แก่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 77 / 172

…ล้วพูด ( เป็นที่ทักท้วง ) ว่า " จบกันละท่าน ถ้าท่านมาหาอาจารย์รูปนั้นละก็ " ทำความผิดหวัง ให้เกิด ( แก่เธอจน ) เป็นเหตุให้เธอกลับไปเสียจากที่นั้นก็ได้ เพราะ เหตุนั้น ถาม ( ทราบ ) ที่อยู่ของอาจารย์แล้ว จึ…

บทความนี้เล่าวิธีปฏิบัติของภิกษุเมื่อเข้าวัด มีการบำเพ็ญวัตรและการใช้บริขารต่างๆ รวมถึงการตระหนักถึงการไม่เข้าไปบริเวณที่มีผู้ไม่เกี่ยวข้องกับอาจารย์ เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกเปิดเผยเรื่องเสียหาย การทำควา

…อน ๒ - หน้าที่ 52 ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ อุปนาหะ มกขะ ปลาสะ อิสสา มจุฉริยะ ดังนี้เป็นต้น ย่อมเป็นไปมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้งหลายคือ ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ วิจิกิจฉา อาทานคาริตา (ความถือผิด ) ทุปปฏินิสสคุค…

เนื้อหาที่นำเสนอในบทนี้เกี่ยวข้องกับธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อบุคลิกภาพและจิตใจของคนในรูปแบบต่างๆ เช่น ความโกรธ, ความหลง, และความเชื่อมั่นในธรรม ซึ่งมีคำอธิบายถึงคนแต่ละประเภทที่เกิดจากธรรมเหล่านี้ ที่สำคัญ

…าร แห่งวิปัสสนา และภพสมบัติแล บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยโดยปัจจัยดังนี้ [จริยานุกูล โต] บทว่า " โดยอนุกูลแก่จริยา " มีวินิจฉัยว่า ก็การวินิจฉัย ในบทนี้ บัณฑิตพึงทราบตามกรรมฐานอันอนุกูลแก่จริยาทั้งหลาย กรรมฐาน…

…กับจิตที่เป็นไปในทางสุขวิหารและวิปัสสนาอย่างไร เนื้อหาจบด้วยความสำคัญของการเลือกกรรมฐานที่เป็นอนุกูลแก่จริยาต่างๆ เพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

…กันอย่างยิ่งประการ ๑ แต่ขึ้นชื่อว่ากุศลภาวนาที่ไม่ข่มโทษ ทั้งหลายมีราคะเป็นต้นก็ดี ที่ไม่เป็นอุปการะแก่คุณทั้งหลาย มีศรัทธา เป็นอาทิก็ดี หามีไม่ จริงอยู่แม้ในเมฆยสูตร พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ตรัสคำนี้ ( …

บทนี้แสดงถึงการบำเพ็ญกรรมฐาน ๔ ประการที่สำคัญในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการพัฒนาธรรมที่เกี่ยวข้องกับศรัทธา การละราคะ การเจริญเมตตา และการเข้าใจอัสมิมานะ นอกจากนี้ ยังมีการเน้นย้ำว่าฝ่ายทรงภูมิทุกคนควรทำค

…ดยเคารพถือเอานิมิตได้อย่างนี้ ย่อมเป็นอันได้ถือเอากรรมฐานด้วยดีแล้ว ภายหลังการบรรลุคุณวิเศษ จะสำเร็จแก่เธอเพราะอาศัยกรรมฐานที่ตนถือเอาด้วยดีนั้น หาสำเร็จ แก่บุคคลนอกนี้ ( ผู้มิได้ถือเอากรรมฐานด้วยดีเช่นน…

…วทางในการพัฒนาตนเองและการเข้าใกล้กัลยาณมิตรเป็นสิ่งที่สำคัญ โดยบทเรียนนี้มีความมุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่สาธุชนที่ประกอบการปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง

…วนั่งพักกลางวันอยู่ในวิหารนั้น พวกหญิง หาผักจะมาร้องเพลงพลางเลือกเก็บใบไม้อยู่ใกล้ๆ ย่อมจะทำอันตราย แก่กรรมฐานด้วยการรบกวนด้วยเสียงอันเป็นข้าศึกต่อกรรมฐานได้ [ปุปผี] ส่วนวิหารใด กอไม้ดอกนานาพรรณมีดอกบานส…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มักจะมีเสียงรบกวนจากผู้หญิงที่มาหาใบไม้อยู่ใกล้ๆ เป็นอันตรา

…ป็นพระอรหันต์ (เขา) ใคร่จะได้ไหว้ ( เธอ ) ก็มาออกันอยู่ให้รอบไป เพราะเหตุนั้น ความผาสุกก็ย่อมจะไม่มีแก่เธอ แต่ (หาก) วิหารนั้นเป็นสัปปายะ สำหรับโยคีรูปใดพระโยคีรูปนั้นก็พึงไป (พัก) เสียที่อื่นในตอน กลางว…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำพูดภายในวิหารเกี่ยวกับการขอผลไม้และความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนที่ต้องการผลไม้กับพวกอุบาสก ข้อความเสนอให้เห็นถึงวิหารที่ถูกมองว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกิดปัญหาต่อพระโยคีที

…ไหลไปสู่นาของชาวบ้าน ต้นข้าวของชาวบ้านก็เหี่ยวแห้ง ) คนทั้งหลายพากันถือเอารวงข้าวที่เหี่ยวแห้งไปแสดงแก่สงฆ์ ร้องทุกข์ ว่า " พระคุณท่านทั้งหลาย ดูเอาเถิด การกระทำของพวกคนวัดของ พระคุณท่าน " เพราะเหตุ ( ที…

ในหน้าวิหารที่มีการตากข้าวพบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและพื้นที่ของวัดที่ทำให้ชาวบ้านเดือดร้อน ไม่มีน้ำใช้ ซึ่งส่งผลให้ต้นข้าวเหี่ยวแห้ง ชาวบ้านจึงร้องทุกข์ไปยังสงฆ์และเจ้าหน้าที่จนถึงราชมหาอำม

…ป็นต้นก็เรียกว่าอุปจาร บ้าน อุปจารเมืองฉะนั้นบ้าง เรียกว่าอนุโลมจิต เพราะเป็นจิตอนุโลม ( ไปกันได้ ) แก่บริกรรมจิต ( ในนานาวัชชนวิถี ) ทั้งหลายก่อนนี้ และ แก่อัปปนาข้างหน้าด้วยบ้าง อนึ่ง ในบรรดาจิต (ที่ได…

เนื้อหานี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และจิต โดยในแต่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต, อนุโลมจิต, และโคตรภู ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิจารณาทางจิตใจเมื

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 138 แต่วิเวกนั้น หรือเกิดในวิเวกนั้น [แก้อรรถบท ปีติสุข] พึงทราบอรรถในบทว่า ปีติสุข (ดังต่อไป) นี้ ธรรมชาติใดทำ ให้อิ่ม เหตุนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า ป

ในบทนี้ว่าด้วยธรรมชาติของปีติสุขที่มีรสชาติแห่งการอิ่มเอิบ ทั้งนี้ปีติสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขุททกาปีติ, ขณิกาปีติ, โอกกนฺติกาปีติ, อุพฺเพงคาปีติ และปีติโลดโผน แก่แต่ละประเภทมีอาการที่แตกต่างก…

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 144 ฌาน ด้วย ก็จริงอยู่ถึงกระนั้นก็นิวรณ์ ๕ นี้เท่านั้น เป็นตัวทำอันตราย แก่ฌานอย่างวิเสส (คือยิ่งกว่าเขา) แท้จริง จิตที่ถูกกามฉันทะประโลม ไปในอารมณ์ต่างๆ แล้วย่อมไม่ตั้งมั่นใน…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการทำอันตรายของนิวรณ์ ๕ ต่อฌาน โดยเฉพาะกามฉันทะและพยาบาทที่ทำให้จิตไม่ตั้งมั่นในเอกัตตารมณ์ รวมถึงการกล่าวถึงการเข้าสู่ฌานที่อาจมีการเกิดขึ้นของอกุศลจิต แม้ในขณะที่มีฌาน. ข้อความนี้ช

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 158 ทีนี้นิมิตนั้นย่อมเป็น ( ปรากฏ) แก่เธอ ดุจหนังโคตัวผู้ที่ถูกสับด้วยขอ ตั้ง ๑๐๐ ( แผล ) ในเพราะที่สูงๆ ต่ำๆ เป็นแม่น้ำเป็นหล่มเลน เป็น ภ…

บทนี้กล่าวถึงนิมิตในฌานและการปรากฏขององค์ฌานที่เกี่ยวข้องกับการฝึกฌาน โดยมีการเปรียบเทียบกับแม่โคที่หากินบนภูเขา ซึ่งไม่รู้จักเขตหรือทิศทางขณะที่พยายามหามุมใหม่ในการหากิน หากปัจจเวกขณ์มากเกินไปจะทำให้

… คือจำเพาะตน" เท่านี้เอง ก็เพราะหมายเอา ภายในตน เพราะฉะนั้น ความในบท อรุณฤติ นี้จึงมีดังนี้ว่า เกิด แก่ตน หรือว่าเกิดในตน เกิดในสันดานแห่งตน

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุทุติยฌานซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากปฐมฌาน โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าเมื่อวิตกและวิจารระงับไป จะเกิดปีติและสุขจากสมาธิแทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างก

… แก้ อวิตกฺก์ อวิจาร์ ] ปาฐะว่า อวิตกก์ อวิจาร มีอรรถาธิบายว่า ความตรึกไม่มี ในทุติยฌานนั้น หรือว่า แก่ทุติยฌานนั้น เพราะความตรึกนั้นละไป แล้วด้วยภาวนา เหตุนั้นทุติยฌานนั้นจึงชื่อ อวิตักกะ ( ไม่มีความตรึ…

บทนี้อธิบายถึงลักษณะของจิตในฌานที่ไม่มีความตรึกตรองหรือวิตกและอวิจาร ตามปาฐะในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงว่าทุติยฌานมีความสงบและไม่มีการวิเคราะห์ ว่าแม้จะมีการกล่าวถึงวิตกวิจารก็เป็นไปตามภาวะของจิตซึ่งเกินจ

…ู่ความแน่นอน ความดำเนินชอบ ในธรรมทั้งหลายที่เป็นกุศล ความบำเพ็ญในกสิณแม้แต่ข้อเดียว ก็ย่อมไม่สำเร็จ แก่สัตว์เหล่านั้น แม้สักผู้เดียว ในคำเหล่านั้น คำว่า กอบด้วยกัมมาวรณ ได้แก่ประกอบด้วย อนันตริยกรรม คำว่…

บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคที่อาจพบในการปฏิบัติ โดยเน้นถึงกัมมาวรณ, กิเลสาวรณ และวิปากาวรณ ที่ทำให้สัตว์ไม่สามารถก้าวไปสู่ความสำเร็จในธรรมได้ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินในมรรคของผู้ป

…ผู้กำหนดดูทางมาอย่างนี้ มา ( ถึงเสนาสนะ ของตน ) แล้ว แม้นจะจงกรมก็พึงอธิษฐานจงกรมอันเป็นการเกื้อกูล แก่ฝ่ายอสุภนั้นเท่านั้น หมายความว่าพึงจงกรมในภูมิประเทศอันหันหน้า ไปทางทิศแห่งอสุภนิมิต แม้จะนั่งก็พึงล…

ในบทนี้กล่าวถึงการกำหนดจำนิมิตและกรรมฐานซึ่งมีความสำคัญในการนำไปสู่การทำจิตให้มั่นคง โดยเน้นการสำรวมและไม่ให้จิตคิดไปนอกตัว การบริหารจัดการทิศทางที่ออกจากป่าช้าเพื่อให้ถึงเสนาสนะของตนโดยมีการคิดวางแผน

…แปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 226 ไม่ฉันใด แม้เจ้าร่าง (นั่น) ก็ (ลุก) มาไม่ได้ฉันนั้น อันอาการที่ ปรากฏแก่ท่านนี้ เป็นอาการเกิดแต่สัญญา เป็นขึ้นเพราะสัญญาดอก กรรมฐานจะปรากฏแก่ท่านในวันนี้แล้ว ท่านอย่ากลัวเล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายกรรมฐานและการถือเอานิมิตโดยอาการ ๑๑ ซึ่งมีความสำคัญในการฝึกจิต เพื่อให้บรรลุถึงธรรมวิเสส และพระอรหัต โดยการปฏิบัติธรรมนั้นจะต้องเพ่งจิตไปยังนิมิตอย่างมั่นคง อธิบายถึงผลดีของกา

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 231 ความที่ธรรมวิเสสที่ตนได้บรรลุแล้ว เป็นคุณอันประจักษ์ ( แก่ตน ) วิจิกิจฉาในองค์พระศาสดาผู้ทรงแสดงข้อปฏิบัติก็ดี ในตัวข้อปฏิบัติก็ดี ในผลแห่งการปฏิบัติก็ดี ก็ละ…

บทนี้กล่าวถึงการบรรลุธรรมวิเสสที่ผู้ปฏิบัติได้รับ รวมถึงองค์ฌานทั้งหลายและการละนิวรณ์ทั้ง 5 ที่พระโยคาวจรสามารถทำได้ผ่านการยึดมั่นในสมาธิและความสุข โดยจัดการวิเคราะห์ความสำคัญระหว่างการปฏิบัติกับผลลัพ

…ชาอย่างวิเศษอื่นๆ (ที่ เทวดาและมนุษย์ผู้มิใช่มเหสักข์ทำถวาย) เล่า เพราะความที่ทรง เป็นอรห (ผู้ควร ) แก่ทักขิณาวัตถุทั้งหลายมีปัจจัย ๔ เป็นอาทิดังนี้ จึง

เนื้อหาได้กล่าวถึงการทำลายซี่กำแห่งสังสารจักรของพระผู้มีพระภาคเจ้าและการที่พระองค์ได้รับการบูชาจากเทวดาและมนุษย์หลายกลุ่ม เช่น การบูชาของท้าวสหัมบดีพรหม ซึ่งได้ถวายพวงรัตนะ และการสร้างวิหารของพระเจ้าอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 257 ทำลายซี่กำแห่งสังสารจักร ๑ เป็นผู้ควรแก่ ทักขิณาวัตถุทั้งหลายมีปัจจัยเป็นอาทิ ๑ ไม่ ทรงทำบาปทั้งหลายในที่ลับ ๑ เพราะเหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำลายซี่กำแห่งสังสารจักร และการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้รับพระนามว่า อรห์ เนื่องจากไม่ทำบาปในที่ลับ พร้อมอธิบายความหมายและลักษณะของการรู้ธรรมทั้งหลายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงอภิญ