หน้าหนังสือทั้งหมด

การบริจาคและการเจริญจาคานุสติ
64
การบริจาคและการเจริญจาคานุสติ
…สินเงินทองของตน ไม่ใคร่จะยอมบริจาคให้เป็นทาน แต่กลับสนใจ อยู่ในเรื่องการบำรุงบำเรอ ตัณหา มานะ ทิฏฐิ กล่าวคือ มีการตกแต่งร่างกายเกินกว่าเหตุ มีอาหารการบริโภคเกินสมควร สนุกสนานเพลิดเพลิน โอ้อวดซึ่งกันและกันซ…
ในเนื้อหาได้กล่าวถึงความสำคัญของการเจริญจาคานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงการบริจาคอย่างมีจิตใจบริสุทธิ์ โดยเฉพาะการใช้ทรั…
การปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 และการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน
66
การปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 และการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน
…ห้มั่น ย่อมทำให้จิตใจผ่องใสได้ 2.15 การเจริญจาคานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค กล่าวไว้ว่า เมื่อเจริญจาคานุสติอย่างนี้แล้วจะทำให้ถึงเพียง “อุปจาร สมาธิ” แต่ในวิธีปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึง…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 ที่เกี่ยวข้องกับการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน โดยเน้นถึงการถวายอาหารแ…
การเจริญมรณานุสติและความตาย
76
การเจริญมรณานุสติและความตาย
…าลมรณะ ล้วนสงเคราะห์เข้าด้วยความขาดแห่งชีวิตินทรีย์จึงใช้ใน การเจริญมรณานุสติได้ การระลึกถึงความตาย กล่าวคือความขาดแห่งชีวิตินทรีย์ดังกล่าวมานี้ เรียกว่า มรณานุสติ 3.3 วิธีเจริญมรณานุสติ เมื่อจะเจริญมรณานุ…
การเจริญมรณานุสติเป็นแนวทางในการเตือนสติให้เห็นคุณค่าของชีวิต โดยการระลึกถึงความตายในเวลาที่ไม่ควรตาย เช่น การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ช่วยให้เราเข้าใจถึงความไม่แน่นอนของชีวิต การระลึกถึงนี้เกี่ยวข้องกั
ความตายและธรรมชาติของชีวิต
80
ความตายและธรรมชาติของชีวิต
…เอาชนะแม้ด้วยการรบด้วยมนต์ หรือด้วยทรัพย์” วิบัติ คือ ความตาย เป็นที่สุดแห่งสมบัติคือชีวิต โดยนัยดังกล่าวมาแล้วนี้ นักปฏิบัติ พึงเป็นผู้กำหนดความที่ชีวิตมีความตายที่สุดนั้น ระลึกถึงความตาย โดยอาการวิบัติแห…
ในบทนี้มีการพูดถึงความไม่มีโรค ความแก่ และความตายที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความตายว่าเป็นวิบัติสูงสุด ซึ่งไม่มีใครหลีกหนีได้ แม้พระเจ้าหรือเศรษฐีก็ย่อมประสบอำนาจของความตาย การเตือน
การระลึกถึงความตาย
81
การระลึกถึงความตาย
อื่น ๆ ที่ปรากฏว่า เป็นผู้มีบุญมากในโลก ยังถึงซึ่งความตายจนหมดสิ้น กล่าวอะไรกับคนทั้งหลาย เช่นเราเล่า 3. ถามมหตุตโต ระลึกโดยความมีเรี่ยวแรงมาก พึงระลึกอย่างนี้ว่า พระวาสุเท…
บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
103
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…า และ มนสา การพิจารณาด้วยใจ เป็นหลักของการปฏิบัติ ส่วนที่เหลืออีก 5 ข้อนั้น เป็นข้อปลีกย่อยของ มนสา กล่าวคือ เมื่อพิจารณาเห็นโกฏฐาสะอย่างใดอย่างหนึ่งตาม วาจาที่ท่องบ่นอยู่ ในเวลานั้นให้พิจารณาโกฏฐาสะโดยควา…
บทความนี้นำเสนอการพิจารณาอาการทางกายเพื่อการปฏิบัติกัมมัฏฐาน โดยกล่าวถึงทั้งวัณณนิมิต ปฏิกูลนิมิต และธาตุนิมิต ซึ่งอาจารย์จะให้ความเข้าใจแก่ผู้เจริญในการพิจารณาในแต่ละปร…
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
125
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
…ยามในการพิจารณา โกฏฐาสะต่อไปอยู่เนืองๆ เพราะได้ฟังสืบต่อกันมาว่า ในครั้งโบราณพระมหาเถระ ทั้งหลายได้ กล่าวว่า การพิจารณาโกฏฐาสะนี้แหละเป็นสิ่งสำคัญอยู่ เมื่อผู้เจริญไม่ละทิ้ง ปฏิบัติต่อไปตามที่ท่านอรรถกถาจา…
การพิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจาก
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
129
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
…่างดีเสียก่อน จึงจะลงมือปฏิบัติได้ มิฉะนั้นก็จะปฏิบัติไม่ถูก สำหรับการเจริญกายคตาสตินี้ยิ่งลำบากมาก กล่าวคือ ผู้ปฏิบัติจะต้องศึกษาวิธีการ เจริญกายคตาสติกัมมัฏฐานตามนัยอุคคหโกสัลละ 7 ประการ เช่นเดียวกับนักศ…
บทความนี้กล่าวถึงการดูแลจิตในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการอบรมจิตใจและพัฒนากัมมัฏฐาน โดยเฉพาะกายคตาสติกัมมัฏฐานที่ม…
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
…ติมาจากคำ 3 คำ ได้แก่ อานะ คือ ลมหายใจเข้า อปานะ คือ ลมหายใจ ออก สติ คือ ความระลึก ในคัมภีร์มหานิเทศกล่าวว่า อานาปานสติ หรือ อานาปานัสสติ คือ การระลึกอยู่ในลมหายใจเข้าออก หรือ สติที่เกิดขึ้นโดยมีการระลึกอย…
การเจริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝ
แรงบันดาลใจจากความรักของพ่อ
49
แรงบันดาลใจจากความรักของพ่อ
…ถือกระถางเปล่า ที่ไม่มีทั้ง ต้นไม้และดอกไม้ ชายชราจึงหยุดกึกอยู่ตรงนั้น เสี่ยวเหลียงจือน้ำตาไหลพราก กล่าว กับบิดาอย่างสํานึกผิดว่า “พ่อครับ ผมไม่มีดอก- ไม้จะมอบให้พ่อ...” ชายชรากลับแย้มยิ้มและพูดอย่างยินดี…
ในเรื่องนี้ ลูกทุกคนหานำดอกไม้สวย ๆ มาให้พ่อ เพื่อรอการคัดเลือก แต่ลูกคนสุดท้องกลับไม่มีดอกไม้เพื่อนำมาให้ ชายชราไม่ยินดีในแต่ละดอกที่ได้เห็น จนมาถึงลูกคนสุดท้องที่ไม่มีอะไรเลย แต่เมื่อมอบความรู้สึกถึ
การพิจารณาสภาพแวดล้อมและซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
17
การพิจารณาสภาพแวดล้อมและซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
…รือใหญ่ พุ่มไม้อยู่ตรงนี้ เป็นพุ่มเล็ก พุ่มใหญ่ สูง ต่ำ เป็นต้น การที่ พิจารณาสภาพแวดล้อมโดยรอบ ท่านกล่าวว่ามีประโยชน์ เพราะหากนักปฏิบัติมายังที่ พิจารณาอสุภะแล้ว ไม่กำหนดสภาพแวดล้อมโดยรอบ อาจทำให้ตระหนกตก…
…ะเบียบเพื่อไม่ให้เกิดความกลัวโดยการเลือกจุดยืนที่เหมาะสม และควรเลือกศพที่เหมาะสมกับเพศของผู้ปฏิบัติ กล่าวคือ ใช้ศพเพศเดียวกันเพื่อลดโอกาสเกิดกามราคะ การปฏิบัติควรอยู่เหนือกรอบความคิดและบรรเทาความกลัวให้ลดล…
การเจริญอสุภะและการพิจารณาความไม่สวยงามของร่างกาย
22
การเจริญอสุภะและการพิจารณาความไม่สวยงามของร่างกาย
…ไป โดยธรรมชาติ ให้ใช้ไม้ตีให้ล้มลง การพิจารณาอสุภะนั้นนอกจากจะพิจารณาซากศพหรือร่างที่ปราศจากชีวิตดังกล่าว มาแล้ว ยังสามารถพิจารณาความเป็นอสุภะ หรือความไม่สวยงามในร่างกายของมนุษย์ที่ยังมี ชีวิตอยู่ ได้เช่นก…
บทความนี้มีการกล่าวถึงการเจริญอสุภะที่เป็นวิธีการพิจารณาความไม่สวยงามในร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นซากศพที่ไม่มีชีวิตหรือร่างกา…
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
25
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
…กลับ) ถึงความสิ้น ถึงความเสื่อมไป” แล้วกลับไปที่พักกลางคืน นั่งพิจารณาถึงความสิ้น และความเสื่อมอยู่ กล่าวคาถาว่า “สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีอันเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อม ดับไป ความสง…
บทนี้เผยถึงการพิจารณาซากศพโดยพระเถระและความเข้าใจในธรรมชาติของสังขาร ว่าทุกอย่างไม่เที่ยง และการบรรลุธรรมของพระยสกุลบุตรที่มีอสุภสัญญาในชาติอดีต ส่งผลให้บรรลุธรรมในปัจจุบัน เมื่อท่านได้เห็นสภาพคนรับใช
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
35
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
…่อความ ถึงพร้อมของผู้อื่นเป็นลักษณะ 4. เบื้องหน้าแต่นั้น ก็พึงปฏิบัติในสัตว์ทั้งหลายโดยความเป็นกลาง กล่าวคือ ความเป็น ผู้วางเฉย เพราะไม่มีกิจที่พึงขวนขวายทำให้อีก ด้วยว่าอุเบกขามีความเป็นกลางเป็นลักษณะ เพร…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นธรรมที่ช่วยปราบอกุศลธรรมและทำให้เกิดการเกื้อกูลแก่กัน โดยมีลำดับการปฏิบัติที่สำคัญคือการช่วยเหลือสัตว์ที่ทุกข์ทรมาน การ
เจริญเมตตาในบุคคลที่รักเคารพ
43
เจริญเมตตาในบุคคลที่รักเคารพ
…า ให้เป็นสีมสัม เภทต่อไปอีก (การทำลายขอบเขตของเมตตาไม่ให้จำกัดอยู่เฉพาะในบุคคลประเภทใด ประเภทหนึ่ง) กล่าวคือ ถัดจากบุคคลที่รักที่เคารพนั้นแล้ว พึงเจริญเมตตาไปในบุคคลที่ รักใคร่มากเป็นลำดับที่สาม เช่น บิดาม…
การเจริญเมตตาเริ่มต้นด้วยการแผ่เมตตาให้ตนเอง สู่บุคคลที่รักและเคารพ เพื่อเพิ่มพูนเมตตาภาวนา โดยระลึกถึงคุณงามความดีที่ทำให้เกิดความพอใจ เช่น การให้ทั้งวิทยาทานและธรรมทาน เมื่อเจริญเมตตาถึงผู้ที่รักแล้
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
54
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ ครั้งพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพญานาคชื่อภูริทัตตะ ได้อธิษฐานอุโบสถศีลแล้ว ขึ้นไปนอนขดอยู่บนจอมปลวกครั้งนั้นถูกพราหมณ์หมองูใช้ยามีพิษร้อนแรงเหมือนไฟบรรลัยกัลป์ ราดใส่ทั่วทั้งต
…ชื่อจัมเปยยะและสังขปาละ ที่ต่างก็อยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบากแต่ไม่เคยโกรธ เก็บรักษาศีลอย่างเคร่งครัด กล่าวถึงการทดสอบทางอารมณ์และจิตใจ, ประสบการณ์ที่เหลือเชื่อของพญานาคที่ตั้งมั่นในธรรมะพร้อมทั้งการแสดงให้เ…
การเจริญกรุณาในบุคคล
72
การเจริญกรุณาในบุคคล
…้นที่ต้องทำอย่างนั้น ในการเจริญกรุณาไปในคนคู่เวร ถ้ามีความโกรธเกิดขึ้นก็ให้แก้ไขด้วยวิธีเดียวกับที่ กล่าวไว้ในเมตตาภาวนา คือ ต้องทำความโกรธให้ระงับเสียก่อนด้วยอุบายวิธีต่าง ๆ เช่น ต้อง หวนกลับไปเจริญกัมมัฏ…
ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่…
วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
104
วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
… จะต้องเป็น วิญญาณัญจายตนฌานลาภีบุคคล ผู้มีวสีในวิญญาณัญจายตนฌานนั้นจนชำนาญคล่องแคล่ว ทั้ง 5 ประการ กล่าวคือ การเจริญให้ถึงอากิญจัญญายตนฌานก็มีนัยเป็นทำนองเดียวกับวิญญาณัญจายตนฌาน อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU…
วิญญาณัญจายตนฌานเป็นขั้นสูงในการเจริญสมถภาวนา โดยบุคคลที่มีวสีภาวะทั้ง 5 จะสามารถพัฒนาไปสู่สถานะนี้ได้ หลังจากนั้น การเจริญอากิญจัญญายตนฌานจะต้องอาศัยวิญญาณัญจายตนฌานเพื่อนำไปสู่ความชำนาญในอารมณ์ที่ไม
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
116
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
ผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด” อาหาเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้งเป็นอารมณ์ที่ต้องใช้ปัญญา ในการพิจารณา ดังนั้น กัมมัฏฐานจึงเหมาะสำหรับคนที่เป็นพุทธิจริต รู้จั
…อาหารทั้ง 4 ประเภทนี้ช่วยให้เข้าถึงธรรมชาติที่แท้จริงของชีวิตและอานิสงส์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน กล่าวได้ว่า การพิจารณาอาหารเหล่านี้เป็นการใช้ปัญญาในการสำนึกถึงความเป็นจริงของสรรพสิ่งและสามารถนำไปสู่การ…
ธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์
144
ธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์
… เราจึงสมมติกันเรียกว่าเป็นผม เมื่อแยกกันออก แล้ว ก็ย่อมไม่เรียกว่า ผม 3. จุณฺณโต โดยความแยกละเอียด กล่าวคือ ร่างกายนี้ประกอบด้วยส่วนย่อย ต่าง ๆ นับไม่ถ้วนในรูปแบบเป็นเซล และเป็นกล้ามเนื้อซึ่งเป็นปฐวีธาตุ …
เนื้อหาเกี่ยวกับธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบไปด้วย ปฐวี (ดิน), อาโป (น้ำ), เตโช (ไฟ) และ วาโย (ลม) โดยแต่ละธาตุมีบทบาทที่สำคัญในความเป็นอยู่ของร่างกาย ซึ่งปฐวีมีส่วนช่วยในการสร้างโครงสร้างของร่าง