หน้าหนังสือทั้งหมด

การรักษาศีลและการให้
65
การรักษาศีลและการให้
…ดว่าการขอของรักย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจของชนเหล่าอื่น จึงทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ กาลครั้งหนึ่ง มีบรรพชิตผู้ทรงศีลรูปหนึ่ง ได้ออกจากป่าเข้าสู่เมือง พระราชาทรงทราบว่า มีฤๅษีมาอยู่ในอุทยา…
นี้มาถึง 12 ปี แล้วประทานโอวาทแด่พระราชาให้ทรงไม่ประมาทในธรรม ให้หมั่นรักษาศีล แม้ พระราชาจะทรงวิงวอนให้พระฤาษีอยู่ต่อ แต่พระฤาษีก็ไม่รอต่อไปแล้ว พระฤาษีกลับสู่ป่าได้ไม่นาน ก็ทําอภิญญาและสมาบัติให้เกิ
การบวชของพระราชาและประชาชน
82
การบวชของพระราชาและประชาชน
กาลต่อมา พระราชาก็ประสงค์จะผนวชด้วย ตรัสเรียกอำมาตย์ทั้งหลายมาแจ้งความประสงค์ แล้วตรัสถามว่า.. “ท่านทั้…
“ขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลายก็จะขอบวชด้วย พระเจ้าข้า” พระราชาพร้อมหมู่อำมาตย์ จึงพากันไปริมน้ำหาหัตถิปาละ ชาวเมืองที่หลงเหลืออยู่รวมตัวพากันไปสู่ท้องพระโรงทูลอ้อนวอนขอให้พระมเหสีครองราชย์ สืบต่อไป พ
การกลับมาของนายสารถี
97
การกลับมาของนายสารถี
…จะเห็นพระราชโอรสก็ขอ เชิญเสด็จเถิด ข้าพระองค์จะนำเสด็จไปให้ถึงที่ที่พระราชโอรสประทับอยู่เลยทีเดียว” กาลนั้นพระเตมีย์ทรงเปลื้องพระภูษาเปลี่ยนมานุ่งผ้าเปลือกไม้สีแดง ทรงเสด็จออกจาก บรรณศาลาแล้วจงกรมกลับไปก…
นายสารถีกลับมาแต่ผู้เดียวดวงหทัยก็แทบจะแตกไปในทันที พระเนตรทั้งสองนองไปด้วยพระอัสสุชล ทรงกันแสงคร่ำครวญว่า.. “นายสารถีฝังโอรสเราเสียแล้ว ปัจจามิตรทั้งหลายคงจะยินดี ศัตรูทั้งหลายจะดีใจเป็นแน่แท้” แล้วเ
การบรรพชาของพระราชา
100
การบรรพชาของพระราชา
…ดใจไปทำสมาธิได้อภิญญา 5 สมาบัติ 8 หมู่ฤๅษีและฤๅษิณี บัดนี้ได้นั่งเข้าฌานสุข สว่างไสวไปทั่วทั้งป่า.. กาลนั้นมีกษัตริย์ประเทศราชได้ข่าวว่าพระเจ้ากาสิกราชเสด็จออกผนวช จึงรีบเสด็จมา พย์เหล่านี้คงต้องมีภัยหนั…
ทั้งหลาย อาตมภาพไม่ต้องการราชสมบัติ! ขอมหาบพิตรจงสละราชสมบัติแล้วทรงผนวชเพื่อ แสวงหาทางพ้นทุกข์ ทำเนกขัมมะให้เป็นที่พึ่งเสียเถิด” พระฤๅษีทูล พระราชาและพระนางจันทาเทวี กับทั้งนางสนมอีก 16,000 นาง พร้อ
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
101
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่าเทพธิดาในกาลนั้นมาเป็นภิกษุณีอุบลวรรณา นายสุนันทสารถี มาเป็นพระสารีบุตร ท้าวสักกะเป็นพระอนุรุทธ์ พระชนกและพระชนน…
จากชาดกเรื่องนี้ พระเตมียราชกุมารทรงยอมสละราชสมบัติอันเป็นที่รวมแห่งกามทั้งห ลงได้ทรงยอมตายเพื่อให้ได้มาซึ่งพรหมจรรย์ ส่วนผู้ได้พรหมจรรย์มาครอบครองแล้วก็สมควรยอมตาย เพื่อรักษาเอาไว้ แม้ต้องรักษาพรหมจร
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
102
ชาดก วิถีนักสร้างบารมี
หนังสดปกปิดไว้นอนตายขึ้นพองมีสีเขียวคล้ำ ถูกทอดทิ้งไว้ในสุสาน กาลนั้นญาติทั้งหลายย่อมไม่ ห่วงอาลัย สุนัขบ้าน สุนัขจิ้งจอก นกตะกรุม หนอน กา แร้ง และสัตว์ทั้งปวงอื่นๆ …
ดุจสุกรจมอยู่ในคูถ ฉะนั้น เมื่อยังระลึกถึงกามอยู่ตราบใด ก็ไม่ได้ความอิ่มใจไปตราบนั้น ชนใดเอากายและใจหลีกเว้น จากกามทั้งหลาย ชนเหล่านั้นนั่นแลชื่อว่าเป็นผู้อิ่ม บรรดาความอิ่มทั้งหลาย ความอิ่มปัญญา ประเ
กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย
163
กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย
…ั้นแล้วตรัสว่า การที่พวกเธอ ไม่กระทำความเคารพในธรรมของเราไม่สมควร แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังนี้ กาลครั้งหนึ่ง ณ หมู่บ้านจัณฑาล มีชายผู้หนึ่งขยันทำมาหากินจนตั้งตัวได้ ขอหญิงคนหนึ่ง มาแต่งงาน อยู่มาวัน…
ในเรื่องของความพยายามรักษาศีลของเศรษฐีในสภาพที่ถูกบีบคั้นด้วยความหิวถึง 7 วัน และถูกยั่วเย้าด้วยอาหารทิพย์เช่นนั้น ย่อมพิสูจน์ให้เห็นว่า ศีลของท่านเศรษฐีมิใช่ศีลจุ่มหรือศีลจิ้ม แต่เป็นศีลแช่อิ่มคือมิ
ประชุมชาดก
178
ประชุมชาดก
ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า สุนัขจิ้งจอกในกาลนั้นมาเป็นคนกินเดนนี้ ราชสีห์มาเป็น พระสารีบุตร เสือโคร่งมาเป็นพระโมคคัลลานะ รุกขเทวาผู้เห็นเหตุการณ…
สาเหตุที่ตรัสชาดก พระทศพลทรงติเตียนภิกษุฉัพพัคคีย์ที่นำความส่อเสียดไปให้แก่ภิกษุ ผู้บาดหมางกันแล้วตรัสว่า ขึ้นชื่อว่าวาจาส่อเสียดคมกล้าประดุจศาสตรา ความคุ้นเคยที่เหนียวแน่น มั่นคงแตกสลายไปได้รวดเร็วเพ
การต่อสู้ระหว่างธรรมและอธรรม
180
การต่อสู้ระหว่างธรรมและอธรรม
ทั่วชมพูทวีปเพื่อป่าวประกาศธรรมอยู่ กาลนั้นยังมีเทพบุตรอีกตนชื่อว่า “อธรรม” แล่นรถเวียนซ้าย ทั่วชมพูทวีปป่าวประกาศอธรรม ชวนคนทำชั่ว ให้ฆ่าส…
มิอาจหลีกให้กันได้ ฝ่ายใดเปิดทาง นั่นหมายถึงการยอมรับนับถือปฏิปทาของอีกฝ่าย ธรรมเทพบุตร มิอาจหลีก แม้ต้องตายก็ไม่อาจหลีก “สหายเอ๋ย เธอเป็นฝ่ายอธรรม ฉันเป็นฝ่ายธรรม หนทางนี้สมควรแก่ฉันแล้ว ฉันเป็นผู้ แ
การอดทนและความสุข
188
การอดทนและความสุข
พระราชาทรงขอขมาโทษ นมัสการลาแล้วเสด็จกลับ กาลต่อมา ฤๅษีณีได้มรณภาพ พระฤาษีก็กลับเข้าสู่ถิ่นหิมพานต์ ทำอภิญญาและสมาบัติให้ เกิดขึ้นได้ หมั่นเจริญพ…
พระราชาทรงขอขมาโทษ นมัสการลาแล้วเสด็จกลับ กาลต่อมา ฤๅษีณีได้มรณภาพ พระฤาษีก็กลับเข้าสู่ถิ่นหิมพานต์ ทำอภิญญาและสมาบัติให้ เกิดขึ้นได้ หมั่นเจริญพ…
ลักษณะของมิตรแท้
223
ลักษณะของมิตรแท้
… ของพระอานนท์ด้วยทิพย์โสต จึงเสด็จไปยังโรงธรรมสภา ทรงทราบเรื่องที่สนทนาจากภิกษุแล้วตรัส ว่า ถึงเมื่อกาลก่อน อานนท์เกิดในดิรัจฉานก็ได้เคยสละชีวิตเพื่อตถาคตแล้วเหมือนกัน เมื่อภิกษุ กราบทูลอาราธนา จึงได้ทรง…
ยามเพื่อนทำดีก็คล้อยตาม ต่อหน้าก็สรรเสริญ แต่ลับหลังกลับนินทา, ส่วนมิตรชักชวนไปทางฉิบหาย เปรียบเหมือนโจรคอยปล้นความดีของเพื่อนชักชวนให้ตกในโมหะ หลงมัวเมา ชวนให้ดูหนัง ดูการละเล่น ชวนพนัน เที่ยวกลางคื
ชาดกเรื่องพญาหงส์
228
ชาดกเรื่องพญาหงส์
…ให้สุมุขหงส์เสนาบดีจงมีความสุข สุมุขหงส์เสนาบดี แม้นายพรานและพระราชาก็จงมีความสุข ปราศจากทุกข์ไปตลอดกาล... ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า พรานครั้งนั้นมาเป็นฉันนภิกษุ สากลราชามาเป็นสารีบุตร สุมุขหงส์…
…ให้สุมุขหงส์เสนาบดีจงมีความสุข สุมุขหงส์เสนาบดี แม้นายพรานและพระราชาก็จงมีความสุข ปราศจากทุกข์ไปตลอดกาล... ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า พรานครั้งนั้นมาเป็นฉันนภิกษุ สากลราชามาเป็นสารีบุตร สุมุขหงส์…
การสร้างบารมีและความเมตตา
278
การสร้างบารมีและความเมตตา
…ั้งหลายในปางก่อนว่าได้ สละยศใหญ่เพื่อให้ชีวิตแก่สัตว์ ทรงนำอดีตมาดังนี้ ในอดีต ณ ดาวดึงส์สรวงสวรรค์ กาลนั้นอสูรทั้งหลายทำตัวเสเพล เกเรในหมู่เทพสวรรค์ ท้าวสักกเทวราชจึงให้จับพวกอสูรที่เมามายสลบไสลไร้สติโย…
หากยุติการสร้างบารมีเท่าใด ใจก็รองรับความสุข ความรู้เห็น อานุภาพ ฯลฯ ตามกรอบบารมีแต่ เพียงนั้น ไม่อาจกลับมาสร้างบารมีใหม่ได้อีก ดังนั้นนักสร้างบารมีจึงควรตัดสินใจให้ดี ส่วนคำกล่าวที่ว่า ตนขอลงนรกเพื่
การเสียสละเพื่อผู้อื่น
281
การเสียสละเพื่อผู้อื่น
…พระธิดา ใน พราหมณ์คฤหบดี ในชาวนิคมและชาวชนบท เมื่อทรงประพฤติธรรมสม่ำเสมอก็จะเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์” กาลต่อมา ลูกของแม่กวางตัวนั้นโตขึ้นวิ่งเล่นได้แล้ว ก็วิ่งไปยังที่อยู่ของพญากวางสาขะ มารดาพลันดุลูกว่า..…
ที่พึ่ง เดินข้ามฝูงไปขอร้องพญากวางนิโครธแทน กวางนิโครธทราบเรื่องนี้แล้ว ดำริว่า.. “อันนักปราชญ์ทั้งหลายยินดีที่จะเกื้อกูลต่อสัตว์ช่วยผู้ประสบทุกข์ นักปราชญ์ยินดีสละ ทรัพย์อวัยวะและแม้ชีวิตเพื่อช่วยผู้
ความเมตตาและการอยู่ร่วมกัน
282
ความเมตตาและการอยู่ร่วมกัน
กว่าการมีชีวิตอยู่ในฝูงกวางสาขะนั่นเลย” กาลชื่นสุขของกวางทั้งหลายที่ได้รับอภัยทานผ่านไปได้ไม่นาน ชาวบ้านก็คิดอยากกำจัด กวางเหล่านี้เสียเอง เพรา…
เพราะเป็นกวางพระราชทานอภัย พวกชาวบ้านจึงพากันมาประชุมที่พระลานหลวง กราบทูลความ นั้นแด่พระราชา พระราชาตรัสอย่างจนปัญญาว่า.. “เราเลื่อมใสให้พรแก่กวางนิโครธไปแล้ว ถึงเราจะต้องสูญสิ้นราชสมบัติก็จะไม่ยอมทำ
วิถีนักสร้างบารมี
284
วิถีนักสร้างบารมี
…อและรับสั่งให้จองจำอำมาตย์ผู้หาโทษมิได้ อำมาตย์นั้นพิจารณาสังขารอยู่ในเรือนจำจนได้ บรรลุโสดาปัตติผล กาลต่อมาพระราชาทรงให้ปล่อยตัวแล้วพระราชทานยศใหญ่ให้ อำมาตย์นั้น ถือเอาของหอมและดอกไม้มาบูชาพระไตรโลกนาถ…
จากชาดกเรื่องนี้ ถึงน้องเห็นแก่ตัวเอาเปรียบพี่ แต่พี่ก็ไม่ซ้ำเติมน้อง ไม่คิดแก้เผ็ดหรือยินดี ที่เห็นน้องทุกข์ใจ มองความสุขของผู้อื่นสำคัญกว่าการติดอยู่กับความทุกข์ของตน การได้เห็นความสุข ของผู้อื่นนั่
การปฏิบัติธรรม
294
การปฏิบัติธรรม
…นธรรมสภาถึงพระปัญญาของพระทศพล พระตถาคต เสด็จมาทรงทราบความนั้นแล้วตรัสว่า มิใช่แต่บัดนี้เท่านั้นถึงในกาลก่อนตถาคตก็ย่ำยีวาทะของคนอื่น ได้เช่นกัน จึงทรงนำอดีตมาตรัสดังนี้ กาลครั้งหนึ่ง มีชายหนุ่มชื่อ โพธิก…
สุวรรณสามถวายเบญจศีล พระราชาทรงรับศีลและโอวาทด้วยพระเศียร ทรงไหว้ขอขมา สุวรรณสามแล้วเสด็จกลับพระนคร นับแต่นั้นมา พระราชาทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ให้ทาน รักษาศีล ครองราชย์ด้วยธรรมสม่ำเสมอในที่สุดแห่งพระชนม์
แผนการของอำมาตย์
298
แผนการของอำมาตย์
…ตนเป็นศัตรูต่อ พระราชาทันที พระราชากลายเป็นผู้ประสบภัยใหญ่หลวง ทรงบรรทมไม่เป็นสุขแม้สักลมหายใจเดียว กาลนั้น โพธิปริพาชกพำนักอยู่อาศรมในป่าอย่างสงบสุข ข่าวลือจากชาวบ้านถึงเรื่องพระมเหสีถูก ปลงพระชนม์ก็มาถ…
ต้องกำจัดมเหสีก่อน จึงคิดใช้แผนเดิม คือความระแวง ซึ่งใช้ได้ผลเสมอมา อำมาตย์จึงไม่คิดเปลี่ยน วิธีให้มากความ ดังนั้นอำมาตย์เข้าไปเฝ้าพระราชาแล้วกราบทูลว่า... “หลายวันมานี้พวกข้าพระองค์ได้ยินข่าวเรื่องห
การวางเฉยต่อความดี
306
การวางเฉยต่อความดี
…ั้น แม้โบราณกบัณฑิตทั้งหลาย เมื่อพี่ชายตายไปก็มิได้คิดเสียใจ ทรงนำเรื่องในอดีตมา สาธกดังนี้.. ในอดีตกาลนานมา มีชายหนุ่มผู้หนึ่งดูแลบิดามารดาด้วยความกตัญญูเสมอมา แต่ทว่า กาลเวลาย่อมกลืนกินสรรพสัตว์ แม้จะเ…
สําหรับ “การวางเฉยต่อความดี” คือไม่ยอมทําความดีในฐานะที่ควรทํา ไม่ได้เป็นอุเบกขา บารมี แต่เป็นความเห็นแก่ตัวที่ทำลายอุเบกขาบารมี อุเบกขาบารมีย่อมเกิดจากการวางเฉยต่ออารมณ์ ที่หวั่นไหวแล้วดำรงอยู่ในธรรม
การถวายร่างกายเพื่อบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
318
การถวายร่างกายเพื่อบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ุทธเจ้า แต่ได้ทำทาน ภวัคคพรหม รักษาศีล เจริญภาวนาในพระพุทธศาสนา จะสามารถอุบัติในสำนักของท่านผู้นี้ในกาลต่อมาได้ เพราะท่านผู้นี้จะมาครอบครองกายมหาบุรุษ ผู้ทรงพระนามว่า “อริยเมตไตรยะ” 11.2 นารทมาณพ 1 ในอดี…
เพราะท่านผู้นี้จะมาครอบครองกายมหาบุรุษ ผู้ทรงพระนามว่า “อริยเมตไตรยะ” 11.2 นารทมาณพ ในอดีต กาลแห่งพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า มีมาณพหนุ่มนามว่า นารทะ วันหนึ่งเขาได้เห็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จอยู่…