เห็น : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 164 / 307

…ผาสุขจะมีแก่เธอแล พึงทราบศีลเป็น ๓ อย่าง โดย * ปุถุชฺชนกลยาณกสฺส มหาฎีกาแก้ว่า ปุถุชฺชเนส กลยาณกสฺส เห็นว่าลงกันได้กับคำกัลยาณ ปุถุชน ที่เราใช้ ซึ่งฟังสนิทดีกว่า

…ปรามัฏฐศีล, อปรามัฏฐศีล และ ปฏิปัสสัทธศีล การระวังตัวในเรื่องอาบัติต่างๆ ของภิกษุสำคัญ เนื้อหาชี้ให้เห็นว่าศีลที่แตกต่างกันจะส่งผลต่อการฝึกฝนและการเข้าถึงความสุขในทางธรรม โดยพระโยคีควรทำความบริสุทธิ์ในศีล…

…จ้าตรัสไว้ว่า "ภิกษุใดในศาสานนี้เป็นผู้ สำรวมด้วยปาฏิโมกขสังวรอยู่ ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร มีปกติ เห็นเป็นภัยในโทษมาตรว่าเล็กน้อย สมาทานศึกาาอยู่ในสิกขาบท ทั้งหลาย" ดังนี้ ศีลนี้ชื่อปาฏิโมกขสังวรศีล [ อ…

…ไม่ถือเอานิมิตและอนุพยัญชนะ โดยมีการยกตัวอย่างการรักษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการฟังหรือเห็นต่าง ๆ เพื่อให้ภิกษุมีความระมัดระวังและสำรวมตนในธรรม

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 43 นัยว่า "ภิกษุนั้นเห็นรูปด้วยจักษุ" ดังนี้เป็นอาทิ ในลำดับแห่งปาฏิ โมกขสังวรศีลนั้น พึงทราบวินิจฉัยในอินทรียสังวรศีลนั้นดั…

บทที่กล่าวถึงการมองเห็นรูปด้วยจักษุในบริบทของปาฏิโมกขสังวรศีล และการวิเคราะห์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจักษุกับวิญญาณ เป็…

…วัชชนกิจ (กิจคือการนึกหน่วงอารมณ์) เกิดขึ้นแล้วดับไป แต่นั้นจักขุวิญญาณให้สำเร็จทัสสนกิจ (คือกิจการ เห็น) เกิดขึ้นแล้วดับไป ต่อนั้นมโนธาตุอันเป็นวิบากให้สำเร็จ สัมปฏิจฉันนกิจ (กิจคือการรับเอา) เกิดขึ้นแล้…

บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับจิตและการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิดและดับของรูปารมณ์ผ่านกระบวนการของจักษุและมโนธาตุ พร้อมยกตัวอย่างการควบคุมการไม่สำรวมในจิต ตัวอย่างกา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 49 ท่าอิริยาบถให้งดงามก็ดี ของภิกษุผู้เห็นแก่ลาภสักการะและความสรร เสริญ มีความปรารถนาลามก ถูกความอยากครอบงำแล้ว นี้เรียกว่า "ล่อลวง." บรรดากิร…

บทที่นี้กล่าวถึงความงดงามของท่าอิริยาบถของภิกษุที่ถูกความอยากลามกครอบงำ โดยอธิบายถึงการป้อยอและการหลอกลวงที่เกิดขึ้นจากการแสดงออกทางกายและการพูด โดยมีการอ้างถึงกุหนวัตถุซึ่งมี ๓ วิธีในการล่อใจ ทั้งการ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 50 แก่ชนเหล่าอื่นอันใด แห่งภิกษุผู้เห็นแก่ลาภสักการะและความสรรเสริญ มีความปรารถนาลามก อันความอยากครอบงำแล้ว นี้เรียกว่า "ความ เป็นผู้ทำใบ้.…

ในวิสุทธิมรรคซึ่งสำรวจการกระทำของภิกษุที่เห็นแก่ลาภและความสรรเสริญ มีการพูดถึงความปรารถนาลามกที่นำไปสู่การบีบบังคับและการหาลาภด้วยลาภ โดยการด่า ก…

…ณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจัยเภสัชชบริขารแม้มาก ๆ ความแสร้งทำหน้าสคิ้ว แสร้งทำหน้าเบ้ ล่อลวงเขาให้งงงวย เห็น ปานนี้อันใด นี้ท่านเรียกว่า กุหนวัตถุที่นับว่าแสร้งปฏิเสธปัจจัย และ [ กุหนวัตถุเกี่ยวด้วยการพูดเลีย…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงการที่กุลบุตรมีศรัทธาและการได้รับบุญจากไทยธรรม โดยอาจเรียกว่าเป็นกุหนวัตถุที่แสดงถึงการใช้วาจาหรือการพูดเลียบเคียง เพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจในทางที่ถูกต้อง มีการพูดถึงความสำคัญของศรั

…ำที่จะไปหาข้าวสาร ไปสู่เรือน ของคนที่คุ้นเคยกันเสีย ภิกษุเข้าไปในห้องมองดูไป พบท่อนอ้อย ที่ซอกประตู เห็นน้ำอ้อยงบในภาชนะ เห็นปลาแห้งในตระกร้า เห็น ข้าสารในหม้อ เห็นเรียงในกระออมแล้วออกมานั่งอยู่ หญิง แม่เ…

…ษุเดินทางไปขอข้าวสารจากหญิงแม่เรือน แต่หญิงแม่เรือนแสร้งบอกว่าไม่มีข้าวสาร ภิกษุจึงอธิบายถึงลางที่ตนเห็น ซึ่งแสดงถึงการที่ได้รับสิ่งแปลกปลอมและพลิกสถานการณ์ในที่สุด หญิงแม่เรือนรับรู้จึงยอมถวายอาหารให้แก่…

…งหลายมีราคะ และโทสะเป็นต้น อันตรายเหล่านั้นย่อมทำความอาพาธให้ เหตุไม่มี ที่คุ้มตัวก็ดี เหตุ (มองไป) เห็นรูปที่เป็นอสัปปายะเข้าเป็นต้นก็ดี ไม่ได้ในเสนาสนะใด ภิกษุเมื่อรู้อย่างนั้นแล้วพิจารณาเสพเสนาสนะ นั้น…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

…วังคีสเถระ ] ได้ยินว่า เมื่อพระเถระบวชแล้วไม่นาน (ตามพระอานนทเถระ) ไปเที่ยวบิณฑบาต ราคะเกิดขึ้นเพราะเห็นหญิงคนหนึ่งเข้า ท่านจึง เรียนพระอานนทเถระว่า ข้าแต่ท่านผู้โคตมโคตร ข้าพเจ้าถูกกามราคะเผาเอา จิตของข้…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรเทาราคะที่เกิดจากการเห็นหญิงสาว โดยอาศัยคำแนะนำจากพระอานนทเถระให้ทำการศึกษาอสุภกรรมฐาน และพิจารณาเห็นความไม่ถาวรของสังขาร เพ…

…ิตรกรรมเรื่องอภิเนษกรมณ์ แห่งพระพุทธเจ้า ๗ พระองค์ เป็นที่น่าพึงใจ ภิกษุหลายรูปเดินเที่ยว ดูเสนาสนะ เห็นจิตรกรรม (นั้น) เข้า ก็กล่าว (ชมกะพระเถระ) ว่า "จิตรกรรม (นั้น) น่ารื่นรมย์ใจ" พระเถระกล่าวว่า "อาวุ…

…ยไม่เคยมองดูจิตรกรรมอันสวยงามด้านในถ้ำ ทั้งยังไม่เคยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอก เมื่อพระราชาทรงทราบถึงคุณสมบัติของพระเถระ มีพระประสงค์นมัสก…

…ธเพราะลมในท้องเกิดขึ้น ยังทุกข์หนักให้เกิดแก่ท่าน พระมหา โมคคัลลานเถระไปสู่ที่อุปัฏฐากท่านในตอนเย็น เห็นพระเถระนอนอยู่ ถาม (ทราบ) ความเป็นไปนั้นแล้ว ถามว่า "อาวุโส ในกาลก่อน ความผาสุกได้มีแก่ท่านด้วยสิ่งอ…

บทความนี้วิเคราะห์การใช้เภสัชในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในแง่ของการปฏิบัติที่เหมาะสมและข้อบังคับของพระวินัย ในการใช้เภสัชที่เกิดจากอาการและนิมิต รวมถึงความประพฤติของผู้มีความมักน้อย โดยยกตัวอย่างเรื่องราว

…รคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 88 คุมพวิหาร ก็ควรเล่าไว้ในที่นี้ นักพรตผู้บวชด้วยศรัทธา มีปัญญาพิจารณา เห็นผลโดยประจักษ์ ไม่ให้แม้แต่ความคิด ในการแสวงหาไม่ควรด้วยประการทั้งปวง เกิดขึ้น พึงทำอาชีวะให้หมดจดได้…

บทความนี้พูดถึงเรื่องราวในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับการทำอาชีวะให้หมดจดและการพิจารณาในปัจจัยต่าง ๆ โดยอธิบายว่าผู้บวชต้องทำอย่างไรจึงจะบริโภคสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมได้อย่างเหมาะสม โดยมีเรื่องเล่าจากพระเถระซึ

…บซักฟองธุลีในผ้า วรปญฺญสาวโก มหาฎีกาแนะให้แปลว่า สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีปัญญาอัน ประเสริฐ เห็นไม่จำเป็นจะแปลเช่นนั้น ๒. อาปญฺจ สงฆาฏิรชูปวาหนิ ในมหาฎีกาแก้ไว้ว่า อาปนฺติ อุทก์ สงฆาฏิรชูปวาหนุนุต…

ในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงการบริโภคที่ปราศจากหนี้ โดยยกตัวอย่างการพิจารณาของพระภิกษุที่ต้องแยกแยะความจำเป็นในการบริโภค เช่น…

…นิ้วมือ พระสงฆ์มาประชุมกันแล้ว กราบเรียนว่า ผู้เจริญ พระคุณเจ้ายังโลกุตรธรรมให้เกิด ในเวลาจวนมรณภาพ เห็นปานนี้ ชื่อว่าได้กระทำกิจที่บุคคลทำได้ยาก" พระเถระกล่าวว่า "อาวุโสทั้งหลาย นี่มิใช่กิจทำได้ยาก เออก็…

ในขณะมรณะ พระมหาสังฆรักขิตเถระได้บรรลุพระอรหัต จากการที่ภิกษุหนุ่มช่วยให้นั่ง จากนั้นทราบว่าท่านได้อุทิศตนเพื่อเสริมสร้างโลกุตรธรรม ซึ่งถือเป็นการทำกิจที่ยากลำบากในเวลานั้นและต่อมาท่านบอกว่า กรรมที่ได

…็นอปรามัฏฐปาริสุทธิศีล เหมือนศีลของพระติสสเถระผู้บุตรของ กุฎมพี่ฉะนั้น ท่านองค์นั้นประสงค์จะอาศัยศีลเห็นปานนั้น แล้วตั้งอยู่ ในพระอรหัต จึงกล่าวกะพวกไพรีทั้งหลายว่า "เราทำลายขาทั้งสองข้าง ทำสัญญาแก่ท่าน ท…

ข้อความนี้อธิบายถึงศีลของพระเสขะที่เป็นที่เลื่อมใส, บทบาทของพระติสสเถระในการบรรลุพระอรหัต, และการใช้ชีวิตอย่างมีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอก

…ตุคามไม่เลย ฯลฯ ทั้งไม่ (ถึงกับ) ตามนึกถึง การที่เคยหัวเราะพูดจาเล่นหัวกับมาตุคามในกาลก่อน แต่ว่าเขาเห็น คฤหบดีก็ดี บุตรคฤหบดีก็ดี ผู้อิ่มเอิบพร้อมพรั่งด้วยกามคุณ ๕ บำเรอ ตนอยู่ เขายินดีด้วยการบำเรอตนแห่ง…

…วามเข้าใจและวางใจให้ห่างจากความสุขชั่วคราวทั้งจากมาตุคามและพลานามัยเพื่อหลีกหนีทุกข์ การพูดถึงการไม่เห็นคฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีที่บำเรอตน รวมถึงการประพฤติพรหมจรรย์เพื่อหวังเป็นเทพเจ้า การแสดงออกถึงความยินดีใ…

…อน ๑ - ความนับถือเป็นต้น จึงตรัส (อัคคีขันธปริยาย) ว่า - หน้าที่ 113 (๑) "ภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายเห็นหรือไม่ ซึ่งกองไฟใหญ่ อันไหม้ลุกเป็นเปลวโชติช่วงอยู่โน่น" ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า "(เห็น) อย่างนั้นพ…

…รรมเทศนานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความนับถือโดยการเปรียบเทียบระหว่างกองไฟและความสุข ท่านนำเสนอให้เห็นว่าการที่บุคคลจะเข้าไปนั่งหรือกอดกองไฟนั้น บ่งบอกถึงทุกข์ที่อาจเกิดขึ้น จากการมีธรรมลามกและความไม่บร…

…สำหรับผู้ถืออย่างเพลานั้น สิ่งใด อาจจุลงในบาตรได้ จะบสิ่งนั้นด้วยมือหรือด้วยฟันเคี้ยวกินก็ได้หมด ๑. เห็นจะเป็นพวก "น้ำบูดู" ของแขก ๒. มหาฎีกาขยายความข้อนี้ไว้ว่า ปฏิกูลสุส ภุตสฺส อสฺณฐานมฺปิ สิยา ของปฏิกู…

เนื้อหาตอนนี้เกี่ยวข้องกับวิธีการบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการประพฤติตนในเรื่องอาหารและยาที่ไม่ปฏิกูล รวมถึงประเภทของภิกษุที่มีวิธีการฉันที่แตกต่างกัน เช่น ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์, ผู้ถืออย

…ิกษุผู้มีพรตอันดี เมื่ออยู่ ณ โคนไม้อันสงัด อันเป็นที่นำเสียซึ่งอาวาสมัจฉริยะ เป็นที่อันเทวดาบริบาล เห็นใบไม้ทั้งหลาย (ที่ยังอ่อน) สีแดง (แล้วก็เปลี่ยนเป็น) สีเขียว และสีเหลืองแล้วก็หล่นไป ย่อมถ่ายถอนความ…

…จากพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะความสำคัญของโคนไม้ที่เป็นสถานที่สงบสุขสำหรับการปฏิบัติธรรม ภิกษุผู้มีปัญญาควรเห็นคุณค่าของสถานที่สงบสุขนี้ เนื่องจากเป็นที่ยินดีในการภาวนาและถือเป็นมรดกของพระพุทธเจ้า การสมาทานอัพโภ…