เวลา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 164 / 294

…ัชนามา ย่อมสำหรับกับกาลิกกิจ คือ ธุระอันจะพึงทำ เป็นคราวเป็นสมัย อีกบรรยายหนึ่ง ความเป็นผู้รู้จักใช้เวลาในวัน ๆ ก็ชื่อว่ากาลัญญุตา เป็นคุณที่จะพึง ปรารถนาในนิพัทธกิจ คือธุระอันจะพึงทำเนื่องไป ความปล่อยให้…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะส…

…ว่องไวพรักพร้อม อยู่ ในบังคับบัญชาเป็นต้นด้วย จึงอาจจะเอาชัย การสงครามจึงต้องตระเตรียมไว้พร้อม แม้ในเวลา ว่างศึก ไม่เช่นนั้นก็ไม่ทันการ ย่อมเสียเปรียบศัตรูมีเรื่องที่ทีฆาวุชาดกรับสมอ้างว่า โกศลรัฐเป็น แคว…

บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ

…ู้เป็นญาติตามสมควร อีกประการหนึ่ง ชนผู้เป็นมิตรกันก็ประพฤติตนตามฉันที่เป็นมิตรมีจิตคงที่ไม่แปรผันใน เวลาที่ฝ่ายหนึ่งได้ดีผิดกว่ากัน หรืออีกฝ่ายหนึ่งเสื่อมทรามลงไป ดังนี้ชื่อว่าประพฤติตนสม่ำเสมอ ในมิตรธรรม…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ

…ักพร้อมอยู่ในบังคับบัญชา เป็น ต้นด้วย จึงอาจช่วยจะเอาชัยได้ การสงครามจึงต้องตระเตียมได้ว้พร้อม แม้ในเวลาว่างศึก ไม่เช่น นั้นไม่ทันกาล ย่อมเสียเปรียบศัตรู มีเรื่องทีฆาวุชาดกรับสมอ้างว่า โกศลรัฐเป็นแค้วนน้อ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…วลลิกวาสิมหาติสฺสตฺเถโร ปุณณมีทิวเส สาย เจติยงคณ์ คนตวา จนทาโลก ทิสวา มหาเจติยาภิมโข หุตวา อิมาย วต เวลาย จิตสุโส ปริสา มหาเจติย์ วนฺทนที่ติ ปกติยา ทิฏฐารมฺมณวเสน พุทธารมณ์ อุพเพงคาปีติ อุปปาเทตวา ๑. อภิ.…

วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุลนี้สำรวจแนวคิดสำคัญเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและบทบาทของเจตนาในช่วงที่เกี่ยวข้องกับการหลุดพ้นจากการเกิดในทุกภพภาวะ โดยพูดถึงการเข้าถึงจิตและวิเวกขนาดนั้น รวมถึงอธิบายถึงปีติที

…วชุชิตวา ปริกมุม กวา อธิฏฐหนฺตสฺส ยถาธิฏฐิตเมว โหติ ฯ อุทธริตวา ภาชนคติ กโรนฺตสฺส สปปี สปปิเยว โหติ เวลาที่นิ เตลานิเยว อุทก์ ๑. ม. ยุ. นิมุมิเต ปน ฯ ๒. ขุ. ป. ๑๑/๕๕๓ ฯ

เนื้อหานี้กล่าวถึงอิทธิวิธนิทฺเทโสที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของปฐวิยาและอุทก ตามที่เห็นได้จากการอธิบายผ่านโครงสร้างและพฤติกรรมต่าง ๆ ของสสารในสภาวะต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการมุชชและการเส

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 22 ๓๒๘. อาจริโย, เวลาย สมฺปตฺตาย, อตฺตโน สิสฺสานํ โอวาท ทตฺวา, คพฺภ์ ปวิสติ ๓๒๘. ราชา ทิวเส ทิวเส อนุเตปุรา นกขมิตวา, อมจ…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายเกี่ยวกับศาสนาและธรรมะในช่วงต่างๆ ของชีวิตและอาชีพ เช่น การเกษตร การทำงานของชาวนา พราน และการประชุมทางศาสนา โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในแต่ละด้านที่มีความไม่เที่ยงของสังขาร เปิดโอกาส

- หน้าที่ 46 แล้ว ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - เวลาที่รูปารมณ์มาสู่คลองจักษุ เมื่อภวังคจิตเกิดดับไปสองขณะ มโนธาตุอันเป็นกิริยาให้สำเร็จอาวัชชนกิจ (กิจค…

บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับจิตและการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิดและดับของรูปารมณ์ผ่านกระบวนการของจักษุและมโนธาตุ พร้อมยกตัวอย่างการควบคุมการไม่สำรวมในจิต ตัวอย่างกา

… มูลที่เกิดข้าวปายาสนั้น หมายถึงการเปล่งวาจาของท่านเอง บอกพระมหาโมคคัลลานะว่า เมื่อครั้งเป็นคฤหัสถ์ เวลาท่านอาพาธอย่างนี้ โยมหญิงเคยหุงข้าวปายาส ด้วยน้ำนมไม่ปนน้ำ ปรุงด้วยเนยใสน้ำผึ้งและน้ำตาลกรวด ให้รับป…

…ีวิญญัติ โดยพระสารีบุตรอธิบายถึงประโยชน์และความสำคัญของการไม่รับประทานสิ่งที่ไม่เหมาะสม ดำเนินมาเป็นเวลา ๔๕ ปี ที่ไม่มีอาพาธอีกต่อไป นอกจากนี้ยังมีการเตือนว่าสิ่งนี้อาจกระทบต่อมุมมองของผู้อื่นในอนาคตอีกด้…

…ารณา ทุกคำกลืน เมื่อไม่อาจอย่างนั้น จึงพิจารณาในกาลก่อนฉัน ภาย หลังฉัน ในยามต้น ยามกลาง ยามสุดท้าย (เวลาใดเวลาหนึ่ง) ถ้าเมื่อภิกษุนั้นไม่พิจารณาเสียเลยจนอรุณขึ้น เธอย่อมตั้งอยู่ในฐาน อิณบริโภค แม้เสนาสนะเ…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาของภิกษุในการบริโภคอาหาร โดยเน้นถึงความสำคัญของสติในการบริโภค ทั้งในขณะที่รับและบริโภค รวมถึงการพิจารณาในบริบทต่างๆ และ 4 ประการของสุทธิที่ส่งผลต่อคุณภาพการดำเนินชีวิตของภิกษุ

…ที่ 166 ให้แม่นยำเสียแต่ในกลางวัน ด้วยเมื่อกำหนดเสียอย่างนั้น มันจะได้ ไม่เป็นสิ่งชวนกลัวสำหรับเธอในเวลากลางคืน" (๕) อมนุษย์ทั้งหลาย แม้นมันจะเที่ยวส่งเสียงร้องไปก็อย่าประหารมันด้วยวัตถุอะไร ๆ (๖) อัน โสส…

…ต่อจิตใจ ในงานวิจัยล่าสุดได้พูดถึงการเพิ่มวิตามินในข้าวด้วยการใช้ถั่ว ซึ่งเป็นเรื่องที่คนไทยทำมาเป็นเวลานาน โดยการปฏิบัติเหล่านี้นั้นจึงเป็นไปเพื่อความสงบและเป็นสุข—ทั้งในด้านกายภาพและจิตใจ สิ่งที่สำคัญที…

…คคหิต ก็มี เรียกว่า อนุสาร ก็มี, นิคคหิต แปลว่า กดสระ คือ กดเสียงหรือกดกรณ์ คือ กด อวัยวะที่ทำเสียง เวลาที่จะว่า ไม่ต้องอ้าปากเกินกว่าปกติ เหมือน ว่าทีมสระ ส่วนคำว่า อนุสาร แปลว่า ไปตาม คือพยัญชนะ คือ นี้…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ หัวข้อหลักคือการอธิบายพยัญชนะและการจัดวรรค โดยเริ่มจากพยัญชนะแต่ละตัวในวรรคต่าง ๆ รวมถึงการจัดกลุ่มของพยัญชนะที่มีฐานกรณ์แตกต่างกัน เช่น นิคคหิตและอนุสาร ซึ่งอธิบายวิธีการ

…หน้าก็คือ อะ อะ จึงเป็นสระหน้า, สระหน้า ของ อินฺทริยานิ อันเป็นศัพท์หน้าก็คิด อิ อิ จึงเป็นสระหลัง, เวลาจะ ต่อเข้ากัน ลบ อะ ที่ สะ แห่ง ยสฺส เสียแล้ว เอาไปต่อกับสระหลัง จึงเป็น ยสฺสินฺทฺริยานิ ดังนี้เป็นต…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับสระสนธิในบาลี โดยมีการสนธิกิริโยปรกณ์หลากหลายชนิด เช่น โลโป อาเทโส อาคโม และวิการ โดยเน้นไปที่หลักการและข้อกำหนดในการลบสระหน้าและหลัง ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและประย

… ว่า "อาวุโส อันทางของบุคคลผู้ไปถึงแล้วนั่นเป็น อย่างหนึ่ง” (ที่ท่านกล่าวเช่นนี้ก็เพราะ) ทราบกันว่า เวลานั้นพระอภัย เถระ เป็นพระโสดาบัน ครั้งนั้น พระจุฬาภัยให้กรรมฐานแก่พระเถระแล้ว ก็ (กลับ) มาปริวัตรธรรม…

ในบทนี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระอภัยเถระกับพระจุฬาภัยเกี่ยวกับกรรมฐาน พระจุฬาภัยได้ให้กรรมฐานแก่พระอภัยเถระซึ่งเป็นพระโสดาบัน ในขณะเดียวกันได้สื่อสารถึงความสำคัญของการบรรลุมรรคผลในการปฏิบัติและให้เกียร

…เป็นต้นนั้นอันใด พึงทำสัมมาวัตร นั้นทุกข้อเถิด อันศิษย์ผู้ยังครูให้พอใจอยู่ด้วยวัตรสมบัติอย่างนี้ ในเวลาเย็น ท่านปล่อยให้ ( กลับ ) ไป จึงกราบ (ลา) ไป เมื่อใดท่านถามว่า เธอมาเพื่ออะไร จึงเรียนเหตุแห่งการมา…

วิสุทธิมรรคแสดงถึงแนวทางการปฏิบัติสัมมาวัตรสำหรับศิษย์ในการเคารพและทำให้ครูพึงพอใจ โดยให้ความสำคัญแก่การทำบูชาที่ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อเพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูและศิษย์ ศิษย์ควรทำตามวัตรและระเ

…มรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 40 ก็ดี จึงเปิดเผยอาพาธนั้น ( ให้อาจารย์ทราบ ) ตามที่มันเป็น เรียนบอก เวลาที่ ( กายใจ ) สบายสำหรับตน แล้วไปหา ( ท่าน ) ในเวลานั้น เพราะว่าในเวลาที่ไม่สบาย แม้ท่านบอกกรรมฐานให…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ความสำคัญของการเข้าไปหากัลยาณมิตรเมื่อกายใจมีความพร้อม ในบทนี้จะพูดถึงจริยา ๖ และการแบ่งกลุ่มของจริยา ๑๔ ดังที่ได้กล่าวไว้ การที่ราคะ

…กล่าวมาแล้ว ลงในท่อนผ้าเก่าหรือแผ่นหนัง หรือเสื่อลำแพนที่ตรึงไว้นั้น (วง) กสิณชนิดเคลื่อนที่ได้นั้น เวลาจะบริกรรม จึงวางราบลงที่พื้นแล้ว จึง ( เพ่ง ) ดู [วิธีแต่งวงกสิณชนิดตั้งอยู่กับที่ (วง) กสิณชนิดตั้ง…

บทนี้เกี่ยวกับการแต่งวงกสิณชนิดเคลื่อนที่และตั้งอยู่กับที่ โดยเสนอวิธีการเตรียมดินและวัสดุในการสร้างวงกสิณที่มีลักษณะกลม ในวงกสิณชนิดเคลื่อนที่จะใช้ท่อนผ้าเก่าหรือแผ่นหนัง ตรึงด้วยไม้ และนำดินที่บดละเ

…ได้ ภิกษุรูปหนึ่งเห็นโทษในเพราะปรารภความ เพียรเกินไป เลยคิดเสียว่า " เราจะมีความต้องการด้วยอัปปนาใน เวลานี้ทำไม " ดังนี้แล้วลดความเพียรเสีย จิตของเธอก็ตกไปใน

บทความนี้เล่าถึงการเปรียบเทียบความฉลาดและความเพียรในรูปแบบของบุรุษที่ดึงใยแมลงมุมและต้นหนที่ควบคุมเรือ การไม่ให้เกินไปหรือขาดความกล้าเป็นสิ่งสำคัญในการประสบความสำเร็จ อุปมาในเรื่องการทำให้ถึงอัปปนาก็ป

…ขนาดทำกายให้ลอยขึ้น แล้วให้โลดไปในอากาศได้ จริงอย่างนั้น พระมหาติสสเถระผู้อยู่ ณ ปุณณวัลลิกวิหาร ใน เวลาเย็นวันเพ็ญไปสู่ลานพระเจดีย์ (ยังไม่ทันถึง) เห็นแสงพระจันทร์ แล้วหันหน้าต่อพระมหาเจดีย์ รำพึงว่า " ใ…

ในบทนี้ว่าด้วยธรรมชาติของปีติสุขที่มีรสชาติแห่งการอิ่มเอิบ ทั้งนี้ปีติสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขุททกาปีติ, ขณิกาปีติ, โอกกนฺติกาปีติ, อุพฺเพงคาปีติ และปีติโลดโผน แก่แต่ละประเภทมีอาการที่แตกต่

…วามเพียร ไม่ตึงนักและไม่หย่อนนัก อัน มา ( ในบาลี ) อย่างนี้ว่า " ภิกษุทำในใจถึงอุเบกขานิมิตอยู่ตลอด เวลาตามกาลอันสมควร " ดังนี้เป็นต้น อุเบกขานี้ชื่อว่า วิริยุเบกขา อุเบกขาใด คือวิปัสสนาปัญญาพิจารณาบาปธรร…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับอุเบกขาในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายประเภทอุเบกขา 10 อย่าง เช่น ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา พร้อมทั้งพิจารณาความสำคัญของอุเบกขาในมุมมองของพระธรรมวินัยและผลกระทบ