ฯลฯ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 56 / 111

… ตรัสว่า อตฺถิ อิมสฺม กาเย เกสา โลมา ฯเปฯ มุตติ (ผม ทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ ขนทั้งหลายมีอยู่ในกายนี้ ฯลฯ สูตรมีอยู่ในกายนี้) นี้เป็นคำกล่าวแก้โดยบทสัมพันธ์ในบาลีนั้น [ภาวนานิเทศแห่งกายคตาสติ] ก็แลอาทิกัมม…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงการเจริญกรรมฐานในกาย โดยนำเสนอการศึกษาอาการที่ไม่บริสุทธิ์ของร่างกาย เช่น ผมและขน และการปฏิบัติกรรมฐานผ่านคำสอนของอาจารย์เกี่ยวกับอุคคหโกสัลละที่ช่วยให้ผู้ฝึกสามารถทำกรรมฐานได

…นก็ย่อม สำเร็จแก่เขาแล ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบอธิชาติ (ต้อง มนสิการนิมิต ๓ ตามกาลอันควร) ฯลฯ (จิตของเธอจึงจะ) ตั้ง มันถูกทางเพื่อสิ้นอาสวะทั้งหลาย แม้นเธอน้อมจิตไปเพื่อทำให้แจ้ง ด้วยปัญญาอันยิ…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุที่มีอธิจิตต โดยมีธรรม ๖ ประการ ที่ช่วยในการเข้าถึงสีติภาวะอันยอดเยี่ยม จิตของภิกษุต้องถูกตั้งอย่างถูกต้องเพื่อห่างไกลจากอาสวะ และเพื่อให้สาม

…มล็ดข้าวเปลือก), ๒ ธัญญมาสเป็นอังคุละ (นิ้ว), ๑๒ อังคุละเป็นวิทัตถ์ (คืบ), ๒ วิทัตถ์เป็นรัตนะ (ศอก) ฯลฯ ได้ยินแปลกันว่าไข่เหาบ้าง ปลายเหล็กจารบ้างก็มี ๒. มหาฎีกาว่า ใบเล็บก็นั่นแหละ เรียกว่าใบเล็บ เพราะม…

เอกสารนี้วิเคราะห์การตัดตอนในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับการกำหนดเล็บและลิขา โดยชี้ให้เห็นว่าการตัดตอนนี้มีลักษณะเป็นบันทึกที่ระบุขอบเขตของร่างกายและส่วนต่างๆ เช่น เล็บและนิ้ว บทเรียนในวิสุทธิมรรคยังให้ความสำ

…ิ่งที่มีระวางบรรทุกหรือบรรจุของเก็บของได้ ก็ใช้คำว่าท้องทั้งนั้น เช่น ท้องพระคลัง ท้องเรือ ท้องคลอง ฯลฯ ๔. เนื้อแขนท่อนบนชั้น ๑ ท่อนล่างชั้น ๑ เช่นนั้นกระมัง ๕. ปาฐะในวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น เอก เข้าใจว่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบเนื้อในวิสุทธิมรรค โดยมีการบรรยายรูปร่างของเนื้อในทิศต่าง ๆ และทำการเปรียบเทียบกับสิ่งอื่น ๆ เช่น ใบตาลและมะม่วงแผ่น การใช้คำศัพท์ในบริบทต่าง ๆ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน นอ

…ด้ไม่ (แต่) เธอข่มเสียได้ครอบงำเสียได้ ซึ่งความกลัวภัยที่เกิดขึ้นอยู่ (๓) เป็นผู้ ทนต่อความหนาวร้อน ฯลฯ (๔) เป็นคนชนิดที่อดกลั้นต่อทุกขเวทนา กล้า... ขนาดจะคร่าชีวิตได” (๕) ได้อาศัยสีต่าง ๆ แห่งโกฏฐาส ทั้…

บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน

…ุคคลทำให้มีด้วยประการไร ด้วย อาการไร ด้วยวิธีไร ทำให้มากด้วยประการไร.... จึงเป็นธรรมละเมียด แท้ด้วย ฯลฯ ให้รำงับไปโดยพลันด้วย Q. [ขยายความแห่งบาลีคำเฉลย] บัดนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าจะทรงยังความข้อนั้นให้พิ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญา

…ความเป็นอย่างนั้นแห่งศาสนาอื่น สมพระพุทธพจน์นี้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมณะมีอยู่ในศาสนานี้ เท่านั้น ฯลฯ วาทะ” (ลัทธิ) อื่น ๆ ว่างเปล่าจากสมณะทุกจำพวก" เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงแก้ (อิธ ภิกขุ) ว่า อิมสฺมึ…

ในคำสอนของศาสนานี้ คำว่า 'อิธ ภิกฺขเว' หมายถึง 'ดูกรภิกษุทั้งหลาย' ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของศาสนาในการสร้างอานาปานสติสมาธิ พุทธพจน์นี้ชี้ชัดให้เห็นว่าศาสนานี้มีสมณะเฉพาะที่เป็นที่มาของการพัฒนาใจและความส

…อไม่มีหนอ"" ฉันใดก็ดี กายและจิตของภิกษุนี้ ในกาลก่อน ที่ยังมิได้กำหนดถือเอา (อานาปานสติกรรมฐานนั้น) ฯลฯ ถึงซึ่ง อาการคือ ความที่ต้องวิจัยว่ามีอยู่หรือไม่มีอยู่หนอ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ๑. มหาฎีกาไขความว่า ก…

เนื้อหานี้พูดถึงการควบคุมกายและจิตของภิกษุที่ยังมิได้กำหนดอานาปานสติกรรมฐาน ทำให้เกิดความกระวนกระวายและความหยาบในการหายใจ เมื่อต้องคืนความสงบให้แก่กายและจิตผ่านการฝึกอย่างถูกต้องสามารถช่วยให้ลมหายใจเข

…(พระกรรมฐาน) แล้ว กายสังขารอันเป็นไปในกาลที่ กำหนดถือเอา (พระกรรมฐาน) ก็ไประงับลงในอุปจารแห่งปฐมฌาน ฯลฯ กายสังขารอันเป็นไปในอุปจรแห่งจตุตถฌาน ก็ไประงับลงใน จตุตถฌาน" ดังนี้แล นี่เป็นนัยทางสมถะ เป็นอันดับ…

ข้อความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความละเอียดของกายสังขารในกรอบของการพัฒนาในการปฏิบัติฌาน โดยแยกแยะระหว่างฌานชั้นต่ำและอุปจารฌานชั้นสูง พร้อมกับความเข้าใจว่าอุปจารในขั้นสูงนั้นละเอียดกว่า การจำแนกนี้มาจากมต

…นธรรมเนื่องด้วยกาย นี้ชื่อกายสังขาร ภิกษุทำกายสังขารทั้ง หลายนั้นให้รำงับ คือให้ดับสงบลง สำเหนียกไป ฯลฯ (คือ) สำเหนียกว่า เราจักระงับกายสังขาร (หยาบ) ที่เป็นเหตุให้กายโยก โคลงโอนเอนส่ายสั่นหวั่นไหวไปมาเส…

บทนี้กล่าวถึงการฝึกสมาธิโดยการระงับกายสังขารผ่านการสังเกตลมหายใจเข้าออก การใคร่ครวญเพื่อให้กายได้สงบ ลดการโยกโคลงของกาย และมีการเสนอแนวคิดว่าถ้าสามารถระงับกายสังขารได้ จะไม่มีการทำอานาปานสติ ซึ่งเป็นข

…ามเสื่อมเสียแก่เขาเองมิใช่หรือ เพราะว่าท่านผู้นี้ก็เป็นผู้มีกรรมเป็นของ ๆ ตน เป็นผู้รับมรดกของ กรรม ฯลฯ เขาจักทำกรรมอันใดไว้ เขาก็จะต้องเป็นผู้รับผลของ กรรมนั้น และกรรมอันนี้จะได้สามารถยังพระสัมมาสัมโพธิ…

เนื้อหาส่วนนี้ว่าด้วยการทำร้ายผู้อื่นซึ่งไม่ควรทำและผลกรรมที่ย้อนกลับมาถึงผู้กระทำ โดยยกตัวอย่างของโทสะเป็นเหตุที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสีย นอกจากนี้ยังพูดถึงกรรมที่มีผลต่อการเข้าถึงความรู้ต่างๆในทางธรร

…พฺเพ อตฺตภาวปริยาปนนา อเวรา ฯเปฯ ปริหรันตุ ขอผู้เนื่องอยู่ในอัตภาพทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษา ตนอยู่เถิด [โอธิโสผรณา ๓] เมตตาเจโตวิมุติ บัณฑิตพึงทราบว่าเป็นโอธิโสผรณาด้วยอาการ ขุ. ป. ๓๑/๔…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์เกี่ยวกับเมตตาเจโตวิมุติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการกล่าวถึงลักษณะอโนธิโสผรณาและโอธิโสผรณา ซึ่งมีอาการแตกต่างกัน 5 และ 3 ตามลำดับ ทั้งนี้ มีข้อความเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลาย

…เพ อุปริมาย ทิสาย สตฺตา อเวรา ฯเปฯ ปริหรนฺตุ ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวง ในทิศเบื้องบน จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด (นี้แสดงบท สตฺตา เป็นตัวอย่าง บทต่อไปมีบท ปาณา เป็นต้น ก็พึง ประกอบความอย่างเดียวกั…

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

…อน ๑ - หน้าที่ 191 ผู้นั้นชื่อว่าข้องอยู่ในเวทนา----สัญญา----สังขาร ---- วิญญาณนั้น ติดอยู่ใน เวทนา ฯลฯ วิญญาณนั้น เหตุนั้นแล จึงได้ชื่อว่า สัตว์"" ดังนี้ แต่ด้วยรุฬหิศัพท์ (ศัพท์งอก) โวหาร (ว่าสัตว์) นี…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และตีความคำว่า 'สัตว์' ตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยเฉพาะคำว่า สัตว์ ที่มีการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ และการเข้าใจในมิติของการเกิดแ

…เสีย ก็ไม่อาจทำ (อุเบกขา) จตุตถฌานให้เกิดได้ฉันนั้นแล [เพาะเหตุไรจึงเรียกพรหมวิหาร เพราะอะไรจึงมา ๔ ฯลฯ] ในที่นี้ปัญหาจึงมีว่า ก็เพราะเหตุอะไร เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขานั่น ท่านจึงเรียกพรหมวิหาร ข้อ ๑ เ…

บทความนี้พูดถึงพรหมวิหารและการเจริญอารมณ์ในภาวนาต่างๆ อธิบายความสำคัญของเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา โดยเน้นที่ผลที่ได้จากการปฏิบัติในด้านสมาธิและวิปัสนา โดยสรุปว่าพรหมวิหารมีลักษณะพิเศษและความสำคัญใ

…ป็นธรรมอันเธอเจริญทำให้ มากอย่างนี้แล้ว เมื่อนั้นเธอพึงเจริญสมาธินี้ อันมีทั้งวิตก มีทั้งวิจาร บ้าง ฯลฯ พึงเจริญสมาธินี้ อันประกอบไปด้วยอุเบกขาบ้าง" เนื้อความแห่งพระโอวาทนั้นว่า "ดูกรภิกษุ เมื่อใด มูลสมา…

เนื้อหาของพระโอวาทเน้นการเจริญสมาธิและการบ่มเพาะคุณธรรม เช่น เมตตาและกรุณา โดยมีการแนะนำให้ปฏิบัติสมาธิที่มีวิตกและวิจาร ก่อนที่จะลุถึงจตุกฌานหรือปัญจกฌาน พร้อมทั้งการใช้พรหมวิหารในการเจริญสมาธิและการ

…นตน อาศัยตนอยู่ เป็นของเหลวอาบเอิบไป ซึ่งบุคคล ยึดถือ (เป็นของตน) สิ่งนี้คืออะไร ? สิ่งนี้คือ น้ำดี ฯลฯ น้ำ บุตร หรือแม้สิ่งใดสิ่งหนึ่งอื่นอีกที่มีอยู่ในตน อาศัยตนอยู่ เป็น ของเหลวอาบเอิบไป ซึ่งบุคคลยึดถ…

บทความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับธาตุภายในตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ที่มีอยู่ในตน และบุคคลยึดถือเป็นของตน การเข้าใจธาตุเหล่านี้สามารถช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของร่างกาย

…ือหัวใจ) ตามที่เกิดอาจารย์ว่า อินทรีย์ก็เป็น ๘ ขึ้น โดยเพิ่มอินทรีย์ที่เป็นรูปอีก ๕ คือ จักขุนทรีย์ ฯลฯ กายินทรีย์

มีการกล่าวถึงความแตกต่างระหว่างธาตุภายในและภายนอก โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างปฐวีธาตุและความเป็นปัจจัยช่วยกันของธาตุต่างๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณวัตถุรวมถึงอินทรีย์ทั้งหลา

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 88 ถามว่า "ก็ในอาการเหล่านั้น กสิณานุโลม (ตามลำดับกสิณ) เป็นไฉน ? ฯลฯ อารัมมณววัฏฐาปนะ (กำหนดดูอารมณ์) เป็น อย่างไร ?" [เข้าตามลำดับกสิณ] วิสัชนาว่า ภิกษุในพระศาสนานี้เข…

บทที่กล่าวถึงการเข้าสู่ฌานในกสิณแบบต่างๆ ทั้งตามลำดับและย้อนลำดับ นักปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจการเข้าสู่ฌานในกสิณ ๔ จากปฐวีกสิณจนถึงโอทาตกสิณ รวมถึงการฝึกปฏิบัติในการเข้าสู่ฌานในลำดับต่างๆ เพื่อการเจริญ

…มาโดยพระบาลีว่า "พระโยคีนั้น ละเพศปกติ (ของตน) แล้ว แสดง (เป็น) เพศเด็กก็ดี แสดง (เป็น) เพศนาค ก็ดี ฯลฯ แสดง (เป็น) กระบวนทัพต่างอย่างก็ดี " เรียกว่า วิกุพฺพนา- อิทฺธิ - ฤทธิ์บิดเบือน เพราะเป็นไปโดยละเพศ…

บทความนี้กล่าวถึงฤทธิ์ต่างๆ ที่พระบาลีบรรยายถึง โดยเฉพาะวิกุพฺพนาอิทธิ ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแปลงร่างกายและการแสดงเพศต่างๆ ที่โยคีสามารถกระทำได้ นอกจากนี้ยังมีมโนมยาอิทธิ ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างร่างกาย