หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักการและจุดมุ่งหมายของกัมมัฏฐาน
19
หลักการและจุดมุ่งหมายของกัมมัฏฐาน
มีการวางจุดมุ่งหมายไว้อย่างชัดเจนก็จะประสบผลสำเร็จได้ง่าย เหมือนกับการล่องเรือที่มีเข็มทิศและ แผนที่จะทำให้รู้สถานที่ที่กำลังจะไป ถึงแม้จะเป็นการเดินทางไกลก็จะถึงจุดหมายได้ เมื่อกล่าวถึงจุดมุ่งหมาย ขอ
…ของกัมมัฏฐาน โดยชี้ให้เห็นถึงการทำให้จิตสงบจากกิเลส เช่นเดียวกับการวางเป้าหมายที่ชัดเจนในการเดินทาง อีกทั้งยังกล่าวถึงการหลุดพ้นจากทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตตามความส teaching ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยศึกษ…
การเข้าถึงสติและการหลุดพ้นจากทุกข์
21
การเข้าถึงสติและการหลุดพ้นจากทุกข์
… ถูกหนามเสียบแทงทุกๆ ครั้งที่ย่างเท้าลงไป จะรู้สึกสบายก็เฉพาะช่วงที่ยกเท้าขึ้นเพื่อจะก้าวลงไปบนหนาม อีกต่อไป แม้หากจะหยุดยืนก็ต้องอยู่บนหนามอีกเช่นกัน กัมมัฏฐานย่อมทำให้หลุดพ้นจากทุกข์เหล่านี้ได้ เพราะผ…
ชีวิตทุกชีวิตมีพื้นฐานอยู่บนความทุกข์ ซึ่งเปรียบเสมือนการเดินทางบนถนนที่ถูกโรยด้วยหนาม โดยมีความรู้สึกไม่สบายก็ต่อเมื่อชนเข้ากับความทุกข์ต่างๆ การปฏิบัติกัมมัฏฐานช่วยให้ผู้ที่มีสติและปัญญาสามารถที่จะม
ศีลและธรรมในพระไตรปิฎก
24
ศีลและธรรมในพระไตรปิฎก
…มีกาย สงบ ย่อมเสวยความสุข เมื่อมีสุขจิตย่อมตั้งมั่น นี้ก็เป็นวิมุตตายตนะข้อที่หนึ่ง ข้ออื่นยังมีอยู่อีก พระศาสดาหรือเพื่อนพรหมจรรย์อยู่ในฐานะควรเคารพ รูปใดรูปหนึ่ง ย่อมไม่แสดงธรรมแก่ภิกษุอีกอย่างหนึ่ง ย…
บุคคลที่มีศีลย่อมไม่เดือดร้อนใจ และทำให้จิตสงบได้ตามลำดับ การรักษาศีลบริสุทธิ์ถือเป็นเสมือนบันไดที่นำไปสู่สมาธิและธรรมเบื้องสูง การศึกษาธรรมะ ฟังธรรม และปฏิบัติธรรมสร้างความปราโมทย์ ทำให้เกิดปีติและทำ
ปีติและความสุขในสมาธิ
42
ปีติและความสุขในสมาธิ
…น ปีติทั้ง 5 ประการนี้ มักเกิดขึ้นแก่ผู้เจริญสมาธิ โดยปีติที่เกิดขึ้นในองค์ฌานเป็นผรณาปีติ ส่วนปีติ อีก 4 ชนิดที่เหลือย่อมเกิดขึ้นได้แก่ผู้เจริญสมาธิทั่วไป แม้ว่าจะไม่ได้ฌานก็ตาม ปีติ ขจัดพยาบาทนิวรณ์ ค…
บทความนี้สำรวจความรู้สึกปีติห้าชนิดที่เกิดขึ้นในระหว่างการปฏิบัติสมาธิตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความปีติที่ซาบซ่านและความสุขที่เกิดจากอารมณ์ที่ตั้งมั่นในความสงบ ปีติทั้งห้าสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในการ
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
58
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
…ณ หลวงปู่ท่านกล่าวเอาไว้ว่า “ผู้พูดนี้ได้ศึกษามาตั้งแต่บวช พอบวชออกจากโบสถ์แล้วได้วันหนึ่ง รุ่งขึ้น อีกวันหนึ่งก็เรียนทีเดียว เรียนสมถะทีเดียว ไม่ได้หยุดเลยจนกระทั่งถึงบัดนี้” ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะสมถะ…
สมถะเป็นการฝึกใจให้สงบ ซึ่งมีหลายระดับ ตั้งแต่เบื้องต้นจนถึงสูงสุด เป็นการเรียนรู้ที่ต้องใช้ชีวิตเรียนรู้ตลอด เจตนาของการทำสมถะคือการหยุดใจ เพื่อให้เกิดความสงบสุข ทั้งในด้านโลกและธรรม หลักการทำสมถะนั้
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
66
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
… รูปเหมือนกับพระปฏิมากร ที่เขาปั้นไว้ในโบสถ์วิหาร การเปรียญ เขาทำแบบไว้อย่างนั้น เข้าไปถึงกายธรรมละเอียด ยึดกายธรรมละเอียดเป็นแบบ ยึดกายธรรมพระโสดาเป็นแบบ ยึดกายธรรมพระโสดาละเอียดเป็นแบบ ยึดกายธรรมพระสก…
บทนี้นำเสนอการเข้าถึงกายธรรมในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่พระโสดาไปจนถึงพระอรหัต อีกทั้งยังพูดถึงความสำคัญของวิปัสสนาในการปฏิบัติ ตามคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ที่ชี้ให้เห็นว่าการเข้าถึงพ…
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
85
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
…ะสม ในการอยู่เพื่อปฏิบัติธรรม 2. นวาวาส ที่อยู่อาศัยที่กำลังสร้างใหม่ ทำให้ต้องช่วยกันทำการก่อสร้าง อีกทั้งยังอาจจะมี เสียงเครื่องจักรกล หรือผู้คนที่ทำการก่อสร้าง ทำให้ไม่เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม 3. ชราวา…
การเลือกสถานที่ที่เหมาะสมในการเจริญสมาธินั้นสำคัญมาก โดยควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่ส่งเสียงรบกวนหรือมีคนพลุกพล่าน บทความนี้นำเสนอการพิจารณาสถานที่ต่างๆ ที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการนั่งสมาธิ เช่น มหาวาส, นวาวาส
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
86
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
สถานที่เหล่านี้อาจจะก่อให้เกิดความกังวลใจได้ เนื่องจากผู้คนที่ไปมากราบไหว้บูชาอย่างไม่ขาดสาย หรือมาเยี่ยมเยียน การจะทำสมาธิได้นานๆ จึงไม่ค่อยได้รับผลดีนัก 10. นครสนนิสสิตตา สถานที่ที่ติดกับตัวเมือง มี
…ารเกษตร, สถานที่ต่างๆ ที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการทำสมาธิ รวมไปถึงอันตรายต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นในบางสถานที่ อีกทั้งยังเน้นความสำคัญของการเลือกสถานที่ที่เหมาะสมในการเจริญกัมมัฏฐาน ซึ่งควรมีสิ่งอำนวยความสะดวกและไ…
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
94
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ต 2. การที่คนมีจริตต่างกัน เพราะเหตุแห่งสภาพของจิตในขณะที่ทำกุศลในชาติปางก่อน มีความนึกคิดต่างๆ กัน อีกทั้งอาจเกิดขึ้นมาจากคติในภพชาติก่อน 3. ลักษณะที่เป็นเครื่องให้สังเกตจริตว่าเป็นจริตใด มี 6 ประการ ค…
…อกจากนี้ยังนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับคู่จริตที่มีลักษณะขัดแย้งกัน เช่น ราคจริตคู่กับสัทธาจริต โดยมีรายละเอียดการปฏิบัติกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับแต่ละจริต รวมถึงวัตถุประสงค์การศึกษาเพื่อให้นักศึกษาเข้าใจลักษณะแล…
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
…อ จากสิ่งที่สั่งสมทับซ้อนมาช้านาน และ ความวิปริต ทางร่างกาย และคัมภีร์วิมุติมรรค” ได้อธิบายเพิ่มเติมอีกว่า อีกสาเหตุหนึ่ง เนื่องมาจากภพภูมิก่อนมาเกิด จึงรวมความได้ว่า สาเหตุที่มนุษย์มีจริตต่างกัน ก็เนื่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผล
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
98
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
…งทำนั้นเลย กุศลที่เจือปนด้วยโมหะ วิจิกิจฉา อุทธัจจะเช่นนี้ ย่อมเป็นเหตุให้ผู้ที่เกิดมานั้นมีโมหจริต อีกนัยหนึ่ง ผู้ที่ชาติก่อนเพลิดเพลินในการดื่มน้ำเมาเป็นนิจ ไม่ชอบศึกษา ไม่ไต่ถามสนทนากับ บัณฑิต หรือจุ…
เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างบุญกุศลและจริตในพุทธศาสนา โดยการบำเพ็ญบุญที่ปราศจากความเข้าใจหรือมีอารมณ์ที่ไม่ดีจะก่อให้เกิดโมหจริตและวิตกจริต ส่วนการบำเพ็ญบุญด้วยศรัทธาและปัญญาจะส่งผลให้ม
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
…พ็ญกุศล เกิดมีความขุ่นเคือง เสียใจ เสียดาย เป็นผู้จุติมาจาก โทสจริต | อิจฉาริษยา รำคาญ เกิดขึ้นในใจ อีกสาเหตุหนึ่งเป็นผู้ที่มี นรก พฤติกรรมมากไปด้วยการฆ่า การทำลาย การจองจ๋ามา ในชาติก่อน ในขณะบำเพ็ญกุศล…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติ
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
14
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
…คยกล่าวถึงอารมณ์ของกัมมัฏฐาน 7 หมวดไว้แล้ว ในวิชาสมาธิ 5 สำหรับในบทเรียนนี้ นักศึกษาจะได้ศึกษารายละเอียดและวิธีการปฏิบัติของ กัมมัฏฐานหมวดแรกที่ชื่อว่า กสิณ 1.1 ความเป็นมาของกสิณ กสิณถือเป็นหลักปฏิบัติด…
บทที่ 1 ของหนังสือเน้นความสำคัญของกสิณในพระพุทธศาสนา เป็นวิธีปฏิบัติที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยระบุวิธีการเจริญกสิณที่ผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจและปฏิบัติตามอย่างถูกต้อง
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
พระองค์แล้ว เรายังพบอีกว่า การฝึกสมาธิด้วยการใช้กสิณยังเป็นวิธีการปฏิบัติสมาธิที่มี ปรากฏนอกพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะที่ใช้ในห…
…ข้าใจว่าแม้จะบรรลุฌานจากการเพ่งกสิณต่าง ๆ แต่ยังต้องมีการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงความสงบอย่างแท้จริงในใจ อีกทั้งพระพุทธเจ้าทรงทราบว่าสมาธิที่สมบูรณ์นั้นไม่อยู่ที่การเพ่งกสิณเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ยังมีการพ…
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
21
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
…อุคคหนิมิตก็จะไม่เกิดขึ้น และไม่ลืมตาแคบเกินไป เพราะจะทำให้ดวงกสิณไม่ชัด และจิตก็จะ หดหู่ไปเสียด้วย อีกทั้งนิมิตแท้ก็จะไม่เกิดเช่นเดียวกัน เพราะเหตุนั้น จึงต้องลืมตาให้พอดี โดย 1 กสิณโทษ คือ รอยอะไรต่าง…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่ซึ่งครอบคลุมการเตรียมการและการปฏิบัติเพื่อให้เกิดสมาธิและการเจริญกสิณอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการจัดเตรียมสถานที่และท่านั่งให้เหมาะสมสำหรับการทำสมาธิ นำเส
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
…รลุคุณธรรมเบื้องสูงยิ่งๆ ขึ้นไป อย่างไรก็ดี อนุสติ เหล่านี้ก็ย่อมเป็นธรรมจำเป็นสำหรับผู้เริ่มปฏิบัติอีกด้วย เพราะอนุสติเหล่านี้จะทำให้จิต บริสุทธิ์และส่งเสริมคุณธรรมให้เกิดขึ้น พัฒนาคุณสมบัติอื่นๆ ในเบื…
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการฝึกฝน 6 อนุสติที่ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจและควา
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
46
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
…ท เพราะ อวิชชาหรือเพราะไม่รู้ จึงยึดมั่นในขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวเราของเรา ความยึดมั่นถือมั่นหรือมีศัพท์ อีกอย่างหนึ่งว่า “อุปาทาน” อุปาทาน หรือความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5 นี้เองทำให้เรามืดมน ไม่รู้ไม่เห็นขอ…
…บทุกข์ผ่านมรรคและอริยสัจ 4 ให้แก่ผู้ปฏิบัติธรรมที่พัฒนาตนเองเพื่อไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ในสังสารวัฏ อีกทั้งมีการอธิบายถึงความรู้ที่เกี่ยวข้องกับวิชชาและจรณะที่ช่วยให้เราเข้าใจสัจธรรมอย่างแจ่มแจ้ง.
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
50
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
…สํ คจฺฉมาโน แปลว่า ไปสู่แดนอันเกษมคือนิพพาน กล่าวคือ เมื่อพระธรรมกายเพ่งเล็งถูกส่วน ตกศูนย์ มีอายตนะอีกอย่างหนึ่งที่เรียกว่า “อายตนนิพพาน” ดึงดูดพระธรรมกายที่ตกศูนย์นั้นเข้านิพพานอยู่เนืองนิตย์แม้ในขณะท…
บทความนี้กล่าวถึงการเสด็จไปสู่ฐานะอันเกษมและอมตะของพระพุทธเจ้า รวมถึงการปรากฏการณ์เมื่อครั้งพระองค์เสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์ในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลกและสังขาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทรงรู้แจ้งโลกทั้งสาม
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
53
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
บริบูรณ์ด้วยพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้แล้ว มาสอนเวไนยสัตว์ อีกนัยหนึ่ง อธิบายได้ว่า ที่ทรงเป็นภควาเพราะทรงมีบุญ 6 ประการ คือ 1. อิสสริยะ เป็นผู้มีความเป็นใหญ่ 8 …
พระพุทธเจ้าทรงมีมนุษย์ธรรมและอำนาจอันยิ่งใหญ่ 6 ประการ ซึ่งช่วยให้ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้มาอบรมสั่งสอนเวไนยสัตว์อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังมีปรีชาญาณและความสามารถที่ไม่มีใครเทียบได้ พระองค์ทรงใช้อำนาจเพื่
การเจริญมรณานุสติและความตาย
76
การเจริญมรณานุสติและความตาย
อีกอย่างหนึ่ง พืชที่บุคคลหว่านลงในที่นาดีถ้าฝนตกดีและไม่มีสิ่งเบียดเบียนจักงอกงามดี ฉันใด สัตว์ทั้งหลา…
การเจริญมรณานุสติเป็นแนวทางในการเตือนสติให้เห็นคุณค่าของชีวิต โดยการระลึกถึงความตายในเวลาที่ไม่ควรตาย เช่น การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ช่วยให้เราเข้าใจถึงความไม่แน่นอนของชีวิต การระลึกถึงนี้เกี่ยวข้องกั