การสร้างบารมีและความเมตตา : หน้า 278/334

หากยุติการสร้างบารมีเท่าใด ใจก็รองรับความสุข ความรู้เห็น อานุภาพ ฯลฯ ตามกรอบบารมีแต่ เพียงนั้น ไม่อาจกลับมาสร้างบารมีใหม่ได้อีก ดังนั้นนักสร้างบารมีจึงควรตัดสินใจให้ดี ส่วนคำกล่าวที่ว่า ตนขอลงนรกเพื่อผู้อื่นนั้น มิใช่เป็นเมตตาที่ถูกทาง แต่เป็นความหลง ขาด ปัญญา มีความฟุ้งซ่าน หากได้ลองไปลงนรกสักครั้งย่อมเลิกคิดเช่นนั้นโดยพลัน เพราะต้องทุกข์ ทรมานจนลืมความคิดดังกล่าว ในสภาพเช่นนั้น ตนไม่สามารถเป็นที่พึ่งให้แก่ตนเองได้ ยิ่งไม่อาจไป ช่วยเหลือผู้ใด กลับหวังให้ผู้อื่นมาช่วยเหลือตน ดังนั้นหากจะยอมทุกข์ยากลำบากเพื่อผู้อื่นก็พึงทำตาม โบราณ บัณฑิตทั้งหลายที่ทำมาแนวเดียวกันคือยอมลำบากสร้างบารมีเพื่อให้ได้พระสัพพัญญุตญาณ มาช่วยเหลือสัตว์โลก ยอดเมตตาบารมี คือ การทำหน้าที่กัลยาณมิตรอย่างอุกฤษฏ์ ชนิดยอมตายไม่ยอม ทอดทิ้งจนกว่าจะช่วยให้พ้นทุกข์ได้สำเร็จ 9.1 บารมีที่ค้ำจุนโลก 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก ครั้งหนึ่งมีภิกษุหนุ่มสองสหายเดินทางมาเข้าเฝ้าพระทศพล ระหว่างทาง เกิดทะเลาะกัน ภิกษุรูปหนึ่งมีที่กรองน้ำไม่ให้อีกรูปยืมใช้ส่วนภิกษุอีกรูปไม่อาจอดกลั้นความกระหาย จึงดื่มน้ำที่มิได้กรอง ภิกษุทั้งสองนั้นมาถึงพระวิหารเชตวัน ถวายบังคมพระไตรโลกนาถ พระทศพลทรง ทำปฏิสันถารแล้วตรัสถามว่า พวกเธอเป็นผู้สมัครสมานกันมาแล้วหรือ? เมื่อภิกษุทั้งสองทูลเรื่องให้ ทรงทราบพระองค์ทรงติเตียนการดื่มน้ำที่มิได้กรองตัวสัตว์แล้วตรัสถึงบัณฑิตทั้งหลายในปางก่อนว่าได้ สละยศใหญ่เพื่อให้ชีวิตแก่สัตว์ ทรงนำอดีตมาดังนี้ ในอดีต ณ ดาวดึงส์สรวงสวรรค์ กาลนั้นอสูรทั้งหลายทำตัวเสเพล เกเรในหมู่เทพสวรรค์ ท้าวสักกเทวราชจึงให้จับพวกอสูรที่เมามายสลบไสลไร้สติโยนลงไปที่เชิงเขาสิเนรุโดยพลัน พวกอสูร สร่างเมาฟื้นขึ้นมายังนึกว่าอยู่บนสวรรค์ดังเดิม จนฤดูกาลผันผ่าน พวกอสูรพากันมาดูต้นปาริฉัตร ออกดอกประจำปี แต่ต้นไม้ที่พวกตนมารอดูกลับออกเป็นดอกแคฝอย จอมอสูรพลันตาสว่างทันที รู้ว่าที่นี่มิใช่เทวโลกเสียแล้ว ชะรอยเจ้าท้าวสักกะจะโยนเราลงมาตอนเราเมาแล้วยึดเทพนครไว้ผู้เดียว “ไปกันเถอะพวกเรา! ไปรบกับเจ้าท้าวสักกะกัน” จอมอสูรกล่าวอย่างโกรธแค้น เทพอสูรเรียกรวมพลเป็นการด่วน กองทัพอสูรดาหน้าพากันเหาะขึ้นเขาสิเนรุเป็นทิวแถว ยาวเหยียดราวมดแดงไต่เสา ท้าวสักกะได้ข่าวจากหน่วยสอดแนมจึงรีบนำทัพเหาะไปรบด้านสกัด พวกอสูรมิให้ขึ้นไปถึงดาวดึงส์ได้พวกอสูรมีฤทธิ์มิใช่น้อยไล่ล่าท้าวสักกะอย่างสนุกมือจนพระองค์ต้อง ล่าถอยไปจนสุดสมุทรสาคร มาตลีเทพบุตรควบเวชยันตรถของท้าวสักกะด้วยความเร็วสูงสุด ตะลุยเข้า กุลาวกชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 55 หน้า 320-331 ท บ ท ที่ 9 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ ม ต ต า บ า ร มี DOU 261