หน้าหนังสือทั้งหมด

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
64
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
…ญาณ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ ฯ” จะเห็นว่าคุณวิเศษ 5 อย่าง ดังบาลีที่ยกขึ้นกล่าวนี้ จะเป็นความหมายของคำว่า “พุทโธ” กล่าว คือ จกฺขุ ความเห็น ญาณ์ ความรู้ ปญฺญา ความรู้ชัด วิชชา ความ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
70
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
…ว่า เวลาเย็นทรงแสดงธรรม เวลาค่ำประทานโอวาทแก่เหล่าภิกษุ เวลาเที่ยงคืนทรงตอบปัญหา เทวดา ด้วยเหตุผลดังกล่าวแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นศาสดาของเทวดา และมนุษย์ทั้งหลาย” 5.4.8 ทรงเป็นผู้เบิ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัตถา เทวมนุสสานัง” ซึ่งแปลว่า “ศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย” พระองค์ทรงประกาศพระศาสนาเพื่อประโยชน์สูงสุดคือนิพพาน การแสดงธรรมของพระองค์มีความกรุณาและปรีชาสามารถอย่า
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
89
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
…่า ถ้าจะหาเครื่องไทยธรรมมาถวายพระภิกษุรูปนี้ ก็จะได้บุญมาก ครั้นเมื่อทายกนำสิ่งของมาถวาย ก็จะเสแสร้งกล่าวว่า ความจริงตนไม่ปรารถนา จะรับสิ่ง เหล่านั้นเลย แต่เพื่อจะอนุเคราะห์ทายกนั้น ตนก็ยินดีจะรับ การแสดงพ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการละเมิดสิกขาบทซึ่งส่งผลให้สิ่งของที่ได้มาไม่บริสุทธิ์ โดยมีพระอรรถกถาจารย์ได้แบ่งการหลอกลวงของพ…
พฤติกรรมของพระภิกษุในเรื่องการขอรับลาภสักการะ
90
พฤติกรรมของพระภิกษุในเรื่องการขอรับลาภสักการะ
…พูดเกี้ยวทานบดี ให้ถวายทาน ใหม่อีก โดยการพูดสรรเสริญการถวายทานของเขาในครั้งก่อน (ทั้งนี้ไม่รวมถึงการกล่าวยกใจ เพื่อให้ ทายกทายิกาได้ระลึกถึงบุญ และมีใจปีติเบิกบานในบุญกุศล) พระภิกษุบางรูป เมื่อเห็นอุบาสกถื…
…างการขอบาง ทุกรูปแบบนี้มีเจตนาเดียวกันคือเพื่อให้ได้มาซึ่งลาภสักการะจากผู้มีศรัทธา แม้ว่าการกระทำดังกล่าวอาจแฝงไว้ด้วยอารมณ์และโมหะก็ตามที่ไม่ควรละเลยในแง่ของศีลธรรม.
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
93
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
…สอนในเชิงให้ละและป้องกันกิเลสแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังทรงสอนถึงวัตถุประสงค์ ที่ถูกต้องในการบริโภค กล่าวคือ ให้พิจารณาว่าพระภิกษุบริโภคอาหาร ก็เพื่อยังชีวิตให้ดำรงอยู่ได้ต่อไป และ เพื่อระงับความหิว แล้วอา…
เนื้อหาอธิบายถึงจุดมุ่งหมายในการบริโภคอาหารของพระภิกษุที่มุ่งหวังเพื่อยังชีวิตและการศึกษาไตรสิกขา รวมถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบำบัดความร้อนหนาวและหลีกเลี่ยงอันตราย โดยไม่ควรใช้เสนาสนะอย่างฟุ้งเฟ้อเพื่อป้อ
การบริโภคคิลานเภสัชและศีลในพระภิกษุ
94
การบริโภคคิลานเภสัชและศีลในพระภิกษุ
…พูด ลวงโลก 5. ไม่พูดส่อเสียดให้หมู่คณะแตกร้าวกัน แต่สมานคนที่แตกร้าวกัน ส่งเสริมคนที่พร้อมเพรียงกัน กล่าวแต่คำที่ทำให้คนสามัคคีกัน 6. ไม่พูดคำหยาบ กล่าวแต่คำที่ไพเราะ ไม่มีโทษ เป็นที่รักและพอใจของผู้ได้ยิน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบริโภคคิลานเภสัชในสังคมปัจจุบัน โดยเฉพาะในเรื่องของการเลือกยาที่เหมาะสมและผลกระทบข…
การปฏิบัติตนของภิกษุ
97
การปฏิบัติตนของภิกษุ
…ร่ม ซึ่งมิได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อการประดับตกแต่งให้ดูโก้เก๋ ไม่เข้าข่ายผิดศีลในข้อนี้ 7. เว้นขาดจากการกล่าวติรัจฉานกถา คือ การพูดคุยเรื่องเหลวไหล ไร้สาระ หรือเรื่องใดๆ ที่พา ให้จิตใจของผู้พูดและผู้ฟังตกต่ำจา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนของภิกษุซึ่งรวมถึงการหลีกเลี่ยงการตกแต่งร่างกายให้งดงาม, การหลีกเลี่ยงการพูดคุยเรื่องไร้สาระ, และการหลีกเลี่ยงท่าทีโอ้อวดหรือการทำการงานรับใช้ผู้อื่น นอกจากนี้ยังมีมาตรการใ
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
100
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
…อันไม่ระคน ด้วยกิเลสในภายใน มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งหลายด้วยประการดังกล่าวมานี้แล จากพระดำรัสที่ยกมานี้ มีคำศัพท์ที่พึงทำความเข้าใจอยู่หลายคำ คือ “ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย” หมา…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารม
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
104
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
…ให้สามารถบำเพ็ญปาฏิโมกขสังวรศีลได้บริสุทธิ์บริบูรณ์ด้วย เพราะมีสติเป็นตัวกำกับศรัทธาอีก ต่อหนึ่ง จึงกล่าวได้ว่า ปาฏิโมกขสังวรศีลนั้น สำเร็จด้วย ศรัทธา มรดกธรรม หน้า 485-486 * ปาฏิโมกขสังวรศีล สำเร็จได้ด้วย…
…าถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ความรู้สึกนึกคิดที่ไร้ส…
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
105
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ั่ง การนอน การตื่น การพูด การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ ด้วย ประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิด ขึ้น…
…องสัมปชัญญะออกเป็น 4 ประการตามคัมภีร์อรรถกถา ปาฏิกวรรค เพื่อให้เข้าใจถึงลักษณะและความสำคัญของสิ่งดังกล่าวในชีวิตประจำวัน.
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
109
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
…รือผู้อาพาธ จึงยกคิลานปัจจัยที่ดีนั้นให้แก่ภิกษุเหล่านั้นเสีย จากรายละเอียดในสันโดษ 12 ประการที่ยกมากล่าวนี้ จะเห็นได้ว่า สันโดษแตกต่างกับความ มักน้อย เพราะสันโดษไม่มีการจำกัดว่ามากน้อยเท่าใด แต่ให้ยินดีใน…
…ม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8 อย่าง ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงยกย่องให้เป็นความสันโดษที่แท้จริง กล่าวถึงการไม่แสวงหาสิ่งที่ดีกว่าในระหว่างอาศัยอยู่ในเสนาสนะที่เหมาะกับตน
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
119
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
…อให้เข้าใจง่ายขึ้น เนื้อของดวงใจทั้ง 4 ชั้น ซึ่งประกอบกันขึ้นเป็นดวงใจนี้ อาจเปรียบได้กับ ผลมะพร้าว กล่าวคือ “ดวงเห็น” ซึ่งเป็นดวงชั้นนอกสุด อาจเปรียบได้กับเปลือกนอกของผลมะพร้าว “ดวงจำ” ซึ่งซ้อนถัดจาก “ดวง…
บทความนี้กล่าวถึงโครงสร้างของดวงใจที่ประกอบด้วย 4 ชั้น คือ ดวงเห็น, ดวงจำ, ดวงคิด, และดวงรู้ ในการสร้างความเข้าใจเ…
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
130
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
…ยเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้นไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือ พระโสดาบัน ดังนั้นจึง กล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า ผู้ที่บรรลุ “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” ก็คือผู้บรรลุธรรมกายโคตรภู นั่นเอง สา…
เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของมหาภูต 4 ที่ประกอบขึ้นเป็นกายมนุษย์ และความเชื่อมโยงระหว่างรูปและวิญญาณตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำใ
การคุ้มครองรักษาใจและคุณลักษณะของพระภิกษุ
147
การคุ้มครองรักษาใจและคุณลักษณะของพระภิกษุ
…ม อย่างยิ่งทั้งสามารถแสดงธรรมให้เข้าใจได้ง่ายแล้ว หน้าตาผิวพรรณของท่านยังจะผ่องใสจนสังเกตได้อีกด้วย กล่าวโดยสรุปได้ว่า คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในเบื้องกลางก็คือ การที่พระภิกษุสามารถฝึกอบรม จิตใจของตนได้นั…
บทความนี้อธิบายถึงการรักษาใจให้พ้นจากอภิชฌาและโทมนัส โดยการสำรวมอินทรีย์และพัฒนาจิตใจ รวมถึงคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีที่สามารถละนิวรณ์ 5 และบรรลุรูปฌาน พระพุทธศาสนายังเน้นความสำคัญของจิตใจที่สงบและสว่
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
148
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
…รลุความรู้วิเศษเหล่านี้ ดังมีคำที่เรามักได้ยินกันอยู่เสมอว่า “ห้ามอวดอุตตริมนุสสธรรม” ถ้าภิกษุรูปใด กล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมที่ไม่มีในตน จะต้องได้รับโทษหนัก ซึ่งมีคำศัพท์โดยเฉพาะว่า “ต้องอาบัติปาราชิก ที่ทำ…
วิชชา 3 ประกอบด้วย ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, จุตูปปาตญาณ, อาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นญาณสำคัญในการทำให้ระลึกชาติและเข้าใจการเกิดและการตายของสัตว์ทั้งหลาย ในขณะที่อภิญญา 6 รวมถึงอิทธิวิธี, ทิพพโสต, และเจโตปริยญาณ
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
…ยงพอแล้ว จะเห็นได้ว่า การแบ่งคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีออกเป็น 3 ระดับนี้ ได้พิจารณาตาม หลักไตรสิกขา กล่าวคือ คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในเบื้องต้น คือ ศีลสิกขา (ศีล) คือ การฝึกกาย และวาจา คุณลักษณะของพระภิก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีลสิกขา (การฝึกกายและวาจา), จิตตสิกขา (การฝึกใจ), และปัญญาสิกขา (ความรู้แจ้งจากการฝึกใจ) นอกจาก
พฤติกรรมของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถือและการปฏิบัติของพุทธศาสนิกชน
150
พฤติกรรมของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถือและการปฏิบัติของพุทธศาสนิกชน
… เล่นไพ่ เพื่อความสนุกสนาน เล่นเกมคอมพิวเตอร์ เล่นตะกร้อ เป็นต้น 9) โอ้อวดความรู้ความสามารถของตนเอง กล่าวดูถูกวัตรปฏิบัติของบรรพชิตรูปอื่น 10) ไม่สำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 11) แสดงพระธรรมเทศนาผิดเพี้ยนไปจากพระธร…
เนื้อหาได้พูดถึงลักษณะพฤติกรรมของพระภิกษุที่ไม่สมควรนับถือ เช่น การหลอกลวง สอนผิด ทำให้สังคมเข้าใจผิด หรือการโอ้อวดความรู้ความสามารถ โดยพระภิกษุควรเลี้ยงชีพด้วยการบิณฑบาตและช่วยเผยแพร่คำสอนที่ถูกต้อง
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
153
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
…งต้น และมีเป้าหมายชีวิตอยู่ในระดับกลาง อชาตศัตรูราชกุมารในระยะที่ทรงติดต่อคบค้ากับพระเทวทัตอยู่นั้น กล่าวได้ว่าทรงมีเป้าหมายชีวิต อยู่ในระดับบนดิน เพราะมุ่งแต่ราชสมบัติและอำนาจ จึงมีพระทัยเป็นมิจฉาทิฏฐิ จม…
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งเป้าหมายชีวิตในระดับต่าง ๆ โดยเฉพาะเป้าหมายที่มุ่งเน้นการแสวงหาร่ำรวยโดยไม่มีการตระหนักถึง…
โทษของการคบคนพาลและคุณค่าของกัลยาณมิตร
156
โทษของการคบคนพาลและคุณค่าของกัลยาณมิตร
คำตอบก็คือ “การคบเพื่อนเลว หรือคบคนพาล ชักนำไปสู่ความหายนะเช่นนั้น” เหล่าวัยรุ่น ที่คบคนพาลดังกล่าวแล้ว แม้ไม่ทราบว่าตนจะต้องเสวยวิบากกรรมอย่างไรในภพชาติต่อไป แต่สภาพชีวิต ที่พวกเขาและครอบครัวของเขาต…
การคบคนพาลนำไปสู่วิบากกรรมที่ร้ายแรง การที่พระเจ้าอชาตศัตรูได้คบหากับพระเทวทัตและทำการเลวร้ายตามคำสอนของเขา คือ ตัวอย่างที่ชัดเจนของโทษนี้ แม้ว่าจะมีโอกาสเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อขอขมา แต่ผลกรร
การปลูกฝังคนดีในสังคม
161
การปลูกฝังคนดีในสังคม
…ธ ศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังเป็นการปลูกฝังมิจฉาทิฏฐิให้แก่ประชาราษฎร์อีกด้วย ด้วยเหตุนี้จึงกล่าวได้ว่า ตราบใดที่ยังมีคนพาลอยู่ สันติสุขที่แท้จริงก็ยากที่จะบังเกิดขึ้นในโลก มีเพียงคนดีเท่านั้นที่จะ…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของคนดีในการสร้างสันติสุขในโลก โดยกล่าวถึงผลกระทบจากคนพาลที่ก่อให้เกิดความวุ่นวายและการแตกแยกในสังคม เช่น กรณีพระเทวทัตและพระเจ้าพิมพิสาร พ…