การมอบราชสมบัติ : หน้า 99/334

ขอมอบ นางสนมนารีที่มีทั้งหมดให้แก่ลูกด้วย ลูกจงปฏิบัติในนางเหล่านี้ให้ดีเถิด จงเป็นพระราชา ของชนทั้งหลาย เหล่าสตรีนี้จะทำให้ลูกรื่นรมย์ในกามไม่รู้เบื่อ ลูกจะอยู่ในป่านี้ทำอะไร พ่อจะไปนำ พระราชธิดาจากเมืองอื่น ๆ มาให้ลูก ลูกช่วยทำให้นางเหล่านั้นมีโอรสมากๆ แล้วค่อยผนวชภายหลัง เถิด” พระราชาตรัสมอบราชสมบัติ “คนหนุ่มควรประพฤติพรหมจรรย์ การบรรพชาต้องเป็นของคนหนุ่ม ผู้แสวงหาคุณธรรม ทั้งหลายสรรเสริญแล้ว อาตมภาพไม่ต้องการราชสมบัติ! อาตมภาพเห็นเด็กชายยังไม่ทันแก่ก็ตาย เสียแล้ว นรชนจะเป็นชายหนุ่มหรือหญิงสาวก็ตามล้วนตายทั้งนั้น วันคืนล่วงไป ๆ ใครเล่าจะวางใจ ในชีวิตว่าเรายังหนุ่มอยู่ อายุคนเราเป็นของน้อยเหมือนอายุของฝูงปลาในน้ำน้อยความเป็นหนุ่มสาว จะช่วยอะไรได้ สัตวโลกถูกครอบงำและห้อมล้อมอยู่เป็นนิตย์ เมื่อสิ่งไม่เป็นประโยชน์ดำเนินไปอยู่ มหาบพิตรจะอภิเษกอาตมภาพให้เป็นพระราชาไปทำไม” พระฤาษีทูลปฏิเสธ “สัตวโลกถูกอะไรครอบงำไว้หรือ? และถูกอะไรห้อมล้อมไว้ล่ะ? สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์คืออะไร กัน?” พระราชาตรัสถามด้วยพระพักตร์ฉงน “สัตวโลกถูกความตายครอบงำไว้ และถูกความชราห้อมล้อมอยู่ สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์คือ วันคืนที่ล่วงดำเนินไปอย่างไร้แก่นสาร ช่างหูกทอผ้าไปได้เท่าใด ด้ายก็เหลือน้อยลงไปทุกที ชีวิตคนเรา ก็เช่นกันย่อมสั้นลง ๆ ทุกที แม่น้ำไม่ไหลสู่ที่สูงฉันใด อายุสรรพสัตว์ย่อมไม่หวนกลับคืนสู่ความเป็นเด็ก อีก แม่น้ำเต็มฝั่งพัดพาไม้ใกล้ฝั่งให้หักโค่นลงไปอย่างไร ชาวโลกทั้งปวงล้วนถูกความแก่และความตาย พัดพาไปทั้งสิ้น” พระฤๅษีทูลตอบ พระราชาทรงสดับคำพระฤาษีแล้ว เกิดความเบื่อหน่ายในการครองเรือนเป็นที่ยิ่ง ทรงเห็น ความตายใกล้เข้ามาอยู่ตรงหน้าพระพักตร์ ไม่ทรงคิดผูกพันในราชสมบัติอีก มีพระราชประสงค์จะ ออกผนวช ได้ตรัสว่า.. “ลูกรัก! พ่อตัดสินใจแล้ว พ่อจะไม่กลับเข้าพระนครอีก จะบรรพชาอยู่ที่นี่แหละ! ลูกกลับ พระนครรับเศวตฉัตรไปเถิด” พระราชาทรงอยากผนวชแต่ก็ยังประสงค์ให้บุตรกลับไปสืบวงศ์กษัตริย์อยู่ อีก พระฤๅษีจึงทูลต่อว่า.. “มหาบพิตรจะให้อาตมภาพเสื่อมลงเพราะทรัพย์อีกทำไม คนเราจะตายไปเพราะการมี ภรรยาไปทําไม มันเกิดประโยชน์อะไรในความเป็นหนุ่มสาวซึ่งต้องแก่ลงในไม่ช้า เมื่อโลกนี้มีความแก่ และตายเป็นธรรมดาจะมัวเพลิดเพลินเล่นหัวกันไปทำไม การแสวงหาทรัพย์หาภรรยาและบุตรจะมี ประโยชน์อันใด มหาบพิตร! อาตมภาพพ้นมาได้แล้วจะไม่กลับไปอีก คนเป็นจำนวนมากเห็นกันอยู่ ยามเช้าพอตกเย็นก็ตายจากกันเสียแล้ว สถานที่ที่จะทำสงครามกับมัจจุราชด้วยกองทัพกำลังพลไม่มี เลยแม้เป็นมหาราชที่ชนะทั่วทุกทิศก็ไม่อาจพิชิตสู้เอาชัยกับมัจจุราชได้เลยฉะนั้นควรรีบทำความเพียร ในวันนี้ใครเลยจะรู้ว่าความตายอาจมีในวันพรุ่งนี้ เพราะการผัดผ่อนกับพญามัจจุราชย่อมไม่มีแก่สัตว์ 82 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร