ข้อความต้นฉบับในหน้า
ประชุมชาดก
พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า สุนัขจิ้งจอกในกาลนั้นมาเป็นคนกินเดนนี้ ราชสีห์มาเป็น
พระสารีบุตร เสือโคร่งมาเป็นพระโมคคัลลานะ รุกขเทวาผู้เห็นเหตุการณ์มาเป็นตถาคตแล
6.3 มิตรภาพผุพังเพราะฟังคำยุ
1
สาเหตุที่ตรัสชาดก พระทศพลทรงติเตียนภิกษุฉัพพัคคีย์ที่นำความส่อเสียดไปให้แก่ภิกษุ
ผู้บาดหมางกันแล้วตรัสว่า ขึ้นชื่อว่าวาจาส่อเสียดคมกล้าประดุจศาสตรา ความคุ้นเคยที่เหนียวแน่น
มั่นคงแตกสลายไปได้รวดเร็วเพราะวาจาส่อเสียด แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้
ในอดีต ณ ป่าแห่งหนึ่ง โคตัวหนึ่งเกิดความคุ้นเคยกับราชสีห์ตัวหนึ่ง ทั้งสองเป็นมิตรสนิท
สนมมั่นคงกันอย่างยิ่ง ต่อมามีพรานป่าผู้หนึ่งเข้าป่ามาเห็นเข้าก็ให้นึกประหลาดใจ พรานป่าแวะเอา
ของป่าไปถวายพระราชา
พระราชาได้ตรัสถามพรานด้วยอาการใคร่จะฟังเรื่องราวที่น่าสนใจในป่าว่า..
“สหาย! ท่านเคยเห็นความอัศจรรย์อะไรในป่าบ้างไหม?”
“เห็นแต่ราชสีห์ตัวหนึ่งกับโคผู้ตัวหนึ่ง สนิทสนมกันเที่ยวไปไหนมาไหนด้วยกัน พระเจ้าข้า”
นายพรานตอบ
พระราชาทรงมองการณ์ไกลตรัสว่า..
“เจ้าคอยดูเถอะ! เมื่อสัตว์ตัวที่สามเกิดขึ้นภัยจักบังเกิดมีแน่ เมื่อใดท่านเห็นสัตว์ตัวที่สามเพิ่ม
ขึ้นมา ท่านจงรีบมาบอกเราโดยด่วนนะ”
กาลไม่นาน สุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งหวังกินเศษอาหารที่สัตว์ทั้งสองนี้กินเหลือ จึงเข้าไปรับใช้
ราชสีห์และโค พรานป่ามาเห็นเข้าจึงรีบไปกราบทูลเรื่องนี้ให้ทรงทราบ
“สัตว์นั้นคืออะไรรึ?” พระราชาตรัสถามอย่างสนพระทัย
“สุนัขจิ้งจอก! พระเจ้าข้า” นายพรานตอบ
“แย่แล้ว! สักวันสุนัขจิ้งจอกคงจะยุยงทำลายสัตว์ทั้งสองนั้นเป็นแน่ เร็วเข้าเถอะ! พวกเราจะไป
ให้ทันก่อนที่สัตว์ทั้งสองนั้นจะตาย”
พระราชาขึ้นราชรถเสด็จไปทันที เมื่อนายพรานนำทางไปถึง ราชสีห์กับโคกำลังทะเลาะไล่ฟัด
กันอยู่ โคเอาเขาขวิดราชสีห์ ราชสีห์ก็กัดที่ซอกคอโค สัตว์ทั้งสองบาดเจ็บสาหัสค่อย ๆ นอนตายลง
อย่างช้าๆ พระราชาทรงประทับยืนทอดพระเนตรอยู่บนรถ ตรัสกับนายสารถีว่า..
“ท่านดูเถิดนายสารถี! สัตว์ทั้งสองนี้กินอาหารคนละอย่างกันก็ยังคุ้นเคยกันได้ แต่ภายหลัง
'สันธิเภทชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 698-704
บ ท ที่ 6 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ขั น ติ บ า ร มี
ท
DOU 161