การปฏิบัติธรรม : หน้า 294/334

การดูแลทหารกับทั้งประชาชนในแว่นแคว้น หมั่นบำรุงสมณะเมตตาหมู่มฤคและปักษี หากทรงทำเช่นนี้ ก็จะได้เสด็จสู่สวรรค์ ธรรมที่พระองค์ทรงประพฤติดีแล้วนั่นเองจะนำความสุขมาให้พระองค์ พระอินทร์ เหล่าเทพ และหมู่พรหม ทั้งหมดไปทิพยสถานได้ก็ล้วนด้วยธรรมที่ตนประพฤติดีแล้วทั้งนั้น ข้าแต่ พระราชา! ขอพระองค์ทรงอย่าประมาทเถิด” สุวรรณสามถวายเบญจศีล พระราชาทรงรับศีลและโอวาทด้วยพระเศียร ทรงไหว้ขอขมา สุวรรณสามแล้วเสด็จกลับพระนคร นับแต่นั้นมา พระราชาทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ให้ทาน รักษาศีล ครองราชย์ด้วยธรรมสม่ำเสมอในที่สุดแห่งพระชนม์ได้มีสวรรค์เป็นที่ไปฝ่ายสุวรรณสามได้ปฏิบัติบำรุง บิดามารดาจนคนทั้งสามยังอภิญญา สมาบัติให้บังเกิด มิได้เสื่อมจากฌาน ที่สุดแห่งอายุขัยได้ไปพัก ที่พรหมโลกทั้งหมด ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า พระราชาปิลยักขราชมาเป็นพระอานนท์ เทพธิดามาเป็น อุบลวรรณาเถรี บิดามาเป็นพระมหากัสสปะ มารดามาเป็นภิกษุณีภัททกาปิลานี สุวรรณสามมาเป็น ตถาคตแล “นิสัยพูดด้วยจิตเมตตา ไม่เอาการโต้แย้ง, ชอบกล่าววาจาไพเราะ, ข่มใจไม่พูดด้วย โทสะ, เมตตาในศัตรู และมีน้ำใจเอ็นดู” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้า ในเมตตาบารมี 9.8 ผู้ไม่ถือโทษคนต่ำทราม 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก ภิกษุนั่งสนทนากันในธรรมสภาถึงพระปัญญาของพระทศพล พระตถาคต เสด็จมาทรงทราบความนั้นแล้วตรัสว่า มิใช่แต่บัดนี้เท่านั้นถึงในกาลก่อนตถาคตก็ย่ำยีวาทะของคนอื่น ได้เช่นกัน จึงทรงนำอดีตมาตรัสดังนี้ กาลครั้งหนึ่ง มีชายหนุ่มชื่อ โพธิกุมาร เบื่อหน่ายในโลกียวิสัย แต่เห็นสุขในบรรพชา จึง ออกบวชเป็นปริพาชก อยู่มาวันหนึ่งพระราชาทอดพระเนตรเห็นโพธิปริพาชกเกิดความเลื่อมใส มีรับสั่ง ให้ช่างก่อสร้างบรรณศาลาไว้ในราชอุทยาน นิมนต์โพธิปริพาชกให้พำนักในอาศรม จนผ่านไป 12 ปี กาลต่อมา พระราชาได้อำมาตย์ใหม่เข้ามารับราชการ 5 คน ทำหน้าที่สั่งสอนอรรถและ ธรรมแก่ประชาชน คนที่ 1 สอนว่าสัตว์ทั้งหลายจะดีได้เอง บุญบาปไม่มี, คนที่ 2 สอนว่าพระเจ้าเป็นผู้ สร้างโลก, คนที่ 3 สอนว่าสัตว์ไม่มีทุกข์และสุข ทุกคนเกิดมาต่างกันเพราะอดีตที่แตกต่าง, คนที่ 4 สอนว่าโลกหน้าไม่มี ตายแล้วสูญ, คนที่ 5 สอนว่าคนควรฆ่าบิดามารดา อย่าเลี้ยงไว้ ให้กอบโกย 'มหาโพธิชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 62 หน้า 77-118 บ ท ที่ บ ท ที่ 9 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ ม ต ต า บ า ร มี DOU 277