หน้าหนังสือทั้งหมด

ผลต่อการสร้างนิสัยของพระภิกษุ
143
ผลต่อการสร้างนิสัยของพระภิกษุ
…ใช้ฝึกฝนตนเอง ก็ต้องผ่านขั้นตอนการ “รับ มาก่อน หากพระภิกษุไม่ได้รับปัจจัย 4 นั้นไว้ ขั้นตอนต่างๆ ที่กล่าวมาข้างต้นจะไม่มีวันเกิดขึ้นได้เลย ดังนั้น การรับจึงเป็นเสมือนประตูหรือจุดตั้งต้นที่ปัจจัย 4 จะเข้ามา…
การรับปัจจัย 4 เป็นประตูที่จะมีผลกระทบต่อการพัฒนานิสัยและคุณธรรมของพระภิกษุอย่างมาก การรับหรือไม่รับปัจจัย 4 ส่งผลต่อชีวิตและการบำเพ็ญสมณธรรมของพระภิกษุ หากไม่รับจะส่งผลให้มีความลำบากเมื่อเกิดความจำเป
ความไม่แน่นอนของชีวิตและคำสอนจากพระพุทธเจ้า
161
ความไม่แน่นอนของชีวิตและคำสอนจากพระพุทธเจ้า
…ัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเล่าให้พระภิกษุฟังจบแล้ว จึงทรงสรุปว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในปัจจุบันนี้ เมื่อจะกล่าวโดยชอบก็พึงกล่าวว่า ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายน้อย นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้น มาก จะพึงถู…
…จ้า ที่เตือนให้มนุษย์ตระหนักว่าเวลาในชีวิตมีจำกัด และไม่มีใครสามารถยืนยันความยืนยาวของชีวิตได้ มีการกล่าวถึงว่าชีวิตเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนและไม่มีนิมิตเกี่ยวกับความตาย การดำเนินชีวิตจึงจำเป็นต้องมีปัญญาและทำ…
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
179
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
…นั้น ได้ว่าเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู และกาลัญญู และเมื่อฝึกทั้ง 5 ขั้นตอนนั้นได้ ก็ยังกล่าวได้ อีกว่า ท่านสามารถเป็นกัลยาณมิตรให้กับตนเองได้อย่างสมบูรณ์ ด้วยวิธีการ 5 ขั้นตอนแรกของธัมมัญญสูตร…
บทที่ 8 กล่าวถึงขั้นตอนที่ 6 ของการเป็นปริสัญญาที่พระภิกษุต้องฝึกอบรมตนเองให้เป็นกัลยาณมิตร ฝึกตามวิธีการ 5 ขั้นต…
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
182
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
บุคคล 4 กลุ่มดังกล่าว เปรียบแล้วก็เหมือนกับดาบ 2 คม ถ้าเห็นดีด้วย ก็จะเป็นผลดีกับพระศาสนา แต่ถ้าไม่เห็นดีด้วย ก็อาจขัดขวา…
บทความนี้กล่าวถึงกลุ่มบุคคล 4 กลุ่มที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ กษัตริย์, พราหมณ์, คฤหบดี, และสมณะ …
การนิ่งและกิริยาอาการในพระพุทธศาสนา
195
การนิ่งและกิริยาอาการในพระพุทธศาสนา
…บพระภิกษุทั้งหลายที่พระพุทธองค์ตรัสแนะนำไว้ ว่า หากมาประชุมพร้อมกัน ก็ควรทำกิจเพียง 2 ประการ คือ 1. กล่าวธรรมีกถา หรือ 2. เป็นผู้นิ่งอย่างพระอริยะ ซึ่งหมายความว่า หากต้องพูด ให้พูดแต่เรื่องธรรมะ ถ้าไม่อย่า…
การนั่งอย่างถูกต้องในพระพุทธศาสนาควรมีระยะที่เหมาะสม รวมถึงการนิ่งที่สง่างามซึ่งแบ่งออกเป็นการนิ่งเพราะรู้และไม่รู้ การนิ่งที่สง่างามจะเป็นการแสดงออกที่น่าเลื่อมใส ควรพูดแต่เรื่องธรรมะหรือทำตัวนิ่งเหม
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
205
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
…เครื่องช่วยบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของคนฟังแก่พระภิกษุผู้ เข้าไปทำหน้าที่กัลยาณมิตร แนะนำธรรมะให้ กล่าวคือ (1) บรรดาบุคคลทั้งหลายนั้นสามารถแบ่งออกได้ 2 ส่วน คือ บุคคลผู้อยากเห็นพระ หรืออยาก พบพระ กับบุคค…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคนตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยเริ่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น ลักษณะทั้ง 7 เป็นเครื่องบ่งบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของผู้ฟัง เพื่อให
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
206
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
…ำไม่ได้ว่า มีกี่อย่างประกอบด้วยอะไรบ้าง ธรรมะที่ตั้งใจฟังแต่ไม่ตั้งใจจำจึงไม่เกิดประโยชน์ มากนัก จึงกล่าวได้ว่า บุคคลผู้ตั้งใจจำธรรมะจึงมีพื้นฐานความรู้มากกว่าผู้ไม่ตั้งใจจำธรรมะ (5) บรรดาผู้ตั้งใจจดจำธรรม…
การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชีวิต โดยการพิจารณาธรรมะที่จำได้จะสร้างความเข้าใจและปัญญา จากนั้นการปฏิบัติจะเกิดประโยชน์สูงสุดก็ต่อ
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
209
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
…้ฟังธรรมอยู่นี้เป็นประเภทอยากมาพบพระ ไม่อยากฟังธรรม การที่ พระภิกษุจะแสดงธรรมที่ลึกซึ้ง ละเอียดอ่อน กล่าวถึงโลกนี้ โลกหน้า การให้ผลของวิบากกรรม เป็นต้น ย่อม ไม่เหมาะสมกับผู้ฟัง แต่หากทำเพียงทักทาย ให้ข้อคิ…
บทความนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนาโดยอิงจากลักษณะของผู้ฟัง ทั้งสามระดับ ได้แก่ ระดับสูง กลาง และต่ำ พระภิก…
การแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
215
การแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
…น ก็จะอธิบายจนเข้าใจ 4. แนะนำตรงตามเนื้อหา ไม่ออกนอกประเด็น หากเรื่องที่พูดนั้นไม่เกี่ยวข้อง ก็จะไม่กล่าวถึง 5. แนะนำอย่างมีเหตุผล คือ เนื้อหามีความสมเหตุสมผล ผู้ฟังสามารถใคร่ครวญและตรองตามได้ 6. แนะนำอย่า…
บทความนี้กล่าวถึงวิธีการแสดงธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้ โดยเน้นการแสดงด้วยความเคารพต่อผู้ฟังทุกรูปแบบ ตั้งแต่…
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
233
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…ต่อเมื่อ พระภิกษุนั้นฝึกฝนตนจนกลายเป็นธัมมัญญู หมายถึง ได้ศึกษาธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาทั้งหมด กล่าวให้ง่าย คือได้อ่านพระไตรปิฎกจนจบครบทุกเล่ม จนสามารถสรุปภาพรวมคำสอนสำคัญๆ ได้ เพราะความรู้นี้จะเป็นพื…
การฝึกฝนในเรื่องใดก็ตามยากที่จะสำเร็จได้ถ้าไม่มีความรู้พื้นฐาน ตัวอย่างการค้าที่ประสบความสำเร็จไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากไม่มีความรู้ด้านการค้า ในทำนองเดียวกันการที่พระภิกษุจะสามารถปฏิบัติตนตามพระปาฏิโมก
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
234
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…ิโมกข์มาเป็นความเข้าใจ จนเห็นแนวทาง ของการนำไปฝึกฝนให้เป็นผลสำเร็จได้ ย่อมต้องอาศัยความเป็นอัตถัญญู กล่าวโดยย่อ คือ ต้องมีองค์ประกอบ 3 ประการ ดังนี้ ของตน 1. อาศัยความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ที่ได้จ…
ภายหลังจากที่มีความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์แล้ว ต้องทำความเข้าใจเพื่อใช้เป็นบทฝึกฝน มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ความรู้, การปฏิบัติ, และการมีครู เป็นที่สามารถแนะนำและแก้ไขปัญหาในการฝึก อุ
หน้าที่ของพระภิกษุในสิงคาลกสูตร
240
หน้าที่ของพระภิกษุในสิงคาลกสูตร
…าะห์ด้วยใจงาม 4. ให้ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง 5. ทำสิ่งที่เคยฟังแล้วให้แจ่มแจ้ง 6. บอกทางสวรรค์ให้” กล่าวโดยสรุป ก็คือ พระภิกษุจะต้องเทศน์สอน โดยเฉพาะต้องสอน ต้องแนะนำห้ามไม่ให้ ญาติโยมทำความชั่ว และสอนให้…
บทความนี้พูดถึงหน้าที่ของพระภิกษุในการเป็นกัลยาณมิตรแก่ญาติโยม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกำหนดไว้ในสิงคาลกสูตร โดยเน้นถึงการห้ามจากความชั่วและการส่งเสริมความดี พระภิกษุจะต้องมีความพร้อมในการแสดงธรรมแล
ความนำแห่งสามัญญผลสูตร
15
ความนำแห่งสามัญญผลสูตร
บทที่ 1 ความนำแห่งสามัญญผลสูตร 1.1 ความหมายของสามัญญผล คำว่า “สามัญญผล” ในสามัญญผลสูตร หมายถึง ผลหรืออานิสงส์ของความเป็นสมณะ หรือผลดี ของการเป็นนักบวชในพระพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า ผู้คร
บทที่ 1 กล่าวถึงความหมายของสามัญญผลในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงอานิสงส์ของการเป็นนักบวชที่บริบูรณ์บริสุทธิ์ …
ที่มาแห่งสามัญญผลสูตร
25
ที่มาแห่งสามัญญผลสูตร
…นแคว้น ถึงกับต้องเจาะภูเขาเป็นถ้ำ เพื่อใช้เป็นพระคลังหลวงสำหรับเก็บมหาสมบัติและอาวุธยุทโธปกรณ์ต่างๆ กล่าวได้ว่า แคว้นมคธในสมัยพุทธกาลนั้นเป็นศูนย์กลางแห่งความเจริญรุ่งเรืองทุกด้าน ทั้งด้าน เศรษฐกิจ การศึกษ…
บทที่ 2 หารือเกี่ยวกับที่มาของพระพุทธศาสนาในแคว้นมคธ ซึ่งเป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์และเป็นศูนย์กลางการเจริญรุ่งเรืองในด้านต่างๆ รวมถึงเศรษฐกิจ การศึกษา และวัฒนธรรม มีบ้านเมืองที่ร่ำรวย เช่น กรุงราชคฤห์
บทพระราชประวัติของพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู
29
บทพระราชประวัติของพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู
…่านไม้ตะเคียนที่กำลังคุแดงอีกต่อหนึ่ง พระเจ้าพิมพิสารทรงเกิดทุกขเวทนาอย่างแรงกล้า ไม่นานนักก็สวรรคต กล่าวกันว่า ในภพชาติหนึ่ง พระเจ้าพิมพิสารเคยทรงลบหลู่ดูหมิ่นพระรัตนตรัย ด้วยการทรง ฉลองพระบาทเข้าไปยังลาน…
เนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีตที่พระเจ้าพิมพิสารตัดสินใจสละราชบัลลังก์ให้พระโอรส พระเจ้าอชาตศัตรู เพื่อความสงบในอาณาจักร แต่กลับนำไปสู่ความแตกแยกและความอาฆาตพยาบาทระหว่างพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาต
แนวคิดการเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยพระเจ้าอชาตศัตรู
34
แนวคิดการเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยพระเจ้าอชาตศัตรู
…็จไปเฝ้าพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า โดยใช้ตนเป็นผู้นำทาง หลังจากที่พระองค์ทรงมีรับสั่งถามเฉพาะตน หมอชีวกจึงกล่าว สรรเสริญพระพุทธคุณให้เป็นที่ปรากฏพร้อมบริบูรณ์ ต่อเหล่าราชอำมาตย์ผู้เป็นศิษย์เจ้าลัทธิทั้ง 6 ที่ต่า…
บทความนี้พูดถึงความรู้สึกเศร้าและสำนึกผิดของพระเจ้าอชาตศัตรูหลังจากทำปิตุฆาตพระราชบิดา ส่งผลให้พระองค์มีความประสงค์ที่จะแสดงความขอโทษต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยหมอชีวกโกมารภัจจ์เป็นผู้นำทางให้พระองค์ จ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน
35
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน
บทที่ 3 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน สวนอัมพวัน ตั้งอยู่ระหว่างกำแพงกรุงราชคฤห์กับภูเขาคิชฌกูฏ เดิมเป็นของหมอชีวกโกมารภัจจ์ ครั้งหนึ่งหมอชีวกโกมารภัจจ์ได้เคยถวายการรักษาพระอาการประชวร ข
บทที่ 3 กล่าวถึงสวนอัมพวันซึ่งอยู่ระหว่างกรุงราชคฤห์และภูเขาคิชฌกูฏ สถานที่ประทับของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่หมอชีวก…
การเสด็จไปถามปัญหาของพระเจ้าอชาตศัตรู
50
การเสด็จไปถามปัญหาของพระเจ้าอชาตศัตรู
อาการสงบ เช่นเดียวกับการเสด็จไปถามปัญหาครูทั้งสองดังกล่าวแล้ว ครั้งที่สี่ พระเจ้าอชาตศัตรูได้เสด็จไปยังสำนักของครูปกุทธกัจจายนะ ทรงถามปัญหาเดียวกัน แต่ กลับไ…
พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จไปหาครูทั้ง 6 เพื่อถามเกี่ยวกับสามัญญผลของชีวิตนักบวช แต่ได้รับคำตอบที่ไม่ตรงคำถามจากครูท่านต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงความไม่เข้าใจในคุณค่าและการบวช พระองค์รู้สึกไม่พอใจกับคำตอบและแสดงคว
การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อเจ้าลัทธิต่าง ๆ
54
การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อเจ้าลัทธิต่าง ๆ
4.5 การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อเจ้าลัทธิต่าง ๆ จากเรื่องราวที่ผ่านมา อาจกล่าวได้ว่าพระเจ้าอชาตศัตรูทรงปรีชาชาญฉลาดมิใช่น้อยเลย เพราะ ทรงสามารถสำนึกผิดในอกุศลกรรมที่ทรงก่อไว้ ไม่…
พระเจ้าอชาตศัตรูทรงแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในคำสอนของเจ้าลัทธิต่างๆ โดยทรงใช้ปรีชาสามารถในการวินิจฉัย และไม่ส่งเสริมความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง พร้อมกับพิจารณาทางแก้ไขจากความผิดที่เกิดขึ้นในอดีต แม้จะทรงมี
การเคารพพระภิกษุสงฆ์และการเลือกตามหลักธรรม
55
การเคารพพระภิกษุสงฆ์และการเลือกตามหลักธรรม
ไปเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในที่สุด กรณีเช่นนี้ย่อมกล่าวได้ว่า “อกุศลกรรมชักนำไปสู่กุศลกรรม” สำหรับข้อสังเกตประการที่สอง คือ การที่พระเจ้าอชาตศัตรูไม่ทรงส่ง…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเคารพพระภิกษุสงฆ์ในพระพุทธศาสนา โดยเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการใช้วิจารณญาณในการเลือกเคารพพระภิกษุซึ…