หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อายุมนุษย์และเทวดา
210
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อายุมนุษย์และเทวดา
…าที่ 210 ยังไม่สินไป ฯ พวกภุมมเทวดา ก็มีกรรมเป็นประมาณเหมือนกัน ฯ [กำหนดอายุมนุษย์และเทวดาเทียบกัน] ความจริง สัตว์บางเหล่า ที่เกิดแล้วแม้ในหมู่ภุมมเทวดา เหล่านั้น ย่อมดำรงอยู่สิ้นกาลเพียง 9 วันเป็นต้นบ้าง บาง…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการกำหนดอายุของมนุษย์และเทวดา ความยาวของการดำรงอยู่ในภุมมเทวดา บางชนิดมีอายุได้แค่ 9 วันในขณะที่บางชนิดอาจอยู่ได้จนถึงชั่วกัลป์ ทว่ามนุษย์ถือว่ามีอายุเฉลี่ยไม่เกิน 200 ปี พระพุทธเจ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
217
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ินไปด้วยอำนาจความปรุงแต่งเบื้องต้นเช่นนั้น อำนวย ผลให้ในอัตภาพนั้นเท่านั้น ชื่อว่าทิฏฐธัมมเวทนียะ ฯ ความจริง
เนื้อหาว่าด้วยอธิบายกรรม ๔ ประเภทในอภิธรรม เช่น ทิฏฐธัมมเวทนียะ ซึ่งจัดอยู่ในกรรมที่ให้ผลในภพปัจจุบัน รวมถึงกรรมที่ออกผลในภพหน้าและในอัตภาพต่าง ๆ โดยนำเสนอการให้ผลของกรรมที่แตกต่างกัน ในการให้ผลตามเวล
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา: การวิเคราะห์กรรมนิมิตและคตินิมิต
254
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา: การวิเคราะห์กรรมนิมิตและคตินิมิต
…์เอาแล้ว เพราะฉะนั้น กรรมนิมิตนั้น อันชวนะที่ใกล้ต่อจุติถือเอาแล้ว เป็นปัจจุบัน จะมีได้ อย่างไร ? ฯ ความจริง กรรมกล่าวคือชวนะที่ใกล้ต่อจุตินั้นนั่นแลไม่ ? เป็นกรรมที่ยังอารมณ์ให้ตั้งอยู่ได้ ทั้งไม่พึงเป็นกรรม…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความหมายของกรรมนิมิตและคตินิมิตตามพระธรรมคำสอนในอภิธรรม โดยอธิบายความสำคัญของกรรมในจิตและการเกิดปฏิสนธิในอารมณ์ที่แตกต่างกัน โดยอ้างอิงคำพูดจากอาจารย์สำคัญอย่างท่านธรรมปาลาแ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
281
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ัตินิเทศนี้ บัณฑิต ไม่ได้นัยมีคำว่า "สตฺตมชวนสมุฏฺฐิตา " เป็นอาทิ เพราะไม่มีหน้าที่ ค้ำจุนเป็นต้น ฯ ความจริง เสียงย่อมเกิดพร้อมกับความกระทบเท่านั้น ฯ และความกระทบย่อมมีได้ แม้ในปฐมชวนะเป็นต้นทีเดียว ฯ ก็ใน อธ…
บทความนี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นเรื่องการฟังเสียงและการจับกายที่เคลื่อนไหว เป็นการศึกษาในแง่มุมของวิญญัติที่เกี่ยวข้อง การประมวลความเห็นเกี่ยวกับโลกและวิญญัติทั้ง
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
170
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
…วามเป็นผู้กล้าที่ในทางละไม่ทำชั่วทั้งในทางทำดีให้มีเป็นต้น 5. ขันติ ความอดทน อดกลั้น ทนทาน ๗. สัจจะ ความจริง ทำจริง พูดจริง คิดจริง ใจจริง ๔. อธิษฐานะ ความตั้งใจมุ่งมั่น ๔. เมตตา ความมีเมตตาไมตรีจิต คิดปรารถน…
…ิงานให้ดำเนินไปในเส้นทางที่ถูกต้องจากมุมมองทางธรรม โดยส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติที่ตั้งอยู่ในความจริงและความมีสติ เหมาะแก่การนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ทั้งนี้สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.…
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
207
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
สัจจบารมี คำว่า สัจจะ แปลว่า ความจริง ใช้ในความหมายว่า พูดไว้อย่างไรก็รักษา คำพูดเช่นที่เรียกว่ารักษาสัญญาก็ได้ ทำไว้อย่างไรแจ้งว่าทำอย่า…
สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการล…
การรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
208
การรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
…ห้ชี้ขาด วิธูรบัณฑิตกล่าวว่า ชื่อว่าที่พึงในโลกนี้จะเสมอด้วยคำจริงไม่มี จึง ควรพูดแต่คำจริงเท่านั้น ความจริงตนเป็นทาสของพระราชา เมื่อพระราชาทางแพ้พนัน พระราชทานตนเป็นค่าพนันแก่ผู้ชนะจึงจะชอบธรรม ด้วยคำจริงของ…
…และการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างวิธีการรักษาสัจจะว่าด้วยการเป็นทาสของพระราชาที่จักต้องกล่าวความจริง เมื่อมีการเล่นพนัน จึงได้แสดงถึงการรักษาสัจจะของวิธุรบัณฑิตที่ให้ประโยชน์และความยุติธรรม ความเชื่อม…
ความสำคัญของเมตตาและความไม่โกรธในชีวิต
211
ความสำคัญของเมตตาและความไม่โกรธในชีวิต
…พระเมตตาอยู่ในราษฎรจึงต้องขวนขวายที่จะเสด็จพระราชดำเนินไปทรงทำให้เกิดความสุขความ เจริญแก่ราษฎร์ คือ ความจริงใจ ที่จะปฏิบัติให้มีเมตตาขึ้นจริง เพราะฉะนั้น เมตตานั้นจะเป็นเมตตาจริงขึ้นมาได้ต้องมีอักโกธะ คือไม่โ…
…บัติตนเพื่อให้มีเมตตาจริงในจิตใจ โดยเฉพาะการพิจารณาหาต้นเหตุของอารมณ์เป็นสิ่งสำคัญ เมตตาจริงจะต้องมีความจริงใจหรือสัจจะซึ่งช่วยทำให้สามารถมีความสุขและเจริญในชีวิตได้ เมตตาที่แท้จริงจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้ถ้าขา…
พระมหากษัตริย์และการเมืองไทย
220
พระมหากษัตริย์และการเมืองไทย
…ค์อันยิ่งใหญ่ คือเพื่อความอยู่ดีกินดีของพสกนิกรชาวไทย เป็นสำคัญ อักโกธะ ความไม่โกรธ ประกอบด้วยสัจจะ ความจริง และอวิหงสา ความไม่เบียดเบียน ประกอบไปด้วยอธิษฐาน นับเป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย ส่วนปรหิตปฏิบัติจัดเป็นมงคล…
บทความนี้พูดถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกที่ได้ช่วยแก้ไขปัญหาพื้นฐานเพื่อยกฐานะความเป็นอยู่ของประชาชนที่ยากไร้ นอกจากนี้ ยังเน้นความสำคัญของการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรงดูแ
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
348
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
…ใจ อยู่อย่างนี้ แต่ทำไขสือข้อหารือความคิดผู้อื่น ไม่ถูกใจเอา หรือเป็นผู้อำพราง พูดเตือนเสีย ไม่ขยาย ความจริง เช่นเมื่อถูกซักความอย่างใดอย่างหนึ่ง ลางคนเป็นผู้มักอวดตัวเกินกว่าความเป็นจริง คน ผู้มีลักษณะเช่นนี…
… ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพื่อความสะดวกในการประกอบศาสนกิจ นอกจากนี้ยังนำเสนอความจำเป็นในการสื่อส…
วิสุทธิมคฺคสฺส: นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
77
วิสุทธิมคฺคสฺส: นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 77 อินฺทฺริย สจฺจนิทฺเทโส สมุทยสฺส อายุหนฏฺโฐ นิทานฏโฐ สสโยคฏโฐ ปลิโพธฏโฐ นิโรธสุส นิสสรณฏโฐ วิเวกฏโฐ อสังขตฏโฐ อมตฏโฐ มคฺคสฺส นิยยานฏ
…ในบทนี้พูดถึงความหมายของอินฺทฺริยาและนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายคุณสมบัติของอินฺทฺริยา เช่น ความจริง ความไม่เป็นอันตราย และการพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับทุกข์และการพ้นทุกข์ ซึ่ง…
วิสุทธิมรรคแปล: อาวุโสพระสารีบุตรและข้าวปายาส
89
วิสุทธิมรรคแปล: อาวุโสพระสารีบุตรและข้าวปายาส
…ายเจ็บแล้วว่า ข้าวปายาสที่เกิดขึ้นเพราะอาศัยวจีวิญญัติ เป็นของ ไม่ควรจะบริโภค มหาฎีกาไขความต่อไปว่า ความจริง เมื่อท่านเล่าความที่เคยเป็นมาให้พระมหาโมคคัลลานะ ทราบนั้นจะได้เกิดจิตคิดมุ่งให้เป็นนิมิตโอภาสอันใดก…
บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย่างไม่เหมาะที่จะบริโภค แม้ว่าจะหิวจัด โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดจากวจีว
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
54
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ัพท์ ทิวาปชฺชลนา ในที่อื่น ๆ มีความดังกล่าวนี้ทั้งนั้น แต่ในที่นี้จะคงถือเอา ความอย่างนั้น ไม่ได้กับความจริงในคนวิตก มหาฎีกาท่านก็เห็นเช่นนี้ จึงแก้ไว้ว่า ตถาวิตกกิตาน เตส์ ทิวสภาเค อนุฏฐาน ทิวาปชชลนา ไม่ลุกข…
เนื้อหาว่าด้วยการอธิบายความคิดวิตกจริตตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรค รวมถึงคำอธิบายต่างๆ เกี่ยวกับจริยาและอาการของจิตที่ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ตามความคิดและความเข้าใจของมนุษย์ ที่อาจเกิดจากการขาดสมาธิและก
บาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
105
บาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…นั้น ที่วางไว้เช่นนั้น ความประสงค์ก็ต้องการจะทำบทให้ เต็ม และทำเนื้อความให้กระทัดรัดและหนักแน่นเข้า ความจริง ศัพท์ นิบาตทั้งหมดนี้หาได้จำกัดลงในระหว่างทุกศัพท์ไปไม่ บางศัพท์ลงใน เบื้องต้นแห่งประโยคเช่น ยถา ตถ…
บทเรียนนี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เป็นพื้นฐานในการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ การจำแนกนามและคุณนาม รวมถึงการใช้ศัพท์นิบาตในประโยคต่างๆ การใช้คำในแบบที่ถูกต้องและเนื้อความที่กระชับ ทำให้สามารถใช้บา
การวิเคราะห์อริยสัจในพระพุทธศาสนา
163
การวิเคราะห์อริยสัจในพระพุทธศาสนา
…ได้ คำว่า อริยะ (ในอรรถนี้) มีความหมายว่าจริงแท้ไม่ลง ดังบลี่ว่า "นี้แหร ภูกุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ เป็นความจริงแท้ไม่เท็จไม่เป็นอื่น เพราะฉะนั้น จงจะทั้งหลายนี้จึงเรียกว่า อริยสัจ" วินิจฉัยโดยนิพนธ์ (แถกล่า) ใน…
…มหมายของอริยสัจในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่ความเข้าใจและลักษณะที่พระอริยะได้ตรัสรู้ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความจริงที่ไม่มีเท็จ สัจจะแห่งพระอริยะนี้ถูกกล่าวถึงในบริบทต่างๆ พร้อมกับการตั้งคำถามเกี่ยวกับวิจินฉัยประเภท…
วิถีธรรมครูเปง: ความเข้าใจเบื้องต้น
384
วิถีธรรมครูเปง: ความเข้าใจเบื้องต้น
ประโยค – วิถีธรรมครูเปง ๓ คาถา ๑ หน้า ๓๘๓ เป็นผู้ถูกผูกพัน เมื่อปล่อยเสรี ความผูกผันมี มีใช่กล่าวความที่ ภาวัจมมีเบื้องต้น ดังนี้ ภาวัจนี้ บันฑิตพึงรำลึก มีเบื้องต้นไม่ปรากฎ ดังกล่าวมา ฉะนั้น [ภาวัจป
บทความนี้นำเสนอหลักการของวิถีธรรมครูเปงที่เกี่ยวข้องกับภาวัจ และการเข้าใจความผูกพันและการปล่อยเสรี ความจริงของธรรมชาติตามที่อธิบายโดยบันฑิต ในการเรียนรู้ถึงการเกิดขึ้นและการเสื่อมไป นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความว…
วิถีธรรมรวมเปล่า ๓ (ตอนจบ)
15
วิถีธรรมรวมเปล่า ๓ (ตอนจบ)
…ง) ด้วย ล้ออยู่ ย่อมได้ชื่อว่า "เรือ" เท่านั้นเอง ฉันนั้นฉันและ" พระวชิรภิกษุกล่าวไว้อีกอตหนึ่งว่า "ความจริง ทุกข์นั้นเองเกิด ฯ ทุกข์นั้นเองตั้งอยู่และเสมไป นอกจากทุกข์ทำให้สิ่งอื่นเกิดไม่ นอกจากทุกขาใช้สิ่งอ…
…ของพระพุทธศาสนา โดยใช้ตัวอย่างจากพระสูตรต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นว่าทั้งสองสิ่งเป็นเพียงสมมุติเท่านั้น และความจริงคือทุกข์ หากเราสามารถเข้าใจในจุดนี้ จะสามารถก้าวข้ามความหลงผิดและบรรลุความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นใน…
วิสุทธิธรรมนเปล กาด ค ตอน ๒ (ตอนจบ)
17
วิสุทธิธรรมนเปล กาด ค ตอน ๒ (ตอนจบ)
…มรุม (ครอบงำ) แล้ว พวกหนึ่งล้าล้างอยู่ พวกหนึ่งเลย ลงไป ฝ่ายพวกมีอุษัฎ (คือปัญญา) ทั้งหลายย่อมเห็น (ความจริง) คุรงภิกขุทั้งหลาย ก็เทวดาและมนุษย์พวกหนึ่งล้าล้างอยู่เป็น อย่างไร คุรงภิกขุทั้งหลาย เทวาและมนุษย์ …
…ามเชื่อว่า 'สัตว์มี' หรือ 'สัตว์เที่ยง' ที่อาจส่งผลต่อความทุกข์ของตนเอง นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการเห็นความจริงที่เบี่ยงเบนทำให้เกิดความไม่สบายใจภายใน พร้อมกับคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงแนวคิดและวิธีที่ถ…
อธิบายลักษณะของธาตุ
32
อธิบายลักษณะของธาตุ
…แนวเกิดก่อนทั้งหมด ถึง แม้ศพนาท่านก็เช่นกัน แต่อย่าที่ศพนาม เราใช้นามชนิดเสีย แล้วจึงไม่ปันเป็นธาตุ ความจริงก็ลงมาจากธาตุเช่นเดียว กับวิริยะ ถ้าต้องการทราบละเอียด ก็อาจค้นหาด้วยเช่นเดียวกัน เครื่องปรุงอย่างอื…
บทนี้อธิบายลักษณะของธาตุว่าเป็นรากฐานของสิ่งต่างๆ ทุกอย่างต้องมีธาตุเป็นมูลเดิม ไม่ว่าจะเป็นคน สัตว์ หรือสิ่งของ ธาตุทำให้เกิดรูปทรงและความหมายของตนเอง หากไม่มีธาตุ เครื่องปรุงต่างๆ จะไม่มีประโยชน์ นอ
การศึกษาบาลี: นามกิดิค และกริยิกิดิค
63
การศึกษาบาลี: นามกิดิค และกริยิกิดิค
…้ง ว่า ปีติ-ติ จิต ธรรมชาติโดยบงใจให้อบอิ่ม เหตุนี้ ธรรมชาตินั้น ชื่อว่ามู่ข้อให้อนึ่งว่าเป็นว vivo ความจริงน่าจะเป็น ปิฎิ แปล ว่า นุ และทานก็ กล่าวว่า ปิ โธ กับ ปิ จิตตุ มีความอย่างเดียวกัน. ปีติ โดยมากแปลกั…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับบาลี โดยเฉพาะนามกิดิคและกริยิกิดิค รวมถึงการแปลและความหมายของคำในบริบทต่างๆ มีการกล่าวถึงการตั้งอยู่ของคำว่า จิตติ และ ปีติ ที่มีความสำคัญในทางภาษาศาสตร์และปรัชญา เนื้อ