โทส : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 28 / 39

…ังนี้ เพราะฉะนั้น จะรู้ว่าบุคคล นี้เป็นราคจริต บุคคลนี้เป็นคนจริตอย่างใดอย่างหนึ่งในจริตที่เหลือ มี โทสจริตเป็นต้นได้ ก็ด้วยเจโตปริยญาณ หรือมิฉะนั้นก็ซักถาม (เจ้าตัว ) บุคคลนั้นเอา จึงจะรู้ ด้วยประการฉะน…

ในเอกสารนี้มีการกล่าวถึงการบ่งชี้จริตและวิธีการที่เหมาะสมในการประยุกต์ใช้กรรมฐานในบุคคลซึ่งมีลักษณะจริตที่หลากหลาย โดยเฉพาะการระบุจริตต่าง ๆ และการเลือกเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับคนราคจริต เช่น เสนาสนะที่

…ีอัชฌาสัยกอปรด้วย อโลภะ เห็นโทษใน โลภะอยู่โดยปกติ ๑ พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัย กอปรด้วย อโทสะ เห็นโทษในโทสะอยู่โดยปกติ ๑ พระโพธิสัตว์ทั้งหลาย เป็นผู้มีอัชฌาสัย กอปรด้วย อโมหะ เห็นโทษในโมหะอยู่…

…้อหาในบทนี้กล่าวถึงการบรรลุพระอรหัตของภิกษุผ่านอัชฌาสัยที่สมบูรณ์ หรือการมีคุณธรรมที่ปราศจากความโลภ โทสะ และโมหะ พระโยคีที่มีอัชฌาสัยจะบรรลุโพธิที่ยอดเยี่ยม โดยมีอัชฌาสัย 5 ประการเป็นส่วนสำคัญในการเตรียม…

…่มไว้ได้ซึ่งโลภะอันมี ประเภทแห่งกามคุณ ๕ เป็นอารมณ์ เป็นอันกล่าวด้วยบทแรก ความ สงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งโทสะและโมหะ อันมีประเภทแห่งอาฆาตวัตถุ เป็นต้นเป็นอารมณ์ เป็นอันกล่าวในบทที่ ๒ หรือว่าในธรรมทั้งหลาย มีโ…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการทำความสงัดในจิตใจจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโยช…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 280 ประเภท คือประเภทโลภะ ประเภทโทสะ ประเภทโมหะ ประเภท วิปริตมนสิการ ( ความคิดผิดทาง ) ประเภทอหิริกะและอโนตตัปปะ ประเภทโกธะและอุปนาหะ ป…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของอุปกุศลซึ่งรวมถึงโลภะ โทสะ โมหะ และประเภทอื่นๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของมารทั้ง 5 ที่ยังคงส่งผลกระทบ…

…นกล่าว ( เป็นคาถา ) ไว้ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็น ( ภคฺคราโค ) ผู้ทรง หักราคะ ( ภคฺคโทโส ) ผู้ทรงหักโทสะ ( ภคฺคโมโห ) ผู้ทรงหักโมหะ เป็นผู้หาอาสวะ มิได้ บาปธรรมทั้งหลายพระองค์ทรงหักเสีย (สิ้น ) แล้ว เพรา…

…สุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ท่านได้ชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยพระองค์ทรงสามารถหักราคะ โทสะ และโมหะได้ ทำให้พระองค์ไม่สามารถมีอาสวะได้ บัณฑิตจึงตั้งพระนามให้พระองค์ว่า พระภควา พระองค์มีบุญลั…

…าคเจ้านั้น เป็นพระภควา " ดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอ ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิต ที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนิน ไปตรงแน่ว ปรารภ…

…้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐานช่วยให้สามารถดำเนินการในทางแห่งการปฏิบัติได้…

…นสวากขาตะเป็นต้น ดังกล่าวมาฉะนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิต ดำเนินไปตรงแนวปรารภพระธ…

…งการระลึกถึงพระธรรมคุณที่ช่วยทำให้จิตบริสุทธิ์ ในขณะที่จิตเดินตามทางของพระธรรม ยุติการครอบงำของราคะ โทสะ และโมหะ จนกระทั่งฌานได้เกิดขึ้นขณะระลึกถึงพระธรรม ความลึกซึ้งของอารมณ์ทางธรรมนี้ได้ส่งผลต่อการพัฒน…

…เป็นศีลไม่ขาดเป็นต้นดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็น จิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุม เลยทีเดียว ในสมัยนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนินไปตรงแนวปรารภ ศีล…

…ธิบายความสำคัญของศีลและฌานที่เกิดจากการระลึกถึงคุณของศีล โดยจิตที่มีศีลไม่ขาดจะสามารถหลุดพ้นจากราคะ โทสะ และโมหะ และยังทำให้เกิดฌานที่เป็นอุปจารซึ่งเชื่อมโยงกับอานิสงส์ของการมีสีลานุสติ การเป็นผู้มีสีลาน…

… " บทว่า วิคตมลมจุเฉเรน ความว่า ชื่อว่า ปราศจากมลทินและ ความตระหนี่ เพราะความที่มลทินอื่นๆ เช่นราคะ โทสะ และความ ตระหนี่ด้วยปราศไปแล้ว คำว่า เจตสา วิหรามิ ความว่า เราเป็น ผู้มีจิตมีประการดังกล่าวแล้วอยู่…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้

…นตัวมลทินเป็นอาทิอย่างนี้ อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็น จิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนินไปตรงแนวปรารภจาคะ…

…รระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ จิตตื่นรู้และมีความสงบมากขึ้น นอกจากนี้การมีจิตใจที่บริสุทธิ์ควบคู่กับการให้ยังส่งผลให้เกิ…

…าจคุณมีความเป็นที่สร่างเมา เป็นต้น อย่างนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ) ไม่ถูกราคะกลุ้มรุม... ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม... ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุมเลย ในสมัยนั้น จิตของเธอ เป็นจิตดำเนินตรงมุ่งต่ออุปสมะแท้แล องค์ฌานทั…

…งขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค์ฌานที่สำคัญได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 168 โทสะเป็นเหตุนั้น จักเป็นไปเพื่อความเสื่อมเสียแก่เขาเองมิใช่หรือ เพราะว่าท่านผู้นี้ก็เป็นผู้มีกรรมเป็นขอ…

เนื้อหาส่วนนี้ว่าด้วยการทำร้ายผู้อื่นซึ่งไม่ควรทำและผลกรรมที่ย้อนกลับมาถึงผู้กระทำ โดยยกตัวอย่างของโทสะเป็นเหตุที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสีย นอกจากนี้ยังพูดถึงกรรมที่มีผลต่อการเข้าถึงความรู้ต่างๆในทางธรรมแ…

…บไปแห่งสุขโสมนัส และทุกขโทมนัส อัน เป็นปัจจัยแห่งราคะ ทุกข์เป็นปัจจัยแห่งโทมนัส โทมนัสเป็นปัจจัยแห่งโทสะ (ตรงนี้ ปาฐะในมหาฎีกา ตก โทมนสฺสํ โทสสฺส)

…สุทธิ์ของจิต ดีใจในความรู้และปัญญาที่ได้จากการปฏิบัติ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตเป็นการลบล้างราคะและโทสะอย่างมีประสิทธิภาพ เข้าใจลำดับการบรรลุจากปฐมฌานไปจนถึงจตุตถฌานในที่สุด จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้า…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 โทสะ เรียกว่า ธุลี แต่ละอองไม่เรียกว่าธุลี คำ ว่าธุลีนั่นเป็นเรียกโทสะ บุคคลทั้งหลายผู้ที่ละธุลี (คือโท…

เนื้อหานี้อธิบายถึงโทสะและโมหะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการละธุลีเหล่านี้เพื่อให้เป็นบัณฑิตในศาสนา เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอ…

…อ "สโมห์ วีตโมห์" นี้ (ว่า) โดยปาฏิบุคคลิก นัย (นัยเฉพาะตน ไม่ปนเจือ คือเป็นโมหะแท้ ไม่เจือด้วยโลภะ โทสะ ก็จิตที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ ๒ ดวงเท่านั้น ชื่อว่าสโมหจิต (จิตมีโมหะ) แต่แม้อกุศลจิต ๑๒ ด…

บทความนี้อธิบายถึงประเภทของจิตตามที่กล่าวในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงจิตที่มีอาการต่าง ๆ เช่น สโมหจิต ซึ่งเป็นจิตที่มีโมหะ ออกุศลจิต ๑๒ ดวงก็ถือเป็นสโมหจิต และแบ่งประเภทจิตที่แตกต่างกัน เช่น วีตโมหจิต, สั

…้งหลายหนาขึ้น โลกจึงพินาศอย่างนั้น ก็แลโลกนั้น เมื่อราคะหนามากกว่า (อย่างอื่น) ย่อมพินาศด้วยไฟ เมื่อโทสะหนามมากว่า ย่อมพินาศด้วยน้ำ แต่ อาจารย์ลางพวกกล่าวว่า "เมื่อโทสะหนามากกว่า (ย่อพินาศ) ด้วยไฟ เมื่อร…

…บุรายละเอียดเกี่ยวกับเกิดมหากัป และความสำคัญของอกุศลมูลในการพินาศของโลก เมื่อราคะมากย่อมพินาศด้วยไฟ โทสะด้วยน้ำ และโมหะด้วยลม โดยเน้นการอภิปรายเกี่ยวกับธรรมชาติของราคะและโทสะ.

…ต่างกัน คือหมายถึงพระอรหัต แปลว่าความสิ้นรา โทษ โมนะ โมะนะ ถามหมายถึงพระนิพพาน แปลว่าธรรมที่สิ้นรคา โทสะ โมนะ โมนะ เพราะมาถึงพระนิพพาน กิสลดังสิ้น (หรือว่าหน่วยพระนิพพานเป็นอารมณ์ คิสลดังสิ้น) เพราะฉะนั้…

บทความนี้วิจารณ์ถึงแนวคิดของพระนิพพานและพระอรหัต โดยที่ระบุว่าความสิ้นในพระธรรมสามารถถูกตีความเป็นนิพพานได้หรือไม่ ข้อความจะกล่าวถึงโทษและความถูกต้องของการตีความ และยังเจาะลึกถึงธรรมชาติที่สามารถบรรลุ

…อำนาจ งกนาปินาสนาแล้ว ก็อย่ามองเห็นแต่ความกลัวมิอำนาจในจิตที่น่าพอใจ ปรากฏจาก * ไฉ ๑๑ กอง คือ รากะ โทสะ โมหะ ชาติ ชรา มรณะ โสฬะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมน์ อุปายาส

บทนี้กล่าวถึงสังข์และวิญญาณในแง่มุมต่างๆ โดยอธิบายถึงความน่ากลัวที่เกิดจากสิ่งต่างๆ ในชีวิต ความทุกข์และปัญหาที่เกิดจากสังขารได้รับการเน้นย้ำว่าเป็นอุปสรรคต่อการเห็นโลกในแง่ดี ทั้งนี้เนื้อหาพูดถึงความ

นั่นให้เลย ติดตาม-สัญลักษณ์นั้นไป ด้วยอำนาจสันติไม่ขาดระยะ เจาะไปทำลายไปซึ่งกองโลกะ กองโทสะ กองโมะ ซึ่งไม่เคยถูกเจาะ ไม่เคยถูกทำลาย เกิดขึ้น (ต่อไป) เป็นอุปมานความอัน ยังมีนายงูธมธูสินคู่ให…

เนื้อหานี้นำเสนอแนวคิดการทำลายกองโลกะ กองโทสะ และกองโมะ โดยใช้พลังแห่งสันติและสัญญาอันงดงาม ซึ่งถูกนำเสนอในรูปของอุปมานความที่สื่อนิ้วไปถึงการสื…

… จึงเป็นธรรมที่ฐานเนื่องสูงพึงจำกัด ในกิเลสทั้งหลาย ทุจฺจ วิชชา ขีณจิตา เป็นธรรมอันปรมาณพิง กำจัด โทสะ เป็นธรรมอันติญาณพิงกำจัด โลภะ โมหะ มานะ

… การทำความเข้าใจในเรื่องนี้จะสำคัญต่อการพัฒนาในทางธรรมและการหลุดพ้นจากกิเลสทั้งหลาย โดยเฉพาะการกำจัดโทสะ โลภะ และโมหะ.