กตัญญูต้องบูชาครู : หน้า 115/334

4.3 กตัญญูต้องบูชาครู สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน ภิกษุสนทนากันในธรรมสภาว่า พระเทวทัตบอกคืน อาจารย์เสียถึงความพินาศใหญ่บังเกิดในอเวจีมหานรก พระศาสดาเสด็จมาทรงทราบเรื่องนั้น ตรัสว่า แม้ในกาลก่อนพระเทวทัตก็บอกคืนอาจารย์ แล้วถึงความพินาศใหญ่เหมือนกัน จึงทรงนำเรื่องใน อดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ในอดีต มีบุรุษหนุ่มผู้หนึ่งแม้จะเกิดในตระกูลจัณฑาล แต่ก็เป็นคนขยันขวนขวายหาความรู้ จนได้วิชา “ร่วงมะม่วง” คือเรียกผลมะม่วงรสเลิศให้ร่วงหล่นจากต้นได้จึงอาศัยวิชานี้ขายมะม่วงเลิศรส เลี้ยงครอบครัว ต่อมามีชายหนุ่มผู้หนึ่งได้ลิ้มลองรสมะม่วงนี้ ทราบทันทีว่ามิใช่มะม่วงตามธรรมชาติ จึงตามมาดูที่บ้านของพ่อค้าก็พบว่าเป็นวิชาร่วงมะม่วงของพ่อค้านั้นเอง ชายหนุ่มอยากได้วิชานี้มา ครอบครอง จึงขอฝากตัวเป็นศิษย์พ่อค้า ทว่าเพียงพ่อค้าเห็นหน้าชายผู้นี้ก็รู้ด้วยการดูลักษณะคนว่า บุรุษนี้ที่แท้เป็นคนพาลสันดานชั่ว! จึงปฏิเสธไม่รับเป็นศิษย์ หนุ่มเจ้าเล่ห์ไม่เลิกล้มความคิด เพราะ วิชาวิเศษนี้ช่างยั่วเย้าใจให้ศึกษาเหลือเกิน ได้เข้าไปตีสนิทภรรยาพ่อค้า ปรนนิบัติรับใช้อย่างดี ทั้งช่วย หุงหาฟืน เตรียมน้ำล้างเท้า และเฝ้าดูแลเด็ก ๆ ให้ ภรรยาพ่อค้าจึงไว้วางใจและอยากตอบแทนคุณ ชายคนนี้บ้าง ได้อ้อนวอนให้สามีสอนวิชาร่วงมะม่วงให้เป็นการตอบแทน ส่วนพ่อค้าก็เห็นแก่ภรรยา จึงยอมตัดใจสอนให้ ชายหนุ่มเรียนอย่างตั้งใจจริงจนจบหลักสูตรภายในเวลาไม่นาน ก่อนจากกันอาจารย์ได้ ทิ้งคำเตือนสติไว้ว่า.. “เจ้าจงจำไว้ให้ดีนะ! วิชานี้มีค่ามหาศาล เมื่อ เมื่อเจ้าตั้งใจจะเอาไปแสดงต่อพระพักตร์พระราชา ลาภสักการะก็จะเกิดสมใจเจ้า แต่ทว่า! เจ้าจงอย่าลืมเป็นอันขาด! เมื่อพระราชาทรงสอบถามถึงอาจารย์ ผู้ถ่ายทอดวิชานี้ให้เจ้า เจ้าต้องบูชาครูวิชาให้จงดี อย่าได้ปกปิดเป็นอันขาด มิฉะนั้นวิชานี้จะเสื่อมลง ทันที ชายหนุ่มรับโอวาทแล้วกราบลาอาจารย์บ่ายหน้าเข้าสู่เมืองหลวงทันที เมื่อมะม่วงเลิศรสได้ แพร่กระจายขายไปทั่วพระนคร ไม่นานก็ตกไปถึงในวัง ผู้ได้ลิ้มรสคนแรกย่อมเป็นพระราชา พระราชา ติดใจในรสจนอร่อยซาบซ่านไปทั่วพระวรกาย รับสั่งเรียกนายทหารไปตามตัวพ่อค้านี้มาโดยด่ว “เจ้านำมะม่วงเช่นนี้มาจากไหนรึ?” พระราชาตรัสถามพ่อค้าหนุ่ม “เป็นอานุภาพแห่งวิชาของข้าพระองค์ พระเจ้าข้า” พ่อค้าหนุ่มตอบอย่างภาคภูมิใจ “งั้นเราขอดูวิชาเจ้าสักหน่อยเถอะ!” พระราชาตรัส รุ่งขึ้น พ่อค้าหนุ่มพิสูจน์ฝีไม้ลายมือให้พระราชาทอดพระเนตร ได้กล่าวรายวิชาจนจบควักน้ำ 'อัมพชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 60 หน้า 210-222 98 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร TH