แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 582 / 1728

… ไม่อ่อน และใช้การไม่ได้ดี ข้อนี้ฉันใด จิตของคนเราก็ฉันนั้นเหมือนกัน ซึ่งปกติเป็นจิตประภัสสร ผ่องใส แต่ถูกนิวรณ์ 5 อันเป็นอาคันตุกกิเลส เข้ามาก่อกวนให้เศร้าหมอง ให้วุ่นวาย ให้เดือดร้อน ฉะนั้นทางพระพุทธศา…

…สงบสุขของชีวิต ทางพระพุทธศาสนาจึงแนะนำให้รักษาจิตให้บริสุทธิ์จากอากันตุกกิเลสเหล่านี้ การเปรียบเทียบแต่ละนิวรณ์กับสถานการณ์ในชีวิต เช่น ลูกหนี้และการถูกทวงหนี้ ช่วยให้เข้าใจถึงความทุกข์ที่เกิดจากการถูกกิ…

…าธิ เมื่อจิตแน่วแน่เป็นสมาธิระดับหนึ่งแล้ว บาง ท่านอาจจะเห็นนิมิต องค์พระ ดวงแก้ว หรือเห็นความสว่าง แต่เมื่อปฏิบัติไป สมาธินั้นอาจจะถอยลง นิมิต ที่เห็นอาจจะเลือนลางไป หรือความสว่างนั้นอาจจะน้อยลงไป หรืออ…

บทความนี้พูดถึงนิวรณ์และอุปกิเลสที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติสมาธิและการเข้าถึงความสงบสุขภายใน และแนะนำเกี่ยวกับการขจัดอุปสรรคเหล่านี้ เพื่อให้สามารถทำจิตให้สงบได้ และพบเจอกับประสบการณ์ภายในที่ดีขึ้น กา

…ปรารภความเพียร มีใจจดจ่ออยู่กับการปฏิบัติ ก็ได้พบเช่นเดียวกัน บางคราวพระองค์ก็เห็นนิมิต และแสงสว่าง แต่ไม่ช้าทั้งนิมิต และแสงสว่างก็หายไป ซึ่งพระองค์ก็ทรง พิจารณาและได้พบว่าอุปกิเลสทั้ง 11 ตัวข้างต้นตามล…

เนื้อหาพูดถึงการปฏิบัติสมาธิและอุปสรรคทั้ง 11 ประการที่ทำให้สมาธิเคลื่อนคลาด เช่น ความลังเลสงสัย, ความง่วงนอน, ความหวาดเสียว, ความไม่สงบกาย และความเพียรจัดเกินไปหรือย่อหย่อนเกินไป พระองค์พบเหตุปัจจัยท

…ขึ้นได้ เพราะไม้นั้นชุ่มด้วยยางและยังแช่อยู่ในน้ำ “สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง กายหลีกออกจากกามแล้ว แต่ใจยังรักใคร่อยู่ในกาม ชอบใจ อยู่ในกาม สมณพราหมณ์เหล่านั้นจะทำความเพียรให้เผ็ดร้อนขนาดไหนก็ตาม หรือไม…

บทความนี้สำรวจถึงความสำคัญของการหลีกเลี่ยงกามในทางพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระพุทธองค์ในมหาสัจจกสูตร มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เพื่ออธิบายว่าผู้ใดที่ยังข้องอยู่ในกาม ไม่ว่าจะทำความเพียรหนักเ

…นรัก เราจึงพยายามแสวงหาประสบการณ์ที่น่าพึงพอใจอยู่ ตลอดเวลา ความคิดเหล่านี้ได้วนเวียนอยู่ในใจของเรา แต่สิ่งที่สนองความอยากไม่ใช่ปัญหา แต่ปัญหาอยู่ ที่ความรู้สึกยังไม่พอ ซึ่งก็เกิดจากความเชื่อว่า ถ้าเราได…

…จที่พ้นจากกามฉันทะ ซึ่งเป็นต้นเหตุของความอยากและความไม่พอใจในชีวิต เรามักแสวงหาความสุขจากสิ่งภายนอก แต่สิ่งที่ทำให้เราไม่พอใจนั้นเป็นความคิดที่ไม่เที่ยง ความต้องการเหล่านี้ส่งผลให้เราไม่สามารถมีความสุขแล…

…ัดใจ อยากเลี่ยงหนี ถ้ารู้สึกเฉยๆ ก็เพลินๆ เรื่อยๆ ไป อาการอย่างนี้จะ เกิดโดยที่เราไม่ต้องใช้ความคิด แต่เกิดไปตามกระบวนการของการรับรู้แต่ความคิดที่เกิดขึ้นต่อนี่เอง ที่จะ ทำให้อารมณ์เหล่านั้นจะเป็นไปในทาง…

บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของความคิดในการสร้างอารมณ์ของเรา รวมถึงความเชื่อมโยงระหว่างความต้องการในสิ่งสวยงามและการยึดติดที่เกิดจากอารมณ์ นอกจากนี้ยังว่าถึงวิธีการแก้ไขกามฉันทะตามคัมภีร์ที่ส่งเสริมให้เร

…ง 6 1 ไว้ดังนี้ 1. ตาคนเรานี้เหมือนงู คือชอบที่ลับๆ อะไรที่เขาปกปิดเอาไว้ ชอบดู ยิ่งปกปิดยิ่งอยากดู แต่ อะไรที่เปิดเผยออกแล้วไม่ลับแล้ว ความอยากดูกลับลดลง 2. หูคนเรานี้เหมือนจระเข้ คือชอบที่เย็นๆ อยากฟัง…

…6 ที่ใช้ในการรับรู้ของมนุษย์ ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบแต่ละช่องทางกับสัตว์ต่างๆ ที่มีลักษณะพิเศษเปรียบเทียบถึงการใช้ประโยชน์และการควบคุมจิตใจ ผ่านอินทรีย์สัง…

… ดูแลประตูหน้าต่างอย่างดีแล้ว ถึงแม้ตามลิ้นชักตามตู้จะไม่ได้ใส่ กุญแจก็ย่อมปลอดภัย โจรมาเอาไปไม่ได้ แต่ถ้าเราขาดการสำรวมอินทรีย์ไปดูในสิ่งที่ไม่ควรดู จับต้อง สัมผัสในสิ่งที่ไม่ควรสัมผัส คิดในสิ่งที่ไม่คว…

การสังวรเป็นการรักษาคุณธรรมไม่ให้กิเลสรุกรานชีวิตของเรา การทำให้จิตใจสงบและลังเลในเรื่องการบริโภคสะท้อนถึงการมีสติและรู้จักควบคุมตนเอง พระพุทธเจ้าทรงแนะนำว่า การบริโภคพอดีจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดทุกข์ห

…ว่ากามจะก่อให้เกิดความสุข ความพอใจ ต่อเมื่อเราได้รับรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ที่เรา ปรารถนาและพอใจ แต่เมื่อว่าโดยโทษของกามนั้นมีมากมายหลายประการ ในพระไตรปิฎกก็ได้กล่าวถึง โทษของกามไว้ใน มหาทุกขักขันธสูต…

เนื้อหานี้เสนอวิธีการพิจารณาโทษของกามเพื่อคลายกามฉันทะ โดยเน้นถึงความสุขที่มีน้อยและความทุกข์ที่มากของกาม เทคนิคที่เสนอคือการมองเห็นความทุกข์ที่เกิดขึ้นจากการแสวงหาความสุขทางกาม เช่น ทุกข์จากการทำงานเ

ลูกมือของคนฆ่าโค จึงโยนร่างกระดูกที่เชือดชำแหละออกจนหมดเนื้อแล้ว เปื้อนแต่เลือดไปยังสุนัข สุนัขนั้นก็แทะร่างกระดูกที่เชือดชำแหละออกจนหมดเนื้อ เปื้อนแต่เลือด ย่อมไม่สามารถบำบั…

เนื้อหานี้นำเสนอการเปรียบเทียบความทุกข์ของกามในพระพุทธศาสนา โดยใช้ตัวอย่างต่างๆ เช่น ร่างกระดูก เปรียบเหมือนกามที่มีทุกข์มาก เช่น การหิวโหย หรือการถูกไฟไหม้จากคบเพลิงหญ้า นอกจากนี้ยังมีเปรียบเปรยถึงกา

ไฉนหนอเราพึงตัดต้นไม้นี้แต่โคนต้น แล้วกินพออิ่ม และห่อพกไปบ้าง เขาจึงตัดต้นไม้นั้นแต่โคนต้น บุรุษ คนซึ่งขึ้นต้นไม้ก่อนนั้น ถ้าเ…

การพิจารณาความแปรปรวนของความสุขและทุกข์ในชีวิต และความสำคัญของการตัดกามฉันทะนั้นจะช่วยให้เราได้สัมผัสกับความสุขที่เรียบง่ายและสงบจากภายใน โดยไม่ต้องแสวงหาจากสิ่งภายนอก ซึ่งความสุขนี้สามารถทำให้เราไม่ต

…คดี จึงเห็นความพยาบาทเหมือนโรค ด้วยประการฉะนี้ เราจะสังเกตได้ว่า เวลาเราขัดใจใคร เราอยากจะทำร้ายเขา แต่ยังทำไม่ทัน เพราะไม่มีช่องว่าง หรือไม่มีเครื่องมือ หรือไม่มีโอกาส จึงผูกใจแค้นไว้ว่า จะทำการแก้แค้นใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความพยาบาทซึ่งเป็นอารมณ์ที่ทำให้จิตใจไม่มีความสงบและปิดกั้นความดีทั้งใหม่และเก่าจากการที่เราไม่สามารถปล่อยวางความโกรธได้ โดยที่เมื่อจิตเกิดพยาบาทขึ้น จะเป็นอุปสรรคในการนั่งสมาธิและแส

…กลิ้ม อยากกิน อยากนอน แล้ว เมื่อไม่ได้สมกับที่อยาก หรือมีอะไรมาขัด ความไม่พอใจก็เกิดขึ้น เช่น อยากจะแต่งตัวสวยๆ แต่พอไปหยิบเสื้อ คนรีดผ้า รีดไม่ดี ทำให้เกิดรอยไหม้ เราก็ไม่พอใจ เป็นต้น ปฏิฆะ แปลว่า ขัดใจ…

บทความนี้สำรวจวัฏจักรการเกิดพยาบาทที่เริ่มต้นจากความไม่พอใจ ซึ่งนำไปสู่ปฏิฆะ โกธะ และโทสะ ว่าการขัดใจส่งผลต่อความคิดและอารมณ์อย่างไร ในการทำสมาธิก็มีวิธีการแก้ไขที่สามารถช่วยให้จิตสงบและปล่อยวางจากอาร

…ามถี่ ของความคิดเร็วเกินไป เหมือนเราเอาฝ่ามือถูกับผิวหนังอย่างเร็วและถี่มากๆ จะมีอาการร้อนขึ้นทันที แต่ ถึงกระนั้น ความโกรธก็เป็นเพียงความวุ่นวายในตัว ถ้าโกรธจัดๆ ก็อาจถึงตัวสั่น มือสั่น ปากสั่น แต่ถ้า ฝ…

อาการความโกรธเกิดจากจิตที่ร้อนรน อาจส่งผลเสียต่อทั้งตัวเราและผู้อื่น โดยเฉพาะเมื่อมีโทสะ คิดทำลาย ซึ่งอาจลุกลามจนเกิดความพยาบาทเมื่อไม่สามารถทำลายทันที ความไม่พอใจที่เกิดขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยสามารถจุดช

…ารพิจารณาถึงความที่สัตว์มีกรรมเป็นของๆ ตน 4. การทำให้มากซึ่งการพิจารณา 5. ความมีกัลยาณมิตร 6. การพูดแต่เรื่องที่เป็นที่สบาย 3.3.1 การกำหนดนิมิตในเมตตาเป็นอารมณ์ คือ การกำหนดนิมิตที่สนับสนุนให้เกิดเมตตา ก…

เนื้อหานี้สำรวจการกำหนดนิมิตในเมตตาเป็นอารมณ์ซึ่งสนับสนุนให้เกิดเมตตา เพื่อแก้ไขพยาบาทตามหลักคำสอนที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค การประกอบเมตตาภาวนาอย่างต่อเนื่องและการแผ่เมตตาไปทั่วทิ

…จะรู้สึกไม่สบายใจ เสียใจ สภาวะของจิตใจที่มีความรัก ใคร่ชนิดนี้ ไม่ใช่จิตใจที่ประกอบด้วย ความไม่โกรธ แต่เป็นจิตใจที่ประกอบด้วยอำนาจของโลภะ เมตตา ชนิดนี้จึงไม่ใช่เมตตาบริสุทธิ์เหมือนข้อแรก เป็นเมตตาเทียม แ…

บทความนี้สำรวจสองประเภทของความรัก ความรักประเภทแรกเป็นความรักแบบไม่มีเงื่อนไข โดยไม่มีการยึดถือในความสัมพันธ์ ขณะที่ประเภทที่สองมีการยึดถือซึ่งอาจนำไปสู่ความทุกข์หากต้องแยกห่างจากบุคคลนั้น การแผ่เมตตา

…ง คนที่ตนรัก คนที่ตนรู้สึกเฉยๆ และคนที่โกรธกัน ดังนี้แล้ว ให้แผ่เมตตาออกเป็น 3 สถาน คือ แผ่ไม่เฉพาะ แต่เฉพาะ และแผ่ทั่วทิศทั้ง 10 แผ่ไม่เฉพาะ ได้แก่ สัตว์ทั้งหลายที่ยังข้องอยู่ภพต่างๆ ฯลฯ ทิศทั้ง 10 สิ้น…

การแผ่เมตตาเริ่มจากตนเองไปยังบุคคลที่รัก ตามด้วยบุคคลที่รู้สึกเฉยๆ และคนที่มีเวรต่อกันอย่างเป็นกลาง เมื่อจิตเมตตาของผู้ปฏิบัติเกิดขึ้นเท่าเทียม จึงแผ่เมตตาไปในทิศทางต่างๆ เพื่อส่งเสริมความสุขและลดทุกข

…แผ่เมตตาให้คนประเภทเดียวกันนี้ที่เคยรู้จักเมื่อเดือนที่แล้ว ปีที่แล้ว สิบปี ห้าสิบปีที่แล้ว ฯลฯ ตาม แต่จะนึกได้จนกระทั่งสัตว์เดรัจฉานก็ไม่เว้น หมดแล้วนึกแผ่กลับทวนมาหาในปัจจุบันอีก กลับไปกลับมาเรื่อยๆ อน…

การแผ่เมตตาให้กับผู้คนที่เรารู้จักและผู้ที่มีเวรต่อกันเป็นสิ่งที่สำคัญในธรรมะ โดยมีวิธีการแผ่เมตตาที่แนะนำว่าเราควรเริ่มจากการแผ่เมตตาให้กับคนที่เรารักก่อนแล้วถึงไปยังคนที่มีอุปสรรคระหว่างกัน การไม่โก

…อียดอ่อนนุ่มนวล เป็นพลังมวลแห่งความบริสุทธิ์ ความปรารถนาดี ประดุจ แสงสว่างแห่งพระจันทร์ในคืนวันเพ็ญ แต่ว่ากระจ่างแจ่มจ้าเหมือนอาทิตย์ตอนเที่ยงวัน คือสว่างประดุจ ดวงอาทิตย์ตอนเที่ยงวัน แต่ว่าเย็นเหมือนแสง…

บทความนี้เกี่ยวกับการฝึกฝนความเมตตาโดยการนึกถึงพลังที่แผ่จากกลางกาย เพื่อสร้างแสงสว่างแห่งความบริสุทธิ์ที่ขยายออกไปให้ทั่วสรรพสัตว์ โดยมีการเปรียบเทียบถึงความรู้สึกของแสงสว่างที่มีความชุ่มชื้น มีเป้าห

…้าน วันแรกผ่านไป เด็กน้อยคนนั้นตอกตะปูเข้าไปที่รั้วหลังบ้านถึง 37 ตัว และก็ค่อยๆ ลดจำนวนลงเรื่อยๆ ในแต่ละวันที่ ผ่านไป ก็ลดจำนวนลง น้อยลง น้อยลง เพราะเขารู้สึกว่า การรู้จักควบคุมอารมณ์ของตนเองให้สงบ ง่าย…

…วบคุมอารมณ์ผ่านการตอกตะปูลงในรั้วหลังบ้าน โดยเมื่อเขาสามารถควบคุมตนเองได้แล้ว เขาได้ถอนตะปูออกจนหมด แต่พบว่า รอยแผลที่เกิดจากอารมณ์ไม่สามารถลบเลือนด้วยคำขอโทษได้ และยังกล่าวถึงการสร้างความสัมพันธ์กับกัลย…