บทที่ 4 : หน้า 109/334

บทที่ 4 ชาดกในหมวดปัญญาบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมีเป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม เช่นนั้นปัญญาบารมี ก็เปรียบได้กับ “ทัพเสนาธิการ นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ของปัญญาบารมี จึงเปรียบเหมือนเหล่าเสนาธิการทหารที่มีหน้าที่ สืบเสาะหาข้อมูล ออกอุบาย วางแผนการรบ เจนจบกลข้าศึก รู้เท่าทันศัตรู หาทางปราบข้าศึก ดำเนินการรบมิให้ผิดพลาดจนเป็นอันตรายต่อกองทัพ ทัพนี้จึงเป็นสัญลักษณ์แห่ง “ประสิทธิภาพ” ของกองทัพ, การเสาะหาข้อมูล คือ การเข้าหาบัณฑิตสอบถามกุศลธรรมทั้งปวง อุบายการรบ คือ กุศโลบายปราบกิเลส การเอาชัยคือการทําลายทุกข์ให้หมด สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ ปัญญาบารมี เป็นเครื่องบ่มนิสัยรักความใฝ่รู้ รักความก้าวหน้า ไม่มีมานะถือตัวหรือมัวดื้อรั้น ฝึกข่มกลั้นทิฏฐิอ่อนน้อมยอมตน มุ่งแสวงหาปัญญาอย่างเดียว ทำเพื่อคุณธรรมในตัว แสวงหา คุณค่ามากกว่าชื่อเสียงหน้าตา ไม่ชอบโหยหาคำชม ไม่อวดเด่นอยากดัง ไม่ริษยาเกลียดชังคนดีมีคุณ เห็นคุณค่าในสิ่งต่าง ๆ ฉลาดเลือกคบคน ชอบเข้าหาบัณฑิตปราชญ์ ฉลาดเข้าไปไต่ถามถึงสิ่งเป็น ประโยชน์และมิใช่ประโยชน์แล้วน้อมทำตาม กระตือรือร้นแสวงหาความรู้ ขยาดคนพาล ระแวงระวัง ภัยในคนพาลอยู่เป็นนิตย์ ไม่ชอบคบหาคนต่ำทรามปัญญา ชอบอยู่ในถิ่นบัณฑิตปราชญ์ เชิดชูบูชาครู กตัญญูไม่ดูหมิ่นครูบาอาจารย์ รู้พระคุณครูได้มาก ประกาศพระคุณครู ทนครูดุด่าขนาบได้ทุกเมื่อ ชอบคิดหาช่องทางแทนคุณผู้มีพระคุณ ยอมสละตนเพื่อแทนคุณ เคารพในธรรม รอบคอบ ไม่มักง่าย ชอบหาเหตุผล ไม่ชอบโต้เถียง ขยันหาอุบายที่ดี ไม่หนีปัญหา รักการแก้ปัญหา ท้าทายกล้าเผชิญ หน้าปัญหา ขวนขวายใคร่ศึกษา ช่างสังเกต ขยันหาสืบค้นข้อมูล ไม่ใจเร็วด่วนสรุป สอนตนเองได้ ถูกต้อง ชอบจับแง่คิด มุ่งทางกุศล ชอบความสงบเยือกเย็น ไม่ชอบฟุ้งซ่าน รักสงบใจทำภาวนา ไม่ หลงติดในอารมณ์ที่บดบังดวงปัญญา มีกามคุณ พยาบาทความซึมเซา เป็นต้น รวมทั้งชอบรักษาใจ ไว้ที่ศูนย์กลางกายอันเป็นแหล่งปัญญาเห็นแจ้ง ในสงคราม การเอาชัยศัตรูต้องใช้ปัญญา 3 ระดับคือ 1. ใช้หน่วยข่าวกรองออกเสาะหาข้อมูล 2. วิเคราะห์วางแผนการรบ 3. สถานการณ์ในสนามรบ ต้องใช้ความนิ่งสยบเคลื่อนไหวเพื่อให้เป็นไปตามแผน จึง เผด็จศึกได้ 92 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี