หน้าหนังสือทั้งหมด

การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
203
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
พระภิกษุควรเข้าใจธรรมชาติของคนฟังว่า มีทั้งที่พร้อมรับฟังคำแนะนำ และพร้อมปฏิบัติตัวตาม ได้ กับที่ยังไม่พร้อมรับฟัง และไม่พร้อมจะปฏ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงประเภทต่างๆ ของผู้ฟังที่มีทั้งที่พร้อมรับฟังและไม่พร้อมรับฟัง นอกจากนี้ยังพูดถึงหลักการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตร
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
204
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
…ิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 ฉะนี้แล ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญู อย่างนี้แล แผนภาพการดูคนเป็นของ บุคคลปโรปรัญญู ทั้ง 7 ลักษณะ ผู้ฟัง ไม่อยากเห็นพระ อยากเห็นพระ (1) ไม่อยากฟังธรรม อยากฟังธรร…
…2 ประเภท คือ ผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนเอง และผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของทั้งตนเองและผู้อื่น คนที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ส่วนตัวจะถูกติเตียน ในขณะที่คนที่ปฏิบัติเพื่อช่วยสังคมจะได้รับการสรรเสริญ นอก…
เรื่องอุบาสก 5 คน
207
เรื่องอุบาสก 5 คน
เรื่องอุบาสก 5 คน ในสมัยพุทธกาล อุบาสกทั้ง 5 คน ปรารถนาอยากจะฟังธรรม จึงไปสู่เชตวันมหาวิหาร ถวาย บังคมพระสัมมาสัมพุทธ…
ในสมัยพุทธกาล อุบาสก 5 คนมีพฤติกรรมที่แตกต่างกันขณะฟังธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า. อุบาสกคนหนึ่งหลับ, คนหนึ่งเขียนแผ่นดิน, และ…
ลักษณะภายนอกของผู้ฟังธรรม
208
ลักษณะภายนอกของผู้ฟังธรรม
จากเรื่องอุบาสก 5 คนนี้ ย่อมชี้ให้เห็นลักษณะภายนอกของคนที่มาฟังธรรม ซึ่งแม้อาจดูคล้ายคลึง กัน แต่ความจริงไม่ได้คล้ายกันเ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงลักษณะของอุบาสก 5 คนที่มาฟังธรรม แม้ทุกคนมีความปรารถนาในการฟังธรรมที่เหมือนกัน แต่การตั้งใจฟังมีความแตกต่างกัน ซึ่งส่งผล…
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
214
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
…ามเคารพ คือ ไม่ให้เนื้อหา ธรรมะผิดพลาด เตรียมความพร้อมอย่างตั้งใจ ไม่ประพฤติตัวเข้าทำนองว่า สอนกลุ่มคนมีความรู้ มีฐานะ ต้องเตรียมตัวมาก ขณะที่สอนกลุ่มคนด้อยความรู้ คนอ่อนวัย ไม่ต้องเตรียมตัวแต่อย่างใด เ…
บทเรียนเกี่ยวกับวิธีการแสดงธรรมตามพระบรมศาสดาที่เรียกร้องความพร้อมทั้งทางจิตใจและความรู้ของผู้สอน โดยเน้นความสำคัญของการเตรียมตัว การแสดงธรรมด้วยความเคารพ และไม่มองข้ามความสำคัญในการปรับเนื้อหาให้เหมา
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
220
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
…งธรรมแล้ว หากใจของพระภิกษุรูปนั้นคิดว่า ธรรมะที่ตนแสดงนั้นเป็น ธรรมะของตัวเอง เป็นคำพูดของตน อยากให้คนที่ได้ฟังธรรมมาเคารพเลื่อมใสตน ชื่อว่า การแสดงธรรม ไม่บริสุทธิ์ แต่หากคิดว่า ธรรมะนี้เป็นของพระสัมมา…
…งรอบคอบเพื่อความเข้าใจที่ดีที่สุดแก่ผู้ฟัง โดยเฉพาะเมื่อสิ่งนั้นมาจากพระพุทธเจ้าที่มีความเมตตาต่อทุกคน
ฆราวาส: การเป็นบุคคลปโรปรัญญู
222
ฆราวาส: การเป็นบุคคลปโรปรัญญู
…้ เช่น 1. การเลือกธรรมะในการพูดคุย สนทนา ควรเป็นธรรมะพื้นฐานในการชีวิตประจำวัน เพราะไม่ ยากจนเกินไป คนฟังพอจะเข้าใจตามได้ง่าย เช่น 1.1 เรื่องการทำทาน การรักษาศีล และการเจริญภาวนา 1.2 เรื่องของกฎแห่งกรรม…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่ฆราวาสสามารถฝึกฝนตนเองเป็นบุคคลปโรปรัญญูได้โดยการประยุกต์วิธีการของพระภิกษุ อาทิ การเลือกธรรมะในการสนทนา การแนะนำธรรมะในระดับที่เหมาะสม การแบ่งปันประสบการณ์ การเป็นวิทยากรสอนธรรม
ความสำเร็จในการเริ่มต้นและการเป็นกัลยาณมิตร
239
ความสำเร็จในการเริ่มต้นและการเป็นกัลยาณมิตร
…ม่” พร้อมทั้งได้อุปมาให้พราหมณ์เข้าใจ โดยเปรียบการบรรลุนิพพานกับการเดินทางไป เมืองราชคฤห์ของบุรุษ 2 คน คือทั้งสองคนมาถามทางกับผู้รู้ทางไปเมืองนั้น เมื่อบอกทางแล้ว คนหนึ่งจับ ทางผิด เดินไปในทางตรงข้ามก็ย…
บทความนี้เน้นถึงความสำเร็จในการปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยยกตัวอย่างการฝึกฝนเพื่อบรรลุพระนิพพานว่าขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของพระภิกษุแต่ละรูป ไม่ใช่เพียงแค่การเรียนรู้ การเป็นกัลยาณมิตรกับผู้อื่นก็
การเดินทางสู่กรุงราชคฤห์และนิพพาน
247
การเดินทางสู่กรุงราชคฤห์และนิพพาน
…งกรุงราชคฤห์ บุรุษนั้นอันท่าน แนะนำพร่ำสั่งอยู่อย่างนี้จับทางผิดไพล่เดินไปเสียตรงกันข้าม ต่อมา บุรุษคนที่สองปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์จึงมาในสำนักของท่าน เข้ามาหาท่านแล้วพูดอย่าง นี้ ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าปร…
…ากลำบากในการบรรลุนิพพาน แม้มีทางไปและบุคคลที่ชี้แนะก็ตาม โดยอธิบายว่าผู้ที่ปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์บางคนอาจหลงทาง ในขณะที่บางคนกลับไปถึงได้อย่างปลอดภัย นี่คือการเปรียบเทียบกับการตามหานิพพานในด้านจิตวิญญาณ…
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
18
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
การดำเนินชีวิต ขาดหลักคิดด้วยโยนิโสมนสิการ เมื่อขาดสิ่งนี้เสียแล้ว คนเราย่อมประพฤติตนไปตาม อำนาจกิเลสอันได้แก่ ความโลภ ความโกรธ และความหลง เป็นต้น การที่ต้องเสียเวลาไปกั…
บทความนี้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตของฆราวาสที่ขาดหลักคิดโยนิโสมนสิการ ซึ่งทำให้ผู้คนประพฤติตนตามอำนาจกิเลสและใช้ชีวิตในทางที่แคบ อธิบายถึงผลกระทบของการมีชีวิตอยู่ในสังคมที่มีทั้งคนดีแล…
การตอบคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรู
49
การตอบคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรู
ตรงกันข้าม ไม่ว่าคนเราจะสร้างบุญกุศลใดๆ เป็นต้นว่า การทำทานทั้งปวง การรักษาศีลโดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ การฝึกตนให้รู้จักสำร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการตั้งคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับการทำบุญและผลของกรรม โดยมีคำตอบจากครูต่างๆ ที่ไม่มีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับผลของการทำดีและการทำบุญ ในขณะที่พระเจ้าอชาตศัตรูรู้ว่าการกระทำของตนมีผล
คำสอนของครูทั้ง 6 ในพระพุทธศาสนา
51
คำสอนของครูทั้ง 6 ในพระพุทธศาสนา
…่มีใครเห็นไม่มีใครรู้ และไม่มีใครจับได้ไม่มีใครลงโทษ ผลของความ ชั่วนั้นก็เป็นโมฆะ จะชั่วก็ต่อเมื่อมีคนรู้เห็นหรือจับได้เท่านั้น ส่วนความดีนั้นก็เหมือนกัน จะมีผลก็ต่อเมื่อมีคนรู้ เห็น มีคนชื่นชม และมีผู้…
…คัญในพระพุทธศาสนา ข้อความสอนของครูปูรณกัสสปแสดงให้เห็นว่าบุญและบาปไม่มีความหมายโดยขาดการรับรู้จากผู้คน ในขณะที่ครูมักขลิโคสาลยกให้เคราะห์ชะตาคือแท้จริงของชีวิตพระพุทธศาสนาเรียกลัทธินี้ว่า 'อกิริยทิฏฐิ' …
คำสอนของครูอชิตเกสกัมพลและครูปกุทธกัจจายนะ
52
คำสอนของครูอชิตเกสกัมพลและครูปกุทธกัจจายนะ
… บุญและบาปไม่มี การทำบาปไม่มีผล การทำบุญทำทานก็ไม่มีผล ยิ่งกว่านั้น ครูอชิตเกสกัมพลยังกล่าวด้วยว่า “คนโง่เป็นฝ่ายบริจาค ส่วนคนฉลาดเป็นฝ่ายรับ เพราะเหตุที่ครูอชิตเกสกัมพลได้ปฏิเสธทั้งเหตุและผลเช่นนี้ พระ…
ครูอชิตเกสกัมพลสอนว่าโลกประกอบด้วยธาตุ 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ที่รวมกันเพื่อสร้างมนุษย์และสิ่งต่างๆ โดยเมื่อตายทุกอย่างจะกลับสู่ธาตุเดิมและไม่มีบาป-บุญ ซึ่งเรียกว่านัตถิกทิฏฐิ ขณะที่ครูปกุทธกัจจายนะแสดงค
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและวัตถุกาม
81
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและวัตถุกาม
…ได้ด้วยลิ้น 5) โผฏฐัพพะ คือ สัมผัสที่เรารับรู้ได้ด้วยผิวกาย จะเห็นว่า “กิเลสกาม” นั้นเป็นลักษณะของใจคนเราที่เกิดความคิดชั่วขึ้นได้เองอยู่แล้ว ถ้าเรา ปล่อยปละละเลย ไม่อบรมขัดเกลา ก็มีแต่จะพอกพูนทวีมากขึ้…
…ียง กลิ่น รส และสัมผัส วัตถุกามเหล่านี้อาจนำไปสู่ความเชื่อมโยงระหว่างความสุขและความทุกข์ ที่ทำให้ผู้คนมีอาการต่าง ๆ ตั้งแต่ความพยายามแสวงหาจนถึงความผิดหวัง ซึ่งอาจนำไปสู่วิธีการทำร้ายตนเองหรือผู้อื่นได้…
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
88
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
…ี่ทรงให้โอวาทไว้ว่า นางนกต้อยติวิด รักษาฟองนิดฉันใด แลทราย ย่อมรักษาขนหาง มารดา ย่อมรักษาบุตรยอดรัก คนเอกจักษุ ย่อมรักษานัยน์ตาข้างเดียวไว้ ฉันใด เธอทั้งหลายจงรักษาศีลให้เหมือนอย่างนั้น จงเป็นผู้มีศีลเป…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาศีลในชีวิตของพระภิกษุ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาของสิ่งมีค่า เช่น มารดาที่ดูแลบุตร การรักษาอาชีพบริสุทธิ์ที่ไม่ใช้กลวิธีที่ไม่ถูกต้อง และวิธีการดำรงชีวิ
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
93
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
…คอาหาร ก็เพื่อยังชีวิตให้ดำรงอยู่ได้ต่อไป และ เพื่อระงับความหิว แล้วอาศัยกำลังกาย อันเกิดจากการบริโภคนั้น ศึกษาไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ประพฤติพรหมจรรย์ได้โดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ เพื่อความหลุดพ้นของตนเ…
…อันตราย โดยไม่ควรใช้เสนาสนะอย่างฟุ้งเฟ้อเพื่อป้องกันเกิดกิเลสและมุ่งหวังให้เกิดสันติสุขในชีวิตของผู้คน การบริโภคคิลานเภสัชที่จำเป็นต้องพิจารณาให้มั่นใจว่าจะช่วยบรรเทาอาพาธ
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
101
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
…ก” ได้แก่ อภิชฌาและโทมนัส “อภิชฌา” ตามรูปศัพท์แปลว่า โลภอยากได้ของเขา ความคิดเพ่งเล็งจ้องจะเอาของของคนอื่น “โทมนัส” ตามรูปศัพท์แปลว่า ความเสียใจ ความทุกข์ใจ ดังนั้น “อภิชฌาและโทมนัส” จึงจัดว่า เป็นอกุศล…
บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก
การสำรวมมนินทรีย์และความสุขที่แท้จริง
102
การสำรวมมนินทรีย์และความสุขที่แท้จริง
…การเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายได้ว่า พระภิกษุในพระธรรมวินัยนั้น เมื่อเห็นรูป ซึ่งอาจจะเป็นคน สัตว์ หรือสิ่งของก็ตาม ก็สัก แต่ว่าเห็น ไม่คิดปรุงแต่งต่อไปอีกว่า สิ่งนี้ คนนี้สวยหรือไม่สวย หรือสว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวมมนินทรีย์ที่ทำให้ใจปลอดจากทุกข์และกิเลส โดยการมีสติคุ้มครองใจในการรับรู้ต่างๆ ทั้งนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้แนะแนวทางการรักษามนินทรีย์เพื่อหลีกเลี่ยงจากอภิชฌาและโทมนัสที่เป็
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
105
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ยหาย เพราะลืม ทั้งนี้เพราะการงานบางอย่าง ถ้าลืมเสียย่อมจะเกิดความเสียหายร้ายแรงได้ เช่น หมอลืมให้ยา คนไข้ คนไข้ก็อาจเสียชีวิต พระลืมลงสวดปาฏิโมกข์ก็ต้องอาบัติ เป็นต้น ดังนั้นสติจึงเป็นธรรมมีอุปการะมาก เ…
เนื้อหาเกี่ยวกับสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา แสดงให้เห็นว่าภิกษุที่ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะจะทำความรู้สึกตัวในทุกการกระทำ รวมถึงการพูด คิด และทำต่างๆ ซึ่งมีความสำคัญมากในการไม่ให้เกิดความเสียหาย และเป็นพื
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
…ภ ไม่ริษยาใคร มีธรรมอยู่ 2 ข้อ คือ “สันโดษ” (ความยินดีในของของตน) กับ “อัปปิจฉา” (ความมักน้อย) ซึ่ง คนส่วนมากเข้าใจสับสนกันอยู่ จึงเอาธรรม 2 ข้อนี้ไปรวมกัน คือ ชอบพูดว่า “สันโดษมักน้อย” เลยทำให้ เป็นที่…
…ดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบันต่างๆ เพื่อแสดงให้เห็นว่า ความ…