ควร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 108 / 223

…เหตุการณ์ มัตตัญญู เป็นผู้รู้จัก ประมาณ คือความพอดีแห่งกิจและบุคคล กาลัญญู เป็นผู้รอบรู้กาลสมัยที่สมควรประกอบกิจให้ สบโอกาส ปริสัญญู เป็นผู้รู้จักบริษัทว่าจะควรยึดเหนี่ยวไว้ได้ด้วยสถานไร. สมเด็จบรมบพิตรพ…

บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และคุณสมบัติของพระบรมโอรสาธิราชตามหลักการ 5 ประการ ได้แก่ อัตถัญญู, ธัมมัญญู, มัตตัญญู, กาลัญญู และ ปริสัญญู ซึ่งช่วยให้สามารถบริหารราชการได้อ

…ิ อันเป็นที่ตั้งแห่งศุภสิริสวัสดิ์อุดมมงคลอันพิเศษ มีเอกเทศดัง รับพระราชทานพรรณนามา ด้วยประการฉะนี้ ควรแล้วที่พระราชวงศานุวงศ์และเสวกามาตย์ ตลอดถึงราษฎร์ทั้งปวงจะมีความกตัญญูรู้พระคุณ และจงรักกดีใน สมเด็…

บทความนี้ว่าด้วยพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ได้มีการทำสัญญากับรัฐบาลฝรั่งเศสเพื่อป้องกันความขัดแย้งระหว่างประเทศและรักษาไว้วรรณกรรมแห่งความสัมพันธไมตรีในสมัยนั้น การวิ

…ผ่ ฉะนี้. โหติ มิตต์ ปูน ปูน (๓) สหาโย อตฺถชาตสฺส สหายย่อมเป็นมิตรของผู้มีกิจธุระเกิดขึ้นเนือง ๆ มา ควรแล้วที่กุลบุตรจะคบหากัลยาณมิตร และ เอื้อเฟื้อเอาใจไว้เป็นกำลัง สกุกาวา สกุกโต โหติ ครุ โหติ สคารโว (…

บทความนี้ได้กล่าวถึงการแบ่งแยกลักษณะของมิตรจากคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า โดยเน้นถึงความสำคัญของมิตรแท้ที่มอบความรัก เอื้อเฟื้อ และเกื้อกูลกันเมื่อประสบปัญหา ในขณะที่มิตรเทียมเป็นผู้ที่มีนิสัยที่ถือเอ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๘๗ และเฉลี่ยนเก็บส่วนกำไรเป็นพลีแต่พอสมควรระวัง หาเลี้ยงชีพของประชาชนราษฎร์ให้มีผลแล้ว ไม่ให้ยุบยาก ให้ได้ประโยชน์ด้วยกันทั้ง ๒ ฝ่าย เหมือนนาย…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงเน้นการบริหารทรัพย์สินของรัฐอย่างมีประสิทธิภาพ รักษาผลประโยชน์ของประเทศ และช่วยเหลือประชาชนให้มีชีวิตที่ดีขึ้น โดยไม่สนับสนุนอบายมุขและตั้งงบประมาณให้เหมาะส

…เพราะกัตตุกัมยตาฉันทะนี้ เอง เมื่อทำไป แม้หากจะไม่สำเร็จก็ยังจะ ได้อัสสาทะคือ ความสบายใจว่า ได้ทําสมควร ตนเองย่อมติตนเองไม่ได้ ทั้งวิญญูชนก็ย่อมสรรเสริญ การทำที่เว้นจากครหาอันเป็นสหธรรม ของตนและผู้อื่น ย…

บทความนี้พูดถึงกัตตุกัมยตาฉันทะหรือความพอใจในการทำสิ่งต่าง ๆ และความเพียรในการทำให้ประสบความสำเร็จ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการถือศีลในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงบทเรียนจากพระมหาชนกที่ประสบภัยในทะเลและการช่

…สเถว ปุริโส ปสฺสามิ โวห์ อตฺตานํ น นิพพินเทยุย ปณฺฑิโต ยถา อิจฉี ตถา อหุ (๑) ความว่า บุรุษผู้บัณฑิต ควรจะหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบื่อหน่าย เราแลเห็นตนอยู่ว่า ได้เป็นตาม ปรารถนาดังนี้ . ในทางพระศานา สมเด็จพระ…

…าและการฟื้นคืนราชสมบัติของทีฆาวุกุมาร พระมหาชนกได้ยกตัวอย่างอุทาหรณ์เพื่อสอนเคราะห์ว่าบุรุษผู้บัณฑิตควรมีความหวังในความสำเร็จ โดยไม่ควรเบื่อหน่าย พระชินสีห์ได้ตรัสสรรเสริญกัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งเป็นเครื่อง…

…ระราชกุศลเฉลิมพระชนมพรรษา บูชาพระรัตนตรัยด้วยเครื่องสักการพัสดุขัชชโภชชาหาร พระภิกษุสงฆ์เป็นจำนวน ๆ ควรแก่ จึง ทรงกระทำการ และสมณบริขาร เป็นไทยธรรมแด่

การพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2495 ณ พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย ซึ่งสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (สมเด็จพระสังฆราชกิติฺติโสภณมหาเถระ) ได้เป็นผู้แสดงพระธรรมเทศนาในโอกาสนี้ โดยเน้นความสำค

…ปธานกุขมาย แปลว่า มีเจ็บไข้น้อย ประกอบด้วยเตโชธาตุอบอุ่นพอเสมอ ไม่เย็นนัก ไม่ร้อนนัก เป็นประมาณกลาง ควรแก่ความเพียร

พระสังฆราชทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกุศลทั่วทั้งสรรพสัตว์โดยการทรงพระราชอุทิศและการร่วมมือกันในกิจกรรมต่างๆ เนื้อหามุ่งเน้นถึงความสำคัญของสหกรณ์ที่หล่อเลี้ยงความสุขและสุขภาพของสรีระและสังคมอย่างยั่ง

…ได้รับมาจาก พระสงฆ์ ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของพระสรณะทั้งสามก็ดังนี้ ความพิเศษของพระรัตนตรัยที่ ควรแก่คำว่าสรณะอยู่ที่ว่าการพึ่งพระรัตนตรัยปราศจากโทษแม้แต่น้อย เพราะพระธรรมเป็นความ ถูกต้องสถานเดียว ไ…

เนื้อหานี้สรุปแนวคิดเกี่ยวกับพระรัตนตรัย ซึ่งประกอบไปด้วยพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ โดยมุ่งเน้นถึงบทบาทของพระรัตนตรัยในการเป็นที่พึ่งพิงสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ผู้ที่ยึดถือพระร

…ความว่า พึงนั่งใกล้ผู้เป็นพหูสูต และไม่พึงทำสุตะให้เสื่อม สุตะนั้นเป็นรากแห่ง พรหมจรรย์ เพราะฉะนั้น ควรเป็นผู้ทรงธรรมนี้ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงศึกษาธรรม ทั้งด้วยทรงสดับและทรงอ่าน ทรง ใส่พระราชห…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการศึกษาธรรมในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการศึกษาและการปฏิบัติที่ส่งผลให้เกิดปัญญาที่แท้จริง ซึ่งมิใช่แค่การจำท่อง แต่ต้องมีการเรียนรู้ที่เข้าใจอย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึง

…ิกาทั้งหลาย ว่ากายกรรมวจีกรรม มโนกรรมมีรูปลักษณะอย่างนี้จึงต้องเสพ อาชีพคามนิคม มีรูปลักษณะอย่างนี้ ควรต้องเสพ อย่าง นี้ไม่ควรต้องเสพ ทรงจัดแจงรักษาป้องกันคุ้มครอง ทรงยังธรรมจักรอันยอดเยี่ยมให้เป็นไปโดย …

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงพระราชาจักรพรรดิที่ตั้งอยู่ในธรรม ทำให้พระราชาเป็นธรรมราชา ซึ่งมีความเคารพต่อธรรม มีธรรมเป็นธงและตราในการปกครอง พระองค์ทรงจัดการรักษาความสงบสุข โดยธรรมทั้ง 5 ประการ เป็นส่ว

…ะนำแล้ว มีใจมั่นคงแล้ว จึงเที่ยวไป” ป่า สัตว์ พระโพธิสัตว์ได้แสดงความนี้ว่า “ก็ผู้นี้ยังเป็นคฤหัสถ์ ควรศึกษาข้อศึกษาอันสมควร แก่สกุลของตน ที่เป็นบรรพชิตก็ควรศึกษาข้อควรศึกษาอันสมควร แก่บรรพชาเพราะว่า แม้…

บทความนี้พูดถึงอนาคาริยวินัยซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญสำหรับคฤหัสถ์ ในการไม่ต้องอาบัติ 7 ประการ โดยมีศีลจตุปาริสุทธิที่ประกอบด้วยความสำรวมในปาฏิโมกข์และอินทรีย์ รวมถึงการเว้นจากอกุศลกรรมบถ 10 ประกา

…มบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงตั้งอยู่ในเมตตาและอุเบกขาในพระราชกรณีย กิจทั้งปวง พระเมตตาจึงยิ่งใหญ่ไพศาล ควรจัดเป็นพระเมตตาบารมีได้เช่นเดียวกับสุวรรณสาม ในสุวรรณสามชาดก พระอุเบกขาก็เช่นเดียวกัน ควรจัดเป็นพระอ…

บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของอุเบกขาในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นประโยชน์ของอุเบกขาในการดำเนินชีวิต รวมถึงการมีใจกลางในความยุติธรรมและการแบ่งอุเบกขาบารมีออกเป็นสามระดับ ทั้งยังได้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจซ

…ง วิธูรบัณฑิตได้รับเชิญให้ชี้ขาด วิธูรบัณฑิตกล่าวว่า ชื่อว่าที่พึงในโลกนี้จะเสมอด้วยคำจริงไม่มี จึง ควรพูดแต่คำจริงเท่านั้น ความจริงตนเป็นทาสของพระราชา เมื่อพระราชาทางแพ้พนัน พระราชทานตนเป็นค่าพนันแก่ผู้…

บทความนี้กล่าวถึงการรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างวิธีการรักษาสัจจะว่าด้วยการเป็นทาสของพระราชาที่จักต้องกล่าวความจริง เมื่อมีการเล่นพนัน จึงได้แสดงถึงการรักษาสัจจะของวิธุรบัณฑิตที

…รมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ตั้งอยู่ในสัจจะ และอธิษฐานะในพระราชกรณียกิจ ทั้งปวง พระสัจจะจึงยิ่งใหญ่ไพศาล ควรจัดเป็นพระสัจจบารมีได้เช่นเดียวกับวิธุรบัณฑิตในวิธุร ชาดก พระอธิษฐานะก็เช่นเดียวกัน ควรจัดเป็นอธิษฐา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความตั้งใจและการแสวงหาผู้รู้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีเพื่อรักษาความตั้งใจในการดำรงค์พระพุทธศาสนา อธิษฐานบารมีมีหลายระดับตั้งแต่

… ๆ ให้ร่วมกันแก้ไขปัญหาน้ำท่วมพื้นที่กรุงเทพมหานครและพื้นที่ ปริมณฑล ตามแนวพระราชดำริที่สำคัญดังนี้ ควรเร่งระบายน้ำทางด้านทิศตะวันออกของกรุงเทพมหานครในฤดูน้ำหลากให้ไหล ออกสู่อ่าวไทย โดยผ่านตามคลองต่าง ๆ …

โครงการน้ำพระทัยจากในหลวงเพื่อพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ถูกดำเนินการเพื่อคลี่คลายปัญหาความแห้งแล้งและน้ำท่วมที่มีต่อประชาชนในพื้นที่ โดยมีเป้าหมายที่ช่วยให้ประชาชนมีความอยู่ดี กินดี และชีวิตความเป็นอ

…ห้มี ฉันทะ พอใจ วิริยะ เพียร พยายาม จิตตะ เอาใจใส่ไม่ทอดธุระ วิมังสา พิจารณาใคร่ครวญให้รู้จักผิดชอบ ควรละควรทำ เป็นต้น ทั้ง ๔ นี้เรียกว่า อิทธิบาท ธรรมที่ให้บรรลุถึงความสำเร็จตั้งต้นแต่สำเร็จปธานทั้ง ๔ เ…

บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม

…กภาคของประเทศ ทั้งที่เป็นโลกวัตรติ โลกธรรมวัตรคติธรรมทั้ง ปวง พระวิริยะที่ทรงบำเพ็ญจึงยิ่งใหญ่ไพศาล ควรจัดเป็นพระวิริยบารมีได้ เช่นเดียวกับพระมหา ชนกในมหาชนกชาดก ซึ่งได้เพียรว่ายน้ำมุ่งไปกรุงมิถิลา ซึ่งเ…

บทความนี้พูดถึงขันติบารมีในพระโพธิสัตว์ที่มีความทนทานและความอดทนสูง ซึ่งมีความสำคัญในชีวิตและการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความเพียรที่พระโพธิสัตว์แสดงในเรื่องราวต่าง ๆ เช่น พระจ

…ยเป็นปรกติได้ ในสถานการณ์ทั้งปวง จึงทรงเป็นที่ตั้งรับที่มั่นคงพระขันติที่ทรง บำเพ็ญจึงยิ่งใหญ่ไพศาล ควรจัดเป็นพระขันติบารมีได้ เช่นเดียวกับพระเจ้าจันทกุมารในจันท ซึ่งได้ทรงมีขันติในการทรงวินิจฉัยอรรถคดีโ…

บทความนี้กล่าวถึงพระอุปนิสัยและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต

…ฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ความไม่หวั่นไหวอ่อนน้อมไปเพื่อญาณปรีชาซึ่งเป็นอภิญญาชั้นสูงได้ ๒๓๗ คือจิตที่จะควรแก่การงาน คือปฏิบัติงานเพื่อญาณปรีชาได้ จะต้องเป็นจิตที่มีสมาธิ มีลักษณะอ่อน ใช้คำว่า มุทุภูตะ เป็น …

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา