หน้าหนังสือทั้งหมด

นิพพานและพระโพธิสัตว์
98
นิพพานและพระโพธิสัตว์
…่วยเหลือสรรพสัตว์ได้มากๆ ถึงแม้ว่าพระโพธิสัตว์ทั้งหลายล้วนตั้งความปรารถนาที่จะบรรลุพุทธภูมิให้จงได้ แต่ท่านเหล่านั้นก็ยังไม่ขอเข้านิพพานในทันที จะต้องประพฤติตามหลักคำสอนที่เรียกว่า โพธิสัตวมรรค ไปจนกว่าจ…
เนื้อหานี้พูดถึงนิพพานและบทบาทของพระโพธิสัตว์ในการช่วยเหลือสรรพสัตว์ โดยมีการอธิบายถึงบารมี 6 ประการ เพื่อบรรลุพุทธภูมิและการประพฤติตามโพธิสัตวมรรค ซึ่งมีทั้งทานบารมี, ศีลบารมี, ขันตินบารมี, วิริยบารม
อุดมคติของพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน
99
อุดมคติของพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน
…พร่หลาย ในพระพุทธศาสนามหายาน ความเป็นพระอรหันต์ก็ยังนับว่าด้อยกว่าพระโพธิสัตว์ เพราะเป็นการเอาตัวรอดแต่เพียงผู้เดียว มิได้ช่วยเหลือผู้อื่นในระหว่างการบำเพ็ญเพียรของตน แต่พระโพธิสัตว์ผู้มุ่งอนุตตรสัมมาสัม…
…ย ซึ่งเน้นการช่วยเหลือและเสียสละเพื่อผู้อื่น พระโพธิสัตว์ไม่เพียงบรรลุโพธิสูงสุดเพื่อประโยชน์ส่วนตน แต่ยังมุ่งมั่นในการช่วยเหลือสัตว์โลกให้พ้นทุกข์ คำสอนนี้มีความสำคัญในพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน โดยมีการเน้…
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
100
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
…มและกาลสมัยตามแนวทางของคณาจารย์ฝ่าย มหายาน ถือว่าเป็นข้อเด่นที่เป็นประโยชน์ในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา แต่อย่างไรก็ดี ใน ประเด็นนี้มีข้อที่ควรพิจารณาคือ 1) การปรับพุทธพจน์ มหายานได้ใช้หลักจิตวิทยาที่เหนือกว…
บทความนี้พูดถึงการปรับปรุงคำสอนของพุทธศาสนามหายานให้เหมาะสมกับเวลาปัจจุบัน โดยการเตรียมความรู้สึกและเปิดโอกาสให้ผู้คนเข้าถึงพุทธธรรมได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบระหว่างคำสอนของเถรวาทและมหาย
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
101
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
อยมา และเนื่องจากเหตุผลก็ย่อมขึ้นอยู่กับขอบเขตแห่งแนวความคิดของบุคคลแต่ละคน ไม่จำเป็นที่บุคคลอื่น ๆ จะต้องยอมรับ ดังนั้นนิกายย่อยๆ ของมหายานจึงเกิดขึ้นเรื่อย เมื่ออยู่ที่ใ…
พระพุทธศาสนามหายานมีการพัฒนาเป็นนิกายต่าง ๆ โดยเฉพาะสองสายที่มีต้นกำเนิดในอินเดีย คือ มาธยมิกะ และโยคาจาร นิกายมาธยมิกะ เน้นคำสอนเรื่องทางสายกลางระหว่างการมีและไม่มี ในขณะที่ฝ่ายเถรวาทมีความมุ่งมั่นใน
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
102
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
…การ หยั่งเห็นปรากฏการณ์ทั้งหลายว่าเป็นสิ่งสมมติ สังขารทั้งหลายไม่มีอยู่จริง เปรียบเหมือนภาพ มายา แม้แต่ความหลุดพ้นก็เป็นสิ่งสมมติ เมื่อยังละสมมติสัจจะไม่ได้ก็ยังบรรลุปรมัตถสัจจะ ไม่ได้ จากคำอธิบายตรงนี้ …
…ถสัจจะ การตีความว่าความจริงแท้ไม่มีแก่นสารจึงทำให้นักปรัชญาทั่วโลกต้องยอมรับถึงความสามารถของท่าน แม้แต่ในวงการนักปราชญ์ช่วยยกระดับความเข้าใจเรื่องพุทธปรัชญาและยกย่องท่านเป็น “พระพุทธเจ้าองค์ที่สอง” ท่านม…
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
103
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
…ในปลายพุทธศตวรรษที่ 8 และได้ เขียนคัมภีร์ไว้หลายเล่ม เช่น อภิสมยาลังการะ มหายานสูตราลังการะ เป็นต้น แต่บางตำนาน บอกว่า โยคาจารเริ่มพัฒนาขึ้นอย่างช้าๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ.700 เป็นต้นมา และพัฒนาถึงขีดสูงสุด ประม…
…งนิกายนี้ยังคงมีการขัดแย้งอย่างเข้มข้นในปรัชญาและการปฏิบัติ ซึ่งนำไปสู่หลักการที่แตกต่างตามแนวทางของแต่ละนิกาย
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
104
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
…ดูเหมือนจะ แย้งกันแบบสุดโต่ง ทั้งที่จริงแล้วจุดประสงค์ของทั้ง 2 นิกายเหมือนกัน คือ เพื่อความหลุดพ้น แต่สิ่งที่ดูเหมือนจะแตกต่างกันเป็นเพียงแนวทางการนำเสนอเท่านั้น โดยโยคาจารถือว่ามีจิต อยู่จริงและเป็นควา…
…ดยชี้ให้เห็นถึงการแตกต่างที่มีอยู่ในมุมมองศาสตร์ทั้งสอง นิกายโยคาจารเชื่อว่าสวลักษณะมีการเปลี่ยนแปลงแต่ยังคงมีอยู่จริง ขณะที่มาธยมิกะยืนยันว่าไม่มีอะไรอยู่เลยและมีแนวคิด 'ความว่างของความว่าง' เนื้อหาแสดง…
การเผยแพร่ของลัทธิพุทธตันตรยานในพระพุทธศาสนา
105
การเผยแพร่ของลัทธิพุทธตันตรยานในพระพุทธศาสนา
…การเผยแพร่ของลัทธิพุทธตันตรยาน นิกายพุทธตันตระ (Tantric Buddhism) เชื่อว่าแนวทางของตนถือกำเนิดมาตั้งแต่ สมัยพุทธกาลโดยคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า กล่าวกันว่า พระศากยมุนีพุทธได้จัดให้มีการ ประชุมขึ้นที่เมืองศ…
ลัทธิพุทธตันตระเกิดขึ้นในยุคเสื่อมของพระพุทธศาสนา ซึ่งมีการสั่งสอนแนวทางลี้ลับหรือทางลัดที่พระพุทธเจ้าแสดงให้เฉพาะผู้ที่มีปัญญา การแพร่หลายของนิกายนี้ได้รับการสนับสนุนจากนักประวัติศาสตร์ชาวทิเบตและอิน
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
106
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
…รือตันตรยาน (Tantrayana) เพราะนับถือพิธีกรรมและการท่องบ่นสาธยายเวทมนตร์อาคมเป็นสำคัญ โดยที่เวทมนตร์ แต่ละบทเรียกว่า ธารณี (Dharani) มีอานิสงส์ความขลังความศักดิ์สิทธิ์พรรณนาไว้วิจิตรลึกล้ำ นักหนา ธารณีมนต…
…ัมภีร์ทำให้สามารถนี้เข้าถึงได้เฉพาะกลุ่มเท่านั้น แม้ว่าเป้าหมายจะยังคงเป็นพุทธภาวะเหมือนนิกายมหายาน แต่รูปแบบการปฏิบัติกับแนวทางในการศึกษาแตกต่างออกไป ส่วนบุคคลต้องการที่พึ่งพิงในการตั้งคำถามถึงความสุขสว…
ประวัติความเป็นมาของนิกายตันตระในพุทธศาสนา
107
ประวัติความเป็นมาของนิกายตันตระในพุทธศาสนา
…านถึง 3 สมัยด้วยกัน คือ สมัยแรกมีชื่อเรียกว่า มนตรยาน (Mantrayana) ซึ่งได้เริ่มต้นในพุทธศตวรรษที่ 8 แต่เพิ่งจะมีการเผยแพร่คำสอน อย่าง จริงจังหลังจากพุทธศตวรรษที่ 10 นิกายนี้ได้ก่อให้เกิดเวทมนตร์คาถาต่าง …
นิกายตันตระได้เริ่มต้นในพุทธศตวรรษที่ 8 โดยมีมนตรยานเป็นจุดเริ่มต้น และได้รับการเผยแพร่ในพุทธศตวรรษที่ 10 นิกายนี้มุ่งเน้นการสร้างเวทมนตร์เพื่อช่วยให้การแสวงหาพระโพธิญาณเป็นไปอย่างราบรื่น หลังจากนั้นใ
พุทธตันตระและความเชื่อในพระพุทธศาสนา
108
พุทธตันตระและความเชื่อในพระพุทธศาสนา
…ายเอาปัญญา สาธุเป็นเพศชาย จะต้องสร้างอุบายเพื่อรวมเป็นหนึ่ง (เอกภาพ) เมื่อเป็นเช่นนี้ก็ได้พระนิพพาน แต่พวกวามจารีนั้นหาคิดเช่นนั้นไม่ พวกเขาได้ถือ เอาตามตัวอักษรเลยทีเดียว ถึงกับสอนว่า ผู้ใดมอบสตรีให้สิท…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความเชื่อในพุทธตันตระ โดยเฉพาะความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธองค์ซึ่งมีพระกายที่ 4 และพิธีกรรมทางศาสนาที่เกี่ยวข้องกับการเคารพบูชา รวมถึงวิธีตีความคำสอนที่มีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มต่างๆ
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดียยุคปลาย
109
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดียยุคปลาย
…ณ์ให้เลื่อมใสง่าย และมีพิธีกรรมอัน ส่วนสหัชยานมีอิทธิพลในด้านการปฏิบัติสมาธิอย่างลึกซึ้ง สวยสดงดงาม แต่เมื่อเริ่มมีเรื่องเลอะเทอะผิดธรรมวินัยเข้ามาปะปนมากขึ้น และมีการแก้ไขละทิ้ง ธรรมวินัยดั้งเดิมมากขึ้น…
…เสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดียโดยเฉพาะในยุคปลาย ซึ่งพบว่าคณาจารย์ชาวพุทธประสบความสำเร็จในช่วงแรก แต่ในตอนหลังพระพุทธศาสนาเริ่มถูกกลืนหายไปโดยอิทธิพลของลัทธิตันตระและการเปลี่ยนแปลงของสังคมที่ขาดการอุปถ…
พระพุทธศาสนาในอินเดียและการอุปถัมภ์จากกษัตริย์
110
พระพุทธศาสนาในอินเดียและการอุปถัมภ์จากกษัตริย์
…ู่กับว่าในยุคใดสมัยใด กษัตริย์ให้ความอุปถัมภ์สนับสนุน ยุคนั้นสมัยนั้นพระพุทธศาสนาก็จะเจริญรุ่งเรือง แต่ยุคใด เป็นไปในทำนองตรงกันข้าม คือหากขาดความอุปการะจากผู้ทรงอำนาจในแผ่นดิน ยุคนั้น พระพุทธศาสนาก็จะปร…
…าสนาระดับโลก การสนับสนุนจากกษัตริย์ต่อเนื่องจนถึงยุคราชวงศ์คุปตะ ส่งผลให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรือง แต่เมื่อขาดการอุปถัมภ์จากผู้สามารถพระพุทธศาสนากลับเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากและการโดนทำลายจากศาสนาอื่…
สาเหตุการเสื่อมของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
111
สาเหตุการเสื่อมของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
4.3.3 สาเหตุที่ทำให้พระพุทธศาสนาเสื่อมจากอินเดีย ทั้งที่พระพุทธศาสนาถือกำเนิดในประเทศอินเดีย แต่ต่อมาในขณะที่พระพุทธศาสนา แผ่ขยายและเจริญรุ่งเรืองไปในดินแดนต่าง ๆ ทั่วโลก พระพุทธศาสนาในอินเดียเองก…
พระพุทธศาสนาเกิดขึ้นในอินเดียและเคยเจริญรุ่งเรือง แต่เสื่อมลงเนื่องจากสาเหตุภายในที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของพระภิกษุสงฆ์ที่รับผิดชอบในการเผยแผ่และปฏิบัติธรร…
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
112
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…้นหนักในด้านพระปริยัติธรรมเป็นหลักเพราะเป็นสิ่งที่คุ้นเคย และชำนาญ แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่เมื่อตนไม่คุ้นเคย ไม่มีความชำนาญ การสนับสนุนก็ทำได้ในขอบเขตหนึ่งเท่านั้น พระภิกษุสงฆ์รุ่นใหม่ ๆ จึงม…
ผู้บริหารการคณะสงฆ์มักเน้นการส่งเสริมการศึกษาในด้านพระปริยัติธรรม แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่การสนับสนุนทำได้ในขอบเขตจำกัด การศึกษาในยุคแรกมุ่งเน้นการเข้าใจพุทธพจน์เพื่อปฏิบัติ แต่ต่อมาเริ่มมีก…
ผลกระทบต่อพระพุทธศาสนาในอินเดียจากการบุกรุกของกองทัพมุสลิม
114
ผลกระทบต่อพระพุทธศาสนาในอินเดียจากการบุกรุกของกองทัพมุสลิม
…าวบ้านกราบไหว้บูชา ที่สุดชาวบ้านจึงแยกไม่ออก คิดว่าพระพุทธศาสนากับ ศาสนาฮินดูคือสิ่งเดียวกัน ชาวพุทธแต่เดิมก็กลายเป็นชาวฮินดูไปค่อนตัว และต่อมาเมื่อเจอเหตุกระทบครั้งใหญ่คือ ตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ.1600 กองทั…
บทความนี้นำเสนอข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผลกระทบต่อพระพุทธศาสนาในอินเดีย จากการบุกรุกของกองทัพมุสลิมในยุคประวัติศาสตร์ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความขัดแย้งระหว่างศาสนาต่าง ๆ และการประสานความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา บท
การทำลายพระพุทธศาสนาในอินเดีย
115
การทำลายพระพุทธศาสนาในอินเดีย
ประจักษ์พยาน มิใช่การเผาทำลายครั้งเดียว แต่เกิดขึ้นนับครั้งไม่ถ้วน ไม่ใช่แต่เพียงมุสลิม เท่านั้นที่ทำลายล้างพระพุทธศาสนา ในเวลาเดียวกัน ศาสนิกแ…
บทความนี้กล่าวถึงการทำลายพระพุทธศาสนาในอินเดียโดยมุสลิมและศาสนิกของฮินดู มีการชี้ให้เห็นว่าความรู้และความเข้าใจในคำสอนของพระพุทธศาสนามีความสำคัญต่อการรักษาความมั่นคงของศาสนา นอกจากนี้ยังมีการส่งเสริมใ
พระพุทธศาสนาในเอเชีย
117
พระพุทธศาสนาในเอเชีย
เนื้อหาบทที่ 5 พระพุทธศาสนาในเอเชีย 5.1 ภาพรวมพระพุทธศาสนาในเอเชีย 5.2 ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในเอเชีย 5.2.1 พระพุทธศาสนาในเอเชียใต้ 5.2.2 พระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออก 5.2.3 พระพุทธศาสนาในเอเชียตะวั
…บ่งออกเป็นหลายส่วน ได้แก่ พระพุทธศาสนาในเอเชียใต้ ตะวันออก ตะวันออกเฉียงใต้ ตะวันตกเฉียงใต้ และกลาง แต่ละภูมิภาคมีลักษณะและพัฒนาการที่แตกต่างกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลและการแพร่กระจายของศาสนานี้อย่า…
พระพุทธศาสนาในเอเชีย: ความเจริญรุ่งเรืองและความเสื่อม
118
พระพุทธศาสนาในเอเชีย: ความเจริญรุ่งเรืองและความเสื่อม
… และภูฏาน เป็นต้น 2. พระพุทธศาสนาเข้าไปสู่ประเทศต่าง ๆ ในแถบเอเชียไม่พร้อมกัน บางประเทศก็เข้าไป ตั้งแต่เมื่อครั้งพุทธกาล โดยเฉพาะประเทศที่อยู่ใกล้อินเดีย เช่น ประเทศเนปาล บังกลาเทศ อัฟกานิสถาน เป็นต้น แต…
…อเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ไทย พม่า ลาว และเวียดนาม ส่วนเอเชียตะวันออกมีจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ โดยที่แต่ละประเทศรับพระพุทธศาสนาในเวลาที่ต่างกัน ตั้งแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งมีปัจจัยทั้งภายในและภายนอกท…
พระพุทธศาสนาในเอเชีย
119
พระพุทธศาสนาในเอเชีย
…ศาสนาสูงที่สุดในโลกคือ 95% รองลงมาคือ กัมพูชา 90% พม่า 88% ภูฏาน 75% ศรีลังกา 70% ทิเบต 65% เป็นต้น แต่ถ้าถือเอาจำนวนผู้ที่ 1 www.adherents.com (2549).Major Religions of the World Ranked by Number of Adh…
…นาในเอเชีย โดยเน้นถึงความสำคัญของศาสนาพุทธเปรียบเทียบกับศาสนาอื่น ๆ และการกระจายตัวของพุทธศาสนิกชนในแต่ละประเทศทั่วทวีปเอเชีย เช่น ประเทศไทยที่มีประชากรนับถือพระพุทธศาสนาสูงที่สุดในโลกถึง 95%. นอกจากนี้ย…