ข้อความต้นฉบับในหน้า
สาดไปที่ต้นมะม่วง พริบตานั้น มะม่วงก็ร่วงหล่นพรั่งพรูดั่งกระแสฝน มหาชนแซ่ซ้องสาธุการก้องฟ้า
ปานเมฆคำราม
พระราชาตรัสอย่างอัศจรรย์พระทัยว่า..
“วิชา ช่างอัศจรรย์ยิ่งนัก! เจ้าเรียนมาจากผู้ใดกัน?”
พ่อค้าหนุ่มกำลังจะตอบออกไปต่อหน้าสาธารณชน แต่พลันเกิดความละอายใจ พลางคิดว่า
“ช่างน่าอดสูใจจริง! ถ้าหากเราบอกความจริงไปว่าคนจัณฑาลเป็นคนสอนเรา คำชื่นชมของพระราชา
และมหาชนที่มีเมื่อสักครู่ก็จะกลับกลายเป็นดูถูกดูหมิ่นเราทันที แล้วจะมีประโยชน์อะไรเล่าที่เรา
จะบอก จึงทูลตอบไปว่า...
“ข้าพระบาทเรียนวิชานี้มาจากอาจารย์ทิศาปาโมกข์ผู้โด่งดังในเมืองตักกสิลา พระเจ้าข้า”
เป็นอันว่าพ่อค้าได้คืนวิชาแก่ครูนับแต่วินาทีที่เปล่งคำพูดจบพระราชาและเหล่าข้าราชบริพาร
รวมทั้งมหาชนพากันชื่นชมโสมนัสกับพ่อค้าหนุ่มที่มีวิชาดีเช่นนี้ นับว่าพ่อค้าสมใจได้คำชื่นชม
วันรุ่งขึ้น! พระราชาอยากเสวยมะม่วงทิพย์อีก รับสั่งให้พ่อค้าหนุ่มใช้วิชานำมาให้อีก พ่อค้า
รายวิชาอย่างมั่นใจเมื่อสาดน้ำไปกลับไม่มีผลอันใดเกิดขึ้นเกิดรำลึกถึงคำอาจารย์ขึ้นมาได้จึงรู้สาเหตุ
ทีวิชาเสื่อม แล้วยืนอดสูใจมองดูต้นไม้
“ว่าอย่างไร? วันนี้วิชาท่านเป็นอะไรไปล่ะ!” พระราชาตรัสถามอย่างฉงน
“วันนี้ฤกษ์ไม่ดีพระเจ้าข้า!” พ่อค้าทูลตอบ
“เอ ที่ผ่านมาข้าไม่เคยเห็นเจ้าเอ่ยถึงฤกษ์เลย วันนี้มีอะไรกันแน่?” พระราชาตรัสซัก
พ่อค้าหนุ่มเห็นว่าไม่สามารถเพ็ดทูลพระราชาต่อไปได้คิดว่าหากสารภาพความจริง พระราชา
อาจทรงเห็นใจไม่ลงอาญา จึงกล่าวสารภาพว่า..
“ข้าพระบาทความจริงได้เรียนวิชานี้มาจากคนจัณฑาล แต่บัดนี้ได้ลบหลู่ท่านอาจารย์โดย
โกหกต่อผู้อื่น วิชาได้ถูกทำลายลงไปแล้ว พระเจ้าข้า”
พระราชาทรงกริ้วตรัสตวาดว่า
“เจ้าคนชั่ว! ได้ของดีขนาดนี้แล้วจะไปสนชาติตระกูลทำไมกันเล่า ผู้ต้องการน้ำหวาน
เมื่อหาได้จากต้นไม้ใด จะเป็นละหุ่ง สะเดา หรือทองหลาง ต้นไม้นั้นแหละ! ประเสริฐต่อผู้นั้นแล้ว คนเรา
รู้แจ้งธรรมจากบุคคลใด บุคคลนั้นก็เป็นคนสูงสุดของคนนั้นนั่นเอง...ราชบุรุษทั้งหลาย! จงเฆี่ยนตีพ่อค้า
ชั่วนี้แล้วจับมันลากออกไป มันช่างเย่อหยิ่งจองหองนัก”
ในที่สุดพ่อค้าหนุ่มก็เข้าป่าไปตายอย่างน่าอนาถ
บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 99
บ