กรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 92 / 151

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 35 กรรมฐานในปฏิกูลมนสิการบรรพ์นี้นั้น เป็นสมถกรรมฐานแท้แล อุคคหโกสัลละ 6 วิธี อาจารย์จึงบอกโดยนัยดังกล่าวมา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมฐานในปฏิกูลมนสิการและแบ่งเป็นสมถกรรมฐาน 6 วิธี รวมถึงการทำมนสิการโกสัลละ 10 วิธี โดยย้ำว่าควรมีกระบว…

…ียวกับมนสิการโดยไม่ อนึ่ง แม้มนสิการโดยไม่เรื่องนัก ก็ฉันเดีย เร่งนัก เพราะว่าเมื่อมนสิการเรื่องนัก กรรมฐานจะไม่ถึงที่สุด ไม่ เป็นปัจจัยแห่งความได้คุณวิเสส เปรียบเหมือนเมื่อบุรุษผู้ใคร่จะเดิน ทาง ๓ โยชน์ …

…ะที่ต้องระวังไม่ให้จิตฟุ้งซ่านและต้องมีการป้องกันอารมณ์หลากหลาย โดยเปรียบเทียบการเดินทางกับการเข้าใจกรรมฐานเพื่อไม่ให้บิดเบือนจากจุดหมาย และมีแนวทางในการระมัดระวังการเบี่ยงเบนในการมุ่งมั่นไปสู่ความสำเร็จใ…

…นเป็น เนื้อที่ซีดเผือดเหมือนก้อนใบไม้ที่คนเคี้ยวแล้ว (จนจืดเหลือเป็นชาน) เพราะมันถูกไอร้อนที่เกิดแต่กรรมอันพลุ่งขึ้นมาทำเอา เพราะข้างใน มันไม่มีสิ่งที่กินเข้าไปและสิ่งที่ดื่มเข้าไปเลย” โดยทิศ มันเกิดในทิศ…

เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับลักษณะและโครงสร้างของปอดและไส้ใหญ่ โดยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและสภาพของปอดที่ไม่สดใส รวมถึงการทำงานหลักของอวัยวะทั้งสองนี้ เช่น หน้าที่รับสารอาหารและของเหลวในร่า…

…เพธภาคิยะ แต่สำหรับ พระพุทธเจ้าแล้วเป็นนิพเพธภาคิยะโดยส่วนเดียวแท้ เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเจริญ กรรมฐานนี้เองจึงได้ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ ส่วนบท อนุปุพเพน อริยมคควุฑฒิปปตโต ท่านอธิบายว่า สมาธินี้เ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญา

…พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นก็ฉันนั้นเหมือนกัน ทรงตรวจดู เสนาสนะอันเหมาะแก่พระโยคาวจรแล้วจึงทรงชี้บอกว่า "กรรมฐาน ควรประกอบในสถานที่นี้" แต่นั้น ครั้นพระอรหัตผล อันพระโยคี ผู้ประกอบกรรมฐาน ณ ที่นั้นได้บรรลุโดยล…

ในบทนี้กล่าวถึงการสร้างเมืองและเลือกสถานที่สำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยเชื่อมโยงกับประสบการณ์ของพระพุทธเจ้าและการเป็นผู้บรรลุธรรมของพระโยคี โดยเปรียบเปรยถึงการประพฤ…

…ปัจจัย เวทนาเหล่านั้นก็จะไม่เกิดขึ้นแก่เธอ ครั้นเวทนาเหล่านั้น ไม่เกิดขึ้น จิตก็จะมีอารมณ์เป็นหนึ่ง กรรมฐานไม่ตก เข้าถึงความ ๑. มหาฎีกาช่วยขยายความว่า อนุกูลแก่ฤดู คือป่าอนุกูลในฤดูร้อน รุกขมูลอนุกูลในฤดู…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่

…รคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 96 เจริญงอกงามขึ้น คำว่า ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า คือตั้งสติให้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พึงทราบโดยนัยที่กล่าวไว้ใน ปฏิสัมภิทาอย่างนี้ว่า "ศัพท์ว่า ปริ มี ป…

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยัง…

…วมใจ ความใส่ใจ ความไตร่ตรอง ว่าเราจะระงับกาย สังขารหยาบ ๆ หามีแก่เธอไม่ ต่อในกาลที่กำหนดถือเอา (พระ กรรมฐาน) แล้วจึงมี เพราะเหตุนั้น กายสังขารของเธอในกาลที่ได้ กำหนดถือเอา (พระกรรมฐาน) แล้ว จึงละเอียดกว่า…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างกายสังขารหยาบและละเอียดในบริบทของพระกรรมฐาน และชั้นต่าง ๆ ของฌาน ตั้งแต่ชั้นอุปจารปฐมฌานไปยังชั้นจตุตถฌาน ซึ่งแสดงถึงความละเอียดที่เพิ่มขึ้น…

…๗ ๑. ๒, ๓, ๔. ๕, ๖, ๗.๘ ๑. ๒, ๓, ๔. ๕, ๖, ๗, ๘. 8 ๑. ๒, ๓, ๔. 4. 5. 6. 6. 6. ๑๐ ๆ ฉันนั้น เพราะว่าในกรรมฐานที่เนื่องด้วยการนับ จิตจะมีอารมณ์ เดียวได้ก็ด้วยกำลังแห่งการนับเท่านั้น ดุจความหยุดของเรือในกระแส…

เนื้อหานี้พูดถึงการนับเร็วในการฝึกกรรมฐาน โดยมีการเปรียบเทียบการนับกับการค้ำเรือในกระแสน้ำ เพื่อให้จิตหมายมั่นอยู่ในลม เมื่อผ่านการนับที่ส…

…้ ฉันใด" ดังนี้ เป็นต้น ความพิสดาร บัณฑิตพึงกล่าว (ตามแนว ปฏิสัมภิทามรรคนั้น) เถิด [ลักษณะที่ต่างจากกรรมฐานอื่น] กรรมฐานนี้ หาเป็นอย่างกรรมฐานอื่น ๆ ซึ่ง (เมื่อเจริญไป) ยิ่งชัดแจ้งยิ่งขึ้นไม่ ส่วนกรรมฐานน…

เนื้อหาเกี่ยวกับแก่นสารของกรรมฐานที่ศึกษาเกี่ยวกับนิมิตแห่งลมและเสียงในจิตของพระโยคี ซึ่งอธิบายถึงการที่จิตสามารถมีอารมณ์ได้หลายระ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 124 พึงคิดว่าจักไปถามอาจารย์ หรือ เข้าใจว่า บัดนี้ กรรมฐานของเรา เสื่อมเสียแล้ว ลุกไปเสีย เพร เพราะเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถไป กรรมฐาน ก็กลายเป็นงานใหม่ไปใหม่เส…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงกรรมฐานและความสำคัญของการนำลมคืน โดยวิถีการปฏิบัติกรรมฐานนั้นจะต้องรักษาอิริยาบถให้อยู่ในสภาพที่สงบ และร…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 128 เพราะกรรมฐานนี้เกิดจากสัญญา มีสัญญาเป็นเหตุ มีสัญญาเป็นแดนเกิด เพราะฉะนั้น พึงทราบว่า ย่อมปรากฏได้ต่าง ๆ กัน …

ในบทนี้กล่าวถึงกรรมฐานที่เกิดจากสัญญา และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตที่มีลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอารมณ์ โดยอธิบายว่าจิตท…

…ายใจเข้า อันภิกษุกำหนด เป็นอารมณ์ด้วยดีแล้ว แม้ความเกิดขึ้นแห่งลมเหล่านั้น ก็ปรากฏแก่ ภิกษุผู้ประกอบกรรมฐานนี้ เมื่อเธอนึกหน่วงถึงความเกิด (ของมัน) ในขณะที่จิตดวงที่ ๑๖ เกิดเบื้องหน้าแต่จุติจิต แม้ความตั้…

…สาสะมีการเกิดหน่วงที่สัมพันธ์กับจิตในช่วง ๑๖ ขณะจิต ซึ่งเป็นช่วงที่เกิดขึ้นพร้อมกับจุติจิต. การเจริญกรรมฐานทางอานาปานสติทำให้ภิกษุสามารถเข้าใจเจาะลึกเกี่ยวกับความเกิดและตั้งอยู่ของลมนี้ พร้อมทั้งการบรรลุพ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 167 ทีนี้ เธอจึงพิจารณาให้เห็นความที่ตนและคนอื่น มีกรรมเป็นของ ๆ ตนต่อไป ใน ๒ ฝ่ายนั้น พึงพิจารณาฝ่ายตนก่อนดังนี้ "นี่แน่ะ พ่อเอ๊ย เจ้าโกรธเขาแล้ว เจ้าจักท…

เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณากรรมและผลกระทบจากความโกรธ โดยชี้ให้เห็นว่าความโกรธนั้นส่งผลเสียต่อผู้ที่โกรธและเจ้าของกรรมเอง ที่แท้กรรม…

…ี่ 168 โทสะเป็นเหตุนั้น จักเป็นไปเพื่อความเสื่อมเสียแก่เขาเองมิใช่หรือ เพราะว่าท่านผู้นี้ก็เป็นผู้มีกรรมเป็นของ ๆ ตน เป็นผู้รับมรดกของ กรรม ฯลฯ เขาจักทำกรรมอันใดไว้ เขาก็จะต้องเป็นผู้รับผลของ กรรมนั้น และ…

เนื้อหาส่วนนี้ว่าด้วยการทำร้ายผู้อื่นซึ่งไม่ควรทำและผลกรรมที่ย้อนกลับมาถึงผู้กระทำ โดยยกตัวอย่างของโทสะเป็นเหตุที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสีย นอกจากนี้ยังพูดถึงกร…

…้น สพฺพตฺตตาย หมายความว่า โดยจิตตภาพ (กำลังจิต ?) ทั้งหมด อธิบายว่า ไม่ (ปล่อยให้) เขยื้อนไปภายนอก (กรรมฐาน) แม้ แต่นิดเดียว บทว่า สพฺพาวนต์ ความว่าที่มีสรรพสัตว์ คือประกอบ ด้วยสรรพสัตว์ บทว่า โลก หมายเอา…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาของพระโยคาวจร ที่ได้อธิบายถึงการตั้งจิตให้เมตตาในทุกทิศทุกทาง โดยใช้เปรียบเทียบกับการขับม้าในสนาม เพื่อแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาและการไม่แบ่งแยกสัตว์ทั้งหลาย การอธิบายย

…ลผู้มากด้วยอรติ อุเบกขาเป็น ทางหมดจดแห่งบุคคลผู้มากด้วยราคะ และเพราะเหตุที่การมนสิการ ๑. มหาฎีกาว่า กรรมฐานอื่น ๆ มีแต่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน ส่วนกรรมฐานนี้เป็นปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ผู้อื่น โดยภาวนาว่า ขอส…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการภาวนา ๔ ประการที่นำไปสู่ความสำเร็จในการฝึกจิต เช่น เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการที่บุคคลสามารถเข้าถึงพรหมวิหารและประพฤติในธรรมเพื่อประโยชน์ของผู

…พราะว่าสัญญา (ความกำหนดหมาย) ใน กพฬิงการาหารนั้น ย่อมปรากฏด้วยอำนาจการถือเอาการปฏิกูล เพราะเหตุนั้น กรรมฐานนี้จึงถึงซึ่งความนับ (คือได้ชื่อ) ว่า " อาหาเรปฏิกูลสัญญา " ดังนี้ [อานิสงส์แห่งอาหารเรปฏิกูลสัญญ…

… ๒ เนื้อหาได้กล่าวถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับอาหาเรปฏิกูลสัญญา และอานิสงส์ของการฝึกจิตของภิกษุผู้ประกอบกรรมฐานผ่านอาหารที่มีลักษณะปฏิกูล โดยเน้นถึงการหลีกเลี่ยงราคะและการมุ่งมั่นใหม่เพื่อบรรลุถึงการปล่อยวางจ…

…น) การวิเคราะห์ดูธาตุทั้ง ๔ ชื่อว่าจตุธาตุววัฏฐาน คำว่า ธาตุมนสิการ (ความทำในใจโดยความเป็นธาตุ) ธาตุกรรมฐาน (กรรมฐานมีธาตุเป็นอารมณ์) จตุธาตุววัฏฐาน (การวิเคราะห์ดู ธาตุ ๔) โดยความก็อันเดียวกัน (จตุธาตุวั…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์จตุธาตุววัฏฐานซึ่งมีลักษณะเป็นทั้งแบบสังเขปและพิสดาร โดยเฉพาะในมหาสติปัฏฐานสูตรและสูตรอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง การอธิบายธาตุทั้ง 4 และกระบวนการพิจารณาดูกาย พร้อมคำแนะนำสำหรับภ

…ัยใหม่กระมัง ก็ดี เหมือนกัน พวกเราจะได้หายข้องใจกันเสียที ว่าอย่างนี้แหละถูก ๒. จตุสมุฏฐาน คือมีจิต กรรม ฤดู อาหาร เป็นสมุฏฐาน ที่ว่าสมอัสสาวะปัสสาสะ มีจิตเป็นสมุฏฐานอย่างเดียวนั้น มีอธิบายว่า ลมหายใจจะพ้…

บทความนี้อธิบายเรื่องการหายใจในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการวิเคราะห์ลมทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีธาตุในวิสุทธิมรรค อธิบายว่าลมอัสสาสะและปัสสาสะมีบทบาทสำคัญต่อจิตและสรีระทั้งยังเชื่อมโยงกับธาตุทั้