การเสียสละเพื่อผู้อื่น : หน้า 281/334

อีกวันเป็นฝูงท่านสลับกันไป เช่นนี้เนื้อทั้งหลายจะได้ไม่ต้องอกสั่นขวัญแขวนอีกต่อไป” กวางสาขะเห็นดีด้วย ส่งลูกฝูงสลับวันกันไปให้พระราชา แต่มาวันหนึ่ง เป็นวาระของแม่กวางมี ครรภ์ในฝูงของสาขะ แม่กวางเข้าไปอ้อนวอนกวางสาขะขอผัดผ่อนวาระตายไปก่อนเมื่อคลอดบุตรแล้ว จึงจะไปรับชะตากรรม ทว่าพญากวางสาขะกลับยืนกรานไม่ยอมท่าเดียว แม่ลูกอ่อนจึงอ่อนใจหมด ที่พึ่ง เดินข้ามฝูงไปขอร้องพญากวางนิโครธแทน กวางนิโครธทราบเรื่องนี้แล้ว ดำริว่า.. “อันนักปราชญ์ทั้งหลายยินดีที่จะเกื้อกูลต่อสัตว์ช่วยผู้ประสบทุกข์ นักปราชญ์ยินดีสละ ทรัพย์อวัยวะและแม้ชีวิตเพื่อช่วยผู้อื่นได้ก็ตัวเรานั้นหวังจะนำพาเหล่าสัตว์เป็นอันมากทั้งที่เป็นมนุษย์ และเทวาให้ข้ามพ้นวัฏฏะไปมิใช่หรือ? เราจะเอาร่างกายนี้แหละ! ช่วยชีวิตกวางนี้” กวางนิโครธคิดดังนี้แล้ว จึงกล่าวว่า.. “เจ้าจงสบายใจเถิด เราจะให้วาระของเจ้าข้ามไปเอง” จากนั้น ตนเดินไปนอนเอาศีรษะพาดบนเขียงพ่อครัวอย่างไม่ครั่นคร้าม แต่พ่อครัวจำกวาง อภัยทานนี้ได้ จึงเข้ากราบทูลพระราชา พระองค์เสด็จมาทอดพระเนตร ะ นนเอง” บล กวางนิโครธทูลเล่าเรื่องราวให้พระราชาทรงสดับจนจบ แล้วกล่าวว่า.. “ข้าพระบาทไม่อาจโยนทุกข์ให้ผู้อื่นมาแทนได้ จึงขอสละชีวิตของตนแทนแม่กวางมีครรภ์ พระราชาตรัสอย่างเลื่อมใสยิ่งว่า.. “ท่านสุวรรณมิคราช! แม้ในหมู่มนุษย์เรายังไม่เคยเห็นคนไหนที่เพียบพร้อมด้วยขันติ เมตตา และความเอ็นดูเช่นกับท่านเลย ท่านลุกขึ้นเถิด เราให้อภัยแก่ท่านและแก่แม่กวางนั้นด้วย" กวางนิโครธกราบทูลขออภัยโทษให้แก่เหล่าสัตว์ทุกชนิด พระราชาทรงรับคำ จากนั้นกวาง ขอให้พระราชาทรงรักษาศีล 5 ครองราชโดยธรรม และแนะนำต่อไปว่า.. “ข้าแต่มหาราช! ขอพระองค์จงประพฤติธรรมในพระชนกชนนี ในพระโอรสพระธิดา ใน พราหมณ์คฤหบดี ในชาวนิคมและชาวชนบท เมื่อทรงประพฤติธรรมสม่ำเสมอก็จะเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์” กาลต่อมา ลูกของแม่กวางตัวนั้นโตขึ้นวิ่งเล่นได้แล้ว ก็วิ่งไปยังที่อยู่ของพญากวางสาขะ มารดาพลันดุลูกว่า... “ลูก! ตั้งแต่นี้ไปเจ้าอย่าไปตรงกวางสาขะนั่นเป็นอันขาด! แม่อยากให้เจ้าเข้าหาแต่กวางนิโครธ เท่านั้นนะลูก เจ้าคบหาแต่กวางนิโครธเท่านั้นแหละดี ถ้าเจ้าต้องตายในฝูงกวางนิโครธก็ยังประเสริฐ 264 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร ส มี