หน้าหนังสือทั้งหมด

การมอบราชสมบัติ
99
การมอบราชสมบัติ
…ร ในวันนี้ใครเลยจะรู้ว่าความตายอาจมีในวันพรุ่งนี้ เพราะการผัดผ่อนกับพญามัจจุราชย่อมไม่มีแก่สัตว์ 82 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร
ขอมอบ นางสนมนารีที่มีทั้งหมดให้แก่ลูกด้วย ลูกจงปฏิบัติในนางเหล่านี้ให้ดีเถิด จงเป็นพระราชา ของชนทั้งหลาย เหล่าสตรีนี้จะทำให้ลูกรื่นรมย์ในกามไม่รู้เบื่อ ลูกจะอยู่ในป่านี้ทำอะไร พ่อจะไปนำ พระราชธิดาจาก
การบรรพชาของพระราชา
100
การบรรพชาของพระราชา
…ี ไปบังเกิดในสวรรค์ทั้ง 6 ชั้นตามกำลังบุญสืบไป.. บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี DOU 83
ทั้งหลาย อาตมภาพไม่ต้องการราชสมบัติ! ขอมหาบพิตรจงสละราชสมบัติแล้วทรงผนวชเพื่อ แสวงหาทางพ้นทุกข์ ทำเนกขัมมะให้เป็นที่พึ่งเสียเถิด” พระฤๅษีทูล พระราชาและพระนางจันทาเทวี กับทั้งนางสนมอีก 16,000 นาง พร้อ
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
101
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
…ลิ่น เหม็นเป็นดังซากศพ เปรียบเหมือนส้วม ผู้มีจักษุต่างติเตียนแต่คนเขลากลับเพลิดเพลิน กาลใดกายอัน 84 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
จากชาดกเรื่องนี้ พระเตมียราชกุมารทรงยอมสละราชสมบัติอันเป็นที่รวมแห่งกามทั้งห ลงได้ทรงยอมตายเพื่อให้ได้มาซึ่งพรหมจรรย์ ส่วนผู้ได้พรหมจรรย์มาครอบครองแล้วก็สมควรยอมตาย เพื่อรักษาเอาไว้ แม้ต้องรักษาพรหมจร
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
102
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
…้มีครบได้ยากยิ่ง ใครเล่าจะครองเรือนนั้นได้ บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี บ ที่ DOU 85
ดุจสุกรจมอยู่ในคูถ ฉะนั้น เมื่อยังระลึกถึงกามอยู่ตราบใด ก็ไม่ได้ความอิ่มใจไปตราบนั้น ชนใดเอากายและใจหลีกเว้น จากกามทั้งหลาย ชนเหล่านั้นนั่นแลชื่อว่าเป็นผู้อิ่ม บรรดาความอิ่มทั้งหลาย ความอิ่มปัญญา ประเ
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
103
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
…แก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่ง ไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่าอย่างนี้แล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ 86 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี า
พันแข้งแล้วสีไปมา เชือกย่อมบาดผิว บาดหนัง บาดเนื้อ บาดเอ็น บาดกระดูก จรดเยื่อในกระดูก เธอ ทั้งหลาย พึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า เราทั้งหลายจะไม่เยื่อใยในลาภสักการะและเสียงเยินยอที่เกิดขึ้น ลาภสักการะต้องไม่
แนวคิด
108
แนวคิด
…ห้ได้นิสัยชุดที่สี่ประจำวิถีนักสร้างบารมีมาครอบครอง บ า ที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 91 บ
แนวคิด 1. ปัญญาบารมี เป็นนิสัยที่จำเป็นอย่างยิ่งยวดในวิถีนักสร้างบารมี เปรียบเหมือนแผนที่ ชีวิตนำพาให้พิชิตชัยในทุกย่างก้าวของการสร้างบารมี หากไม่สร้างปัญญาบารมี ก็ไม่มีวันเดินไปให้ถึง สุดวิถีคือ การท
บทที่ 4
109
บทที่ 4
…างแผนการรบ 3. สถานการณ์ในสนามรบ ต้องใช้ความนิ่งสยบเคลื่อนไหวเพื่อให้เป็นไปตามแผน จึง เผด็จศึกได้ 92 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
บทที่ 4 ชาดกในหมวดปัญญาบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมีเป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม เช่นนั้นปัญญาบารมี ก็เปรียบได้กับ “ทัพเสนาธิการ นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ของปัญญาบารมี จึงเปรียบเหมือนเหล่า
การเอาชัยกิเลส
110
การเอาชัยกิเลส
…ห้อับจนหนทาง จนกว่าจะช่วยคน ให้พ้นทุกข์ได้สําเร็จ บ บ า ที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 93
การเอาชัยกิเลส ต้องใช้ปัญญา 3 ระดับ เช่นกันคือ 1. เที่ยวสอบถามหาความรู้ กลั่นกรองเอาแต่สิ่งที่ถูก เป็นสุตตมยปัญญา นิสัยในหมวดหมู่ นี้ ได้แก่ เข้าหาปราชญ์บัณฑิตสอบถามธรรม มีความอ่อนน้อมถ่อมตน ไม่มีทิฏฐ
เลือกนายดีเป็นศรีแก่ตัว
111
เลือกนายดีเป็นศรีแก่ตัว
…่นดิน หัตถาจารย์ก้าวลงถวาย 'ทุมเมธชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 56 หน้า 469-474 94 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
ทศพลเสด็จมาตรัสว่ามิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น แม้ในปางก่อนก็เช่นกัน แล้วทรงนำเอาเรื่องในอดีตมา สาธกดังต่อไปนี้.. ในอดีตกาล มีช้างเผือกเชือกหนึ่งเป็นมงคลหัตถี วันหนึ่งพระราชาเสด็จขึ้นมงคลหัตถี ประดับเครื่
จัดงานมงคลฉลอง
112
จัดงานมงคลฉลอง
…้ว่า เจ้าแคว้นทั้ง 3 ล้วนไม่ริษยาคนเก่ง ยึดมั่นแนวทางที่ บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บารมี DOU 95
ฉลองทวพระนค ครอบครองเอง นับแต่วันที่พระราชาได้ช้างนี้มา พระราชาทั่วชมพูทวีปล้วนยินดียอมสวามิภักดิ์ ราชสมบัติทั่วทั้งชมพูทวีปก็ตกอยู่ในเงื้อมพระหัตถ์ของพระราชานี้ผู้เดียว พระองค์ทรงเป็นราชัน ผู้ยิ่งใหญ
นิสัยเห็นคุณค่าในสิ่งต่าง ๆ
113
นิสัยเห็นคุณค่าในสิ่งต่าง ๆ
…คุณวิเศษอะไรเลยหรือนี่!” ไปโรสหัสสชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 56 หน้า 379-382 96 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร
ก๊กซุนกวน ก็ล้วนมีขุนศึกผู้กล้าเต็มกองทัพ, สำหรับก๊กโจโฉ มีทั้งผู้กล้าและผู้มีความรู้หลั่งไหลเข้ามา ไม่ขาดสายรุ่นแล้วรุ่นเล่า จนต่อมาคนจากก๊กนี้เองที่ได้ครองแผ่นดินจีนทั้งหมด แต่ที่สำคัญที่สุด! คนเก่ง
จะมุ่งหาปัญญาอย่าดูหมิ่น
114
จะมุ่งหาปัญญาอย่าดูหมิ่น
…นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในปัญญาบารมี บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 97 บ
แต่แม้ศิษย์พี่ใหญ่จะพูดอธิบายอย่างไรก็ไม่มีใครเชื่อเลยขณะนั้นเองฤาษีอาจารย์ที่ละโลกแล้ว ไปเป็นอาภัสสราพรหม ได้สอดส่องดูศิษย์ของตนก็ทราบความประพฤติของเหล่าศิษย์ เกิดสลดใจ ในความโง่เขลาของศิษย์ที่อุตส่า
กตัญญูต้องบูชาครู
115
กตัญญูต้องบูชาครู
…ร ได้กล่าวรายวิชาจนจบควักน้ำ 'อัมพชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 60 หน้า 210-222 98 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร TH
อดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ในอดีต มีบุรุษหนุ่มผู้หนึ่งแม้จะเกิดในตระกูลจัณฑาล แต่ก็เป็นคนขยันขวนขวายหาความรู้ จนได้วิชา “ร่วงมะม่วง” คือเรียกผลมะม่วงรสเลิศให้ร่วงหล่นจากต้นได้จึงอาศัยวิชานี้ขายมะม่วงเลิศรส
ความสำคัญของการบูชาครู
116
ความสำคัญของการบูชาครู
…หองนัก” ในที่สุดพ่อค้าหนุ่มก็เข้าป่าไปตายอย่างน่าอนาถ บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 99 บ
พ่อค้าหนุ่มกำลังจะตอบออกไปต่อหน้าสาธารณชน แต่พลันเกิดความละอายใจ พลางคิดว่า “ช่างน่าอดสูใจจริง! ถ้าหากเราบอกความจริงไปว่าคนจัณฑาลเป็นคนสอนเรา คำชื่นชมของพระราชา และมหาชนที่มีเมื่อสักครู่ก็จะกลับกลายเป
คุณธรรมและชื่อเสียง
117
คุณธรรมและชื่อเสียง
…ด่าขนาบได้ไม่สิ้นสุด” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถี นักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในปัญญาบารมี 100 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
หมู่บัณฑิตด้วยกันกลับมองเรื่องคุณธรรมเป็นใหญ่กว่าเรื่องหน้าตา และชื่อเสียงจอมปลอม ทั้งยกย่อง ผู้ที่ประกาศเชิดชูบูชาอาจารย์ของตน คนที่มารยาเพื่อเอาหน้า มักหลงเข้าใจว่าคนอื่นชื่นชมตนเอง ด้วยจริงใจ แต่หา
ความล้าเลิศทางปัญญา
118
ความล้าเลิศทางปัญญา
…สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 224-235 บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 101
กตัญญูอย่างยิ่ง กาลต่อมาบิดาได้ตายลงจึงตั้งใจเลี้ยงมารดาสุดชีวิตจิตใจ แม้จะเป็นคนเข็ญใจก็ ไม่เคยคิดทอดทิ้งมารดาแม้แต่น้อย อยู่มาวันหนึ่ง พระราชาออกล่าสัตว์ ฆ่ากวางได้แล้ว ก็แวะเข้าต้นไทรบรรทมหลับไป ขณ
ความกตัญญูและการเผชิญหน้ากับยักษ์
119
ความกตัญญูและการเผชิญหน้ากับยักษ์
…่มไม้ กล่าวว่า... “ผู้สิงสถิตอยู่ ณ ต้นไทรนี้! พระราชาทรงส่งอาหารสะอาดมาให้ท่านแล้ว ท่านจงออกมา 102 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
แต่ถ้าต้องตายก็มิเป็นไร อย่างไรเสียแม่ก็มีเงินพอให้มีชีวิตอยู่อย่างสุขสบายเสียที” สุดนะยิ่งคิดก็ยิ่งให้สุขใจยิ่งนักที่จะได้เห็นแม่สุขสบาย ความกตัญญูทำให้ชายหนุ่มกล้า เผชิญหน้ายักษ์ วันรุ่งขึ้นมาณพหนุ่
การใช้ปัญญาในการต่อสู้กับยักษ์
120
การใช้ปัญญาในการต่อสู้กับยักษ์
…นาจเอาแต่ประโยชน์ตน ทําร้ายผู้อื่นทำตนให้ตกต่ำ ไปอบาย บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 103
รับประทานเถิด ยักษ์เอ๋ย ท่านคงไม่โง่พอที่จะทิ้งประโยชน์อันมากมาย เพื่อสิ่งเพียงเล็กน้อยหรอกนะ ฟังให้ดี! ถ้าท่านกินเรา ต่อไปคนที่จะนำอาหารมาให้ท่านจะหาได้ยากทีเดียว เช่นนั้นแล้วอาหาร สําหรับท่านก็จะไม
นิสัยกตัญญูในวิถีนักสร้างบารมี
121
นิสัยกตัญญูในวิถีนักสร้างบารมี
…ห้ เสร็จสรรพ โดยกล่าวว่า.. "ตักกลชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 865-878 104 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี
“นิสัยกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ, คิดหาช่องทางแทนคุณเสมอ, ยอมเสียสละตนเพื่อ ทดแทนคุณ และสุขใจที่ได้แทนคุณ” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่อง เข้าในปัญญาบารมี 4.5 ลูกพาพ่อฝ่าแดนนรก สา
การปฏิบัติต่อบิดาและการเตือนสติ
122
การปฏิบัติต่อบิดาและการเตือนสติ
… เมื่อสตรีมีโทสะขึ้นแล้ว ย่อมข่มไว้ไม่ได้ สตรีจึง บ บ า ที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 105
“ฉันมีอุบายดีๆ! เช้าพรุ่งนี้เธอปลุกพ่อแล้วพูดกับพ่อว่า ฉันจะไปหาลูกหนี้ของพ่อ ถ้าฉันไป ลำพัง เขาก็จะไม่ยอมใช้หนี้ให้ พรุ่งนี้เราไปหาลูกหนี้ด้วยกันนะพ่อ.. จากนั้นเธอก็พาพ่อไปป่าช้า ขุดหลุม แล้วทำเป็นเ