หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำความเข้าใจธรรมสาระในพระพุทธศาสนา
82
การทำความเข้าใจธรรมสาระในพระพุทธศาสนา
…ิติปิเป็นสาระ. ทว่า นาย วาวว่า ผู้เป็นคดีอธิษฐานแล้ว ในนิพานอันเป็นธรรมที่สั้นไปแห่งกลเสร็จเป็นต้น. อีกนื่องหนึ่ง ธรรมชาติดื้อชื่อว่า ธรรมสาระ เพราะวิเคราะห์ว่า เป็นสาระในสภาว- ธรรมทั้งหลาย เพราะความเป็…
ข้อความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในธรรมสาระของพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงอิทธิพลของธรรมวินัยในชีวิตและการบรรลุนิพพานที่เป็นสาระสำคัญ ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ เนื้อหาอธิบายว่านิพพานมีสองประเภทคือ อุปปาท
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
85
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
…วคือวะ เพราะร้อยรัด คือเพราะริงภพน้อยใหญ่ไว้ เหตุนัน ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า นิพพาน (แค่ออกไปจากดินา), อีกอย่างหนึ่ง เพลิงก็ดสือว่ะ เป็นต้น ย่อมดับด้วยกัน เหตุนี้ น นิพพาน (เป็น เครื่องดับเพลิงอิตเลด)." อน…
บทนี้สำรวจความหมายและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่านิพพานคือการดับทุกข์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากภพน้อยและ ใหญ่ การเชื่อมต่อกับความเจริญของธรรมชาติในบริบทของสมมติและอรรถธรรม นอกจากน
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
90
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
…ราะฉะนั้น นิพนานนั้น พิงเป็นความเป็นสภาพลักษณ์ซึ่ง ก้าวล่วงลากวา ที่เป็นไป ๑ กาล อนโคตรภูษณพิงบรรลุ อีกอย่าง หนึ่ง ความสิ้นกิเลสที่เกิดขึ้นก่อนว่าโคตรภูษณ พิงมีบ่กุบุคคลผู้
เนื้อหาสำรวจความสำคัญของการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา และการวิเคราะห์คำสอนเกี่ยวกับกิเลสและการสิ้นกิเลส โดยมีการอ้างถึงอรรถกถาจารย์ที่ชี้ให้เห็นความเกี่ยวข้องของธรรมกับการบรรลุของพระอริยบุคคล เนื้อหานี้ย
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
98
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
…ว่า "ผู้ชื่อว่าพ้นจากธรรมทั้งหลายก็ย่อมไม่มี." การได้ของกินและเครื่องปิด (งูงม) เป็นต้น ชื่อว่า ลาภ อีก อย่างหนึ่ง วัตถุมีของกินและเครื่องปิดเป็นต้นเหล่านี้ ชื่อว่า ลาภ เพราะเป็นวัตถูอุปบุคคลพึงได้. ควา…
เนื้อหาทางธรรมนี้ชี้ให้เห็นถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับลาภและความเสื่อมลาภ โดยพระอรหัตดาจารย์ได้กล่าวถึงแนวคิดที่ว่า เมื่อวัตถุมีของกินและเครื่องปิดเป็นต้นจะถูกมองว่าคือ 'ลาภ' ในขณะที่การไม่มีก็ถือว่าเป็น
จิตและความคิดในธรรม
99
จิตและความคิดในธรรม
…นว่า ย่อมรู้แจ้ง' แจ้งซึ่งอารมณ์ ฯ อธิบายว่า ศัพท์ว่า วิญฺญาณติ นี้ เป็นศัพท์อธิบายบทว่า จินตติ นี้ อีกประกาศหนึ่ง กิริยาคือความรู้แจ้งในบทว่า วิญฺญาณติ นี้ เป็นอธิบายว่า จินตติ นี้" ฯ [๕๖๐] หมวดธาตุ จ…
…ของความคิดที่ทำให้เราเข้าใจธรรมชาติต่างๆ เช่น กิเลสความคิด การรู้แจ้ง และความเข้าใจในอารมณ์ อย่างละเอียดทั้งทางปฏิบัติและทางทฤษฎี. สามารถเรียนรู้ฐานความรู้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้ที่ dmc.tv
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
100
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
…ังกัดว่า "ด้วยถนอมว่า วิญญาณ ท่านกล่าวว่า กิริยาที่จิต ยึดอารมณ์อันพิเศษเป็นกิเลิ้งสัญญาและปัญญา." อีกอย่างหนึ่ง อนุภิกาอ้างมณีสารมัญญสว่า "การยึดอารมณ์มี 3 คือ สญชานน (หมายรู้) ๑ วิชชานหน้า (รู้แจ้ง) …
ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงจิตและธรรมชาติของมัน โดยยกคำถามเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับอารมณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของการยึดอารมณ์เป็น 3 ส่วน ได้แก่ สญชานน, วิชชานหน้า และ ปญฺหา. จิตถูกนิยามว่าเป็นศัพท
มังคลอธิษฐานเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓
103
มังคลอธิษฐานเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓
…ษุมีพรรษา ยังไม่ครบ ๕ ชื่อว่า นะ จำเดิมแต่ ๕ พรรษาขึ้นไป เป็นมัชฌิมะ ตั้งแต่ ๑๐ พรรษาไป ชื่อว่า เถร อีกนอกจากนี้ ภิกษุมีพรรษายังไม่ครบ
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายมรรคอันเลิศและความหมายของคำว่ามานะสะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์และการตัดขาดจากความยึดมั่น พระอรรถกถาได้ยกตัวอย่างถึงภิกษุที่มีพรรษาต่างๆ โดยแบ่งเป็นกลุ่มตามจำนวนพรรษา เช่น ผู
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
113
ความเศร้าโศกและอารมณ์ในชีวิต
…ี้ ท่านกล่าวความเป็น ไปแห่งความไม่ดีงามในอารมณ์ เพราะเป็นปฏิปัตต่ออิตและโสมสั และเพราะประกอบกับโทสะ อีกอย่างหนึ่ง ความเพ่งพิณิจ คือความคิด ด้วยสามารถแห่งความแค้นแผนสันษัยของตน ณ ภายใน ชื่อว่าความกรม เถร…
บทความนี้สำรวจความเศร้าโศกและอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในมนุษย์ โดยเน้นความคิดและการรับรู้เกี่ยวกับความเครียดและความเศร้าใจนั้น ๆ ผ่านตัวอย่างในอดีตกาลของพระโพธิสัตว์ซึ่งมีบทเรียนสำหรับการไม่เศร้าโศก ผู้
ความเศร้าโศกในธรรมะ
123
ความเศร้าโศกในธรรมะ
…เทิดควรตรวจดูในตกโรคชาดก ในทุกอวรรค์ จุตุกนิบาท (และ) ในอนุโสชาดก ในตกวรรค์ จุตุกนิบาทนั้นแล. [๕๘๐] อีกอย่างหนึ่ง ธรรมาภูชุน ย่อมไม่อาจเพื่อจะเป็นผู้ไม่เศร้าโศกในกาลทุกเมื่อได้เลย เพราะเหตุนี้ บุคคลผู้อ…
โดยการศึกษาเรื่องพระเจ้าตราธนันและเจ้ามาดามคำ สอนให้เข้าใจถึงสาเหตุของความเศร้าโศกและวิธีบรรเทา โดยการมีจิตใจที่ตั้งอยู่ในธรรม. เช่นเรื่องของพราหมณ์ที่ต้องเผชิญกับการสูญเสียและความพินาศ จะเห็นได้ว่า ก
ความหมายของจิตเกษม
145
ความหมายของจิตเกษม
…ด ที่สารก็ด้วยสัตถกิริยา ชื่อว่า ภวิฺญู ๖๒ ชื่อว่า ทุติยโโยคะ ความไม่รู้ในจิต ๔ ชื่อว่า อภิชฺชโโยคะ อีกอย่างหนึ่งก็สละใด ย่อมประกอบ (สัตว์) ไว้ในกามทั้งหลาย เพราะฉะนั้น กิเลสนี้ ชื่อว่า ภูโโยคะ กิเลสใด …
เนื้อหาเกี่ยวกับจิตที่ปลอดจากโโยค สี่ ประเภท พร้อมด้วยการวิเคราะห์โยคในมิติทางพุทธศาสนา โดยอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงเกษมและประเภทของโยค ว่ามีความเชื่อมโยงกับสภาวะต่างๆ ของจิต การจัดประเภทของโโยคในแต่ละก
มังคลัดฏีกา เล่ม ๕ - หน้าที่ 159
159
มังคลัดฏีกา เล่ม ๕ - หน้าที่ 159
… อิ ฯ) อู ฤ ฤๅ ฐา ย่อมถึง ซึ่งการคุณบ้าง (คือเอา อ ที่ ทุต ธาตุ เป็น อิ) ท ย่อมถึงความ เป็น ร (เช่น อีริส) และเอา ส (ที่ ทุต ธาตุ) เป็น ส (เช่น อีทิส) เป็น กบ (เช่น อีทิกู) และเป็น อี (เช่น อีที). * พร…
…ณ์ที่น่าสนใจซึ่งมีการกล่าวถึงคำที่ทำให้เกิดความหมายที่ลึกซึ้งและหลากหลาย พร้อมทั้งการอธิบายถึงรายละเอียดของธาตุต่างๆ ซึ่งยืนยันถึงความเคร่งครัดในการใช้ภาษาศาสตร์ในพระธรรมคำสอน การแปลและการลบของธาตุต่างๆ…
มงคลหล่านและอรรถกถา
160
มงคลหล่านและอรรถกถา
…ทวา เอตทิลานี ได้แก่ มงคลหล่านี้ อันปรากฏฉันมงคลหล่านี้ ดั้งนี้ เพื่อจะแสดงความนั่น และวิธี จึงกล่าวอีกว่า "มงคลหล่านหลาย มีกรไม่เสพคนพาลเป็นต้น มีประกุฎงามกล่าวว่าไว้แล้ว." แท้จริง พระอรรถกถาจารย์ก็กล…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับมงคลหล่านซึ่งมีชื่อว่า เอตทิลานี ตามที่ปรากฏในอรรถกถา โดยมีการอธิบายถึงความหมายและความสัมพันธ์ของคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฑุตุปฺปกรณ์ อสวนทีน และเอต ศัพท์ ในการอ่านเสริมสร้างคว
มงคลและธรรมบรรยายในคัมภีร์
161
มงคลและธรรมบรรยายในคัมภีร์
…ี้ กล่าวว่าความที่ ๓ ศัพท์ มีความสมบูรณ์ด้วย ต ศัพท์. ดำเนิน ไม่ถูก เพราะผิดตำหนิเท่าที่กล่าวแล้ว อีกอย่างหนึ่ง แม้ในบทนี้ แม้ความว่า "มงคลลำนี้ ปรากฏดูมองคลเหล่านี้ ได้แก่ ตามที่กล่าวแล้วในบทนี้" ก็ถ…
ในเนื้อหานี้มีการวิเคราะห์และอภิปรายเกี่ยวกับศัพท์ในคัมภีร์ที่สำคัญ เช่น มงคลและคาถาวา ซึ่งแสดงถึงความสำคัญในทางธรรมและกลุ่มความเข้าใจในการกระทำที่นำไปสู่ความสุข และการมีมงคลในชีวิต โดยการยกตัวอย่างแล
ความหมายของสพฤทดูในมังคัลดิฏี
163
ความหมายของสพฤทดูในมังคัลดิฏี
…ค ฯ – มังคัลดิฏีนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๖๓ สัตว์ไวในความพินาศ ชื่อว่านำให้ตาย เพราะทำให้ตายจากคุณ, อีกอย่างหนึ่ง เป็นประหนึ่งทำสัตว์ผู้เกิดในภพนั้น ๆ ให้ตาย เพราะ มีชนิดเป็นนิมิต เหตุล้างผลาญบริวารธรรม…
เนื้อหานี้นำเสนอการอธิบายคำว่า 'สพฤทดู' ในมังคัลดิฏี เล่ม ๕ หน้า ๑๖๓ ที่กล่าวถึงสภาพของสัตว์ที่ไวต่อความพินาศ และการเป็นผู้ไม่พ่ายแพ้ต่อข้าศึก โดยอ้างอิงถึงพระอรรถกถาและแนวคิดในพระพุทธศาสนา ในการจัดกา
ความเคารพและความเป็นมงคล
2
ความเคารพและความเป็นมงคล
…นั้น ปราชญ์ทั้งหลาย เรียกว่า ครุ เพราะฉะนั้น คือเพื่องฟู ได้แก่เปิดเผย คือ เป็น ผู้นิสลอย คือปรากฎ. อีกอย่างหนึ่ง มารคาและบิดาเป็นต้นเหล่านั้น ท่านเรียกว่า ครุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้พัน ดั่งตรัสหิน ภาวะแห่…
บทความนี้กล่าวถึงความเคารพในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการทำให้หนักในครุและคารวะ ซึ่งรวมถึงมารดา บิดา และผู้ที่ควรแก่การเคารพอื่นๆ พระผู้พระภาคตรัสว่า ความเคารพเป็นมงคลเนื่องจากเป็นเหตุแห่งความดี ในขณะที่ความไ
มังคลัด: กรรมและธรรม ๓ ประการ
5
มังคลัด: กรรมและธรรม ๓ ประการ
… มังคลัดทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๕ เพราะเป็นเครื่องดำเนินไปสุดดี หรือุดดี แห่งบุคคล ได้แก่กรรม" [๒๖๔] อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ชื่อว่าเป็นมรรค เพราะเป็นเหตุบรรลุมความเป็นไม่เสื่อม ( จากคุณสมบัติและวิบาสนามเป็น…
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของกรรมที่เป็นเครื่องดำเนินไปในชีวิต ทั้งยังกล่าวถึงธรรม ๓ ประการที่มีบทบาทเพื่อความไม่เสื่อมของภิกขุ โดยมีการยกตัวอย่างคำสอนจากเทพารักษ์ไปยังพระองค์ ดังนั้นธรรมทั้ง ๓ ประการนี้ป
บทเรียนจากมังคลัตถทีปนี เล่ม ๔
27
บทเรียนจากมังคลัตถทีปนี เล่ม ๔
ประโยค ๕ - มังคลัตถทีปนีแปล เล่ม ๔ หน้า ๒๗ มนุษย์ทั้งหลายในคืนนั้น มีศรัทธาเลื่อมใส เป็นพุทธมามกะ ธรรมะมามกะ สังมามกะ เห็นแม่สามเณรผู้บาวในวันนั้น ก็ทําให้เป็นเช่นพระอรหันต์พรหมังจับ ๑๐๐ พบนกุฎิสูงผู้
…ู้ประพฤติดีในหมู่พุทธศาสนิกชน มุ่งเน้นที่การสรรเสริญคุณภิญโญสูงและลักษณะของบุคคลที่อยู่ในบวร ๔ ชนิด อีกทั้งศัพท์ที่ใช้ในการสื่อสารระหว่างกันอย่างมีมรรยาทและเคารพตนเอง
ความหมายของปฏิภาณและนิวนุตูติ
42
ความหมายของปฏิภาณและนิวนุตูติ
ประโยค๕ - มังคลติลทื่นนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๔๒ บุคคลนี้ เป็นผู้มีปฏิภาณด้วยญาณนั้น อีกอย่างหนึ่ง เขาปฏิบัติอยู่ ซึ่งกิจอันเป็นประโยชน์ด้วยญาณนั้น ด้วยสามารถประกอบขวนขวาย พระอรรถธรรม จึง…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับบุคคลที่มีปฏิภาณและการปฏิบัติตนอย่างประโยชน์ โดยมุ่งเน้นไปที่คุณลักษณะของผู้ที่มีญาณและการประพฤติตนอย่างปกติ รวมถึงความแตกต่างระหว่างการเป็นคนหัวดื้อและการมีจิตใจสงบ
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๔๔
44
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๔๔
…นของตน อันเป็นของมืออยู่ หรืออันสัมเสมอ." ภิฏฺฐาเอกนิบาต อัญคุตฺตินิคายว่า " ความยินดี สิว่า ถูกูจิ อีกอย่างหนึ่ง ภูกุจิว่า สนุกฺสิญฺจิ เพราะมีความยินดีโดยเสมอสมอ." ความเป็นแห่งบุคคลผู้มีความยินดี โดยอา…
บทความนี้เกี่ยวกับการแปลความหมายของคำสอนในมังคลัตถที โดยเน้นไปที่การสัมผัสปัจจัยที่มีอยู่และการละความชื่นและริษยาในอิฏฐารมณ์และอณิฏฐารมณ์ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถึงการใช้ชีวิตโดยการควบคุมอารมณ์และการมีค
การศึกษาเรื่องความสนใจและปัจจัยในพระพุทธศาสนา
46
การศึกษาเรื่องความสนใจและปัจจัยในพระพุทธศาสนา
…ั้งในจิร ทั้งในสนาเถนะ [๒๖] ก็ในภูฏามัญญผลสูตร กัสสปสังฆฏ และเอกนิบาต อัฏฐุตรนิบาย ท่านกล่าวว่าว่า "อีกอย่างหนึ่ง วัตถุที่ล่อ- ท่านเรียกว่า นอกนี้ เพราะความเป็นอวัณวัตถุที่ประณีต องิ้ง- แม้วัตถุที่ประณ…
บทความนี้กล่าวถึงปัจจัยหยาบและปัจจัยต่างๆ ที่มีอยู่ในศาสตร์ของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความสนใจและการใช้อธิศรในการศึกษาทางธรรม. การวิเคราะห์เรื่องของวัตถุที่ล่อและความเข้าใจในธ