อี : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 213 / 403

…ี่นี้ อายตนะ มีความหมายว่า ที่อาศัยอยู่ มหาฎีกาว่า แม้จะหมายความว่า เป็นเหตุ เป็นบ่อเกิด ที่เกิด... อีกก็ได้

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีที่สุดในอากาศ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสานัญจายตนะ ทำให้เข้าใจถึงการเข้าถึงและวิธีการทำสมาธิในระดับนี้ รวมไปถึงการพิจาร

…(คีเทวสถาน) ของเทวดาทั้งหลาย เพราะอากาสานัญจะนั้นเป็นอารมณ์แห่งอารูปฌานที่ ๑ ด้วย" ดังนี้ ตามนัยแรก อีกนัยหนึ่ง อารมณ์ชื่อว่าอากาสานัญจายตนะ เพราะ อรรถวิเคราะห์ว่า "อากาสานัญจะด้วย อากาสานัญจะนั้นชื่อว่…

ในหน้าที่ 245 ของวิสุทธิมรรคแปล ได้มีการวิเคราะห์คำว่า 'อากาสานัญจายตนะ' ซึ่งมีความหมายทั้งในแง่ของอารมณ์และอดีตการก้าวล่วง การวิเคราะห์นี้ช่วยให้เข้าใจถึงความสัมพันธ์ระหว่างฌานและอารมณ์ อากาสานัญจายต

…นี้ว่า "อนนฺโต อากาโส- อากาศเป็นอนันตะ" ดังนั้นนั่นแหละมาว่า "อนนต์ วิญญาณ วิญญาณเป็นอนันตะ" ดังนี้ อีกนัยหนึ่ง วิญญาณนั้นเป็นอนันตะ ด้วยอำนาจมนสิการ จริงอยู่ พระโยคาวจรนั้น เมื่อมนสิการถึงวิญญาณ ซึ่งมี…

ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ความหมายของวิญญาณที่เชื่อมกับอากาศ โดยใช้หลักของมนสิการที่กล่าวถึงลักษณะของวิญญาณว่าเป็นอนันตะ ซึ่งไม่สามารถนับจำนวนได้และวิเคราะห์เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิญญาณในทางพระพุทธศาสนา บท

…ทวายตนะ ของเทวดาทั้งหลาย" เพราะวิญญาณัญจะนั้นเป็นอารมณ์ ของอรูปฌานที่ ๒ ด้วย" ดังนี้ตามนัยแรกนั้นแล อีกนัยหนึ่ง อารมณ์ ชื่อวิญญาณัญจายตนะ เพราะอรรถวิเคราะห์ว่า "วิญญาณัญจะด้วย วิญญาณัญจะนั้นชื่อว่าเป็นอ…

ในบทวิเคราะห์นี้ มีการกล่าวถึงความหมายและนัยของคำว่า 'อากิญจิญญายตนะ' ซึ่งอ้างถึงการก้าวล่วงทั้งฌานและอารมณ์ในการปฏิบัติธรรม ภายในวิสุทธิมรรค นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงวิญญาณัญจายตนะที่เกี่ยวโยงกับอาร

…) เทวายตนะ ของเทวดาทั้งหลาย เพราะอากิญจะนั้นเป็นอารมณ์ของ อรูปฌานที่ ๓ ด้วย" ดังนี้ ตามนัยแรกนั่นแล อีกนัยหนึ่ง อารมณ์ชื่อ อากิญจัญญายตนะ เพราะอรรถวิเคราะห์ว่า "อากิญจะด้วย อากิญจะ นั้นชื่อว่าเป็นอายตนะ…

ในเนื้อหานี้ อธิบายถึงการวิเคราะห์อากิญจัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและอารมณ์ที่มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ พระโยคาวจรต้องก้าวล่วงทั้งสองอย่างเพื่อให้เข้าถึงได้ ด้วยการไม่ให้ความคิดไป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 257 คือฌานมีสัญญาก็มิใช่ไม่มีสัญญาก็มิใช่) อีกอรรถวิกัปหนึ่ง นี้สัญญาใด ในอารูปที่ ๔ นี้ สัญญานั้นนับว่าเป็นสัญญาก็มิใช่แท้ เพราะไม่สามารถ จะทำสั…

เนื้อหานี้กล่าวถึงสัญญาในอารูปที่ ๔ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือ เป็นสิ่งที่สามารถมีอยู่ได้ แต่ไม่นับว่าเป็นสัญญาที่ชัดเจนหรือไม่เป็นสัญญา ความเข้าใจนี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงธรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น เวทนา จิต ผัสสะ

…ด คนหนึ่ง (มา) อาศัย (เกาะ) บุรุษ ผู้นั้น คนหนึ่ง (มา) ไม่อาศัย (เกาะ) ผู้นั้น (ยืนอยู่) ข้างนอก และอีกคนหนึ่ง (มา) อาศัย (อิง) คนที่ยืนอยู่ข้างนอกนั้นยืนอยู่ อารูปสมาบัติ ทั้ง ๔ นักปราชญ์พึงทราบโดยความ…

ในบทนี้กล่าวถึงอุปมาเกี่ยวกับการเกาะอิงในที่ไม่สะอาด โดยมีบุรุษสองคนที่เกาะมณฑปและคนที่ยืนอยู่ข้างนอกซึ่งไม่อาศัยในความไม่สะอาด เมื่อมีความรู้สึกว่าการเกาะอิงนั้นอาจนำไปสู่ความไม่ปลอดภัย นักปราชญ์จึงใ

…สสาสะปัสสาสะเป็นจิตสมุฏฐานอย่างเดียว ด้วยบทนี้ว่า "ยำ วา ปนญฺญมฺปิ กิญจิ หรือแม้สิ่งใดสิ่งหนึ่งอื่น อีก" ในทุกนิเทศ (มีอาโปธาตุนิเทศเป็นต้น) เป็นอันท่านสงเคราะห์ เอา (สิ่งที่เป็น) อาโปธาตุเป็นต้น (อันพึ…

บทความนี้อธิบายเรื่องการหายใจในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการวิเคราะห์ลมทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีธาตุในวิสุทธิมรรค อธิบายว่าลมอัสสาสะและปัสสาสะมีบทบาทสำคัญต่อจิตและสรีระทั้งยังเชื่อมโยงกับธาตุทั้

…อง " เธอยังไม่ยามุขที่มาถึง ๆ ให้พิสดาร ทุกที ทำสาธยายไป (คือสาธยายเต็มทุกแห่ง ไม่ละตามไปยาล) ภิกษุ อีกรูปหนึ่ง (คือรูปที่มีปัญญากล้า) ก็กล่าวกะเธอรูปนั้นอย่างนี้ว่า "นั้นได้ชื่อว่าสาธยายอะไรกัน ไม่ให้ถ…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการเจริญธาตุกัมมัฏฐานสำหรับภิกษุที่มีปัญญากล้า โดยเน้นการปลีกตัวไปสู่ที่ลับเพื่อทำกรรมฐานอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การกำหนดธาตุต่าง ๆ อนุญาตให้เกิดความชัดเจนในกรรมฐาน และควรหลีกเลี่

…รื่องนุ่งห่มเป็นต้น ที่นับ ว่ามาก เพราะต้องนำเข้ามา (ปรนเปรอ) ทุกวัน ๆ เพราะเหตุนั้นจึง ชื่อ มหาภูต อีกนัยหนึ่ง ชื่อมหาภูต เพราะเป็นภูตมีเครื่องบริหาร ดังนี้ก็ได้ มาก คงนก ๑. สรสลักขณ์ มหาฎีกาแปลว่า สภา…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบภูตที่น่ากลัวกับการหลอกลวงของธาตุที่มีรูปลักษณ์น่าพอใจ ซึ่งทำให้คนโง่หลงเชื่อ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงบทบาทของปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการดำรงอยู่และการบริหารชีวิต โดยเฉ

…อาหาร ฤดู" ในปัจจัยเหล่านั้น กรรม นั่นเอง เป็นปัจจัยของธาตุทั้งหลายที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน ปัจจัยธรรม (อีก ๓) มีจิตเป็นต้นหาเป็นปัจจัยไม่ ธาตุทั้งหลายที่มีจิตเป็นต้นเป็น สมุฏฐานเล่า ก็มีปัจจัยธรรม (ตามลำดั…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับการจำแนกปัจจัยของธาตุต่างๆ โดยเน้นที่กรรมนั้นเป็นปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อธาตุ รวมถึงบทบาทของจิต อาหาร และฤดูในการเกิดขึ้นของธาตุแต่ละชนิด การอ้างอิงถึงบทความทางพระพุทธศาสนาในเรื

…ป็นชนกปัจจัยไม่ (อนึ่ง) เป็นปัจจัยโดยเป็นนิสสย ปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกันอีก ๓ (คือ มหาภูตที่มี จิต อาหาร และอุตุ เป็นสมุฏฐาน) (แต่) มิได้เป็นปัจจัย โดยเป็นที่ตั้ง มิได้เป็นโด…

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับสมุฏฐานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมหาภูต ซึ่งมีกรอบแบบจำกัดในการที่จะถือว่าเป็นปัจจัยชนกหรือที่ตั้ง โดยการวิเคราะห์องค์ประกอบของธาตุทั้งหลายที่เกิดขึ้นตามหลักการของสหชาตปัจจัย อัญ

…ด้ ข่มความยินร้ายและยินดีได้ ไม่ถึงซึ่งความฟูขึ้นและความยุบลง ในเพราะอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ทั้งหลาย อีกทั้งจะเป็นผู้มีปัญญา มาก มีพระอมตะ (นิพพาน) เป็นที่สุด หรือมิฉะนั้นก็จะมีสุคติเป็น ที่ไปในเบื้องหน้…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอานิสงส์ของการปฏิบัติโดยเน้นที่ธาตุววัฏฐาน ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถถอนสัตตสัญญา และมีความเข้าใจในความว่างจากตัวตน รวมถึงการบรรลุถึงพระอมตะหรือสุคติในอนาคต โดยเสนอว่าผู้มีปัญ

…อน ๒ - - หน้าที่ 92 อาจารย์พวกหนึ่ง ต้องการ (ให้มี) อังคารัมมณววัฏฐาปนะ (กำหนดดูทั้งองค์ทั้งอารมณ์) อีก (ข้อหนึ่ง) แต่เพราะอังคารัมมณ ววัฏฐาปนะ ไม่มาในอรรถกถาทั้งหลาย อังคารัมมณววัฏฐาปนะนั้น จึงน่าจะไม่…

เอกสารนี้มีการพิจารณาเกี่ยวกับการทำฤทธิ์และการฝึกฝนจิตในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าอังคารัมมณววัฏฐาปนะอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับการภาวนา เนื่องจากการฝึกจิตให้สำเร็จไม่ใช่งานง่าย ต้องใช้ความพยายามสูง

…ผิดไป (จากเพศปกติตน) [๓ มโนมยาอิทธิ] ฤทธิ์ที่ (กล่าว) มาโดยนัยนี้ว่า ภิกษุในศาสนานี้ นิรมิตกายอื่น (อีกอย่างหนึ่ง) จากกาย (เดิม) นี้ ให้มีรูปร่างแล้วแต่ใจ (ในอภิญญา) ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า มโนมยาอิทธิ - …

บทความนี้กล่าวถึงฤทธิ์ต่างๆ ที่พระบาลีบรรยายถึง โดยเฉพาะวิกุพฺพนาอิทธิ ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแปลงร่างกายและการแสดงเพศต่างๆ ที่โยคีสามารถกระทำได้ นอกจากนี้ยังมีมโนมยาอิทธิ ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างร่างกาย

…ลาย สมพระบาลีว่า "คำ ว่า อิทธิบาท ได้แก่กอง กองสัญญา กองสังขาร กองวิญญาณ แห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้น" อีกนัยหนึ่ง ชื่อว่าบาท เพราะเป็นเครื่องอันบุคคลถึง หมาย ความว่า เป็นเครื่องให้บรรลุ บาทแห่งฤทธิ์ ชื่อว…

…ะจิตที่สงบ นอกจากนี้ ยังอธิบายถึงบทที่ 8 ของฤทธิ์ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณสมบัติของฉันทะและสมาธิอย่างละเอียด อิทธิบาทจึงถือเป็นศาสตร์ที่สำคัญในการปฏิบัติธรรมและการเข้าถึงความสงบ

…และระบบบาตร เย็บจีวร สุจีวรเป็นต้น หรือว่า เป็นผู้ใคร่จะทำภิกษุนิรมิตให้มีหลายอย่างต่างประการอื่น ๆ อีก (เช่น สูงเตี้ยอ้วนผอม) ก็ดี ท่านผู้มีฤทธิ์นั้นออกจากฌานอันเป็นบาทแล้ว พึงทำบริกรรมโดยนัยว่า "ภิกษุ…

ข้อความนี้พูดถึงการสร้างภิกษุในรูปแบบต่าง ๆ โดยการบริกรรมและอธิษฐานรวมถึงการทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น สวดบทพระบาลี และการเย็บจีวรหลายสีเพื่อสร้างภาพที่ดูเหมือนภิกษุหลายรูปแบบ โดยใช้กระบวนการทางจิต เพื่อให้

…ไม่มีแล” พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงทำอาวิภาว ปาฏิหาริย์นี้ในตอนนี้ (ตอนแรกพระโมคคัลลานทำดังกล่าวแล้ว) อีกเรื่องหนึ่ง ยังมีพระเถระชื่อธัมมทินนะ ชาว (เมือง) ตฟังกระ ในตามพปัณณิทวีป นั่งอยู่ ณ ลาน พระเจดีย์ใ…

เนื้อหานี้เน้นถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าและพระเถระธัมมทินนะในวันสำคัญ ขยายความเกี่ยวกับการทำอาวิภาวปาฏิหาริย์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับธรรม ๓ ประการที่บุคคลควรปฏิบัติ และการประเมินการเสด็จลงของพระพุทธเ

…าร) ๑,๐๐๐ ทรง ทรงตั้งอยู่ ในโสดาปัตตผล พวกอำมาตย์ตั้งอยู่ในอนาคามิผล พระราชาทรงตั้ง อยู่ในอรหัตผลแล อีกเรื่องหนึ่ง แม้พระมหินทเถรเจ้า ผู้เมื่อทำอย่างที่พระราชาไม่ ทอดพระเนตรเห็นชนที่เหลือผู้มาพร้อมกับตน…

…ราชาทรงตั้งอยู่ในอรหัตผล และพระมหินทเถรเจ้าก็ได้ทำปาฏิหาริย์ที่ทำให้พระราชาไม่ทอดพระเนตรเห็นผู้อื่น อีกทั้งยังอธิบายถึงความหมายของปาฏิหาริย์ที่ปรากฏและไม่ปรากฏตัวผู้มีฤทธิ์ ซึ่งประกอบด้วยอาวิภาวปาฏิหาริ…

…ธาภิสังขารชนิดที่ (มี) เปลวไฟออกทางช่องดาลและช่องทับหลังประตู แล้วไหม้แต่หญ้า ไม่ ไหม้ผ้าอุตตราสงค์ อีกสูตรหนึ่งว่า (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า) "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล เราแต่ฤทธาภิสังขารชนิดที่ว่…

บทความนี้เน้นการวิเคราะห์ปาฏิหาริย์ที่เกิดจากพระตถาคตและท่านมหากะ โดยนำเสนอวิธีการที่ว่าปาฏิหาริย์ไม่สามารถมองเห็นได้ แต่เสียงนั้นมีให้ได้ยิน ซึ่งอิงจากมหาสูตรและพรหมนิมันตนิกสูตร กล่าวถึงการทำยมกปาฏิ