เรื่อง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 201 / 571

คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ (๔๒) ๔. เรื่องนางปติปูชิกา [๓๖] ปุปผานิ เหว ปจิมนต์ พยาส ดมนส์ นร่ อติตตเยว กาเมสุ อนฺตโก กุรุเต วส์ ฯ มัจจุ ผู้ทำ…

คาถาธรรมบทนี้นำเสนอเรื่องราวที่มีความหมายลึกซึ้งในเรื่องธรรม สำหรับการเข้าใจคุณค่าของการทำความดี และหลีกเลี่ยงความลุ่มหลงในอา…

…ควรแลดูกิจที่ทำแล้วและยังมิได้ทำของคนเหล่าอื่น, พึงพิจารณากิจที่ทำแล้วและยังมิได้ทำของตนเท่านั้น ๗. เรื่องฉัตตปาณิอุบาสก [๓๔] ยถาปิ รุจิร์ ปุปุนํ วณฺณวนฺนํ อคนฺธวํ เอวํ สุภาสิตา วาจา อผลา โหติ อกุพฺพโต. ยถา…

บทความนี้พูดถึงคำสอนทางปรัชญาที่เน้นให้มุ่งสร้างสรรค์ความดีในชีวิต โดยให้พิจารณาตนเองและไม่เปรียบเทียบกับคนอื่น พร้อมทั้งมีการเปรียบเทียบวาจาที่ดีเหมือนดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมที่จะเกิดผลต่อผู้ทำดี ข้อความ

…งดอกไม้ให้มาก จากกองดอกไม้ แม้ฉันใด มัจจสัตว์ผู้มีอันจะพึงตายเป็นสภาพ ควรทำกุศลไว้ให้มาก ฉันนั้น ๔. เรื่องปัญหาของพระอานนทเถระ (๔๐) น ปุปุผคนฺโธ ปฏิวาตเมติ น จนทน์ ตครมลลิกา วา สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ สพฺพา …

คาถาธรรมบทนี้เน้นถึงการทำความดีและการให้ทานเป็นสิ่งสำคัญ ที่ควรทำมากมาย เมื่อต้องเผชิญหน้ากับชีวิตที่ไม่แน่นอน โดยมีการยกตัวอย่างการให้ทานที่ถูกต้องและสำคัญ ผ่านการบูชาพระธรรมที่ดีกับพระมหากัสสป และกา

…ล็กน้อย, ส่วน กลิ่นของผู้มีศีลทั้งหลาย เป็นกลิ่นชั้นสูง ย่อมหอมฟุ้งไป ในเทพเจ้า และเหล่ามนุษย์. ๑๑. เรื่องปรินิพพานของพระโคธิกเถระ ๔๓] มหาวีร มหาปุญฺญ สพฺพเวรภยาตีต สาวโก เต มหาวีร อากงฺขติ เจตยติ, กถ์ หิ ภ…

คาถาธรรมบทกล่าวถึงความสำคัญของการบิณฑบาตในชีวิตของภิกษุ ที่มีการถือปฏิบัติและข้อปฏิบัติ เรื่องราวเกี่ยวกับกลิ่นที่เกิดจากผู้มีศีลและปรินิพานของพระโคธิกเถระก็ได้รับการกล่าวถึง โดยชี้ให้เห็นถึงควา…

…บทางของท่านผู้มีศีลถึงพร้อมแล้ว มีปกติอยู่ด้วย ความไม่ประมาท พ้นวิเศษแล้ว เพราะรู้ชอบ เหล่านั้น ๑๒. เรื่องครหทินน์ [๔๔] ยถา สงฺการธานสม ปทุม์ ตตฺถ ชาเยถ เอวํ สงฺการภูเตสู อติโรจติ ปญฺญาย อุชฌิตสฺมึ มหาปเถ ส…

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ สอนให้เห็นถึงการหลุดพ้นจากความทุกข์และการชนะมาร พร้อมแนวทางการรักษาศีลและความไม่ประมาท เพื่อการเดินทางไปสู่การปรินิพพาน โดยอธิบายถึงธรรมชาติของความโศกและการไม่ประสบทางของคนที่มีศีลแ

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๕๐) ๑. ๕. พาสวรรควรรณนา เรื่องบุรุษคนใดคนหนึ่ง [๔๕] ทุชฺชีวิตมชีวิมหา, เยสนฺโน น ททามุห เส วิชชมาเนสุ โภเคสุ ทีป์ นากมุท อตฺตโนติ …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ชีวิตของบุรุษคนหนึ่งในเชิงจริยธรรม โดยตั้งคำถามเกี่ยวกับการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าและการทำบุญถวายทาน การโฟกัสที่การศึกษาธรรมะและการพัฒนาความดีในชีวิต โดยโจทย์ของการสนทนาคื

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๕๒) ๒. เรื่องสัทธิวิหาริกของพระมหากัสสปเถระ [๔๖] มนุสฺสสเสว เต สีส์ อถ เกน น วณเณน หตุถปาทา จ วานร อคารนฺเต น วิช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบระหว่างวานรและมนุษย์ รวมถึงปัญญาและความมั่นคงทางจิตของบุคคล เทียบเคียงสภาพภายในกับความเหมาะสมของการมีสุขภาพ โดยแสดงให้เห็นถึงหลักคิดที่ว่า สุขภาพที่ดีต้องอาศัยจิตที่มั่นค

…ุณ) ของตนไซร้, พึงทำการเที่ยวไปคนเดียวให้มั่น, เพราะว่า คุณเครื่องเป็นสหาย ย่อมไม่มีในเพราะคนพาล ๓. เรื่องอานนทเศรษฐี [๔๗] อญฺชนานํ ขย์ ทิสวา อุปจิกานญฺจ อาจย์ มธูนญฺจ สมาหาร ปณฺฑิโต ฆรมาวเสติ บุคคลผู้ฉลาด …

…รถพบสหายที่ดีกว่า นอกจากนี้ยังมีการเตือนเกี่ยวกับคนพาลที่ไม่เห็นคุณค่าของตนเองและบุตรของตนเอง รวมถึงเรื่องของโจรที่ทำลายปมในสังคม คนฉลาดนั้นควรมองหาที่อยู่และรับผิดชอบต่อการดำเนินชีวิตของตน ซึ่งทั้งหมดนี้สา…

…เหตุนั้นได้บ้าง; ส่วนบุคคลใดเป็นคนโง่ มีความสำคัญว่า ตนเป็นบัณฑิต บุคคลนั้นแล เราเรียกว่า “คนโง่ ๕. เรื่องพระอุทายีเถระ [๔๔] ยาวชีวมฺปิ เจ พาโล น โส ธมฺม วิชานาติ ปณฺฑิต ปยิรุปาสติ ทพฺพี สูปรส์ ยถา. ถ้าคนพา…

ศาลาธรรมบทนี้เน้นการแยกแยะบุคคลที่มีปัญญาและบุคคลที่โง่เขลา บุคคลที่มองว่าตนเองเป็นบัณฑิตโดยที่เขาไม่รู้และไม่เข้าใจธรรมชาติของชีวิตจะเป็นคนโง่ ในขณะที่บุคคลที่สามารถเรียนรู้จากบัณฑิตแม้เพียงช่วงสั้น

…์ โหติ กฎกปุผล์. ชนพาลทั้งหลาย มีปัญญาทราม มีตนเป็นดังข้าศึก เที่ยวทำกรรม ลามก งมีผลเผ็ดร้อนอยู่ ๘. เรื่องชาวนา [co] น นํ กมฺม กต์ สาธุ นํ ก วา อนุตปปติ ยสฺส อ สุมโน โรท วิปาก้ ปฏิเสวติ. บุคคลกระทำกรรมใดแล้…

เนื้อหาบทนี้กล่าวถึงทรัพย์ที่มีความหมายลึกซึ้งในหลักธรรมของศาสนา ได้แก่ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ สุตะ และจาคะ ตลอดจนปัญญา ซึ่งถือเป็นทรัพย์ที่สำคัญในการดำรงชีวิต โดยไม่จำกัดเพศ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นั

…้อนในภายหลัง เป็นผู้เอิบอิ่ม มีใจดี ย่อมเสวยผลของกรรมใด, กรรมนั้นแล อันบุคคลทำแล้ว เป็น กรรมดี. ๑๐. เรื่องพระอุบลวรรณาเถรี [๕๔] มธุวา มญฺญตี พาโล ยาว ปาป์ น ปจฺจติ ยทา จ ปจฺจติ ปา อถ (พาโล) ทุกข์ นิคจฺฉติ ค…

เนื้อหาพูดถึงผลของกรรมที่ดี, การไม่ไปทุคติ, การเป็นพระปัจเจกพุทธะ, และคำสอนเกี่ยวกับชีวิตในด้านบวก รวมถึงการไม่ติดอยู่ในกามซึ่งเป็นแนวทางในพุทธศาสนา. เรียกร้องให้เข้าใจว่า กรรมดีนำมาซึ่งความสุขและเป็น

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๕๗) ๑๑. เรื่องชัมพุกาชีวก[๕๕] มาเส มาเส กุสคเคน พาโล ภุญฺเชถ โภชน์ น โส สงฺขาตธมฺมานํ กล์ อคฺฆติ โสฬสี. คนพาล พึงบ…

คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงเรื่องราวของชัมพุกาชีวกที่สอนให้รู้จักการบริโภคและการทำกรรมตามพระธรรม นอกจากนี้ยังมีความหมายเกี่ยวกับการกร…

…อนน้ำนมที่รีดในขณะนั้น ยังไม่แปรไปฉะนั้น, บาปกรรม ย่อมตามเผาคนพาล เหมือนไฟอันเถ้ากลบ ไว้ฉะนั้น. ๑๓. เรื่องสัฏฐิกูฏเปรต [๕๗] สฏฐี กูฏสหสฺสาน ปริปุณฺณานิ สพฺพโส, สีเส ตุยฺห์ นิปตนฺติ โอภินทนเตว มาถกนติ ค้อนเห…

เนื้อหาภายในศาลาธรรมบทนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับกรรมชั่วที่ยังไม่ให้ผลเหมือนน้ำที่รีด และความสำคัญของการทำดี โดยนำเสนอว่า ความรู้ที่เกิดจากการเรียนรู้ที่ไม่ถูกต้องจะนำไปสู่ความฉิบหาย และการทำดีก็ยังมีค่าใ

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๕๙) ๑๔. เรื่องพระสุธรรมเถระ ๕๘] ปุเรกุมาร จ ภิกขุสุ อสนฺต์ ภาวมิจฺเฉยฺย อาวาเสสุ จ อิสสริย์ มเมว กตมญฺญนฺตฺ ปูชา ป…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับพระสุธรรมเถระและพระวนวาสีติสสเถระ ซึ่งให้ข้อคิดเกี่ยวกับความสำคัญของศีลและการบูชาในชุมชน…

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๖๒) 5. บัณฑิตวรรควรรณนา ๑. เรื่องพระราธเถระ [50] อลีนจิตต์ นิสสาย ปหฎฐา มหตี จมู โกสล เสนาสนตุฏฐิ ชีวคฺคาห์ อคาหยิ; เอวํ นิสสยสมฺปนฺโ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงพระราธเถระในศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ โดยกล่าวถึงการเจริญกุศลธรรมของบัณฑิตที่มีความเพียรและมุ่งหวังจะบรรลุธรรม สื่อถึงถึงการปล่อยวางสังโยชน์และบรรลุธรรมเป็นแดนเกษมในที่สุด นอกจากนี้ยังพ

…เช่นนั้น ซึ่งเป็นบัณฑิต, (เพราะว่า) เมื่อคบท่านผู้เช่นนั้น มีแต่คุณอย่างประเสริฐ ไม่มีโทษที่ลามก ๒. เรื่องภิกษุอัสสชิและปุนัพพสุกะ [59] โอวเทยุยานุสาเสยฺย สต์ หิ โส ปิโย โหติ อสพฺภา จ นิวารเย อสต์ โหติ อปฺป…

คาถาธรรมบทนี้นำเสนอหลักการเลือกคบคนที่มีปัญญา โดยเน้นว่าควรจะเลือกคบผู้ที่สามารถชี้โทษและนำไปสู่การเติบโตในชีวิต เช่น บัณฑิตที่มีปัญญา รวมถึงการหลีกเลี่ยงการคบหาผู้มีอัธยาศัยไม่ดี เช่น อสัตบุรุษ โดยกล

คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๖๔) ๔. เรื่องพระมหากัปปินเถระ [๖๓] ธมฺมปีติ สุข เสติ วิปฺปสนฺเนน เจตสา อริยปุปเวทิเต ธมฺเม สทา รมติ ปณฺฑิโต. บุคค…

คาถาธรรมบทนี้ประกอบด้วยบทเรียนที่มีคุณค่าในธรรม โดยเสนอการเรียนรู้จากประสบการณ์ของพระมหากัปปินเถระและบัณฑิตต่างๆ ผ่านบทกวีที่มีความหมายลึกซึ้ง ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการปฏิบัติธรรมและการอบรมตัวเองในแนวทางที

…ีทนฺติ ปณฺฑิตา บัณฑิตทั้งหลาย ฟังธรรมแล้ว ย่อมผ่องใส เหมือนห้วงน้ำลึก ใส แจ๋ว ไม่ขุ่นมัว ฉะนั้น. ๔. เรื่องภิกษุ ๕๐๐ รูป [๖๗] วาโลทก์ อปฺปรส์ นิหน ปิตวา มโท ชายติ คทุรภาน อิมญฺจ ปิตวาน รส์ ปณีต์ มโท น สญฺชาย…

คาถาธรรมบทนี้นิทานเกี่ยวกับแมวที่ได้หนูและเนื้อ บอกเกี่ยวกับบัณฑิตที่ฟังธรรมแล้วจะทำให้ใจผ่องใส มีความเหมือนน้ำลึกใสไม่ขุ่นมัว โดยมีตัวอย่างของภิกษุ 500 รูปและความแตกต่างระหว่างความเมาของคนและม้า ประก

…หลาย หา ใช่ผู้ปรารถนากามบ่นไม่, บัณฑิตทั้งหลาย อันสุขหรือทุกข์ถูกต้องแล้ว ย่อมไม่แสดงอาการขึ้นลง ๔. เรื่องพระเถระผู้ตั้งอยู่ในธรรม ๖๘] น อตฺตเหตุ น ปรสฺส เหตุ น ปุตฺตมิจฺเฉ น ธนํ น รฏฐ์ น อิจฺเฉยฺย อธมฺเมน …

บทความนี้เป็นการอภิปรายเกี่ยวกับคาถาธรรมบทที่ครอบคลุมถึงความประพฤติของบัณฑิตในทางธรรม เช่น การไม่ปรารถนากาม, การรักษาศีล, และการตั้งอยู่ในธรรม บัณฑิตไม่ทำบาปเพื่อประโยชน์ตนเองและไม่หวังผลทางโลก ในการฟ

…วรแก่ธรรมในธรรม ที่เรากล่าวชอบแล้ว, ชนเหล่านั้นล่วงบ่วงมารที่ข้ามได้ยากอย่างเอกแล้ว จักถึงฝั่ง. ๑๑. เรื่องภิกษุอาคันตุกะ [๗๐] ตตราภิรติมิจฺเฉยฺย สุกฺวํ ภาเวถ ปณฺฑิโต วิเวเก ยตฺถ ทูรม์ หิตวา กาเม อกิญฺจโน กณ…

บทคาถาธรรมบทนี้พูดถึงการที่มนุษย์สองกลุ่มมีแนวทางการดำเนินชีวิตที่แตกต่างกัน โดยมีการเน้นถึงผู้ที่สามารถปล่อยวางจากกามและพัฒนาจิตใจให้ผ่องใส คนเหล่านี้เรียกว่า พระขีณาสพที่ได้บรรลุศาสตร์ธรรมที่แท้จริง