วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 284/334

ตถาคตแล .. ถึงอย่างไรพี่ชายก็ไม่ใจดำ ทำได้ลงคอ ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า น้องชายครั้งนั้นมาเป็นพ่อค้าโกงในบัดนี้ ส่วนพี่ชายมาเป็น จากชาดกเรื่องนี้ ถึงน้องเห็นแก่ตัวเอาเปรียบพี่ แต่พี่ก็ไม่ซ้ำเติมน้อง ไม่คิดแก้เผ็ดหรือยินดี ที่เห็นน้องทุกข์ใจ มองความสุขของผู้อื่นสำคัญกว่าการติดอยู่กับความทุกข์ของตน การได้เห็นความสุข ของผู้อื่นนั่นแหละ! คือความสุขล้นของตนประการหนึ่ง “นิสัยสุขใจเมื่อทำให้ผู้อื่นเป็นสุข, ไม่ยินดีที่เห็นความทุกข์ของผู้อื่น, ชอบให้ความสุข ผู้อื่นมากกว่าถือสาหาความ และไม่เคืองแค้นผูกใจเจ็บผู้คิดร้าย” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถี นักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในเมตตาบารมี 9.4 เมตตาชำระแค้น 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก ครั้งนั้น พระเจ้าโกศลทรงโปรดปรานอำมาตย์ผู้หนึ่งเพราะมีอุปการะ มากแก่พระองค์ อำมาตย์พวกอื่นทนไม่ได้ จึงส่อเสียดยุยงพระราชาให้ทำลายอำมาตย์นั้น พระราชา ทรงเชื่อและรับสั่งให้จองจำอำมาตย์ผู้หาโทษมิได้ อำมาตย์นั้นพิจารณาสังขารอยู่ในเรือนจำจนได้ บรรลุโสดาปัตติผล กาลต่อมาพระราชาทรงให้ปล่อยตัวแล้วพระราชทานยศใหญ่ให้ อำมาตย์นั้น ถือเอาของหอมและดอกไม้มาบูชาพระไตรโลกนาถ ถวายบังคมแล้วทูลเรื่องราวที่ตนนั่งในเรือนจำ บรรลุพระโสดาบัน พระทศพลตรัสว่า แม้โบราณกบัณฑิตทั้งหลายก็ได้นําเอาประโยชน์มาจากสิ่งไม่เป็น ประโยชน์มาแล้วเหมือนกัน ทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังนี้ ในอดีต มีพระราชานครหนึ่ง ทรงรับคนพาลเข้าเป็นอำมาตย์ ต่อมาอำมาตย์พาลบุกรุกเข้า เขตพระราชฐานทำเรื่องเสื่อมเสียขึ้นในราชสำนัก พระราชาทราบความแน่ชัด ทรงขับไล่ออกจาก แว่นแคว้นทันที แต่เรื่องกลับไม่จบเท่านี้เพราะอำมาตย์ทั่วนั้นไปแปรพักตร์เข้ารีตกับพระราชาต่างเมือง ที่มีกองกำลังมาก แล้วเริ่มดำเนินการชำระแค้นโดยยั่วยุพระเจ้าทุพภิเสนให้มายึดบัลลังก์ในนครนี้เสีย พระเจ้าทุพภิเสนทรงยกทัพมายึดราชบัลลังก์ได้อย่างง่ายดาย จับพระเจ้าพาราณสีใส่ สาแหรกแขวนห้อยพระเศียรบนธรณีประตู พระเจ้าพาราณสีทรงมีพระทัยดี ตั้งใจจะไม่สู้รบให้เป็น เวรกรรมติดไป เมื่อถูกลงโทษเช่นนี้ก็ยังทรงแข็งพระทัยยึดมั่นในความตั้งใจเดิมของตน ไม่ทรง เปลี่ยนพระทัยไปให้เหล่านักรบเข้าต่อสู้ เมื่อทรงข่มพระทัยมิให้พิโรธได้แล้ว พระหทัยก็เบาสบาย ทรงเจริญเมตตาโดยปรารภราชโจร ทรงกระทำกสิณบริกรรมจนฌานบังเกิดขึ้นในขณะที่ห้อยพระเศียร เอกราชชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 393-399 บ ท ที่ 9 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เมตตา บารมี DOU 267