลสำคัญในชีวิตเรา เช่น มารดา บิดา หรือพี่น้อง และการอบรมเมตตาสามารถนำไปสู่การหลุดพ้นใจได้ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเ
การเจริญกรุณาในพระพุทธศาสนา
70
การเจริญกรุณาในพระพุทธศาสนา
…โน, อปเปว นาม อิมมหา ทุกฺขา มุจฺเจยฺย สัตว์ผู้นี้ประสบความลำบากแท้หนอ ขอจงพ้นจากทุกข์นี้เสียเถิดหนา อีกบทหนึ่งว่า อยู๋ สตฺโต ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ ขอสัตว์ผู้นี้จงพ้นจากทุกข์เสียเถิด สำหรับตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปภ…
ในพระพุทธศาสนา การเจริญกรุณาเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในบุคคลที่ประสบทุกข์ยาก ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาจะเจริญกรุณาต่อสัตว์ทุกประการ เขาเห็นคนที่ตกทุกข์ได้ยาก ต้องระลึกถึงความทุกข์ของพวกเขาและแผ่กรุณาให้พ้น
การเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน
106
การเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน
…บุคคล ที่เรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน นั้นมีความหมายว่า เป็นฌานที่ไม่มี สัญญาหยาบ มีแต่สัญญาที่ละเอียดที่ประณีต สมกับที่บริกรรมว่า สงบหนอ ประณีตหนอ อีกนัยหนึ่งมีความหมายว่า เป็นฌานที่จะว่า ไม่มีสัญญาก…
…าง รวมถึงประสบการณ์ของบุคคลที่ได้เข้าถึงระดับฌานนี้ การเรียนรู้เกี่ยวกับฌานและการปฏิบัติทางจิตที่ละเอียดอ่อนช่วยให้เข้าใจได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ความสำคัญของการมีสัญญาและไม่มีสัญญาในเนวสัญญานาสัญญายตนฌานนั้นม…
อุปมาที่ 2
108
อุปมาที่ 2
…ลียดที่ไม่สะอาด จึง โหนอยู่ที่มณฑปเหมือนถูกแขวนไว้ ต่อมาชายคนหนึ่งมาอาศัยเกาะที่ชายคนแรก ต่อมามีชาย อีกคนหนึ่งมาถึง และคิดว่า “ชายคนที่เกาะมณฑปและชายคนที่เกาะอาศัยชายคนแรกนั้น ย่อม ลำบากและอาจจะตกจากมณฑ…
ในอุปมานี้ นิทานเกี่ยวกับชาย 4 คนที่มีปฏิสัมพันธ์กับมณฑปแสดงถึงแนวคิดเกี่ยวกับอรูปฌานทั้ง 4 คือ อาการทางจิตใจที่เกิดขึ้นเมื่อมีอารมณ์ต่างๆ แตกต่างกัน ชายคนที่หนึ่งสื่อถึงอากาสานัญจายตนฌาน ชายคนที่สองเ