อี : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 257 / 403

…์ กล่าวว่า อติจิตฺตา เหตุนี้น พึงทราบตามสำเร็จแม้ในคำว่า อติจิตฺตา นั่น โดยอธิบายมานในนายุติปริณฺทร อีกอย่างหนึ่ง ความปรารถนา ในปัจจัยนั้น ๆ กว่าจะล้มปัจจัยตามที่ตนได้แล้ว ชื่อว่า อติจิตฺตา. อติจิตฺตา น…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับมงคลและอติจิตฺตาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของการมีความปรารถนาที่เหมาะสมและการหลีกเลี่ยงความมักใหญ่. นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการวิเคราะห์และคำสอนจากอรรถกถาต่างๆ เพื่

ประโยค - มึงคลิดที่ปืนเปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓ จึงกล่าวว่า เอกทูติ เป็นมัน. พึงชนะเป็นประพันธ์ว่ามีส่วนเหลืออยู่ เพราะ อปป ศัพท์ ปรากฏอยู่แม้วในอรรถว่าเล็กน้อย ส่วนเนื้อความ ไม่มีส่วนเหลือเลย เพราะความที่

…นโดดในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในองค์ประกอบของภิกษุที่ยังคงปฏิบัติตนตามแนวทางของพระผู้มีพระภาค อีกทั้งเน้นถึงความสำคัญของการมีมงคลในการดำเนินชีวิต โดยอ้างอิงจากการวิเคราะห์ในอรรถการวินิจฉัยสูตรและฎ…

…าบ วินิจฉัยดังนี้ อันตรายทั้งหลาย ย่อมเบียดเบียนโดยรอบ คือ ย่อมยำกาย และจิตให้สังข์ชื่อว่า ปริสบลาย อีกอย่างหนึ่ง อันตรายทั้งหลาย ถึง พร้อมแก้กายและจิตนั้น จึงชื่อว่า ปริสะลาย คำว่า ปริสุขายาน นี้เป็น ช…

มัจจันตสูตรได้พูดถึงบุคคลผู้สันโดษที่มีชื่อว่า อาทุกุทิวาส และ อุปปโภ ซึ่งสามารถครองอันตรายทั้งหลายได้ด้วยอิศวาสนขันธ์และธรรมต่างๆ อันตรายทั้งหลายที่เกิดขึ้นสามารถส่งผลกระทบต่อกายและจิตของบุคคล หากไม่

…นี้มีนัยแปล เล่น ๔ - หน้าที่ ๑๐๖ กล่าวคำอธิบายนี้ไว้ว่า เช่นกับคำว่าอเนรจร." [๒๓๙] เนื้อความว่า "อีกอย่างหนึ่ง ภิกษุไม่สนโด ยอม เสื่อมจากทรัพย์บ้าง จากชีวิตบ้าง ผู้สนโด ยอมไม่เสื่อม" ดังนี้ พึง แสดงด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระโพธิสัตว์ในอดีตที่เกิดเป็นพระยะบกแก้ตนในป่าไม้ ริมฝั่งคงคา เมื่อผลสิ้นสุดลง ท้าวสักกะทรงทดลองพระยะบกแก้ตนเพื่อเห็นว่าความเป็นผู้กินน้อยส่งผลต่อตนเองอย่างไร พระยะบกไม่เคยไปถึงที่อื

…* [๓๑] ความรู้ปากะ อันผู้ใดผู้หนึ่งทำแล้ว น้อยหรือมาก ก็ ตาม โดยความระลึกนึงบ่อย ๆ ชื่อว่า กตัญญุตุ อีกบทหนึ่ง บุญ ทั้งหลายนันแล ชื่อว่ามีอุปการะมากแก่สัตว์ทั้งหลาย เพราะป้องกัน ทุกข์มีทุกข์ในร่างเป็นต้…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของความกตัญญูในตัวบุคคลและสิ่งสำคัญของการอุปการะในชีวิต ตามพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่กล่าวว่าความกตัญญูนั้นทำให้บุคคลงอกงามในโลก และการระลึกถึงอุปการะของผู้อื่น นำไปสู่การส

…่อประโยชน์แก่ผู้อื่นประกาศซนเหล่านี้ให้ปรากฏ ควรกล่าวเรื่องพระโลสนามะผู้เลี้ยงดูพระอุปาชามะเป็นต้น อีกนั่นหนึ่ง เมื่อตุลคนอื่นไม่ได้ทำอุปสมะเลย บุคคลผู้นั้นเข้าถึงอุปการะทำไว้ในตนแล้ว กระทำ ชื่อว่า บุพ…

บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับแนวคิดของกตัญญูกตเวที และบทบาทของอาจารย์และพระอุปาชามะในชุมชนทางศาสนา บุคคลเหล่านี้มีกิจกรรมเพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่นและควรได้รับการยกย่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับบุคล

…ึงกล่าวว่า อนุภารกูโฏ ๓. ว่า อนุภารกูโฏ ความว่า เป็นผู้ดู ความมืด เป็นแล้ว คือ เกิดแล้ว, อีกอย่างหนึ่ง ถึงความตั้งลงในความมืด โดยความเป็นผู้ไม่ปรากฏ. กล่าวคือ ตมเมว ความว่า ความมืดมีลัก…

ในอรรถกถาสังศิตสูตร การใช้คำว่า 'เทวา' มีนัยยะลึกซึ้งที่เกี่ยวข้องกับความมืดที่เป็นที่ไปของบุคคลผู้หนึ่ง ผู้ที่เกิดในตระกูลชั้นต่ำ จำแนกตามบุญฤทธิ มีอยู่ 3 จำพวก คือ ผู้ที่เกิดจากกระดูกต่ำ, ผู้ที่มีคว

…ยฉาดก ในปฐมวรรค คติบาดิอัคคิ เรื่องอดีตในชาดกทั้ง ๒ ควรตรวจดูในชาดก เรื่องพระอานนท์เถร จบ. [๑๗๑๐] อีกอย่างหนึ่ง สัมปรายพของบุคคลผู้นับถือ เป็นสุขติ ของบุคคลผู้นับถือเป็นผู้สัตย์ คันนี้แหละ เนื่องความน…

…อดีต รวมถึงการตรัสของพระศกดาเกี่ยวกับการตอบแทนบุญ คุณค่า และความสำคัญของการให้ในสังคมพระสงฆ์อย่างละเอียด โดยสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

…่เดียว นัยแม่ในคำว่า เกี่ยวด้วย วิญฺญาณนี้ ก็ชื่อว่า วิสา เพราะเป็นเครื่อง เบียบเนื่องสัตว์ทั้งหลาย อีกอย่างหนึ่ง เป็นความเบียบเนื่อง สัตว์ทั้งหลาย พึงทราบอรฺรณแห่งศพอย่างนี้ว่า วิถฺฏเกี่ยวด้วย วิธฺฺสาน…

บทความนี้กล่าวถึงมังคลกถา และอธิบายความสำคัญของคำว่า 'กัมปปฏิปุาสสุขโต' โดยแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ วัตถุกามและกิเลสมค ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแสดงอารมณ์และการประสบกับความทุกข์ พระอรรถกถาอธิบายวิธีการที่จะเ

…าณกิจ โอ ปนะ เป็นต้น. การฟังธรรมในวันที่ ๕ เหตุนี้ จึงชื่อว่า ปฏิญาณกิจ (มีในวัน คำรับ ๕)." [๒๘๔] อีกอย่างหนึ่ง บุคคลเข้าไปในกาลกิณีทรัพย์หลายแล้ว อาจเพื่อจะฟังธรรมอันจะบรรเทาความสงสัยของตนเสียได้ใน ก…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการฟังธรรมในวันสำคัญ และการสนทนาของพระเถระ ๓ รูป โดยเน้นว่าการฟังธรรมมีความสำคัญในการบรรเทาความสงสัยของบุคคล เมื่อพระอนุรุทธเถระได้สอนพระเถระแม่ทับ ๓ ในการถามตอบปัญหา เพื่อทำความเข

…า (วา) วรรค. [๓๗] อรรถกถากัสสลังสังขุตว่า "บทว่า อฤกฐาติว่า ความว่า ทำบุญให้มีประโยชน์ด้วยธรรมนัน อีกอย่างหนึ่ง ทำธรรมมันให้ มีประโยชน์ ด้วยคำว่า ธรรมนี้ เป็นประโยชน์แก่เรา. บทว่า มนสิฏฏวา คือ ตั้งไว้…

บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของ

…า๙๖๖ ทูลแด่พระราชาเพียงเท่านี้เท่านั้นว่าพระยอดอสรภฤทธิ์สมบูรณ์ด้วยพระธัญลักษณะแล้วเข้าเฝ้าพระทีวี อีกครูบาองค์อย่างนี้ว่า" ข้าแต่พระทีวี พระโอรสของพระองค์จักเป็นพระราชา การทีพระองค์ทรงเหี่ยวยพระฉัตรแล…

ในหน้า 966 ของมังคลัตถทีปิ้น มีการทูลให้พระราชาทราบเกี่ยวกับพระโอรสและพระธัญลักษณะ ที่จะเป็นพระราชา การเสวยดาวและเสวยลาภซึ่งเป็นบูรพนิมิตต่าง ๆ อธิบายถึงลาภอันเกิดขึ้นและความแก่ชราที่อาจเกิดตามมา นอกจ

…ต ชื่อว่า ความเป็นผู้ใจกบกบาน คือความแห่งใจที่ไม่พยาบาท อันเป็นของตน ชื่อว่า ความเป็นผู้ใจเป็นของตน อีกอย่างหนึ่ง อารมณ์อันเนื่องด้วยจิต ชื่อว่า จิต ความเป็นผู้ใจเป็นของตน ด้วย ใจอันสุโขด้วยปีติ ซึ่งถือ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของความอดทนและขันติในพระพุทธศาสนา โดยการอ้างอิงถึงบทความในอรรถกถาและสูตรต่างๆ เพื่อเน้นถึงความหมายและการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์และการไม่ตอบโต้ต่อความโกรธ เพื่

…ยวัตถุใด เหตุนี้ วัตถุนี้ ชื่อว่า จักร พล ธาตุ เป็นไปในความป้องกัน อน ธาตุ ลงใน อรรถว่า ส่งเสียง ลง อีก ปีจอ [๔๓๐] บุคคลผู้ประกอบด้วยขันติ ย่อมเป็นผู้อื่นอันเป็นต้น สรรเสริญแล้ว ด้วยอาการอย่างนี้ เพราะฉ…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายของมังคลิดถิฏฐิ ซึ่งเป็นคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องของขันติหรือความอดทนที่ส่งผลต่อการเป็นผู้นำในการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสำคัญของหมู่พลในจิตที่ถูกสร

ประโยค ๕ - มัดคลีดท่านี้เป็นเปล เป็น ๔ - หน้าที่ 209 จึงเป็นเหตุให้บรรดาคือการละโทษเสียได้ อีกอย่างหนึ่ง ความเป็นผู้ว่าง่าย ชื่อว่า เป็นมงคล เพราะความเป็นผู้ไม่ใกล้จากการบรรลุ คุณเวทษ เพราะเหตุ…

บทความนี้กล่าวถึงความเป็นผู้ว่าง่ายในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอแนวคิดจากการวิเคราะห์บทสนทนาระหว่างบุคคลในภาวะต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อการบรรลุธรรม ความเป็นผู้ง่ายจึงถูกแบ่งออกเป็นสองประเภท คือประเภทที่ควรได้ร

…ั้งอยู่ในตำแหน่งอาจารย์และพระอุปชามะของผม กล่าวสอบอยู่ นับว่าทำกรรมใหญ่แล้ว ขอท่านพึงกล่าวสอบผมมั่ง อีก ดังนี้ ฉันนั่นเหมือนกัน." เรื่องพระราชธรรมาในอรรถกถากว่ากว่า นี้ยังว่า ปวดตาเป็นดังนี้ ในอธิกรณ์ด้…

บทนี้กล่าวถึงความโกรธและการประสบทุกข์ภายใต้พระราชธรรมา เน้นว่าการไม่เข้าใจอารมณ์สามารถทำให้เกิดความทุกข์ในชีวิต บุคคลผู้มีโกรธจัดได้กล่าวถึงในศาสนาและงานอาจารย์ รวมถึงการเชื่อมโยงสู่ชาดกต่างๆ เช่น เรื

…รรถกถากาหลากลก. [๔๔๘] เพราะฉะนั้น บุคคลเมื่อลึกสุดโอตวานี้ พึงเป็น ผู้ว่าง่ายเกิน ไม่พึงเป็นผู้วายก อีอย่างหนึ่ง บุคคลผู้มีความตั้ง มั่นแห่งพระศาสนา ก็พึงเป็นผู้ว่ายโดยแท้ เพราะความเป็นผู้ว่า ง่าย ย่อมเ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการเป็นผู้ว่าง่ายในพระพุทธศาสนา และความพินาศที่เกิดจากการไม่ดำเนินตามคำสอนของพระพุทธเจ้า กล่าวถึงบทคาถาที่เป็นแนวทางในการตระหนักรู้ถึงการเข้าถึงพระนิพพานและการถือปฏิบัติตามค

…ูรณ์ คำเป็นต้นว่า ปรวติ ทั้งหมดพระผู้ม- พระภาคตรัสไว้ด้วยอำนาจการให้คุณเทียมไป (สอดส่อง) ใน ธรรมนัน อีกอย่างหนึ่ง บทว่า ปรวติ ได้แก่เลือกเฟ้นลักษณะ ของธรรมเหล่านั้น ๆ บทว่า ปรวติ คือไง้กอเนี่ยในธรรม นัน…

เนื้อหาเกี่ยวกับจำนวนผู้บวชตามพระต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา เช่น พระจันทคุตตเระ, พระสุริยคุตตเระ และการบวชในฐานะผู้ถือลักษณะของธรรม โดยอธิบายถึงบทบาทและคุณสมบัติของพระแต่ละรูปในประวัติศาสตร์รวมถึงจำนวนผู้บ

…์กร" แห่งกลางคืน คือ ราศี ชื่อว่า ปิตเสวา ตามรูปศัพท์ วาง ป ศพท ไว้เบื้องต้น และรสะศัพท์ที่มีประธาน อีกอย่างหนึ่ง ชนทั้งหลาย * พระมหาเพียร แปลว่า ป. ธ. วัดกัลยาณมิตราคม แปล ๑. ปรัชญาโขกา ฤทธิฏปุณฑริกวั…

การสนทนาธรรมตามกาลนั้นมีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและการเรียนรู้ในพระธรรม โดยเฉพาะในเวลาที่สงบอาทิ เวลาพลบคำหรือใกล้รุ่ง ภิกษุจะสนทนาเกี่ยวกับพระสูตร พระวินัย และพระอภิธรรม ซึ่งถือเป็นมงคลช่วยให้เกิดคว

…ระโยคที่มีเนื้อความคบเกี่ยวกันโดยช่วยขยายความให้เด่นชัดยิ่งขึ้น ได้แก่ เอกัตประโยค ซึ่งมีเอกัตประโยคอีกประโยคหนึ่งมาช่วยทำหน้าที่ขยายความปรุงแต่งให้ประโยคแรกชัดเจนขึ้น สังกรมประโยคในภาษาบาลี คือ ประโยคท…

…นื้อหลายตอนต่อเนื่อง ซึ่งจำเป็นต้องมีบาดเชื่อม สำหรับสังกรมประโยคคือประโยคที่ขยายความให้เด่นชัดขึ้น อีกทั้งยังยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน โดยนักศึกษาได้เรียนรู้เกี่ยวกับ ‘ประโยค ย ๓’ ในการศึกษาได้อย…