หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
594
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ตเร ปรินิพพุติโต ปญฺจตานี- สาธิเกส ทวีสุ วสฺสสหสฺเสส ปริปุณเณสุ อติกฺกนฺเตส จตุรสสาธิเก อฏฐสต์สกราช เวลาขมาสสส กาฬปกเข พุธทิเน นิฏฐิ สมฺปตฺตาติ ฯ ย ปรม ปุรุตตม โย ตสฺส ปจฺฉิมุตฺตร- นานารุกฺเยหิ สญฺฉนฺโน ป…
เอกสารนี้สรุปเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นที่การวิเคราะห์และตีความหลักธรรมในพุทธศาสนา พร้อมอธิบายถึงแนวคิดที่เกี่ยวข้อง เช่น ยมกสาลานมนฺตระ การตัดสินใจและความรับผิดชอบในชีวิต โดยอ้างอิง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
102
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…มัจฉริยะ กุกกุจจจะ วิรัติ และ อัปปมัญญามีกรุณาเป็นต้น บางครั้งเกิดขึ้นต่างกัน ส่วนมานะเกิดขึ้น ในบางเวลา คือในเวลาที่เป็นไปด้วยอำนาจความถือตัวว่า เราเป็นผู้ ประเสริฐกว่าเป็นต้น อนึ่ง ถีนมิทธะเกิดขึ้นด้วยก…
เนื้อหาส่วนนี้ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี เดินหน้าด้วยการอธิบายถึงความแตกต่างในเวทนาของจิตต่าง ๆ ที่ปรากฏและเกิดจากอำนาจของจิตที่แยกออกและเข้ากัน โดยชี้ให้เห็นถึงธรรม ๓ ประการที่มีสัมมาวาจาเป็นองค์ประกอบที
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 134
134
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 134
…ตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 134 ตัณหาคือความโลภจัดเห็นปานนี้เสียได้ ในคันธารมณ์แก่พระขีณาสพ ผู้ยินดี ในเวลาบูชาพระเจดีย์ด้วยของหอมเป็นต้น ในรสารมณ์แก่ พระขีณาสพผู้ยินดี ในเวลาแจกบิณฑบาตที่สมบูรณ์ด้วยรส แล้ว …
ในหน้านี้พูดถึงความเข้าใจในตัณหาที่เกิดจากความโลภและแสดงถึงความเห็นต่างของจิตที่มีอารมณ์แตกต่างกัน โดยมีการแบ่งแยกอารมณ์ตามประเภทของจิตและการใช้กรรมฐานในการบำเพ็ญธรรม เช่น การบูชาพระเจดีย์และการแจกบิณ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - วิถีจิตและการปรับอารมณ์
159
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - วิถีจิตและการปรับอารมณ์
…ยนิโสมนสิการ ฯ สัมพันธ์ความว่า ชวนะอย่างใดอย่างหนึ่งที่ได้ ปัจจัยแล้ว ฯ ชวนะแม้ ๖ และ ๕ ย่อมเป็นไปในเวลาสลบ และใน เวลาใกล้จะตาย เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวว่า โดยมาก ฯ บทว่า ชวนนุพนฺธานํ ความว่า ติดตา…
…นี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีจิต รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับวิบากที่เกิดขึ้นในสภาวะต่างๆ เช่น ในช่วงเวลาสลบหรือใกล้ตาย ผ่านการใช้ภาพพจน์และอุปมาเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น จัดทำเพื่อสร้างความเข้าใจลึกซึ้งเก…
การตีความอุปมาวิถีชีวิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
160
การตีความอุปมาวิถีชีวิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ปากเข้า ไปพร้อมทั้งเสมหะ แล้วนอนหลับไปในที่นั้นนั่นแลอีก ฯ ៩ ฯ บรรดากาล ทั้ง ๕ มีกาลนอนกเป็นต้นนั้น เวลาของภวังค์ เหมือนเวลาที่ บุรุษนั้นนอนหลับฯ เวลาที่อารมณ์กระทบที่ประสาท เหมือนเวลาที่ ผลมะม่วงหล่น ฯ เ…
…กิดขึ้น และในแต่ละช่วงนั้นมีบทบาทสำคัญต่อการเข้าใจความหมายของชีวิตอย่างลึกซึ้ง ผ่านการเปรียบเทียบกับเวลาที่เกิดขึ้นในลักษณะคล้ายคลึงกัน
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
178
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ห่ง อินทรีย์ยังเป็นไป และเพราะกำหนดจิตไว้ในความต่างแห่งทวารและ วิถี ฯ บทว่า มนฺทปปวตฺติย์ ความว่า ในเวลาเป็นไปอ่อน เพราะ ชวนจิตที่กำลังอ่อน เพราหทัยวัตถุหย่อนกำลังในเวลาใกล้จะตาย ฯ ด้วย อาทิ ศัพท์ ในบทว่า…
…สนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ทรงเข้าฌาน และการนำจิตเข้าสู่ระดับความชำนาญ อธิบายว่าในเวลาที่จิตของพระองค์มีสภาวะต่ำ สติจะถูกชวนไปยังความเข้าใจที่ลึกซึ้ง ซึ่งทำให้เป็นไปได้ที่จะเข้าถึงอารมณ์…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
249
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ยที่กำลังจะกล่าวฯ ท่านอาจารย์กระทำไว้ ในใจว่า "ถ้ากุศลกรรมเผล็ดผล กุศลจิตซึ่งบริสุทธิ์ ย่อมเป็นไปใน เวลานั้น ถ้าอกุศลกรรมเผล็ดผล อกุศลจิตซึ่งเศร้าหมอง ย่อมเป็นไป ในเวลานั้น " จึงกล่าวว่า "วิปจฺจมานก ฯเปฯ …
…่เป็นกุศลและอกุศล ที่มีผลต่อการเกิดใหม่ของวิญญาณ โดยกล่าวถึงสถานการณ์ที่กุศลจิตและอกุศลจิตเกิดขึ้นในเวลาเดียวกัน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงจิตสันดานที่โน้มไปในภพที่พึงเกิดขึ้น และความหมายของคติที่จะตกอยู่ในนรก…
ความเข้าใจในกรรมฐาน ๔๐ และนิมิตในงานภาวนา
397
ความเข้าใจในกรรมฐาน ๔๐ และนิมิตในงานภาวนา
…ื่อว่าบริกรรมภาวนาฯ ก็แล นิมิตนั้นเป็นสิ่งที่จิตกำหนดได้ดีแล้ว มาสู่คลองแห่งมโนทวาร เหมือนดูด้วยตาในเวลาใด อารมณ์นั้นนั่นแล ชื่อว่าเป็นอุคคหนิมิต และภาวนานั้นย่อมตั้งมั่นในเวลานั้น ๆ ก็เมื่อ พระโยคาวจรนั้…
บทความนี้สำรวจความแตกต่างในการภาวนาผ่านกรรมฐาน ๔๐ โดยเน้นที่นิมิตและผลลัพธ์การทำสมาธิ อธิบายถึงการสำเร็จในการฝึกจิตผ่านประสบการณ์ที่ได้จากนิมิตต่างๆ เช่น ปริกรรมนิมิตและอุคคหนิมิต พร้อมทั้งบทบาทของอุป
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
418
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418 ในการอธิษฐาน) ฯ ความไม่ออกก่อนเวลาที่กำหนดไว้ (หย่อนกว่า เวลาที่กำหนดไว้) สามารถออกตามอำนาจตามที่กำหนดไว้ ชื่อว่า วุฏฐานวสี (ความคล่อง…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
33
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
…าสัมพุทธเจ้า ทรงอาศัยพระคุณข้อนี้เป็นที่ตั้งเมื่อทรง สั่งสอนเวไนยสัตว์ ก็อนุวัตรโดยควรแก่อัธยาศัยและเวลา ชนเหล่าใดมีสันดานหนาไปด้วยอกุศล ก็ทรงแสดงทุจริตและผลของทุจริต ให้เกิดสังเวชแล้วและละเว้นเสีย ชนเหล่…
บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา
การรู้จักกาลและความสำคัญในงาน
57
การรู้จักกาลและความสำคัญในงาน
…บัติจะถวาย วิสัชนาด้วยปุตตสังคหะ และรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทสสนัย กาลัญญุตา ข้อต้นนั้น มีพรรณนาว่า เวลา คือคราวครั้ง อันสมควร หรือเป็นโอกาส ชื่อว่า กาลในที่นี้ บุคคลผู้รู้จักกาล เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญู …
…เตรียมตัวโดยเฉพาะเมื่อไม่มีศัตรูมารบกวน ซึ่งเนื้อหานี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการดำเนินงานในช่วงเวลาที่เหมาะสมและการหลีกเลี่ยงการกระทำที่ผิดเวลาที่อาจนำไปสู่การล้มเหลวหรือหายนะในอนาคต กรุณาเยี่ยมชมที่…
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
61
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
…พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖ด คำนึงเนือง ๆ ว่า เรา เป็นอยู่อย่างไร วันคืนเปลืองไป ๆ ดังนี้ เวลาที่เปลืองไปย่อมไม่กลับ หลัง จึงควรให้เปลืองไปด้วยดี, พระองค์จะทรงแสดงแบบอย่างในข้อนี้อันสมแก่บรรพชิต…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง …
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
73
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
…ระสัมมาสัมพุทธเจ้า จำเดิมแต่ได้ตรัสรู้ก็ได้ทรง บำเพ็ญพุทธกิจอันใหญ่ พระองค์แผ่พระญาณทอดพระเนตรโลก ณ เวลาปัจจุสมัยใกล้รุ่งและ สายัณหสมัยตอนพลบค่ำ เมื่อมีพุทธเวไนย์ปรากฏในพระญาณ โดยอาการที่มีอุปนิสัยจะได้ตร…
บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
148
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…พาระปลูก รวมทั้ง เพื่อระบายน้ำมิให้เกิดอุทกภัย โครงการพัฒนาลุ่มน้ำบางนราเป็นโครงการใหญ่ กำหนดจะต้อง เวลากว่าสิบปีจึงจะสำเร็จเรียบร้อย ผลเต็มที่ โครงการพัฒนาล่าสุดเพิ่งทรงมีพระราชดำริในคราวเสด็จพระราชดำเนิ…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้มีบทบาทสำคัญในการสนองพระราชดำริเพื่อพัฒนาประเทศชาติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น ลุ่มน้ำบางนรา ที่ช่วยเกิดประโยชน์ทั้งด้านเกษตรและอุปโ
พระราชกรณียกิจและพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
149
พระราชกรณียกิจและพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…จำปีพุทธศักราช ๒๕๓๕ เนื่องในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งชุมสาย พระลานพระราชวังดุสิต เมื่อเวลา ๑๖. 00 น วัดพฤหัสบดี ที่ ๓ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๕ วันที่ ๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๕ เวลา ๑๖.๐๐ น. ส…
ข้อมูลเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชที่แสดงถึงความห่วงใยในทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการส่งเสริมพระพุทธศาสนาในชุมชน ผ่านพระราชดำริและกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ให้กับ
การฟื้นฟูป่าชายเลนและพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
161
การฟื้นฟูป่าชายเลนและพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…เนื่อง พระที่นั่งชุมสายลาน ในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาประจำปีพุทธศักราช ๒๕๓๔ ณ พระราชวังดุสิต เมื่อเวลา ๑๖. ๓๐ น. วันที่ 9 ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๔ วันที่ ๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๔ เวลา ๑๖. ๓๐ น.สมเด็จบรม…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช ได้ทรงสนับสนุนการฟื้นฟูสภาพป่าชายเลน โดยมีกระบวนการใช้พื้นที่อย่างมีระบบและเศรษฐกิจที่เหมาะสม ส่งเสริมการปลูกพืชตามทฤษฎีป่าเปียก ที่ช่วยให้ดินเปียกชุ่มและป้องกันไฟป่า
พระราชดำริเพื่อความเป็นอยู่ดีของประชาชน
179
พระราชดำริเพื่อความเป็นอยู่ดีของประชาชน
…ที่แท้จริง อันจะภาคภูมิใจได้ทุกเมื่อโดยมิต้องให้ใครยกย่องสรรเสริญ” วันที่ ๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๓ เวลา ๑๖. 00 น. สมเด็จบรมบพิตรพระราช สมภารเจ้าได้เสด็จพระราชดำเนิน ณ ศาลาดุสิตาลัย พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระราชดำริของสมเด็จพระราชสมภารและสมเด็จพระนางเจ้า ฯ ที่มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในปี 2533 ผ่านพิธีต่าง ๆ และการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การถวายสัตย์ปฏิญาณและการถวายพระพร.
อุเบกขาและกรรม
188
อุเบกขาและกรรม
…ีหรือชั่ว ก็ต้องรับผิดของกรรมนั้น อันที่จริงภาวะของจิตเป็นอุเบกขานี้ ย่อมมี อยู่เป็นธรรมชาติธรรมดาในเวลาปรกติ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ยังไม่มีอะไรมาทำให้เกิดความยินดี ยินร้ายก็เป็นอุเบกขาที่เป็นธรรมชาติธรรมด…
การฝึกอบรมจิตใจให้เข้าใจกรรมและผลของกรรมสามารถสร้างอุเบกขาในชีวิตได้ โดยการระวังใจไม่ให้เกิดความยินดีหรือยินร้ายต่อสิ่งที่เกิดขึ้น พยายามทำใจให้สงบและเป็นกลางแม้เผชิญกับสภาพที่ไม่ดี นอกจากนี้ยังเป็นกา
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
242
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
…ายวิสัชนา ๓ ประการ คือ กาลัญญุตา จริยา ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑. ๑ อรรถ กาลัญญุตา ข้อต้นนั้น มีพรรณนาว่า เวลา คือคราวครั้ง อันสมควร หรือเป็นโอกาส ชื่อว่า กาลในที่นี้ บุคคลผู้รู้จักกาล เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญู …
บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
243
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
…รัพย์เป็นเครื่องเพิ่มพูนกำลังยิ่งขึ้นไป จนสุดวิสัยที่อาจจะเป็น อันกิจเช่นนี้จำจะต้องทำให้ พร้อมไว้ในเวลาสงบยังไม่มีศัตรูมารบกวน จะปล่อยไว้ให้ขาดตกบกพร่อง จะตระเตรียมเฉพาะใน เมื่อยามต้องการ ไหนเลยจะทัน ดัง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวท…