หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
178
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
… ฯ สุโห วิภํติ เวทนา สบ สุข วิญฺญาณ ณ ตุสปุ ฯ ปจฺจอช ฯ ปรํถิณ หิทโ ฯ สุโห วิภํติ ฯ (Glass and Allon 2007: 138)
บทความนี้วิเคราะห์หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ การเข้าใจว่าการเห็นคือเงื่อนไขสำคัญในกระบวนการแสวงหาความรู้แจ้ง ถูกบันทึกไว้ในพระไตรปิฎกบำลีและคัมภีร์ธารเก่าแก่ โดยมีการสอนให้ปล่อยวางขันธ์ 5 ที่ไม่ใช่
การปล่อยวางในพระพุทธศาสนา
179
การปล่อยวางในพระพุทธศาสนา
…าลี14 พระไตรปิฏกแปลฉบับภาษาจีน และในภิกขาของคัมภีรอธิปมโกลกที่แปลเป็นภาษาทิตับด้วย (Glass and Allon 2007: 175-6) หลักการเดียวกันที่สอนให้ปล่อยวางขันธ์ 5 ซึ่งสรุปลงได้เป็นรูปธรรมกันนามธรรม ที่ไม่ใช่ตนห…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปล่อยวางสิ่งที่ไม่ใช่ของเรา ไม่ว่าจะเป็นรูป วิญญาณ หรือสัญญา จากข้อความในพระไตรปิฏกบาลีและแปลเป็นภาษาจีน เน้นถึงความสำคัญของการปล่อยวางขันธ์ 5 เพื่อประโยชน์และความสุข ซึ่งเป
หลักธรรมที่สอนในชั้น 5 และการปล่อยวางในพระพุทธศาสนา
183
หลักธรรมที่สอนในชั้น 5 และการปล่อยวางในพระพุทธศาสนา
…ปลือกไม้บรีชัชขันเดียวกัน ยังมีอีกพระสูตรหนึ่งที่ผู้ตรวจชำระให้ชื่อว่า “สัญญาสูตร” (Glass and Allon 2007: 138-9) ซึ่งอาจบอกเป็นรองรอยเกี่ยวกับสมาธิอันหลงเหลือให้เห็นเพียงประปรายในภาษาคนารธี กล่าวถึงสัญ…
บทความนี้นำเสนอหลักธรรมที่สอนในชั้น 5 และการปล่อยวางความยึดถือในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการศึกษาในภาษาคนารธี และสรุปเนื้อหาในพระสูตรสัญญาสูตรซึ่งประกอบด้วยสัญญา 4 ประการ ได้แก่ อสูสัญญา มรณสัญญา อาหารปฏิก
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
184
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…องบุคคล (ผู้รับรู้) ตามความเป็นจริง ที่เรียกว่า “สมาธิประกอบด้วยสัญญาในความไม่มาม” (Glass and Allon 2007: 138-9) ในส่วนของสัญญาที่เหลืออีก 3 ประการก็คล้ายกัน เพียงแต่เปลี่ยนสิ่งที่พิจารณาเท่านั้น กล่า…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาสมาธิในบริบทของสัญญาจากคัมภีร์พุทธ โดยเฉพาะการพิจารณาความไม่สะอาดของร่างกายและความตาย ซึ่งส่งผลต่อจิตใจของบุคคลที่รับรู้ตามความเป็นจริง ให้เห็นถึงธรรมชาติที่แท้จริงของสิ่งต่างๆ
การหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
188
การหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
… ๆ ซึ่งจะหลุดพ้นได้ คัมภีร์ชั้นนี้16 มีอายุของการคัดลอกคราวปลายพุทธศตวรรษที่ 7 (กลางคริสต์ศตวรรษที่ 2) (Lee 2009: 43) มีเนื้อความโดยสรุปว่า ในขณะพระพุทธองค์ดำรงอยู่ ประทับ ณ ริมฝั่งแม่น้ำคาในโอษยะ มีพร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการมุ่งสู่พระนิพพานด้วยการไม่ติดข้องในสิ่งต่าง ๆ โดยเสนอแนวทางจากคัมภีร์ภาษาคาราเดีย เปรียบเทียบกับท่อนโพซี่ในแม่น้ำเพื่อแสดงถึงอุปสรรคที่ทำให้ไม่สามารถหลุดพ้นได้ การติดอยู่ในสิ่งทั้
การนำภายในและหนทางสู่นิพพาน
189
การนำภายในและหนทางสู่นิพพาน
…างสูพระนิพพานโดยตรงอยู่แล้ว พระสูตรภาษาคณฑารผรายนี้ มีเนื้อหาตรงกันกับทารข้นสูตรในบาลี (ส.สะท. 18/322-4/223-6) ต่างกันแต่เพียงว่าในพระสูตรบลื่นนี้พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่ภิษุเป็นกลุ่ม ไม่ใช่เพียงรบเด…
ส่วนการนำภายในหมายถึงการปกปิดความไม่บริสุทธิ์ของตนไว้ หากภิษุไม่ถูกกกไว้ด้วยอุปสรรคเหล่านี้ ก็อ้มดำเนินไปในหนทางตรงและบรรลุพระนิพพานได้ในที่สุด ทั้งนี้เพราะอริยมรรคมีองค์ 8 ตั้งแต่สัมมาวิมุติเป็นต้นไป
นิพพานเป็นสุขแท้ ไม่แปรเปลี่ยน
191
นิพพานเป็นสุขแท้ ไม่แปรเปลี่ยน
…การในวิชนธรรมกายเช่นเดียวกัน ดังตัวอย่างพระสูตรหนึ่งที่มีเนื้อหาาตรงกับนิพพานสุขสูตรในบาลี (อง นวก. 23/238/430-434) มีเนื้อความโดยย่อดังนี้ พระอุทายามพระสาริษฐรว่า นิพพานเป็นสุขได้อย่างไรในเมื่อในนิพพ…
บทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพานและความสุขที่แท้จริงในโลกของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติและคำสอนที่ช่วยให้เข้าถึงสภาวะที่ไม่มีความทุกข์ ความสุขในนิพพานไม่มีการเปลี่ยนแปลงและเป็นวิถีท
นิพพานและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
193
นิพพานและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ธองค์ทรงมีพระคุณเหนือกว่าพระอรหันต์แม้จะตรัสรู้ นิพพานเดียวกัน ดังมีนี้บัณฑิตย์ในภาษาสันสกฤต พบจาก 2 ท้องในเอเชียกลาง มีอายุรวกาลพุทธศตวรรษที่ 9-11 และพบเป็นชิ้นเล็กๆ จากบามิยัน อายรวปลายพุทธศตวรรษที่…
บทความนี้นำเสนอการเข้าใจเกี่ยวกับนิพพานซึ่งเป็นความสุขที่บริบูรณ์และไม่แตกต่างจากความเชื่อในคัมภีร์โบราณ นักปรัชญาได้เห็นว่าคุณของพระพุทธเจ้ามีอานุภาพเหนือกว่าพระอรหันต์ แม้ว่าทั้งสองจะเข้าใจถึงนิพพาน
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1
196
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1
…ตจากเอเชียกลางเป็นตัวอย่าง 3.1.10.1. ธรรมาภายในสุตร คัมภีร์นี้มีอุทิการคัดลอกจากกลางพุทธศตวรรษที่ 12-14 ซึ่ง Wille (2005) สันนิษฐานแบบไม่มั่นใจนักว่า อาจเป็น “ธรรมาภายใน” เนื้อพระสูตรกล่าวถึงหมวดธรรมใ…
บทความนี้กล่าวถึงธรรมาภายในที่ปรากฏในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างธรรมาภายในของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอรหันต์ การศึกษาในวิชาชธรรมาภายในนั้นระบุว่าคุณธรรมนั้นไม่ส
การเข้าใจพระสัมพุทธเจ้าในอดีต
197
การเข้าใจพระสัมพุทธเจ้าในอดีต
…่น ๆ ตามมาภายหลังจากนั้น ซึ่งเป็นจุดที่มีการวิจารณ์ ข้อความจึงขาดหายไปอย่างน่าเสียดาย (Sander 1980: 251-7) ความเข้าใจที่ว่าพระสัมพุทธเจ้าในอดีมีจำนวนมาก ในคำสอนพระมงคลเทพมุนีนี้ มีปรากฏในคำกล่าวชาวพระ…
บทความนี้ว่าด้วยความเข้าใจเกี่ยวกับพระสัมพุทธเจ้าในอดีต ซึ่งถูกกล่าวถึงในคำสอนของพระมงคลเทพมุนี การวิจารณ์และการศึกษาคำกล่าวที่มีให้เห็นในอดีตแสดงให้เห็นถึงจำนวนพระสัมพุทธเจ้าที่มีมากมายในประวัติศาสตร
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
198
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…วนศไป ซึ่งปรากฏอยู่ในปัจจุบันนี้ สพท เสนุครูโณ ล้วนเคารพหลักธรรมทั้งสิ้น เคารพหลักธรรมที่เดียว (รส. 275-6) แม้ว่ามีรสันสกฤตของ “ธรรมกายสูตร” นี้จะมีอายุไม่เกินเก่านัก คือ รวงพุทธศตวรรษที่ 12-14 แต่ควา…
…มาสัมพุทธเจ้าหลายพระองค์จากคัมภีร์พุทธโบราณ โดยเฉพาะจาก "ธรรมกายสูตร" ที่มีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 12-14 ข้อความในคัมภีร์แสดงให้เห็นถึงความเข้าใจของชาวพุทธในอดีตที่มีต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และยกตัวอย่า…
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโอวาท
208
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโอวาท
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับวิชาการ 3.2.1.1. ข้อมูลสุภสรักษาปรัชญาปาริมิต24 คัมภีร์ปรัชญาปาริมิตาเป็นกลุ่มคัมภีร์ที่มีความสำคัญมากในการศึกษ…
บทความนี้พูดถึงคัมภีร์ปรัชญาปาริมิตาที่มีความสำคัญต่อการศึกษาในพระพุทธศาสนาหายาน โดยเฉพาะ สุภสรักษาปรัชญาปาริมิตาที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นคัมภีร์ที่เก่าแก่ที่สุดในกลุ่มนี้ มีการสืบค้นประวัติความเป็นมา
ธรรมกายและความหมายในคัมภีร์อรรถสาสน์
209
ธรรมกายและความหมายในคัมภีร์อรรถสาสน์
…ีร์สามบันนี้ และต้นฉบับดังกล่าวน่าจะมีอายุราวกลางพุทธศตวรรษที่ 5-6 เป็นอย่างช้า (Falk and Karashima 2013: 100) ใน คัมภีร์อรรถสาสน์ทรงปรัชญาปริตตา ฉบับเต็มในภาษาสันสกฤต (Vaidya 1960) พบคำว่าธรรมกายหลาย…
เนื้อหานี้เสนอการตีความคำว่า 'ธรรมกาย' ในคัมภีร์อรรถสาสน์ทรงปรัชญาปริตตา โดยชี้ให้เห็นว่าคำสอนเกี่ยวกับธรรมกายนั้นมีลักษณะที่เชื่อมโยงกับวิชชาธรรมกาย ซึ่งยืนยันว่าพระพุทธเจ้าเป็นธรรมกายที่มีคุณสมบัติเ
การเห็นธรรมกายและกายที่แท้จริงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
211
การเห็นธรรมกายและกายที่แท้จริงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เน่าเปื่อยนี้ ผู้ดูเห็นธรรมผู้น้อยมองเห็นเรา ผู้ดูเห็นเราผู้น้อยมองเห็นธรรม27 ในคำว่า “ผู้ดูเห็นเรา ผู้นั้นมองเห็นธรรม” นั้น คำว่า เห็นเรา ในที่นี้ย่อมหมายถึงการเห็นกายที่แท้…
ในเนื้อหานี้ผู้เขียนได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเห็นกายที่แท้จริงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยไม่ใช่แค่การมองเห็นกายเนื้อธรรมดา แต่ควรที่จะมองเห็นธรรมกาย ซึ่งเป็นกายที่แท้จริงของพระองค์ พระเกษตร ญาณวิ
โลกุตรรรรม 9 และการเห็นธรรม
213
โลกุตรรรรม 9 และการเห็นธรรม
…ม เข้ากับการเห็นโลกุตรรรรม 9 ประการ ซึ่งหมายถึงการเห็นภายใน ว่าเป็นการเห็นตาดตาม (พระเกษตร ธาณิวิโช 2557) นั้นตรงกันกับหลักการของวิชชาธรรมภายใน ดังที่พระมงคลเทพมุนีแสดงไว้เสมอว่า โลกุตรรรรม 9 ได้แก่ มร…
บทความนี้มีการสำรวจและอธิบายเกี่ยวกับโลกุตรรัม 9 ซึ่งประกอบด้วยมรรค (4), ผล (4) และนิพพาน (1) เน้นย้ำถึงความตรงไปตรงมาของธรรมที่ไม่เกิดจากปัจจัยโดยอ้อม การเชื่อมโยงการเห็นธรรมกับโลกุตรรัม 9 หมายถึงการ
ปัญจวิจิตศาสตรืลสารปรัชญาบรมิติ
215
ปัญจวิจิตศาสตรืลสารปรัชญาบรมิติ
3.2.1.2. ปัญจวิจิตศาสตรืลสารปรัชญาบรมิติ28 ในทำนองเดียวกันกับคัมภีร์อัชฌสสารปรัชญาปรมิตที่มีหลายฉบับที่…
บทความนี้สำรวจเนื้อหาในคัมภีร์ปัญจวิจิตศาสตรืลสารปรัชญาที่พบในหลายฉบับและมีการเรียงเนื้อหาที่แตกต่างกันไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาษาไทยและสันสกฤต ที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับธรรมกายและปรัชญาปรมิต การศึกษาเหล่าน
ฐานธรรมมากในคัมภีร์พุทธโบราณ
216
ฐานธรรมมากในคัมภีร์พุทธโบราณ
…ยเอกขนะ ? ยา ธรรมกายถา ภูมิปฐยเอกขนะ, อัย โพธิสตวาสุย มหาสตุตวาสุย พุทธายถาอถฤฏปรติยกถา... (Kimura 2009: 100) คำแปล: ในข้อนั้น การที่พระโพธิสัตว์พระมหาสัตว์พิจรณาเห็นภายของพระพุทธเจ้า (พุทธกาย) ตามคว…
บทความนี้สำรวจบทเรียนจากคัมภีร์พุทธโบราณเกี่ยวกับฐานธรรมและการเข้าถึงพระพุทธเจ้า โดยเน้นความสำคัญของการเจริญพุทธานุสติและการทำความเข้าใจธรรมกายที่เป็นแนวทางในการพัฒนาจิตใจเพื่อเข้าถึงความว่างและสุขญาณ
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
220
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
…ขั้นต้นของคัมภีร์สั้นสกุลของไทยและในบำภาษาทิเบตได้จากรายงานการวิจัยของพระวีรชัย (พระวีรชัย เตชุโกโร 2557)
พระวีรชัยได้ศึกษาและเปรียบเทียบข้อมูลในคัมภีร์พุทธโบราณระหว่างต้นฉบับในภาษาไทย, ฉบับตรวจชำระของไวดัย และฉบับแปลในภาษาทิเบต ค้นพบว่าเนื้อความตรงกันเกือบทุกคำ โดยมีความแตกต่างเล็กน้อย ตลอดจนพบข้อมูลที่ค
พระพุทธเจ้าและธรรมกาย
221
พระพุทธเจ้าและธรรมกาย
dū sà busta darmaha raṭṭā naiye kara tcaṟaṅṇa buste37 (Konow 1916a: 270-1) คำแปล: (ในเวลานั้น พระพุทธองค์ทรงเปล่งอุทานคาถานี้) ชนเหล่าใต้เห็นเราโดยรูป ชนเหล่าใต้ดิ่นถึงเ…
บทวิเคราะห์นี้กล่าวถึงการแสดงออกของพระพุทธเจ้าผ่านคำสอนที่เปรียบเทียบระหว่างภาษาสันสกฤตและภาษาไทย โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจพระพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นธรรมที่สามารถเข้าใจได้ผ่านการกล่าวถึงธรรมกาย พร
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
222
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…าสนาแต่โบราณกาล 39 ศึกษารายละเอียดการเปรียบเทียบเพิ่มเติมได้จากรายงานวิจัยของ ชนิดา จันทารศรีโสภา (2557) 40 สำหรับความเก่าแก่และความสำคัญของข้อความนี้อธิบายไว้เชิงเป็นที่น่าเชื่อถืออย่างโร๊ดาม พอล วิล…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับความหมายของธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยมีการอ้างอิงถึงการตีความและการพัฒนาของแนวคิดตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน การศึกษานี้ยังมีการจำแนกและวิเคราะห์เอกสารสำคัญเกี่ยวกับธรรมก