แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 592 / 1728

…ษะ สัณฐานดังถลกบาตร วิธีกำาหนดหนัง นักปฏิบัติผู้จะกำหนดเอาหนังเป็นอารมณ์ พึงพิจารณาขึ้นเบื้องบน ตั้งแต่ริมฝีปากบน แล้วกำหนดหนังที่หุ้มอยู่รอบปากก่อนเป็นอันดับแรก จากนั้นจึงกำหนดหนังหุ้มกระดูกหน้าผาก จากน…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของหนังในร่างกายที่ได้จากการศึกษาเกี่ยวกับพุทราพันธุ์อินเดีย โดยมีการอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับสัญลักษณ์ของหนังในที่ต่างๆ ของร่างกาย เช่น หนังนิ้วมือ หนังแขน และส่วนต่างๆ ของร่างกา

…้งตรงที่ตั้งจดใน กระดูกเข่านั้นมีสัณฐานดังเขาโคปลายทู่ กระดูกขามีสัณฐานดัง ด้ามพร้าและด้ามขวานที่ถากแต่งหยาบๆ กระดูกขาตรงที่ตั้งจดใน กระดูกสะเอวมีสัณฐานดังลูกสะบ้า กระดูกตรงสะเอวตรงที่ตั้งจดกับ กระดูกขาน…

บทความนี้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับสัณฐานและลักษณะของกระดูกในร่างกายมนุษย์ โดยมีการเปรียบเทียบกระดูกแต่ละส่วนกับวัตถุหรือสิ่งต่างๆ เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย เช่น กระดูกแข็งที่มีสัณฐานดังลูกสะบ้า หรือกระดูกเข…

…กระดูกเกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : เมื่อว่าโดยไม่แปลกกัน ตั้งอยู่ทั่วร่างกาย แต่เมื่อว่าโดยแปลกกัน ในกระดูกทั้งหลายนั้น กระดูกศีรษะตั้งอยู่บนกระดูกคอ กระดูกคอตั้งอยู่บนกระดูกสันหลั…

เนื้อหานี้พูดถึงโครงสร้างของกระดูกในร่างกาย ตั้งแต่กระดูกศีรษะไปจนถึงกระดูกข้อเท้า พร้อมกับการอธิบายเกี่ยวกับเยื่อในกระดูก ซึ่งมีการแบ่งประเภทตามทิศทาง…

…. มันสมอง (มตฺถลุงค์) มันสมอง ได้แก่ กองเยื่ออันตั้งอยู่ภายในกะโหลกศีรษะ โดยสี : มีสีขาวดังก้อนเห็ด แต่ก็ไม่ขาวเท่านมข้น สีพอ ๆ กับนมสด โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนหัวกะโหลกที่บรรจุ โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้อ…

บทความนี้อธิบายถึงการทำงานของกระเพาะอาหารใหม่ ในการเผาผลาญสารอาหาร รวมถึงการสร้างมันสมองและดีในร่างกาย โดยมันสมองมีลักษณะเฉพาะและแบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ ดีมีทั้งที่มีฝักและไม่มีฝักซึ่งส่งผลต่อสุขภาพขอ

…งกาย มิใช่อยู่ใน โกฏฐาสะอื่นๆ 23 น้ำหนอง (ปุพฺโพ) โดยสี : ในร่างกายที่มีชีวิตอยู่มีสีดังใบไม้เหลือง แต่ในร่างกายคนตายย่อมมีสี ดังน้ำข้าวบูดข้นๆ โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามแหล่งที่เกิด โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้อ…

บทความกล่าวถึงปรากฏการณ์ทางร่างกายของเสลดซึ่งมีสีและลักษณะเฉพาะและน้ำหนองที่มีสถานะและการปรากฏในร่างกายมนุษย์ เสลดมีบทบาทในการช่วยในการกลืนอาหาร และน้ำหนองที่เกิดจากการบาดเจ็บหรือการติดเชื้อ การเปลี่ย

…ตามที่ตั้งอยู่ โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : เหงื่อไม่มีที่เกิดประจำ แต่เมื่อใดร่างกายอบอ้าว เพราะเหตุต่างๆ เช่น ร้อนไฟ ร้อนแดด และความเปลี่ยนแปลงแห่งฤดู เป็นต้น เมื่อนั้นจ…

โลหิตมี 2 ประเภทคือ โลหิตข้น และ โลหิตจาง ซึ่งต่างกันที่สีและการไหลในร่างกาย โลหิตจางมีสีใสไหลซึมชุ่มทั่วร่างกาย ทำให้หัวใจ ตับ และปอดไม่แห้ง เหงื่อเกิดจากอาโปธาตุไหลออกผ่านขุมขน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิแล

…คนอ้วนอยู่ระหว่างหนังและเนื้อ ของคน ผอมตั้งติดเนื้ ดเนื้อต่างๆ เช่นเนื้อแข็งเป็นต้น แม้ว่าจะเป็นมัน แต่เพราะความเป็นของน่าเกลียด ยิ่งนัก คนทั้งหลายจึงไม่เอามาใช้เป็นน้ำมันที่ศีรษะ ไม่ถือเอามาใช้เป็นน้ำมั…

เนื้อหาอธิบายถึงลักษณะของมันข้นหรือเมโท และน้ำตาในร่างกายมนุษย์ ทั้งในด้านสี สัณฐาน การเกิด และการเกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ โดยมีรายละเอียดว่า มันข้นมีสีและสัณฐานตามลักษณะของคนอ้วนและคนผอม ขณะที่น้ำตาเ

…งของร่างกาย โดยโอกาส : โดยมากตั้งอยู่ในฝ่ามือ หลังมือ ฝ่าเท้า หลังเท้า ปลายจมูก หน้าผาก และจะงอยบ่า แต่ว่าไม่ได้ละลายอยู่ในที่เหล่านี้ทุกเมื่อ เมื่อใดตำแหน่งเหล่านั้นเกิดอบอ้าวขึ้น เพราะร้อนไฟ ร้อนแดด ผิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์น้ำเหลวซึ่งมีลักษณะคล้ายน้ำมันมะพร้าวและน้ำลายซึ่งผสมฟองในปาก การเกิดน้ำเหลวขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม ขณะที่น้ำลายเกิดจากการเห็นหรือคิดถึงอาหาร มีลักษณะและการขังอยู

…อ่อน โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามที่อยู่ของตน โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส : ตั้งอยู่เต็มช่องจมูก แต่มิได้มีอยู่ประจำ เมื่อใดสัตว์ทั้งหลายร้องไห้ มี ธาตุกำเริบด้วยจากอาหารที่แสลงและฤดูเปลี่ยนแปลง เมื่อ…

น้ำมูกและไขข้อเป็นส่วนสำคัญในร่างกายมนุษย์ โดยน้ำมูกเป็นน้ำที่มีสีและสัณฐานตามที่ตั้งอยู่ในช่องจมูก มีความสำคัญในกรณีที่สัตว์ร้องไห้และเกิดธาตุกำเริบจากอาหารและฤดู ส่วนไขข้อเป็นซากมีกลิ่นที่ช่วยหล่อลื

…ดในทิศเบื้องล่าง โดยโอกาส : อยู่ภายในหัวไส้ หรือกระเพาะปัสสาวะ เวลาเข้าสู่กระเพาะไม่มีทาง ไหลเข้าไป แต่ใช้วิธีซึมซาบเข้าไป เหมือนกับน้ำในบ่อน้ำครำ ซึ่งเข้าไปได้ในหม้อซึมที่ไม่มีปาก อันเขาทิ้งไว้ในบ่อน้ำค…

เนื้อหาเกี่ยวกับมูตรหรือปัสสาวะ ในรูปแบบและสัณฐานที่เกิดขึ้นในร่างกายมนุษย์ การพิจารณาเห็นถึงความเป็นปฏิกูลแห่งกาย และการฝึกจิตให้สงบผ่านการมองเห็นความไม่งดงามของร่างกาย เพื่อลดการยึดติดต่อสิ่งที่เป็น

…เป็นสี โดยสัณฐานเป็นต้นแล้ว ความสำคัญผิดที่เคยจำไว้ว่าเป็นคนนั้นคนนี้ ชาย หญิง งาม ไม่งาม ก็ หายไปมีแต่วัณณนิมิต ปฏิกูลนิมิต หรือธาตุนิมิต อย่างใดอย่างหนึ่งปรากฏขึ้น จิตใจก็ผ่องใส ปราศจากราคะ โทสะ โมหะ เ…

การพิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจาก

…กฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่พิจารณาไปตามลำดับตั้งแต่ เกสาจนถึง มุตต์ โดย อนุโลม และตั้งแต่ มุตฺติ จนถึงเกสา โดยปฏิโลมอยู่นั้น พึงสังเกตดูว่า โกฏฐาสะอันใ…

เอกสารนี้เกี่ยวกับการพิจารณาโกฏฐาสะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนก

…บัติจะไม่ได้ผลถึงฌาน มรรค และผล ดังนั้นผู้ปฏิบัติจึงไม่ควรใฝ่ใจในนิมิตอย่างใดอย่างหนึ่งให้มากเกินไป แต่ควรใส่ใจใน นิมิตทั้ง 3 ให้เสมอกัน พระพุทธองค์ทรงอุปมาไว้ว่า เสมือนนายช่างทอง ก่อนที่จะทำทอง ต้อง ผูก…

บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ

…ง 3 อย่างใด อย่างหนึ่ง และได้ฌาน มรรค และผล ตามความปรารถนา อย่างไรก็ดี แม้ว่าจะลำบากสักเพียงใดก็ตาม แต่เมื่อได้นึกถึงอานิสงส์และคำยกย่อง ชมเชยของพระอรรถกถาจารย์ ที่แสดงไว้ในสัมโมหวิโนทนีอรรถกถาแล้ว พุทธม…

บทความนี้กล่าวถึงการดูแลจิตในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการอบรมจิตใจและพัฒนากัมมัฏฐาน โดยเฉพาะกายคตาสติกัมมัฏฐานที่มีความยากลำบากในการปฏิบัติ รวมถึงความจำเป็นในการศึกษาและเข้าใจธรรมก่อนการปฏิบัติ เพื่อใ

…ข้ากับลมหายใจออก ในอรรถกถาพระวินัย ลมหายใจเข้า ท่านใช้คำว่า อัสสาสะ ลมหายใจออก ท่านใช้คำว่า ปัสสาสะ แต่ในอรรถกถา พระสูตรท่านเรียกตรงข้าม คือ อัสสาสะ แปลว่าหายใจเข้า ปัสสาสะ แปลว่า หายใจออก ลมหายใจ เข้าออ…

การเจริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝ

…ุดท้าย ธรรมดาว่าเบื้องต้นในกองลมหายใจเข้าหรือในกองลมหายใจออกที่แล่นไปอย่างละเอียด ย่อมปรากฏแก่บางคน แต่ท่ามกลางและที่สุดไม่ปรากฏ เขาย่อมสามารถกำหนดได้เฉพาะ เบื้องต้นเท่านั้น ย่อมกำหนดไม่ได้ในท่ามกลางและท…

เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าแล

…อก ให้เอาสติกำหนดเอาเฉพาะ การกระทบของลมที่ปลายจมูกหรือที่ริมฝีปากบนสำหรับผู้ที่มีริมฝีปากบนยื่น แล้วแต่ว่าชัดเจน ที่ตรงไหนก็ให้กำหนดที่ตรงนั้น ในการนับไม่ต้องนับเป็นคู่เหมือนตอนต้นแต่ให้นับเร็วๆ โดยให้ น…

การนับหายใจเป็นเทคนิคหนึ่งในการปฏิบัติอานาปานสติ โดยมีการนับเร็วเพื่อเสริมสร้างความแน่วแน่ของจิต โดยนับจาก 1 ถึง 10 และย้อนกลับ โดยไม่ต้องคำนึงถึงลมที่เข้าออกเมื่อมีการนับอย่างรวดเร็วนี้ช่วยทำให้มีควา

…โคนเสาชิงช้านั้น ย่อม เห็นที่สุดของทั้งสองข้าง และท่ามกลางของแผ่นกระดานชิงช้า ที่กำลังแกว่งไปมาอยู่ แต่ก็ไม่ได้ ขวนขวายในการแลดูที่สุดทั้งสอง และท่ามกลางฉันใด ผู้ปฏิบัติ เมื่อกำหนดดูลมหายใจ ก็ไม่ได้ ส่งส…

… โดยเสนออุปมา 3 ตัวอย่าง คือ คนง่อย คนเฝ้าประตูเมือง และชายเลื่อยไม้ ที่เน้นการไม่ใส่ใจลมที่เข้าออก แต่เน้นอยู่ที่จุดกระทบทำให้จิตใจสงบลง, ลมหายใจจะละเอียดขึ้น, จิตจะรู้สึกเบาหรือคล้ายตัวลอยอยู่ โดยคำแนะ…

หากปฏิบัติตามนี้ ปฏิภาคนิมิตก็จะไม่เสื่อมหายไปและได้รูปฌานตามลำดับ แต่การ จะได้อัปปนาฌาน พึงทราบด้วยว่าลมเข้าลมออกและนิมิต เป็นอารมณ์ของจิตคนละดวง คนละ อัน ไม่ใช่อารมณ์ขอ…

ในข้อความนี้กล่าวถึงประโยชน์ของการปฏิบัติอานาปานสติ ที่ช่วยให้เกิดรูปฌานและเป็นบาทแห่งมรรคผล โดยเชื่อมโยงกับการทำสติปัฏฐาน 4 ดำเนินไปสู่โพชฌงค์ 7 และวิชชา รวมถึงผลการป้องกันวิตกและการรับรู้วันตาย โดยค

…คิดไปเรื่อยเปื่อยต่างๆ นานา เมื่อใดที่วิตกมีกำลังแก่กล้าขึ้น ส่งผลให้จิตใจ ปราศจากความสงบผ่องแผ้ว มีแต่ความเลื่อนลอยไปในอารมณ์ต่างๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ ถ้าหาก ผู้ที่มีโมหจริตและวิตกจริต ใช้อารมณ์ที่ผิดมาเป็…

เรื่องราวของพระเถระสองพี่น้องที่ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์จากการเจริญอานาปานสติและวิปัสสนา วันหนึ่งในวันอุโบสถ ท่านทั้งสองได้ออกจากอาวาสและประชุมกับพระภิกษุเกี่ยวกับการปรินิพพาน พบว่ามีหลายรูปผู้ปรินิพพาน