อี : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 214 / 403

…คแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 147 ฝ่ายพระเถระ (ติปิฎกจุฬาภัย) กล่าว (ท้วง) ว่า "อาวุโส การเข้าสมาบัติ (อีก) มีประโยชน์อะไร จิตของผู้มีฤทธิ์นั้นก็เป็น สมาธิอยู่แล้ว เธอใช้จิตนั้นอธิษฐานที่ใด ๆ ว่าจะเป็นอากา…

เนื้อหากล่าวถึงการเข้าสมาบัติในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างคำกล่าวของพระเถระติปิฎกจุฬาภัยที่อธิบายถึงประโยชน์ของการปฏิบัติตามนัยในติโรกุฑฑปาฏิหาริย์ และความสำคัญของการใช้ทิพจักษุในการเลือกสถานที่ โดยหาก

…คลำจันทร์ ๑. มหาฎีกาอธิบายเป็นที่ว่า ไม่ใช่สว่างเท่ากันทั้งสามทวีป ถ้าส่องแวงเจ้าอยู่กลางทวีป หนึ่ง อีกทวีปหนึ่งจะเห็นเป็นกำลังอัสดง อีกทวีปหนึ่งเห็นเป็นกำลังอุทัย ๒. มหาฎีกาช่วยคิดแถมว่า ชื่อว่ามีอนุภา…

ในขณะเดียวกัน นัยหนึ่ง นับว่ามีฤทธิ์มากโดยจรไปเหนือปฐพีและทำความสว่าง โดยการอาศัยอำนาจแห่งฌานของภิกษุผู้มีฤทธิ์นั้น ทั้งนี้ ฤทธิ์มีความนิยมในการใช้กสิณสมาบัติและสามารถจับต้องลูบคลำจันทร์และสูรย์ได้จริ

…าในเรือน ข้าพระองค์เถิด" แล้วกลับไป พระผู้มีพระภาคทรงรับ (นิมนต์) แล้ว ทรงใช้ (เวลากลางวัน) วันนั้น อีกทั้งส่วนราตรีกาลให้ล่วง ไป (ด้วยพุทธกิจอื่น ๆ ) แล้ว ถึงปัจจุสสมัยจึงทรงตรวจดูหมิ่น โลกธาตุ ครั้งนั…

เนื้อหาในภาคนี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนิมนต์ให้มีการรับภิกษาในบ้านของพระองค์ พร้อมทั้งการตรวจสอบความเชื่อของนันโทปนันทนาคราชและการพิจารณาโดยพระมหาโมคคัลลานเถระเกี่ยวกับการช่วยเหลือจ

…งวางพระบาท ข้างหนึ่งบนเขายุคันธร แล้วทรงวางพระบาทข้างที่สองลงบนยอดเขา สเนรุ ถามว่า "ผู้อื่น ใครทำได้อีกบ้าง " ตอบว่า "พระมหา โมคคัลลานเถระ " จริงอยู่ พระเถระย่นทางไปเมืองสังกัสสะประมาณ ๓๐ โยชน์ ยังบริษั…

…ช้เขายุคันธรและเขาสิเนรุเป็นที่ยืน พระมหาโมคคัลลานเถระได้ทำการเดินทางไปยังเมืองสังกัสสะอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังมีเรื่องราวของพระจุฬสมุทรเถระที่สามารถพาภิกษุสงฆ์ 700 รูปไปยังเมืองปาฏลีบุตรได้ในเวลาเดียวกั…

…งกายแล้วอธิษฐานโดยนัยที่กล่าวแล้วนั่นแลว่า "กาย จงเป็นโพรง" มันก็เป็นโพรงไป ครั้นแล้วนึกถึงกายอื่น (อีก กายหนึ่งซ้อนขึ้น) ในภายในภายนั้น ทำบริกรรมไปแล้ว อธิษฐาน โดยนัยที่กล่าวแล้วนั่นแหละว่า "กายอื่น (อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิษฐานของภิกษุในการแสดงรูปร่างต่างๆ ตามวิสุทธิมรรค โดยกล่าวถึงการทำมโนมยาอิทธิฤทธิ์และการเปลี่ยนรูปร่างให้เป็นสิ่งอื่น เช่น ช้างและม้า พร้อมกับการวิจารณ์ถึงลักษณะของฤทธิ์ที่แตกต่าง

…ั้นท่านจึงกล่าวไว้ (ในปฏิสัมภิทามรรค) ว่า "ภิกษุใน ธรรมวินัยนี้นิรมิตกายอื่นขึ้น นิรมิตกายอื่นขึ้น (อีกกายหนึ่ง) จากกายนี้ให้เป็นกายมี รูปมโนมัย มีอวัยวะใหญ่น้อยครบ มีอินทรีย์ไม่พร่องได้ เปรียบ เหมือนบุ…

บทความนี้กล่าวถึงการนิรมิตกายอื่นในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงความเปรียบเทียบระหว่างหญ้าปล้องและไส้ เพื่อสร้างความเข้าใจในธรรมวินัย มโนมยาอิทฺธิ แสดงถึงการมีรูปร่างที่คล้ายคลึงกัน เหมือนกันกับรูปมโนมัยขอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 172 นั้น จึงว่าเป็นทิพย์ เพราะเป็นเช่นของทิพย์ อีกนับหนึ่งชื่อว่าเป็น ทิพย์ เพราะได้มาเฉพาะด้วยอำนาจทิพยวิหาร (คือฌานที่เป็นบาท) และเพราะอิงอาศัยทิพย…

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 180 อีกนัยหนึ่ง นิวุฏฐธรรม (เรื่องหรืออาการต่าง ๆ ที่อาศัยขันธ์ เช่น กำเนิด ชื่อ โคตร เพศ ผิวพรรณ ?) ทั้งห…

เนื้อหาเกี่ยวกับนิวุฏฐธรรมที่ตั้งอยู่บนขันธ์ ซึ่งหมายถึงเรื่องต่าง ๆ ที่สามารถระลึกได้ด้วยวิญญาณ การศึกษานี้เน้นถึงการเข้าใจนิวุฏฐธรรมที่มีได้เฉพาะพระพุทธเจ้า และถึงวิธีการระลึกถึงปุพเพนิวาสา ความหมาย

…ก้าวไปโดยจุติปฏิสนธิทีเดียว ดังนี้คือ เห็นจุติแห่งอัตภาพ หนึ่งแล้วก็เห็นปฏิสนธิ (ในอัตภาพอื่นต่อไป) อีก... พระปัจเจกพุทธ ทั้งหลายก็เช่นนั้น แต่สำหรับพระพุทธเจ้าทั้งหลาย กิจด้วย (ระลึก ตาม) ลำดับขันธ์ไม่…

เนื้อหาในบทนี้เน้นถึงการเรียนรู้และการระลึกถึงขันธ์และการเกิดใหม่ในพระพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบกับคนตาบอดที่ต้องอาศัยไม้เท้าในการเดินและการระลึกถึงลำดับของขันธ์ เหล่าสาวกเมื่อระลึกถึงขันธ์จะมีวิธีการที

…่า อาจารย์ทั้งหลาย กล่าวว่า "ธรรมดาเตือนให้รู้" แต่อาจารย์พวกหนึ่งก็ว่า "รู้เพราะเห็นนิมิตเช่นนั้น" อีกพวกหนึ่งว่า "พวกพรหมส่งมาบอก" ๒. หมายถึงเมตตาชั้นกามาวจรกุศล

บทความนี้กล่าวถึงปัญหาว่าทำไมสัตว์บางชนิดจึงสามารถเกิดในพรหมโลกได้แม้ว่าจะขาดฌาน และสำรวจคำสอนของเทพเกี่ยวกับความเมตตาและการทำบุญเพื่อส่งผลให้เกิดในเทวโลก โดยชี้ให้เห็นถึงอานิสงส์ของการบำรุงบิดามารดาแ

…ติดต่อกัน ไป ในวาระที่ 4 จึงพินาศด้วยน้ำ (เสียคราวหนึ่ง) พินาศด้วยไฟ ๓ วาระ ในวาระที่ 4 พินาศด้วยน้ำอีกเล่า...โดยนัยดังนี้ โลกเมื่อ พินาศอย่างนั้น พินาศด้วยน้ำ ๒ หน ทุกวาระที่ 4 แล้วพินาศด้วยไฟ (แถม) อี…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพินาศของโลกที่เกิดจากไฟ ๓ วาระและน้ำ ๒ หน โดยโลกพินาศทั้งหมด ๖๓ กัป อันเกิดจากอำนาจของราคะมากกว่าโทสะ สัตว์มีความ ราคะเกิดขึ้นมากมาย เมื่อถึงเวลาไฟเข้ามาถึงตรงไหน ลมก็เข้ามาทำลายช

…้ว " ความว่า ต่อมาแม้ในภพหรือในกำเนิด ในคติ ในวิญญาณฐิติ ในสัตตาวาส ในสัตวนิกายนั้น เราก็ได้เป็น... อีกเล่า คำว่า "เอวินาโม - มีชื่ออย่างนี้ " เป็นต้น (ต่อนี้ไป) ก็มีนัยดัง กล่าวแล้วนั่นแล อนึ่ง เพราะเห…

…ึงความหมายของคำว่า 'จุติ' และ 'เกิด' ในบริบทของวิสุทธิมรรค ถ่ายทอดแนวคิดการส่งผ่านจากชีวิตหนึ่งไปยังอีกชีวิตหนึ่ง ทั้งยังยกตัวอย่างคำภาษาบาลีพร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับภพและสัตว์ที่เกิดใหม่ โดยเน้นการพิจารณา…

…่า ไม่อาจเห็นแม้ด้วยทิพยจักษุญาณ เพราะขณะเป็นระยะสั้นนิด เดียว และเพราะรูปของสัตว์ลางเหล่าเป็นของละเอียดนัก อนึ่ง รูปรมณ์ของทิพยจักษุเป็น ปัจจุบัน และรูปารมณ์นั้นเป็นปุเรชาตปัจจัย ความเป็นไปแห่งมหรคตธรร…

…กษุของมนุษย์ แม้ด้วยทิพยจักษุ การเห็นที่แท้จริงจึงเป็นสิ่งที่เกิดจากการเข้าถึงทิฏฐิวิสุทธิ์ มีรายละเอียดถึงลักษณะของสัตว์ในขณะกำลังจะจุติและถือปฏิสนธิ ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาแม้จะมีจักษุทิพย์ เนื้อหาน…

… ดัง นี้ก็ได้ อายะ ที่เรียกกันว่า อัสสาทะ (ความยินดี) ไม่มีในที่นั้น เหตุ ฉะนี้ ที่นั้นจึงชื่อนิรยะ อีกนัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบ่นถึงกำเนิดดิรัจฉาน ด้วย อปายศัพท์ จริงอยู่ กำเนินดิรัจฉานชื่อว่าอบา…

…ี่ยวกับนิรยะซึ่งจัดเป็นทุคติที่เป็นที่อาศัยแห่งทุกข์ และวินิบาตที่ทำให้ตกลงไปอำนาจโดยคนทำชั่ว รายละเอียดเกี่ยวกับอัสสาทะ ความยินดีที่ไม่มีในที่นั้น รวมถึงการแบ่งประเภทของอายะและกำเนิดดิรัจฉานเพื่อเสริมค…

…ม่เรียบฉะนั้น การเข้า (ปาทุกฌาน) บ่อย ๆ เปรียบดังเขี่ยคบเพลิง (ร่ำไป) การที่เมื่อพระโยควจรทำบริกรรม อีก แสงสว่างที่แรงกล้ากว่าเก่าแผ่ (ขยาย) ไป เปรียบดังการที่คบเพลิง (ถูกเขี่ยให้โพลงแล้ว) ทำแสงสว่างมาก…

ในบทนี้ได้เสนอข้อเปรียบระหว่างแสงสว่างของคบเพลิงกับแสงสว่างในการบริกรรมโดยพระโยคาวจร ซึ่งได้อธิบายถึงการเข้าภาวนาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุในการเห็นรูปต่างๆ ที่เกินกว่าบริการของตาเนื้อ ภิกษุจะสามารถมอ

…นั้น คือเมื่อดอกไม้ กำหนึ่ง บุคคลซัดไปในอากาศแล้ว ดอกไม้ดอกหนึ่ง ย่อมจะเสียบก้าน เข้ากับก้านของดอก (อีก) ดอกหนึ่งได้เป็นแน่ ฉันใด เมื่อจิตของ คนหมู่มากคิดนึกกันเป็นกลุ่มด้วยตั้งใจว่า "เราจักรู้จิตของคนอ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความผูกพันของวิญญาณกับอำนาจฉันทราคะในปัจจุบัน และการศึกษาจิตในมุมมองของอาจารย์ภายในพระสูตรที่ทำให้ผู้คนสามารถรู้ถึงจิตของคนอื่นได้ ในอุปมาเปรียบเทียบกับดอกไม้ที่สามารถเชื่อมต่อกันได้

…ไม่ฉะนั้น เจโตปริยญาณนี้เป็นปัจจุบันนารมณ์ ด้วยอำนาจแห่งสันตติปัจจุบัน และอัทธาปัจจุบันโดยนัยดังนี้ อีกอย่างหนึ่ง เพราะเหตุที่แม้สันตติปัจจุบัน ก็ย่อมเป็นไปใน อัทธาปัจจุบันเหมือนกัน เพราะเหตุนั้น สันตติ…

ในบทนี้กล่าวถึงเจโตปริยญาณซึ่งเป็นอำนาจในการรู้จิตของผู้อื่น โดยแสดงว่าจิตนอกไม่สามารถรับรู้ได้ เปรียบเทียบกับจักขุวิญญาณที่เห็นรูปได้เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับอา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 241 [ทิพพจักขุญาณเป็นไปในอารมณ์ ๔] ทิพพจักขุญาณ ย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๔ โดยเป็นปริตตารมณ์ ปัจจุปันนารมณ์ อัชฌัตตารมณ์ และพริธารมณ์ เป็นไปอย่างไร ? ก็ทิพพจัก

…ได้อธิบายถึงอนาคตังสญาณที่เป็นไปในอารมณ์ 4 เช่นกัน ซึ่งอธิบายถึงการรู้ถึงการเกิดและการทำมรรคในอนาคต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของการรับรู้ในระดับต่าง ๆ ทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยหวังว่าบัณฑิตจะสา…

…าสามแล้วไม่ ต้องรัดสะ เช่น :- กณฺฑาน สหสุ สหสู สพันธ์แห่งนางสาวน้อย. ดาราน คโน ตาราคโน หมู่แห่งควา. อี อารันต์ ก. อีการันต์ ที่เป็นนามนามามาเดิม อภัยที่สมาสแล้วไม่ ต้องรัดสะ เช่น :- ปุ. ตบสุโลโน กิจอ ต…

เนื้อหานี้เป็นการอธิบายคำบาลีและการนำไปใช้ในบริบทต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องการประยุกต์ใช้คำในภาษาและการทำความเข้าใจความหมายของคำ อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างคำในหน้าที่ต่างๆ และอย่างที่ไม่ต้องรัดสะ เพื่อให้ผ

…พุทธพิธี ๒. กัมมารายสมาส นามศัพท์ที่มีวิตติและวาจนะสมอันกัน ๒ บาท บาทหนึงเป็น ประธาน คือเป็นนามนาม อีกบาทหนึ่งเป็นเสนะ คือเป็นนามนาม หรือเป็นคุณนามทั้ง ๒ บาท มิมอันเป็นประธานต่างหาก ที่อยู๋เข้า เป็นบาท…

บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม รวมถึงการอธิบายชื่อสมาสีที่สำคัญ 6 อย่างที่ใช้ในพุทธศาสนา เช่น กัมมารายะ, ทิฏฐิ และตัณญประะ โดยจะเน้นในเรื่องการใช้ชื่อและตำแหน่งในพุทธศาสนา รวมถึงวิธีกา