แก่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 77 / 176

…่ไม่ติดที่ เที่ยวไปไม่มีที่ข้องขัด ดุจ มฤคทั้งหลาย" ดังนี้ (๔) เป็นพระ ๔ ทิศ (๕) มีความประพฤติสมควร แก่ธุตธรรม มีมักน้อยเป็นอาทิ [ คาถาสรูป ] เพราะเหตุที่ภิกษุเมื่ออยู่ในอัพโภกาส อัน มิใช่ที่หายาก มีมณีค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายถึงความสำคัญของภิกษุในการปฏิบัติธรรมในที่ต่าง ๆ และความประพฤติของภิกษุที่มีความมักน้อยในวิสุทธิมรรค โดยมีการออกแบบการมีชีวิตในอัพโภกาส เพื่อให้เข้าถึงปวิเวกรส และการสมาทานโสสา

…้ทำตามโอวาทที่กล่าวไว้ว่า ลทธ์ เตน ตุฏฺฐพฺพ์ ได้สิ่งใดพึงยินดีด้วยสิ่งนั้น (๒) ใฝ่ประโยชน์ เกื้อกูล แก่เพื่อนพรหมจารี (โดยไม่กวนให้ย้ายเสนาสนะ) (๓) เลิก ความกำหนดว่าเลวประณีต (๔) ละความยินดียินร้ายได้ (๕…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์แห่งการปฏิบัติยถาสันถติกะ ซึ่งรวมถึงการยินดีในสิ่งที่ตนมี การช่วยเหลือผู้อื่นโดยไม่สร้างความรำคาญ การเลิกจินตนาการในด้านลบ และการมีความมักน้อย นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงคาถาที

…ำร้อน) กณหเนตโต (มีตาดำ) นฺหานํ (การอาบน้ำ) นุหาตโก (ช่างกัลบก) พรหมา (พรหม) ตุมเห (ท่าน ท.) อมหาก (แก่เรา ท) " นิคฺคยฺห (ข่มขี่แล้ว) " " วย เต วุลหเต (อันน้ำพัดไป) ชิวหา (ลิ้น) (อันน้ำพัดไป) อุปวหยนฺตา …

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงบาลีไวยากรณ์ โดยแยกประเภทของพยัญชนะตามตำแหน่งการออกเสียง รวมถึงการอธิบายการเกิดของพยัญชนะในส่วนนั้น ๆ เช่น กัณฐชา, มุทฺธชา และอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงการสร้างคำที่ประกอบด้วย

…ว ตั้งแต่ต้นจนจบ แม้พระนาคเถระ ผู้อยู่ ณ ภูเขากุรุนธิยคีรี ทอดทิ้งปริยัติถึง ๑๘ ปี แล้วมาแสดงธาตุกถาแก่ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเหล่านั้น ( จำเอาไป ) สอบเทียบกับพระเถระคามวาสิกทั้งหลาย ปรากฏว่า ปัญหาแม้ข้…

ในเอกสารนี้กล่าวถึงการวิจารณ์และการเรียนรู้ด้านพระธรรมของพระเถระในภูเขากุรุนธิยคีรี ที่มีการอภิปรายและวิเคราะห์ข้อมูลจากการศึกษาทั้งหมด เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องพระพุทธศาสนา พระเถระต่าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 31 " อาวุโสทั้งหลาย พระอรหัตมรรคควรแก่ท่านอาจารย์ของเราแล้วละ ท่านอาจารย์ของเราเป็นผู้ซื่อตรง เป็นอาชาไนยบุคคล ท่านจึงยอม นั่งบนเสื่อใกล้ธ…

บทความนี้สำรวจการเข้าใจพระอรหัตมรรคและบทบาทของพระอาจารย์ในการให้กรรมฐานแก่ศิษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงธรรมะที่สำคัญในกองรวมกันของคุณธรรม และการอธิบายเรื่องอิทธิปลิโพธ ในการบรรลุสมา…

…ย่างวิเศษแล้ว ( ก่อนจะ ให้กรรมฐาน เธอ ) จะต้องกำหนดพระสูตร (คือข้อความที่กล่าวไว้ใน พระสูตร อันสมควรแก่กรรมฐานนั้น ) และเรื่องราวเนื่อง ด้วยการบำเพ็ญกรรมฐานที่มีมาในพระสูตร แต่ที่นี่บ้าง ที่นั่นบ้าง ( ใน…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการให้กรรมฐานโดยภิกษุลัชชี ซึ่งเน้นการบรรลุผลจากการปฏิบัติและความรู้ที่ได้จากการศึกษาพระสูตร การกำหนดกรรมฐานในทางที่เหมาะสมและการทำวัตรปฏิบัติต่ออาจารย์ผู้ให้กรรมฐาน เพื่อเสริมสร

…ล้วพูด ( เป็นที่ทักท้วง ) ว่า " จบกันละท่าน ถ้าท่านมาหาอาจารย์รูปนั้นละก็ " ทำความผิดหวัง ให้เกิด ( แก่เธอจน ) เป็นเหตุให้เธอกลับไปเสียจากที่นั้นก็ได้ เพราะ เหตุนั้น ถาม ( ทราบ ) ที่อยู่ของอาจารย์แล้ว จึ…

บทความนี้เล่าวิธีปฏิบัติของภิกษุเมื่อเข้าวัด มีการบำเพ็ญวัตรและการใช้บริขารต่างๆ รวมถึงการตระหนักถึงการไม่เข้าไปบริเวณที่มีผู้ไม่เกี่ยวข้องกับอาจารย์ เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกเปิดเผยเรื่องเสียหาย การทำควา

…อน ๒ - หน้าที่ 52 ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ อุปนาหะ มกขะ ปลาสะ อิสสา มจุฉริยะ ดังนี้เป็นต้น ย่อมเป็นไปมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้งหลายคือ ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ วิจิกิจฉา อาทานคาริตา (ความถือผิด ) ทุปปฏินิสสคุค…

เนื้อหาที่นำเสนอในบทนี้เกี่ยวข้องกับธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อบุคลิกภาพและจิตใจของคนในรูปแบบต่างๆ เช่น ความโกรธ, ความหลง, และความเชื่อมั่นในธรรม ซึ่งมีคำอธิบายถึงคนแต่ละประเภทที่เกิดจากธรรมเหล่านี้ ที่สำคัญ

…าร แห่งวิปัสสนา และภพสมบัติแล บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยโดยปัจจัยดังนี้ [จริยานุกูล โต] บทว่า " โดยอนุกูลแก่จริยา " มีวินิจฉัยว่า ก็การวินิจฉัย ในบทนี้ บัณฑิตพึงทราบตามกรรมฐานอันอนุกูลแก่จริยาทั้งหลาย กรรมฐาน…

…กับจิตที่เป็นไปในทางสุขวิหารและวิปัสสนาอย่างไร เนื้อหาจบด้วยความสำคัญของการเลือกกรรมฐานที่เป็นอนุกูลแก่จริยาต่างๆ เพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

…กันอย่างยิ่งประการ ๑ แต่ขึ้นชื่อว่ากุศลภาวนาที่ไม่ข่มโทษ ทั้งหลายมีราคะเป็นต้นก็ดี ที่ไม่เป็นอุปการะแก่คุณทั้งหลาย มีศรัทธา เป็นอาทิก็ดี หามีไม่ จริงอยู่แม้ในเมฆยสูตร พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ตรัสคำนี้ ( …

บทนี้แสดงถึงการบำเพ็ญกรรมฐาน ๔ ประการที่สำคัญในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการพัฒนาธรรมที่เกี่ยวข้องกับศรัทธา การละราคะ การเจริญเมตตา และการเข้าใจอัสมิมานะ นอกจากนี้ ยังมีการเน้นย้ำว่าฝ่ายทรงภูมิทุกคนควรทำค

…ดยเคารพถือเอานิมิตได้อย่างนี้ ย่อมเป็นอันได้ถือเอากรรมฐานด้วยดีแล้ว ภายหลังการบรรลุคุณวิเศษ จะสำเร็จแก่เธอเพราะอาศัยกรรมฐานที่ตนถือเอาด้วยดีนั้น หาสำเร็จ แก่บุคคลนอกนี้ ( ผู้มิได้ถือเอากรรมฐานด้วยดีเช่นน…

…วทางในการพัฒนาตนเองและการเข้าใกล้กัลยาณมิตรเป็นสิ่งที่สำคัญ โดยบทเรียนนี้มีความมุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่สาธุชนที่ประกอบการปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง

…วนั่งพักกลางวันอยู่ในวิหารนั้น พวกหญิง หาผักจะมาร้องเพลงพลางเลือกเก็บใบไม้อยู่ใกล้ๆ ย่อมจะทำอันตราย แก่กรรมฐานด้วยการรบกวนด้วยเสียงอันเป็นข้าศึกต่อกรรมฐานได้ [ปุปผี] ส่วนวิหารใด กอไม้ดอกนานาพรรณมีดอกบานส…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มักจะมีเสียงรบกวนจากผู้หญิงที่มาหาใบไม้อยู่ใกล้ๆ เป็นอันตรา

…ป็นพระอรหันต์ (เขา) ใคร่จะได้ไหว้ ( เธอ ) ก็มาออกันอยู่ให้รอบไป เพราะเหตุนั้น ความผาสุกก็ย่อมจะไม่มีแก่เธอ แต่ (หาก) วิหารนั้นเป็นสัปปายะ สำหรับโยคีรูปใดพระโยคีรูปนั้นก็พึงไป (พัก) เสียที่อื่นในตอน กลางว…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำพูดภายในวิหารเกี่ยวกับการขอผลไม้และความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนที่ต้องการผลไม้กับพวกอุบาสก ข้อความเสนอให้เห็นถึงวิหารที่ถูกมองว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกิดปัญหาต่อพระโยคีที

…ไหลไปสู่นาของชาวบ้าน ต้นข้าวของชาวบ้านก็เหี่ยวแห้ง ) คนทั้งหลายพากันถือเอารวงข้าวที่เหี่ยวแห้งไปแสดงแก่สงฆ์ ร้องทุกข์ ว่า " พระคุณท่านทั้งหลาย ดูเอาเถิด การกระทำของพวกคนวัดของ พระคุณท่าน " เพราะเหตุ ( ที…

ในหน้าวิหารที่มีการตากข้าวพบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและพื้นที่ของวัดที่ทำให้ชาวบ้านเดือดร้อน ไม่มีน้ำใช้ ซึ่งส่งผลให้ต้นข้าวเหี่ยวแห้ง ชาวบ้านจึงร้องทุกข์ไปยังสงฆ์และเจ้าหน้าที่จนถึงราชมหาอำม

…ป็นต้นก็เรียกว่าอุปจาร บ้าน อุปจารเมืองฉะนั้นบ้าง เรียกว่าอนุโลมจิต เพราะเป็นจิตอนุโลม ( ไปกันได้ ) แก่บริกรรมจิต ( ในนานาวัชชนวิถี ) ทั้งหลายก่อนนี้ และ แก่อัปปนาข้างหน้าด้วยบ้าง อนึ่ง ในบรรดาจิต (ที่ได…

เนื้อหานี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และจิต โดยในแต่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต, อนุโลมจิต, และโคตรภู ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิจารณาทางจิตใจเมื

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 138 แต่วิเวกนั้น หรือเกิดในวิเวกนั้น [แก้อรรถบท ปีติสุข] พึงทราบอรรถในบทว่า ปีติสุข (ดังต่อไป) นี้ ธรรมชาติใดทำ ให้อิ่ม เหตุนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า ป

ในบทนี้ว่าด้วยธรรมชาติของปีติสุขที่มีรสชาติแห่งการอิ่มเอิบ ทั้งนี้ปีติสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขุททกาปีติ, ขณิกาปีติ, โอกกนฺติกาปีติ, อุพฺเพงคาปีติ และปีติโลดโผน แก่แต่ละประเภทมีอาการที่แตกต่างก…

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 144 ฌาน ด้วย ก็จริงอยู่ถึงกระนั้นก็นิวรณ์ ๕ นี้เท่านั้น เป็นตัวทำอันตราย แก่ฌานอย่างวิเสส (คือยิ่งกว่าเขา) แท้จริง จิตที่ถูกกามฉันทะประโลม ไปในอารมณ์ต่างๆ แล้วย่อมไม่ตั้งมั่นใน…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการทำอันตรายของนิวรณ์ ๕ ต่อฌาน โดยเฉพาะกามฉันทะและพยาบาทที่ทำให้จิตไม่ตั้งมั่นในเอกัตตารมณ์ รวมถึงการกล่าวถึงการเข้าสู่ฌานที่อาจมีการเกิดขึ้นของอกุศลจิต แม้ในขณะที่มีฌาน. ข้อความนี้ช

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 158 ทีนี้นิมิตนั้นย่อมเป็น ( ปรากฏ) แก่เธอ ดุจหนังโคตัวผู้ที่ถูกสับด้วยขอ ตั้ง ๑๐๐ ( แผล ) ในเพราะที่สูงๆ ต่ำๆ เป็นแม่น้ำเป็นหล่มเลน เป็น ภ…

บทนี้กล่าวถึงนิมิตในฌานและการปรากฏขององค์ฌานที่เกี่ยวข้องกับการฝึกฌาน โดยมีการเปรียบเทียบกับแม่โคที่หากินบนภูเขา ซึ่งไม่รู้จักเขตหรือทิศทางขณะที่พยายามหามุมใหม่ในการหากิน หากปัจจเวกขณ์มากเกินไปจะทำให้

… คือจำเพาะตน" เท่านี้เอง ก็เพราะหมายเอา ภายในตน เพราะฉะนั้น ความในบท อรุณฤติ นี้จึงมีดังนี้ว่า เกิด แก่ตน หรือว่าเกิดในตน เกิดในสันดานแห่งตน

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุทุติยฌานซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากปฐมฌาน โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าเมื่อวิตกและวิจารระงับไป จะเกิดปีติและสุขจากสมาธิแทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างก

… แก้ อวิตกฺก์ อวิจาร์ ] ปาฐะว่า อวิตกก์ อวิจาร มีอรรถาธิบายว่า ความตรึกไม่มี ในทุติยฌานนั้น หรือว่า แก่ทุติยฌานนั้น เพราะความตรึกนั้นละไป แล้วด้วยภาวนา เหตุนั้นทุติยฌานนั้นจึงชื่อ อวิตักกะ ( ไม่มีความตรึ…

บทนี้อธิบายถึงลักษณะของจิตในฌานที่ไม่มีความตรึกตรองหรือวิตกและอวิจาร ตามปาฐะในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงว่าทุติยฌานมีความสงบและไม่มีการวิเคราะห์ ว่าแม้จะมีการกล่าวถึงวิตกวิจารก็เป็นไปตามภาวะของจิตซึ่งเกินจ